Ống nghe trên cổ

Chương 5: Ống nghe trên cổ

– Dạ, con không biết lương nó bao nhiêu. – Diếp nói. – Cô hỏi nó đi cô.

Cô nói câu đó mà không dám nhìn bà Sáu. Cô nhìn nồi canh chua, nhìn mấy lát thơm nổi lềnh bềnh, nhìn cái muỗng nhôm mẻ cán. Nói dối thì cô không nói được. Nói thật thì cô không nói được nữa. Còn lại chỉ có cách đẩy câu hỏi về lại cho người phải trả lời nó.

Bà Sáu nhìn cô một lúc. Rồi bà bật cười, cái cười nhỏ, khàn.

– Ừ. Con giữ cho nó. Được. – Bà đứng dậy, cầm trái xoài đi ra cửa. – Bạn bè vậy là được.

Tối đó ba người ăn canh chua với cá kho, bà Sáu không hỏi gì thêm về tiền bạc, chỉ hỏi Chanh chừng nào ra trường, và Chanh nói tháng Sáu, gọn lỏn, cúi đầu ăn cơm. Sáng Chủ nhật bà về. Ở bến xe, bà nhét vào túi áo Diếp một cái bao thư mỏng, nói nhỏ "tiền mua sữa, con uống cho có sức", rồi lên xe trước khi Diếp kịp trả lại. Trong bao thư là năm trăm nghìn và một mẩu giấy viết bằng bút chì: "Coi chừng nó giùm cô."

Diếp không kể với Chanh chuyện đó.

Mười ngày sau, tối Thứ Tư, tám tháng Mười, trời mưa từ chiều. Mưa Sài Gòn tháng Mười không lớn mà dai, rơi thẳng, đều, như ai đứng trên mái tưới cây không biết mệt. Diếp vào ca lúc bảy giờ tối, quần ướt tới đầu gối vì đoạn đường ngập gần chân cầu. Cô chưa kịp thay áo thì cánh cửa kính mở ra.

Một người đàn ông chừng sáu mươi tuổi, áo mưa cánh dơi màu xanh rách một bên vai, đầu đội cái mũ vải. Trên tay ông là một con chó cái lông đen, gầy tới mức mỗi xương sườn lồi ra như phím đàn. Bụng nó thì ngược lại, căng phình. Có một thứ nước màu vàng nâu rỉ ra từ phía sau nó, nhỏ xuống áo mưa của ông thành một vệt dài.

– Cô ơi, cô coi con Mực giùm chú. Nó bỏ ăn ba bữa rồi. Nó uống nước hoài, uống xong lại ói.

Mùi tới trước cả lời ông. Mùi tanh, ngọt, nồng, mà Diếp đã ngửi đủ nhiều lần trong hai năm để biết.

– Dạ chú đặt nó lên đây.

Anh Hậu khám. Siêu âm. Trên màn hình đen trắng, tử cung con chó phình to thành những ống chứa đầy dịch, cuộn lại trong bụng nó như mấy đoạn ruột non của một con vật khác.

– Viêm tử cung có mủ. – Anh Hậu nói với Diếp bằng giọng nhỏ, rồi quay sang ông khách, nói to hơn. – Chú ơi, con Mực mấy tuổi rồi chú?

– Chín, mười tuổi gì đó. Nó theo chú từ hồi nó còn nhỏ xíu, chú lượm ngoài đường.

– Nó có đẻ lần nào chưa chú?

– Chưa. Chú sợ nó đẻ, chú không có chỗ nuôi.

Anh Hậu gật đầu. Ông khách tên Lộc, bán vé số dạo, ở trọ trong một con hẻm gần chợ. Ông đi bộ ôm con chó tới đây, gần hai cây số, dưới mưa.

– Chú ơi, con Mực phải mổ. Lấy hết cái tử cung bị mủ ra. Không mổ thì nó không qua khỏi đâu chú. Mủ mà vỡ trong bụng là...

– Mổ hết bao nhiêu con?

Anh Hậu nhìn Diếp. Diếp nhìn xuống bàn. Bảng giá dán ngay trên quầy, nhưng không ai muốn đọc nó lên.

– Dạ, mổ, gây mê, thuốc, lưu chuồng, khoảng sáu triệu chú.

Ông Lộc không nói gì. Ông thò tay vào túi quần, rút ra một xấp tiền lẻ quấn dây thun, những tờ mười nghìn, hai mươi nghìn, năm mươi nghìn ẩm nhèm. Ông đếm. Đếm hai lần.

– Chú có tám trăm hai. – Ông nói. – Chú về lấy thêm được, chú còn sáu trăm ở nhà. Mà vậy cũng không đủ.

