Khoanh vùng

Chương 30: Khoanh vùng

Bà cụ giường bên nằm xuống lại, kéo mền lên tới cằm, quay mặt vào tường, cái kiểu người già biết khi nào mình không nên có mặt.

Ông Tư không trả lời ngay. Ông nhìn người con trai đứng ở ngưỡng cửa, rồi nhìn xuống bịch nilon trong tay nó, cái hộp thuốc màu vỏ quen.

– Mày đứng đó nghe hết rồi.

– Từ đoạn ngân hàng. – Ông Kha nói.

– Ừ. Vậy khỏi kể lại.

Ông Tư dựa lưng vào thành giường. Cái tay phải trên đùi run.

– Tao lấy tiền mày mua cừu. Đúng. – Ông nói. – Một trăm chín chục. Phần còn lại tao không đụng, mày muốn lấy về thì ra ngân hàng mà lấy. Còn chuyện kéo hay không kéo, mày không cần hỏi tao. Nó ngồi đây. Mày hỏi nó.

Diếp ngồi trên cái ghế nhựa giữa hai người. Cô thấy ông Kha nhìn cô. Không phải cái nhìn trang hồ sơ. Không phải cái nhìn chậm đọc lại một dòng chữ. Một cái nhìn như người đứng ngoài cửa phòng mổ nhìn vào, không được bước vào.

Cô đứng dậy.

– Chú. – Cô nói. – Ông không kéo con. Ông giấu đàn cừu là để con không bị kéo. Con nghe ông nói hết rồi. Chú cũng nghe hết rồi.

Ông Kha đứng im.

– Còn chuyện má mày. – Ông Tư nói, và giọng ông cong đi ở cuối câu như cái đêm trên sân thượng, như sợi dây chì bị bẻ. – Má mày không chết vì cái nghề. Mày đừng đổ cho cái nghề. Má mày chết vì tao chọn. Cái nghề không chọn gì hết. Tao chọn.

Ông Kha không nói gì. Ông bước vào phòng, ba bước, đặt cái bịch nilon lên cái tủ đầu giường, cạnh cái cà mèn cháo của má. Ông đứng đó một giây, nhìn cái tay trái bó bột của ông Tư. Rồi ông quay ra, đi xuống cầu thang.

Diếp đi theo tới đầu cầu thang. Qua cái cửa sổ ở chiếu nghỉ, cô thấy ông đi ra sân, đi tới một chiếc xe hơi màu xám đậu dưới gốc bàng, mở cửa, ngồi vào. Ông không nổ máy. Ông ngồi đó. Y như cái đêm mổ con Mực.

Ông ngồi tới tối.

Ông không về Sài Gòn.

Sáng Thứ Tư, sáu giờ, khi Diếp tới ủy ban xã, chiếc xe hơi màu xám đã đậu ở sân. Ông Kha đứng nói chuyện với anh Sang dưới gốc me, áo sơ mi đã thay một cái khác, chắc mua ở chợ Phan Rang, cái áo màu xám tro còn nếp gấp của cái bao. Ông nói gì đó, anh Sang gật đầu, ghi một dòng vào tờ giấy kẹp trong bìa hồ sơ của trạm.

– Anh Kha là bác sĩ thú y, có chứng chỉ hành nghề, xin phụ đợt tiêm phòng bao vây. – Anh Sang nói với Diếp khi cô đi tới. Giọng anh không có gì lạ. – Trạm thiếu người. Ảnh làm dưới sự phân công của trạm như mọi người. Ảnh với cô đi một tổ, tôi với hai anh trạm bên cạnh đi hai tổ.

Ông Kha nhìn Diếp. Gật đầu một cái, cái gật đầu của giám đốc chuyên môn với người làm công.

– Dạ. – Cô nói.

Bốn ngày sau đó, hai người đi khắp vùng bao vây.

Thôn Bàu Sạn, rồi thôn bên, rồi một phần thôn Đá Trắng. Từng hộ, từng chuồng. Ông Kha tiêm. Diếp giữ con vật, ghi chép, đọc tên chủ hộ, số con, đánh dấu. Bò, dê, cừu. Có nhà có một con bò, có nhà có ba chục con dê. Người dân đứng nhìn ông bác sĩ thành phố lạ hoắc trong cái áo xám tro còn nếp gấp, nhìn con bé Diếp nhà ông Ẩn, rồi nhìn nhau.

