Về

Chương 27: Về

Ba ngồi trên cái ghế đá ở sân bệnh viện, dưới một gốc bàng, cái mũ len kéo sụp tới mày dù trời tháng Bảy đã nóng từ lúc năm giờ sáng.

Diếp thấy ba từ cổng. Xe khách bỏ cô xuống ở bến Phan Rang lúc bốn giờ rưỡi, cô đi xe ôm tới đây, trời vừa hửng. Gió tháng Bảy không phải gió bấc. Nó thổi từ phía tây nam, khô, nóng, mang theo mùi đất đỏ và mùi khói đốt đồng. Ba ngồi một mình, hai tay đặt trên đùi, nhìn xuống đôi dép. Bộ đồ ba mặc là bộ đồ cũ cô chưa thấy bao giờ, rộng thùng thình, chắc mượn của ai đó ở bệnh viện.

– Ba.

Ba ngẩng lên. Ba nhìn cô, nhìn cái ba lô, nhìn cái chuông.

– Về rồi hả con.

Bốn chữ. Diếp ngồi xuống cạnh ba.

– Ông sao rồi ba?

– Bó bột rồi. Tay trái. – Ba nói. – Ông nằm trên lầu hai. Ông ngủ.

– Ba ngủ chưa ba?

Ba không trả lời. Ba nhìn ra cái cổng bệnh viện, nơi mấy chiếc xe máy bắt đầu chạy vào, người nhà bệnh nhân xách cơm, xách nước.

– Ba. Ba thay đồ rồi hả?

– Ừ. Con dặn.

Cô nhìn hai bàn tay ba trên đùi. Hai bàn tay đen sạm, chai cứng, cái vết sẹo dây kẽm gai trên mu tay trái. Móng tay ba sạch. Ba đã rửa tay rất kỹ, rửa bằng xà bông, cô thấy mùi xà bông còn trên tay ba.

Ông Tư nằm ở phòng sáu giường trên lầu hai, cái giường sát cửa sổ. Cánh tay trái ông bó bột trắng từ khuỷu tới mấy đốt ngón tay, kê trên một cái gối. Cánh tay phải để trên mền, và nó run. Không phải run như hồi tháng Tư ở bệnh viện thần kinh. Run mạnh hơn, nhanh hơn, cái mền dưới tay ông rung theo như có gió.

Ông mở mắt khi cô đứng ở chân giường.

– Mày về chi?

– Con về coi cừu.

– Cừu nhà mày đâu mà coi.

Diếp đứng im. Ông nhìn cô từ trên xuống dưới, một lượt. Rồi ông nhắm mắt lại.

Cô lấy trong túi áo khoác ra cái bịch nilon, ba quả trứng gà còn nguyên, bọc trong mấy tờ giấy báo.

– Trứng con gà mái mơ của ông. Bà Năm gửi.

Ông mở mắt ra lần nữa. Ông nhìn ba quả trứng.

– Nó còn đẻ hả?

– Dạ ngày nào cũng đẻ.

Ông nhìn mấy quả trứng một lúc. Cái tay phải trên mền vẫn run.

– Ừ. – Ông nói. – Gà nhà nuôi.

Bảy giờ, má tới với cà mèn cháo và một bình trà. Má thấy cô, khóc, nắm tay cô, rồi lau nước mắt, rồi mở cà mèn cháo ra, như má vẫn làm, khóc xong là nấu ăn liền, hay là đút người ta ăn liền. Ông Tư không chịu để ai đút. Ông cầm cái muỗng bằng tay phải, cái muỗng run, cháo rớt xuống mền. Ông ăn được ba muỗng thì bỏ cuộc.

Tám giờ, bác sĩ đi buồng. Một người đàn ông chừng năm mươi, nói giọng Phan Rang, cầm tấm phim X-quang cổ tay và một tờ giấy. Ông nói cổ tay gãy gọn, bó bột sáu tuần, rồi tháo ra tập. Rồi ông nhìn cánh tay phải của ông Tư trên mền.

– Ông đang uống thuốc điều trị Parkinson phải không ông? Hồi hôm ông nói ông có đơn thuốc ở bệnh viện trong thành phố.

Má đang rót trà, cái ấm dừng giữa chừng.

– Ừ. – Ông Tư nói.

– Hai bữa nay ông chưa uống liều nào, phải không? Run nhiều vậy là vì vậy. Với lại ông té, ông đau, người hoảng thì cũng run hơn. – Bác sĩ nói. – Người nhà có mang thuốc của ông lên không?

Không ai trả lời.

– Bệnh gì bác sĩ? – Má hỏi. Giọng má nhỏ, như người nghe lầm. – Bác sĩ nói bệnh gì?

Bác sĩ nhìn má, rồi nhìn ông Tư, rồi hiểu ra. Ông đặt tờ giấy xuống cuối giường.

– Bệnh Parkinson, chị. Run tay, cứng người, đi chậm. Không lây. Uống thuốc đều thì sống bình thường được nhiều năm. Mà không được chạy xe máy ban đêm nữa. – Ông nhìn ông Tư. – Ông nghe cháu nói không?

