Đinh nội tủy

Chương 15: Đinh nội tủy

Con chó bị xe tông lúc năm giờ sáng Thứ Bảy, bốn tháng Tư, trên một con đường lớn gần cầu. Tới bảy giờ, khi Diếp chạy máy X-quang cho nó, cái xương đùi bên phải của nó hiện trên phim như một cây củi bị bẻ làm đôi.

Nó là một con chó lai, lông vàng, chừng ba tuổi, tên Bơ. Chủ nó là một cặp vợ chồng trẻ ở một chung cư gần đó, sáng nào cũng dắt nó đi dạo trước giờ đi làm. Sáng nay sợi dây xích bị tuột ở khóa. Con Bơ thấy một con mèo bên kia đường. Người chồng kể chuyện đó với giọng của người đã kể nó năm lần trong vòng hai tiếng. Lần nào anh cũng dừng ở chỗ "nó thấy con mèo", như thể nếu anh kể chậm hơn thì con mèo sẽ không xuất hiện.

– Gãy chéo, một phần ba giữa xương đùi. – Diếp nói, chỉ lên phim. – Không thấy mảnh vụn. Khớp háng với khớp gối không sao.

Chị Hân đứng sau lưng cô, nhìn phim, gật đầu.

– Đọc đúng. Hôm nay em đọc đúng hết. – Chị nói, và Diếp biết chị đang nhắc chuyện cái phim X-quang ngực mà cô đọc nhầm hai tuần trước. – Ngủ đủ rồi hả?

– Dạ.

Từ cái đêm ông Kha đặt ly sữa đậu nành lên quầy, cô đã bỏ ca phụ tá tối Chủ nhật. Còn ba ca một tuần. Chanh đã trả tiền mượn chị Thảo bằng tiền má nó đưa, và tiền trọ tháng Tư thì hai đứa chia đôi. Cô ngủ được năm tiếng một đêm. Năm tiếng là đủ.

Ông Kha xuống phòng hình ảnh lúc bảy giờ rưỡi, xem phim. Ông xem lâu, không nói gì. Rồi ông quay sang Diếp.

– Hôm nay em ở khu nào?

– Dạ, khu hình ảnh chú. Tuần cuối.

– Lên phòng mổ với chú. Em lo gây mê với theo dõi. Hậu nghỉ phép về quê.

Chị Hân nhướng mày. Diếp đứng im một giây, rồi nói "dạ".

Phòng mổ của Hoa Sứ ở tầng hai, cửa kính mờ, có hai bàn mổ, đèn mổ treo trên trần như hai cái mặt trời nhỏ. Mùi thuốc sát trùng, mùi vải hấp. Cái tiếng máy thở đều đều như tiếng ai thở dài. Diếp đã đứng trong phòng này nhiều lần, nhưng là đứng ở góc, đưa đồ, dọn khay. Hôm nay cô đứng ở đầu bàn mổ, chỗ của người gây mê, cái màn hình theo dõi trước mặt, cái ống nghe của ông Tư trên cổ.

Con Bơ ngủ. Ông Kha rửa tay, mặc áo, đeo găng. Một cô kỹ thuật viên tên Ngọc phụ dụng cụ.

– Đóng đinh nội tủy. – Ông nói, không phải nói với ai cụ thể. – Có người dùng nẹp vít, có người dùng khung cố định ngoài. Với chó lớn, gãy chéo giữa thân xương, không mảnh vụn, chú dùng đinh nội tủy kèm một vòng chỉ thép. Em biết vì sao không?

Diếp biết ông đang hỏi cô.

– Dạ, vì đinh nội tủy chịu lực uốn tốt. Mà gãy chéo thì chịu lực xoay kém, nên phải thêm chỉ thép để chống xoay.

– Đúng. Mà còn một lý do nữa.

Cô không biết.

– Vì chủ con chó này không có tiền làm nẹp vít. – Ông nói, tay vẫn làm. – Nẹp vít đắt gấp ba. Hồi khám, chú hỏi chú nó làm nghề gì. Lập trình viên mới đi làm hai năm, vợ làm giáo viên mầm non. Chung cư mua trả góp. Đinh nội tủy cho kết quả tốt không thua nẹp vít với ca này. Nếu kết quả thua thì chú không làm. Nhưng nó không thua. – Ông ngước lên nhìn cô qua cặp kính bảo hộ. – Chọn cách mổ cũng là khám bệnh. Em nhớ.

– Dạ.

Ông rạch da. Ông tách cơ, không cắt, đi theo những khe tự nhiên giữa các bó cơ như người đi trong rừng tìm lối mòn có sẵn. Cái xương đùi gãy hiện ra, hai đầu xương lởm chởm, hồng hồng, có máu đọng. Ông làm sạch, rồi lấy một cây đinh thép dài, tròn, đầu nhọn, đưa ngược từ chỗ gãy lên trên, qua lòng tủy xương, lên tới đầu xương ở hông, xuyên ra ngoài. Rồi ông nắn hai đầu xương lại cho khớp với nhau, chậm, như ráp hai mảnh của một cái bình vỡ, và đẩy cây đinh xuống ngược lại, qua chỗ gãy, vào nửa dưới của xương.