Ông đứng đó, tay cầm xấp tiền, mắt nhìn con chó. Con Mực ngẩng đầu lên khỏi bàn khám, liếm vào mấy ngón tay ông một cái.

Diếp nghe tiếng bước chân trên cầu thang. Ông Kha đi xuống, cặp táp trên tay, áo khoác đã mặc vào, như người chuẩn bị về. Ông dừng lại ở chân cầu thang, nhìn vào phòng khám. Ông nhìn con chó, nhìn ông bán vé số, nhìn cái màn hình siêu âm còn dừng hình.

– Chuẩn bị phòng mổ. – Ông nói. – Tôi mổ.

Anh Hậu quay lại.

– Anh Kha, ca này...

– Ghi hồ sơ là ca hỗ trợ. Đừng thu tiền. – Ông đặt cặp táp xuống quầy, cởi áo khoác. – Và đừng nói với ai.

Ông Lộc không hiểu chuyện gì. Ông cứ đứng cầm xấp tiền, cho tới khi Diếp đi ra, nắm lấy tay ông, gấp mấy ngón tay ông lại quanh xấp tiền.

– Chú cất đi chú. Chú ngồi ngoài này đợi. Bác sĩ mổ cho con Mực rồi.

– Không lấy tiền hả cô?

– Dạ không.

Ông Lộc nhìn cô như nhìn một người nói tiếng nước ngoài. Rồi ông ngồi xuống cái ghế nhựa ở góc phòng chờ, cởi cái mũ vải ra, ôm nó trong lòng.

Ca mổ kéo dài một tiếng rưỡi. Anh Hậu gây mê và phụ mổ. Diếp lo theo dõi: nhịp tim, nhịp thở, nhiệt độ, màu niêm mạc. Bệnh viện có máy theo dõi, nhưng ông Kha có cái tật cũ là muốn có một người đứng nghe tim bằng tai thật. Ông nói máy báo số, còn tai người nghe được con vật đang mệt hay đang yên.

Cô đeo cái ống nghe của ông Tư. Cô đã đeo nó gần một tháng, thay cho cái cũ của mình. Màng nghe ông thay năm ngoái còn tốt, âm thanh trong và sâu hơn cái của cô. Tim con Mực đập nhanh, yếu, rồi đều dần khi dịch truyền vào.

– Tim?

– Dạ một trăm hai mươi, đều chú.

Ông Kha mở bụng. Diếp đã đứng ngoài cửa kính phòng mổ xem ông mổ chắc cũng phải ba chục lần, nhưng chưa bao giờ đứng gần như vầy. Tay ông không nhanh. Đó là điều cô không ngờ. Cô cứ nghĩ bác sĩ mổ giỏi là tay phải nhanh như chớp. Tay ông chậm, mỗi động tác đều có một khoảng ngừng nhỏ ở đầu, như người thợ mộc nhìn lại đường mực trước khi đưa cưa. Ông nâng cái tử cung phình to ra khỏi ổ bụng, nhẹ như nâng một bịch nước sắp bục. Ông kẹp, buộc, cắt. Không một giọt mủ nào rớt ra ngoài.

– Tim?

– Dạ một trăm mười.

Ông gật đầu. Không ai nói gì nữa trong phòng, chỉ có tiếng máy thở và tiếng mưa trên mái.

Lúc ông khâu lớp cuối, Diếp cúi xuống nghe tim con chó lần nữa. Cái mặt nghe đặt lên ngực con vật, cô nghiêng đầu, và cái ống nghe xoay một vòng trên cổ cô làm mặt sau của nó ngửa lên dưới ánh đèn mổ.

Tay ông Kha dừng lại.

Cô không thấy ngay. Cô chỉ nghe thấy cái khoảng im, cái khoảng ngừng nhỏ ở đầu mỗi động tác của ông kéo dài ra, dài hơn bình thường. Cô ngẩng lên. Ông Kha đang nhìn cái ống nghe trên cổ cô. Không phải nhìn vào cái mặt nghe, mà nhìn cả cái ống, từ hai cái tai nghe kim loại mòn sáng xuống tới cái ống cao su ngả màu vỏ me.

– Anh Kha? – Anh Hậu hỏi.

– Kéo chỉ giùm tôi.

Ông khâu tiếp. Mũi khâu cuối cùng vẫn đẹp như những mũi kia. Nhưng Diếp để ý ông khâu xong rồi mà vẫn đứng đó, hai tay đeo găng giơ lên trước ngực, như quên mất bước tiếp theo là gì.

Họ đưa con Mực sang khu lưu chuồng, đặt trên tấm lót sưởi, quấn khăn. Nó còn mê, lưỡi thè ra một chút, ngực lên xuống đều. Ông Lộc được vào nhìn nó qua song sắt. Ông không khóc. Ông chỉ nói "Mực ơi" hai lần, rồi quay sang cúi đầu với Diếp, với anh Hậu, cúi thấp như người ta lạy.