Ông Tư không nhìn bác sĩ. Ông nhìn Diếp.

– Không phải nó nói. – Ông nói, với má. – Tao dặn nó. Nó giữ.

Má đặt cái ấm trà xuống, ngồi xuống cái ghế nhựa, hai tay để trên đùi. Má không khóc. Lần này má không khóc. Má chỉ ngồi đó, nhìn cái tay phải đang run trên mền.

Ba đứng ở cửa phòng. Ba không bước vào. Diếp đi ra, đứng cạnh ba ở hành lang.

– Con biết hồi nào? – Ba hỏi.

– Tháng Tư ba. Ông lên thành phố khám. Ông dặn con đừng nói ba má, đừng nói cả xã.

Ba gật đầu, chậm.

– Ông dặn hả.

– Dạ.

– Ừ. – Ba nói. Ba nhìn xuống sàn hành lang, cái sàn gạch bông cũ có mấy viên bị nứt. – Ba cũng giữ lời ông.

Diếp quay qua nhìn ba. Ba không nhìn cô. Ba đi xuống cầu thang, nói ba đi về nhà lấy thuốc của ông, ông để trong cái ngăn kéo thứ hai của cái bàn gỗ mít, chỗ ông cất cái ống nghe hồi trước.

Ba cũng giữ lời ông. Cô đứng ở hành lang, nghe câu đó lặp lại trong đầu mình như tiếng cái chuông cốc vào khóa kéo.

Hai giờ chiều, cô gặp anh Sang ở ủy ban xã Hòa Gió.

Anh Võ Đình Sang, cán bộ trạm thú y khu vực, chừng gần bốn mươi tuổi, da đen sạm, cái áo sơ mi xanh của trạm đã bạc ở hai vai, đôi ủng cao su để ngoài cửa phòng họp. Anh ngồi ở đầu cái bàn dài, trước mặt là một xấp giấy, một cái bản đồ xã in màu, và một cái hộp xốp nhỏ dán băng keo, để dưới chân bàn. Phó chủ tịch xã ngồi bên cạnh, một chị chừng bốn mươi lăm, tóc cột gọn, ghi chép.

– Cô là cô Diếp học thú y trong thành phố? – Anh Sang hỏi, đứng dậy bắt tay cô. Tay anh khô, chắc. – Ông Tư có nhắc cô với tôi.

– Ông nhắc em hồi nào anh?

– Lâu rồi. – Anh nói, rồi ngồi xuống, kéo cái bản đồ ra giữa bàn, như cái câu đó không cần nói thêm.

Anh nói, chậm, rõ, cái giọng của người đã nói những câu này nhiều lần ở nhiều xã. Sáng hôm qua anh lên gò Ông Đèo, khám đàn, lấy mẫu dịch mụn nước và mảnh biểu mô chỗ lở ở bốn con, để lạnh, gửi lên cơ quan thú y vùng xét nghiệm. Ba bốn ngày có kết quả. Trong lúc chờ, cứ coi như là nó.

Anh lấy cây bút bi vẽ một vòng tròn trên bản đồ, quanh cái gò.

– Đàn này cách ly tại chỗ. Không vận chuyển, không bán, không giết mổ, không chăn thả ra ngoài. – Anh nói. – Con nào bệnh nặng, chết, thì trạm xử lý theo quy định, không ai được tự chôn tự đào. Đường lên gò đặt chốt, có vôi bột, có hố sát trùng. Người ra vào phải thay đồ, nhúng ủng. Ông Ẩn, ba cô, ở lại trên gò với đàn, trạm cấp đồ bảo hộ.

Anh vẽ thêm một vòng tròn to hơn, ôm lấy cả Bàu Sạn, thôn bên, và một phần thôn Đá Trắng.

– Vùng này là vùng bao vây. Bò, dê, cừu trong vùng sẽ được tiêm phòng theo kế hoạch của trạm, có vắc-xin của nhà nước, xã tổ chức. Tôi xin thêm người từ hai trạm bên cạnh. Mỗi ngày đi kiểm tra từng hộ, ghi lại con nào có dấu hiệu. Hộ nào thấy con vật sốt, chảy dãi, đi khập khiễng thì báo liền, không được giấu, không được bán chạy. – Anh nhìn chị phó chủ tịch. – Cái này xã phải loa cho dân biết tối nay.

Chị phó chủ tịch gật đầu, ghi.

Diếp ngồi nghe. Mọi thứ anh nói đều đúng, đúng từng chữ, như những trang cô đã học trong môn Luật thú y. Cô chưa bao giờ nghe nó vang lên trong một căn phòng thật, trước một cái bản đồ có tên thôn mình.

– Anh Sang. – Cô nói. – Em phụ được không anh?

Anh nhìn cô.

– Cô chưa có bằng, chưa có chức danh ở xã. – Anh nói. – Tôi không giao việc cho cô được. – Rồi anh nói tiếp, giọng không đổi. – Mà cô có chuyên môn. Cô muốn phụ thì phụ dưới sự hướng dẫn của trạm. Ghi chép, đi theo tôi kiểm tra từng hộ, nói chuyện với dân. Tiêm thì người của trạm tiêm.

