Cái chuông

Chương 36: Cái chuông

Gió bấc về sớm năm đó, như năm con Bạc ra đời.

Nó về trong một đêm, không báo trước. Chiều hôm trước còn nắng, trời trong, đồi cát trắng lóa. Tới nửa đêm thì Diếp nghe tiếng cát quất lên mái tôn, rào rào, như có ai đứng ngoài ném từng nắm sỏi. Viên gạch đè mái phía bếp xê dịch, kêu cộp một tiếng. Cô nằm trên giường, nghe gió, và cô biết mùa đã đổi.

Sáng ra, ba đứng ở cửa chuồng sau nhà, cái mũ len kéo sụp tới mày, không mở then.

– Con Bạc không đứng dậy. – Ba nói.

Nó nằm trong góc chuồng, trên đống rơm khô, cái chỗ nó vẫn nằm từ hồi đàn về chuồng nhà. Mấy con khác đứng quanh, không chen vào, chừa ra một khoảng trống quanh nó, như người ta chừa khoảng trống quanh một người già ngồi ở đầu chiếu. Cái lon thiếc trên cổ nó nằm nghiêng trên rơm.

Diếp quỳ xuống. Cô đặt tay lên cổ nó trước. Rồi cô đặt cái mặt nghe lên ngực nó. Tim chậm, yếu, không đều, như cái máy xe Cub hụt hơi ở mỗi lần sang số. Nó thở nông. Mắt nó mở, nhìn cô bằng một bên, nghiêng đầu một chút.

Cô khám hết những gì có thể khám. Không sốt. Không có vết thương. Bụng mềm. Răng mòn gần hết, cái hàm dưới đã lỏng từ mùa mưa, cô biết, cô đã phải trộn cám mềm cho nó ăn suốt tháng Mười. Mười một tuổi. Với một con cừu, mười một tuổi là già.

Cô ngồi lại trên rơm, kéo cái đầu nó lên đùi mình.

– Ba. – Cô nói. – Nó già rồi ba.

Ba đứng ở cửa chuồng. Ba không nói gì. Ba đi vào, ngồi xuống bên kia con Bạc, trên rơm, cái bộ đồ đi gò còn dính cát. Ba đặt bàn tay đen sạm, chai cứng, có cái vết sẹo dây kẽm gai, lên lưng nó. Hai cha con ngồi vậy.

Con Bạc thở. Gió quất cát lên mái lá.

Cô nghĩ tới cái đêm tháng Mười Một năm 2015. Gió bấc về sớm, cát quất lên mái tôn suốt đêm. Cái tay mười hai tuổi của cô trong cái khoảng tối ấm và ướt, mấy ngón tay chạm vào một cái gì cứng nhỏ như đốt tre. Mẹ nó rặn thì mày kéo, mẹ nó nghỉ thì mày nghỉ.

– Ba. – Cô nói. – Hồi đó ba đặt tên nó là Bạc vì lông nó dưới đèn ánh lên như bạc.

– Ừ.

– Ba đi đâu đêm đó vậy ba? Con nhớ ba không có nhà.

Ba im một lúc.

– Ba đi kêu ông Tư. – Ba nói. – Má con chạy qua nhà ông, ông không có nhà. Người ta nói ông đi chích bò bên thôn Đá Trắng. Ba đạp xe đạp qua kêu. Chín cây số. Ông về tới trước ba, vì ông có xe máy. Ba về tới thì con Bạc ra rồi.

Diếp nhìn ba. Thôn Đá Trắng, chín cây số, đạp xe ban đêm. Cô nghĩ tới thằng Mến mười bảy tuổi năm 1999. Mười một năm cô không biết đêm đó ba đã đạp xe chín cây số trên đường cát để kêu ông Tư về đỡ con cừu này.

Con Bạc chết lúc gần trưa, đầu nó trên đùi cô, tay ba trên lưng nó. Không giãy. Nó chỉ thở ra một hơi dài, rồi không hít vào nữa. Cái lon thiếc trên cổ nó không kêu.

Chiều đó, ba đào một cái hố trên đồi cát, dưới chân ba ông Táo, sâu, đúng cách anh Sang dặn với những con vật chết không phải vì bệnh. Ba không tháo cái lon thiếc ra. Ba để nó đeo theo.

– Ông làm cho nó. – Ba nói. – Để nó đeo.

Ông Tư đứng ở mép hố, cây gậy bốn chân, cái nón cối giữ chặt trên đầu vì gió. Ông nhìn xuống con cừu xám trong hố cát rất lâu.

– Con này què cả đời. – Ông nói. – Mà nó đi đầu.

Ông không nói gì nữa. Ông quay đi trước, chậm, những bước ngắn.

Đám giỗ bà Tư rơi vào hai ngày sau. Gió bấc vẫn thổi.