– Tim?

– Dạ chín mươi tám. Huyết áp ổn. Thở mười hai.

– Nhiệt?

– Ba mươi bảy độ tám, đang xuống chậm. Con bật thêm tấm sưởi.

Ông gật đầu. Ông quấn sợi chỉ thép quanh xương ở chỗ gãy chéo, siết lại bằng một cái kìm nhỏ, xoắn, cắt, bẻ đầu chỉ cho nó nằm áp vào xương. Mỗi động tác đều có một khoảng ngừng nhỏ ở đầu. Diếp đã thấy cái khoảng ngừng đó hồi mổ con Mực. Hôm nay cô hiểu nó là gì. Đó là lúc ông nhìn trước. Ông nhìn chỗ mình sắp làm, nhìn những gì sẽ xảy ra sau khi làm, rồi mới làm.

Ca mổ kéo dài hai tiếng mười phút. Chụp phim sau mổ. Cây đinh nằm thẳng trong lòng xương như một cây kim trong ống hút. Hai đầu xương khít lại.

Ông Kha tháo găng, đứng ở cái bồn rửa tay. Diếp đứng bên cạnh, rửa tay sau ông.

– Em có biết chú thích cái phòng mổ này ở chỗ nào không? – Ông hỏi, nhìn dòng nước chảy.

– Dạ không.

– Ở đây, mình có thời gian. – Ông nói. – Con chó này nằm trên bàn hai tiếng mười phút. Mình có đèn, có máy, có phim chụp trước, chụp sau, có người theo dõi tim, có người đưa dụng cụ. Mình có thời gian làm một việc cho đúng tới tận cùng. – Ông khóa vòi nước. – Ở quê, người ta không có thời gian. Người ta chỉ có thời gian làm cho kịp. Một con bò nằm ngoài ruộng, trời mưa, đêm tối, một người, một cây đèn pin. Làm cho kịp. Kịp là may. Đúng thì không ai dám đòi.

Diếp đứng im. Cô nghĩ tới ông Tư ngồi ở nhà anh Lượng, cây kim run lẩy bẩy gõ vào cái lọ thủy tinh. Cô nghĩ tới cái thùng thuốc ướp đá cục, cái thùng mà mỗi lần đá tan là ông phải quay về.

– Chú làm ở quê lần nào chưa chú?

Ông Kha lau tay bằng khăn giấy, chậm.

– Rồi. – Ông nói. – Lâu rồi.

Ông vứt khăn giấy vào thùng, đi ra. Cô đứng lại một mình trong phòng rửa tay, nước trên tay nhỏ xuống nền gạch.

Con Bơ được đưa sang khu nội trú lúc mười một giờ. Tuần này Tiên ở khu nội trú. Diếp theo xuống để bàn giao, vì cô là người theo dõi gây mê. Cô đọc lại cho Tiên các thông số trong mổ, cái giờ dùng thuốc giảm đau cuối, cái nhiệt độ lúc ra khỏi phòng mổ. Tiên ghi bằng thứ chữ in nhỏ đều như máy.

– Y lệnh giảm đau sau mổ, anh Kha viết rồi. – Tiên nói, chỉ vào tờ y lệnh kẹp trên cái lồng. – Tôi pha liều đầu luôn.

Diếp gật đầu, quay đi. Rồi cô quay lại.

Tiên đã pha xong ống tiêm, đặt trên cái khay inox cạnh lồng con Bơ, dán nhãn. Diếp không định nhìn. Nhưng năm năm học, mắt cô đã quen tự đọc mọi cái nhãn thuốc nằm trong tầm nhìn, như tay cô quen tự sờ bụng mọi con vật nằm trên bàn. Trên nhãn, chữ in nhỏ đều như máy, ghi tên thuốc, ghi cân nặng con chó, ghi liều.

Cân nặng ghi trên nhãn là hai mươi bốn ký. Con Bơ nặng hai mươi bốn ký thật, Diếp biết, cô đã cân nó lúc bảy giờ sáng. Nhưng liều ghi trên nhãn là cái liều của một con chó hai trăm bốn mươi ký. Có một cái dấu phẩy bị lạc. Một con số không bị thừa.

Tiên đang quay lưng, ghi hồ sơ cho một con mèo ở lồng bên.

Diếp đứng nhìn cái ống tiêm. Mười lần liều. Với loại thuốc này, mười lần liều trên một con chó vừa mê xong là đủ để nó không bao giờ tỉnh dậy.