– Dạ.

– Ngày mai sáu giờ, ở đây.

– Dạ. – Diếp ngừng. – Anh ơi. Đàn cừu trên gò, chủ là ai anh?

Anh Sang lật một tờ giấy trong xấp hồ sơ.

– Đàn đứng tên Lê Văn Trọng. – Anh nói. – Người ta kêu là lái Ba Trọng. Mua tháng Mười năm hai không hai bốn, gửi ba cô chăn, có khai báo với xã từ hồi đó. Tám mươi mốt con, tính tới hôm qua. Bốn con chết.

Diếp ngồi im.

Lái Ba Trọng. Ba Trọng ở ngoài chợ, con không biết đâu. Cái người mua đàn sáu mươi hai con của nhà cô tháng Mười năm 2024, với giá một trăm chín mươi triệu. Cái người làm thịt con Bạc.

Cái người đó mua một đàn cừu khác, cùng tháng đó, đem gửi ba cô chăn ở một cái gò cách nhà bốn cây số?

– Tám mươi mốt con. – Cô nói, nhỏ.

– Tám mươi mốt. Hồi khai báo là sáu mươi mấy, đẻ thêm. – Anh Sang nói, rồi gấp xấp hồ sơ lại. – Chiều nay cô muốn lên gò thì lên. Tôi dặn chốt rồi. Thay đồ ở chốt, nhúng ủng. Đừng ở lâu. Xuống thì tắm, giặt đồ bằng xà bông, đừng đi qua nhà ai có bò dê.

Năm giờ chiều, Mẫn dẫn cô đi.

Nó đạp xe trước, cô đi bộ sau. Con đường đất đỏ từ nhà đi về hướng tây, qua mấy ruộng nho trơ khung kẽm, qua cái rặng keo cô đã thấy trong video tháng Chín, qua thêm một cái đồi thấp có mấy bụi xương rồng. Tới chân dốc, nơi có cái chốt, Mẫn dừng lại. Ở chốt có hai người dân quân xã ngồi dưới một cái dù, một cái bàn gỗ, một thùng nước sát trùng, một đống vôi bột trắng xóa rải ngang con đường. Có mấy vệt bánh xe Cub còn in trên cát, chệch ra khỏi đường, lao xuống một cái rãnh cạn. Chỗ ông Tư té.

– Em ở đây. – Diếp nói với Mẫn. – Em về đi.

– Em đợi chị.

– Về. Chị dặn rồi. Em đừng lên.

Mẫn đứng đó, chân chống xuống đất, nhìn chị nó. Rồi nó quay xe, đạp về, cái lưng gầy cong xuống trên cái xe đạp cũ.

Cô thay đồ ở chốt, mặc bộ đồ bảo hộ mỏng trạm để sẵn, đeo khẩu trang, xỏ đôi ủng cao su, nhúng ủng vào cái thùng nước sát trùng. Người dân quân ghi tên cô vào một tờ giấy. Rồi cô đi lên dốc.

Mặt trời đã xuống thấp, đỏ như cục than, nằm trên đỉnh dãy núi phía tây. Gió nam thổi ngược vào mặt cô, khô, nóng, mang theo mùi cỏ cháy và cái mùi mà hồi Tết cô chỉ ngửi thấy trên áo ba mỗi chiều ba về. Mùi lông. Mùi phân. Mùi cỏ khô. Mùi cừu.

Cái mùi đó đập vào cô mạnh tới mức cô phải dừng lại giữa dốc.

Cô đi tiếp. Lên tới đỉnh gò, cô thấy cái chuồng cũ lợp tôn nghiêng về một phía, vách bằng cây keo đã xám, cái chuồng trong video tháng Chín. Bên cạnh có một cái lán nhỏ bằng tre, mái lá, một cái võng giăng ngang, một cái nồi đen trên ba cục đá. Chỗ ba ngủ. Phía xa, ở một góc gò, có một khoảnh rào tạm bằng lưới và cọc tre, mấy con cừu nằm trong đó, không đứng dậy.

Đàn cừu đứng trên gò, trong cái ánh đỏ cuối ngày. Đông. Đông hơn cô nghĩ. Chúng quay đầu lại nhìn người lạ trong bộ đồ bảo hộ, kêu be be khàn khàn.

Rồi cô nghe.

Lóc cóc.

Không phải tiếng chuông đồng. Mỏng hơn, rè hơn, như ai lấy móng tay gõ vào một cái lon thiếc. Lóc cóc. Lóc cóc. Đều đều, theo một cái nhịp mà cô đã nghe mỗi sáng mấy năm trước khi đi học, cái nhịp của một con cừu đi không đều chân, ba chân chạm đất nặng, một chân chạm nhẹ.

Từ phía sau cái chuồng cũ, một con cừu đực đi ra. Già. Lông xám, đã ngả màu tro, ánh lên dưới cái nắng đỏ cuối ngày như bạc. Cao hơn mấy con còn lại một chút. Trên cổ nó đeo một cái gì đó lủng lẳng, buộc bằng dây chì.

Cái chân sau bên trái của nó chạm đất nhẹ hơn ba chân kia.

— Hết chương 27 —