Ông Kha không nói chuyện với ai ngoài những câu cần nói. Ông tiêm nhanh, chắc, mỗi mũi có một khoảng ngừng nhỏ ở đầu, cái lúc ông nhìn trước. Ông không than nắng. Gió nam tháng Bảy thổi từ trưa tới chiều, khô, rát, cát bay vào mắt, mà ông không đội nón. Tới ngày thứ hai thì cổ ông đỏ lên một mảng, ngày thứ ba thì tróc da. Diếp đưa ông cái nón lá của má. Ông nhìn cái nón, rồi đội lên, không nói gì.

Ở thôn Đá Trắng, có một nhà ông dừng lại lâu. Một cái nhà mái tôn thấp, cái chuồng bò sau nhà vách đá ong, một người đàn ông già ngồi trên cái chõng ngoài hiên. Ông Kha đứng ở cổng, nhìn cái chuồng bò rất lâu.

– Nhà này năm chín chín có con bò đẻ ngược. – Ông nói. Không nói với Diếp. Nói với cái cổng.

Rồi ông đi vào, tiêm cho ba con bò trong chuồng, cảm ơn ông già ngồi trên chõng, đi ra. Ông già không nhận ra ông.

Chiều Thứ Năm, ông Tư xuất viện. Ông Kha chở ông về bằng chiếc xe hơi màu xám. Diếp ngồi ghế sau. Ông Tư ngồi ghế trước, tay trái bó bột kê trên đùi, tay phải nắm cái nón cối. Ba mươi cây số. Không ai nói gì. Tới cái ngã ba vào thôn, chỗ con đường cát có cái dốc gần trạm y tế, ông Kha giảm tốc. Ông Tư nhìn ra cửa sổ. Có một cái cột điện bê tông mới, thay cho cái cột gỗ cũ từ hồi nào cô không biết.

Không ai nói gì. Chiếc xe chạy qua.

Hai đêm trước đó ông ngủ ở một nhà nghỉ ngoài thị trấn. Đêm đó ông Kha ngủ ở nhà ông Tư. Lần đầu tiên trong hai mươi bảy năm. Diếp không biết hai người nói gì với nhau trong căn nhà đó, trong cái gian trước có cái bàn gỗ mít và cái tủ thuốc kính nứt. Sáng ra, cô thấy ông Kha ngồi một mình ở cái bàn gỗ mít, uống trà, cái ấm trà nhỏ của ông Tư. Ông tự rót. Nước trà chảy thẳng vào chén, không đổ giọt nào.

Thứ Sáu, mười tháng Bảy, có kết quả.

Anh Sang đọc nó ở ủy ban xã, trước chị phó chủ tịch, trước Diếp và ông Kha, trước ba đã xuống từ gò, đứng ở cửa, thay đồ rồi, giữ khoảng cách. Dương tính. Lở mồm long móng.

Ba nghe xong, gật đầu, rồi đi ra. Diếp thấy ba đứng ngoài sân ủy ban, dưới gốc me, cởi cái mũ len ra cầm trên tay.

Anh Sang nói tiếp. Xã báo lên tỉnh. Đàn trên gò Ông Đèo tiếp tục cách ly tại chỗ, con nào bệnh nặng thì trạm xử lý theo đúng quy định, có biên bản, có hỗ trợ cho chủ đàn theo chính sách. Vùng bao vây đã tiêm gần xong, giám sát tiếp hai mươi mốt ngày. Không có con vật nào bên ngoài cái gò có dấu hiệu. Nếu tới cuối tháng không có ổ mới thì coi như khoanh được.

– Báo sớm. – Anh Sang nói, nhìn ra cái sân nơi ba đang đứng. – Báo trong ngày. Không bán con nào đi. Nhờ vậy.

Đêm Chủ nhật, mười hai tháng Bảy, Diếp ngồi trên bậc thềm xi măng sau nhà, nhìn ra cái chuồng trống. Trời không trăng, đầy sao, gió nam đã dịu. Có tiếng dép trên đất cát. Ông Kha đi vòng từ phía trước nhà ra, đứng lại ở góc tường.

– Chú ngồi đây được không?

– Dạ.

Ông ngồi xuống đầu kia bậc thềm. Ông nhìn cái chuồng trống, cái then gỗ có chữ D.

– Chữ D là em khắc hả?