Ông Kha về từ tối hôm trước. Lần này không đi một mình. Chiếc xe hơi màu xám đậu trước sân nhà ông Tư. Người bước xuống từ cái ghế bên cạnh ghế lái là một người đàn bà chừng năm mươi, tóc cắt ngắn, đeo kính, mặc cái áo khoác len màu kem, tay xách hai cái giỏ lớn. Cô Uyên. Dược sĩ. Diếp chỉ nghe ông Kha nhắc tới hai lần, lần nào cũng là "vợ chú nói".

Cô Uyên đứng giữa sân nhà ông Tư, gió bấc thổi tốc cái áo khoác, cát quất vào kính. Cô nhìn cái nhà mái tôn đè gạch, nhìn cái đồi cát, nhìn ông già đứng ở cửa với cây gậy bốn chân. Rồi cô đi tới, cúi đầu.

– Con chào ba. – Cô nói. – Con là Uyên. Con xin lỗi ba, con về trễ.

Ông Tư nhìn cô Uyên từ trên xuống dưới, như nhìn một con bò để đoán nó bệnh hay không. Rồi ông nói:

– Vô nhà. Gió.

Mâm giỗ dọn ở gian trước, cái bàn gỗ mít kê sát vách để lấy chỗ trải chiếu. Má Diếp nấu từ sáng sớm, dê hấp, gà luộc, canh chua cá, chả cá, bánh tét. Cô Uyên xắn tay áo xuống bếp phụ, và Diếp nghe má cô với cô Uyên nói chuyện dưới bếp như hai người quen nhau hai chục năm, giọng Phan Rang với giọng Sài Gòn chen nhau. Chú Mến tới, đem theo một con gà. Anh Lượng tới, đem theo một rổ hành. Chị Hạnh tới, ôm đứa con nhỏ. Ông Bảy Lục tới, đứng ở cửa, chào ông Tư, chào ông Kha bằng anh Hai, rồi ngồi xuống chiếu như ông vẫn ngồi đám giỗ này mấy chục năm nay. Những năm đó không có ai ngồi ở cái chỗ đáng lẽ của con trai.

Trên bàn thờ có tấm ảnh bà Tư. Ảnh đen trắng, chụp hồi bà chừng bốn mươi, tóc búi, mặc áo bà ba, cười, cái miệng hơi méo về một bên như người đang định nói gì đó thì bị chụp. Diếp đã thấy tấm ảnh này cả đời mà chưa bao giờ nhìn kỹ.

Ông Kha thắp nhang. Ông đứng trước bàn thờ, cầm ba cây nhang bằng hai tay, đứng lâu. Không ai giục. Gian nhà im, chỉ có tiếng gió bấc rít qua khe cửa sổ và tiếng cát quất lên mái. Ông cúi đầu ba lần, cắm nhang vào bát hương. Rồi ông đứng thêm một lúc.

Ông Tư ngồi trên cái chõng tre ở góc nhà, cây gậy bên cạnh. Ông nhìn lưng người con trai đứng trước bàn thờ vợ mình. Cái tay phải trên đùi ông run. Ông không nắm nó lại.

Giữa bữa, điện thoại cô Uyên reo. Một cuộc gọi video. Cô Uyên đứng dậy, đi tới chỗ cái chõng, ngồi xuống cạnh ông Tư, giơ cái màn hình lên.

– Ba. Con Hà gọi. Cháu nội ba.

Trên màn hình là một đứa con gái chừng hai mươi, tóc dài, mặc áo len dày, sau lưng là một cửa sổ có tuyết rơi. Nó nhìn vào màn hình, nhìn ông già đội nón cối ngồi trên chõng tre, và nó nói, bằng một giọng tiếng Việt hơi lơ lớ:

– Con chào ông nội.

Ông Tư nhìn cái màn hình. Ông không nói gì một lúc lâu. Rồi ông nói:

– Bên đó lạnh dữ hả con?

– Dạ lạnh lắm ông.

– Ừ. – Ông nói. – Ở đây có gió.

Cả gian nhà bật cười. Cô Uyên cười trong khi lau kính.

Chiều, khách về hết. Gió dịu đi một chút. Ông Kha đi ra sau nhà ông Tư, đứng nhìn về phía đồi cát, nơi ba ông Táo đứng trên đỉnh, nơi dưới chân có một nấm cát mới. Diếp đi ra đứng cạnh ông.

– Con Bạc nằm dưới đó. – Cô nói. – Hôm kia.

– Ổng kể chú nghe rồi.

– Con Bạc là con cừu đầu đàn. – Cô nói. – Đàn nhà con giờ chưa có con đầu đàn.

Ông Kha nhìn cô.

– Chú đi với con một chút được không chú?