Cô có thể nói to lên. Cô có thể gọi chị Hân. Cô có thể đi lên lầu gõ cửa phòng ông Kha. Bất cứ cách nào cũng đúng. Và bất cứ cách nào thì tên Hà Bảo Tiên cũng sẽ được ghi vào một tờ biên bản sự cố, trong tuần thứ sáu của mười hai tuần mà ai cũng có thể làm cho ông Kha đổi ý.

– Tiên. – Cô nói, nhỏ.

Tiên quay lại.

– Bạn coi lại cái nhãn giùm tôi. Tôi đọc hoài không ra số.

Tiên nhìn cô. Rồi Tiên nhìn cái ống tiêm. Rồi Diếp thấy mặt Tiên đổi màu, từ hồng sang trắng, nhanh như người ta tắt đèn. Tiên cầm cái ống tiêm lên, nhìn cái nhãn, nhìn tờ y lệnh, nhìn lại cái nhãn. Tay Tiên không run. Nhưng môi Tiên mím chặt tới mức trắng bệch.

Tiên không nói gì. Tiên bơm hết thuốc trong ống tiêm vào cái hộp hủy thuốc, xé cái nhãn, pha lại. Lần này Tiên pha chậm, đọc to từng con số dưới hơi thở. Tiên dán nhãn mới. Rồi Tiên đưa cái ống tiêm cho Diếp.

– Bạn đọc lại giùm tôi.

Diếp đọc. Đúng.

– Đúng rồi.

Tiên gật đầu. Tiên tiêm cho con Bơ. Rồi Tiên đứng đó, hai tay để trên cái lồng sắt, nhìn con chó ngủ, ngực nó lên xuống đều.

– Sao bạn không báo? – Tiên hỏi, không quay lại.

– Báo gì? Bạn pha lại rồi mà.

– Đó là sự cố. Theo quy định phải báo.

– Theo quy định thì sự cố là khi thuốc đã vào con vật. – Diếp nói. – Thuốc chưa vào. Bạn tự phát hiện ra.

– Tôi không tự phát hiện ra. Bạn phát hiện ra.

– Tôi chỉ nói tôi đọc không ra số.

Tiên quay lại nhìn cô. Cái nhìn đó không phải biết ơn. Nó phức tạp hơn. Nó giống cái nhìn của người ta nhìn một món nợ vừa được cho không, mà không biết sau này người cho sẽ đòi lại bằng cái gì.

– Tôi không cần bạn làm vậy. – Tiên nói.

– Tôi biết.

Diếp đi ra.

Năm giờ chiều, cô ra trạm xe buýt ở đầu đường. Trời nóng, cái nóng tháng Tư của Sài Gòn, bóng cây dầu trên vỉa hè cũng nóng. Cô đứng dưới cái mái che, mồ hôi chảy dọc sống lưng.

Có tiếng xe máy dừng ngay trước mặt cô. Lãm. Áo sơ mi trắng, quần tây, giày da, bộ đồ mà cô chưa bao giờ thấy anh mặc. Tóc anh chải gọn. Mặt anh vừa mệt vừa sáng.

– Ông đi đâu mà mặc vầy?

– Báo cáo tiến độ đề tài ở khoa. – Anh nói. – Hôm qua phỏng vấn học bổng qua mạng, tui cũng mặc vầy, từ trên xuống dưới, cho nó có khí thế. Hôm nay mặc lại cho hên.

– Rồi sao?

– Chiều nay có thư. – Anh cười. Cái cười đó làm mặt anh trẻ ra như năm thứ hai. – Tui vô vòng cuối. Còn năm người. Hai suất. Tháng Năm có kết quả.

Diếp nghe tim mình đập một cái thật mạnh, như con Bơ trên bàn mổ lúc cây đinh đi qua chỗ gãy. Cô muốn ôm anh. Cô không ôm. Cô đứng dưới cái mái che, nói "chúc mừng ông", lần thứ hai trong ba tuần.

– Diếp. – Anh nói.

– Hả?

Anh nhìn cô. Anh không cười nữa.

– Nếu tui đi, bà có chờ không?

Đúng lúc đó, chiếc xe buýt quẹo vào trạm, phanh hơi xì một tiếng dài. Cánh cửa mở ra. Người ta chen lên. Có ai đó đẩy cô từ phía sau, và cô bị cuốn lên bậc xe như một cọng rơm bị nước cuốn. Cô quay lại. Lãm vẫn ngồi trên xe máy dưới bóng cây dầu, nhìn lên.

Cô mở miệng. Cánh cửa đóng lại.

Chiếc xe chạy. Cái chuông trên ba lô cô cốc vào thanh vịn một tiếng, rồi hai tiếng, và Lãm nhỏ dần trong ô cửa kính, vẫn ngồi đó, chưa nổ máy, chưa đi.

— Hết chương 15 —