Ông Kha thay đồ, rửa tay. Diếp đang lau khay dụng cụ thì ông đi tới, đứng cạnh cái bồn rửa.

– Ống nghe này của ai?

Cô ngẩng lên.

– Dạ, của ông thú y ở quê con. Ổng mới gửi lên cho con.

– Cho chú coi được không?

Cô tháo ra đưa ông. Ông cầm nó trong tay rất lâu. Ông không đeo lên tai. Ông cầm cái mặt nghe, lật lại, nghiêng nó dưới ánh đèn trên bồn rửa, như cô đã nghiêng nó dưới nắng ngoài nhà xe. Cô thấy ngón cái của ông chạy qua mấy chữ khắc dưới vành kim loại, chậm, như người mù đọc chữ nổi.

– Loại này bây giờ không còn ai làm nữa. – Ông nói. Giọng ông đều đều, không khác gì giọng ông đọc y lệnh. – Màng nghe mới thay.

– Dạ, ổng nói ổng thay hồi năm ngoái.

– Ổng thay đúng loại. – Ông gật đầu. Rồi ông đưa lại cái ống nghe cho cô, đặt vào lòng bàn tay cô, gấp mấy ngón tay cô lại quanh nó, y như cách cô gấp tay ông Lộc quanh xấp tiền một tiếng rưỡi trước. – Giữ cho kỹ. Đồ cũ bây giờ không ai làm nữa đâu.

Ông lấy cặp táp, mặc áo khoác, đi ra cửa. Ông không hỏi ông thú y đó tên gì. Không hỏi quê cô ở đâu. Không hỏi gì hết.

Gần nửa đêm, mưa tạnh. Diếp đứng ở cửa sổ phòng nghỉ nhìn xuống con rạch. Dưới bãi xe, chiếc xe hơi màu xám của ông Kha vẫn còn đậu đó, đèn trong xe bật sáng. Ông ngồi trong xe, không nổ máy, không làm gì. Ông ngồi như vậy tới gần một giờ sáng mới đi.

Ông Lộc không chịu về. Ông ngủ ngồi trên cái ghế nhựa ở góc phòng chờ, cái mũ vải úp lên mặt, hai tay khoanh trước ngực. Bốn giờ sáng, Diếp đi kiểm tra khu lưu chuồng thì thấy con Mực đã tỉnh. Nó nằm nghiêng, mắt mở, cái đuôi đen gầy khẽ đập xuống tấm lót hai cái khi cô ngồi xuống cạnh song sắt. Cô đặt cái mặt nghe của ông Tư lên ngực nó qua khe song. Tim đều. Chín mươi sáu.

Cô ra ngoài, lay vai ông Lộc. Ông giật mình, cái mũ rơi xuống đất.

– Chú ơi. Con Mực dậy rồi. Nó vẫy đuôi.

Ông Lộc đứng lên, lượm cái mũ, phủi phủi, đội lên, rồi lại cởi ra. Ông đi theo cô vào trong, đứng nhìn con chó qua song sắt rất lâu, không nói gì. Lúc đi ra, ông rút trong túi áo một xấp vé số, tách ra hai tờ, để lên quầy.

– Chú không có gì. Cô với bác sĩ cầm chơi. Xổ chiều nay.

Diếp cầm hai tờ vé số, không biết nói gì, bèn nói "dạ con cảm ơn chú". Chiều hôm đó cô dò. Không trúng. Cô vẫn giữ hai tờ vé, kẹp vào cuốn giáo trình Ngoại khoa.

Sáng Thứ Năm, giao ca. Anh Hậu ngồi ăn hộp xôi mặn, uống ly cà phê sữa đá, chân gác lên cái ghế bên cạnh. Diếp đeo ba lô chuẩn bị về.

– Diếp.

– Dạ?

– Hồi sáu giờ ổng tới lại. – Anh Hậu nói, không nhìn cô, mắt nhìn hộp xôi. – Phòng nhân sự chưa ai đi làm, ổng tự mở tủ, rút hồ sơ phụ tá của em ra coi. Anh đi ngang thấy. Ổng coi có một trang, trang quê quán. Rồi ổng quay ra hỏi anh: con nhỏ này ở thôn nào, xã nào, em có biết không.

Diếp đứng sững, tay còn nắm quai ba lô. Cái chuông khẽ cốc vào khóa kéo.

– Ổng hỏi chi vậy anh?

– Anh đâu biết. – Anh Hậu gắp một miếng lạp xưởng, nhai chậm. – Anh chỉ biết là bảy năm anh làm ở đây, anh chưa thấy ổng hỏi ai quê ở đâu hết. Kể cả anh.

— Hết chương 5 —