Hai người đi bộ xuống chân đồi, về cái chuồng sau nhà Diếp. Gió đẩy sau lưng. Ba đang lùa đàn từ gò cỏ gần về, bảy mươi sáu con, không có tiếng lóc cóc nào đi trước. Chúng đi lộn xộn, con này chen con kia, mấy con nhỏ chạy lạc ra mép đường rồi lại chạy vào.

Diếp đã chọn từ hôm qua. Một con cừu cái hai tuổi, lông trắng ngà, có một đốm xám trên trán, tên con Sương. Con Sương là cháu ngoại của con cừu mẹ đã đẻ ra con Bạc đêm bão cát. Ba nói con này hay đi đầu từ hồi còn nhỏ, mấy con khác hay theo nó ra gò, mà không có tiếng gì để theo.

Cô bắt con Sương ở cửa chuồng, kẹp nó giữa hai đầu gối. Cô tháo cái chuông đồng khỏi quai ba lô, cái chuông cô đã đeo từ tháng Tám năm 2021, đi khắp Sài Gòn, cốc vào khóa kéo, cốc vào lan can sắt, cốc vào thành giường xe khách. Cô luồn một sợi dây chì qua cái khoen, quấn ba vòng quanh cổ con Sương, xoắn lại ở cuối bằng cái kiểu xoắn mà ở Bàu Sạn chỉ có một người dạy.

Cô buông con Sương ra.

Nó giật mình, nhảy một cái, chạy về phía đàn. Cái chuông trên cổ nó kêu.

Lóc cóc. Lóc cóc.

Mấy con cừu khác ngẩng đầu lên.

Ông Kha đứng sau lưng cô. Cô nghe ông thở ra, một hơi dài, như người vừa đặt một cái gì nặng xuống đất.

– Hồi đó nó kêu leng keng. – Ông nói.

Diếp quay lại. Ông Kha đứng ở cửa chuồng, hai tay để trong túi áo khoác, nhìn con Sương chạy giữa đàn cừu.

– Ổng kể con rồi chú. – Cô nói. – Con Vàng.

– Ừ. – Ông nói. – Con Vàng.

Ông im một lúc.

– Cái bữa đầu tiên chú gọi em lên phòng, – ông nói, – lúc em đi ra cửa, chú nói cái chuông trên ba lô em kêu nghe lạ. Em nhớ không?

– Dạ nhớ. Con nói nó móp.

– Chú nói lạ. – Ông Kha nói. – Mà chú nghe quen. Chú không biết quen ở đâu. Cả buổi sáng hôm đó chú ngồi trong phòng, chú nghe cái tiếng đó trong đầu. Chú không dám nghĩ.

Tối đó, ông Tư ngồi trên cái chõng tre ở hiên nhà ông, gió bấc đã dịu, trời có sao. Cô Uyên với má Diếp rửa chén trong bếp. Ba về nhà với đàn cừu. Ông Kha ngồi xuống cái ghế nhựa đối diện ông Tư.

Diếp đứng ở cửa, định về. Ông Kha gọi cô lại.

– Diếp. Cho chú mượn cái ống nghe.

Cô tháo cái ống nghe trên cổ ra, đưa ông. Ông cầm nó trong tay, như cái đêm mổ con Mực, lật mặt nghe lại, nghiêng nó dưới bóng đèn tròn ở hiên. Ngón cái ông chạy qua mấy chữ khắc dưới vành kim loại. Cho con, một chín chín hai.

Rồi ông đeo nó lên tai. Lần đầu tiên trong hai mươi bảy năm.

Ông cúi xuống, đặt cái mặt nghe lên ngực ông Tư, qua lớp áo sơ mi màu cháo lòng.

Ông Tư ngồi im. Cái tay phải trên đùi ông run. Cái tay trái, tháo bột đã hơn hai tháng mà còn yếu, đặt trên mép chõng.

Ông Kha nghe. Lâu. Cái khoảng ngừng nhỏ ở đầu mỗi động tác của ông, giờ kéo dài ra thành một khoảng im không có động tác nào.

– Tim ba đều. – Ông nói.

– Tao biết. – Ông Tư nói. – Tao nghe bằng tay.

Ông Kha tháo cái ống nghe khỏi tai. Ông đứng dậy, đi tới chỗ Diếp đứng ở cửa, đặt cái ống nghe vào lòng bàn tay cô, gấp mấy ngón tay cô lại quanh nó.

– Ổng nói ổng đưa cho đứa nào cần. – Ông Kha nói. – Em cần hơn chú.

Ngoài kia, dưới chân đồi, trong cái chuồng vách keo mái lá, có một con cừu cái trở mình trên rơm. Cái chuông trên cổ nó kêu, một tiếng, khô, như ai lấy móng tay cốc vào cái nồi đất, vọng lên tới hiên nhà ông Tư.

Lóc cóc.

— Hết chương 36 —