– Dạ. Năm mười tuổi. Bị ba la.

Ông gật đầu. Hai người ngồi im một lúc. Có tiếng dế ở đâu đó trong đám xương rồng.

– Ổng kể em nghe chuyện năm chín chín rồi. – Ông Kha nói. – Chú biết. Ổng kể theo phía ổng. Chú kể em nghe phía chú. Một lần thôi. Em nghe thôi.

– Dạ.

Ông kể. Không dài.

Đêm đó, khi má ngã xuống, ông ngồi bên má ba phút đầu tiên mà không làm gì được. Ông là thú y. Ông biết con bò bị trúng gió ra sao, con dê bị co giật ra sao. Ông không biết má ông bị gì. Ông chỉ biết má ông không nói được, một bên mặt xệ xuống, một bên tay không nhấc lên được. Ông kêu thằng Mến đạp xe đi kêu ba. Rồi ông cõng má.

– Chú không giận ổng vì ổng ở lại với con bò. – Ông Kha nói. – Chú nói vậy năm đó, mà chú nói sai. Chú là thú y. Chú biết con bò ra nửa người mà bỏ đi là chết hai mạng. Ổng ở lại là đúng nghề. Ổng đúng.

Ông ngừng.

– Cái chú không chịu được là ổng đúng. – Ông nói. – Ổng đúng, mà má chú chết. Không có ai sai hết. Chỉ có một cái xóm có một chiếc xe máy, một ông thú y, một cái trạm y tế cách ba cây số, và một đêm mà hai chuyện xảy ra một lúc. Chú không biết giận ai. Nên chú giận ổng.

Diếp ngồi im. Cô nhìn cái then gỗ có chữ D trong bóng tối.

– Chú lên thành phố. – Ông nói tiếp. – Chú làm ở mấy chỗ, rồi chú mở cái bệnh viện. Em có biết vì sao Hoa Sứ đêm nào cũng có một bác sĩ với một phụ tá, có xe, có người gọi được, có bác sĩ thứ hai ở nhà gần đó gọi là tới không?

– Dạ không.

– Vì chú không muốn ai ở chỗ của chú phải chọn giữa hai ca một lúc. – Ông nói. – Chú chọn thành phố là để không bao giờ phải chọn giữa một con bò với má mình. Ở đây, chỗ nào cũng là một người, một cây đèn pin. Ở trong đó, chú xây được một cái chỗ mà không ai phải một mình.

Ông nhìn xuống hai bàn tay mình, đặt trên đầu gối.

– Chú gửi tiền về. Hai mươi năm. – Ông nói. – Chú không biết gửi cái gì khác. Chú không biết nói gì. Gửi tiền thì không cần nói.

– Chú. – Diếp nói. – Hồi trưa Thứ Ba, trong phòng bệnh. Chú có nghe cái đoạn ông nói ông muốn con về không? Ông nói ông muốn, mà ổng muốn thì kệ ổng.

Ông Kha im rất lâu.

– Nghe. – Ông nói.

– Ông nói ông muốn có đứa đeo cái ống nghe này đi khắp xã. Như chú hồi đó.

Ông không trả lời. Ông ngồi đó, trong bóng tối, cái lưng hơi còng xuống, và cô không thấy mặt ông.

Có tiếng chân chạy ngoài đường. Tiếng dép, gấp, đập xuống đất cát, hai cái một, như gõ mõ. Rồi tiếng một người đàn bà gọi từ phía trước nhà.

– Diếp ơi! Diếp có nhà không con!

Cô đứng bật dậy. Chị Hạnh, nhà sát vách phía đông, chừng ba mươi tuổi, có bầy cừu hai chục con mua về từ năm kia, nằm trong vùng bao vây, đã tiêm phòng hôm Thứ Năm, không con nào bệnh. Chị đứng ở góc nhà, tay cầm cây đèn pin, thở hổn hển.

– Con cừu cái nhà chị đẻ từ chiều tới giờ không ra! Ba tiếng rồi! Nó rặn không nổi nữa! Chị gọi thằng Tín, thằng Tín nói nó không làm được!

Diếp chạy vào nhà, chụp lấy cái hộp găng tay dài tới vai, chai sát trùng. Cô thay bộ đồ khác, rửa tay, xỏ đôi dép đã ngâm nước sát trùng. Ông Kha đi theo cô, làm y như vậy, không ai bảo.

Chuồng cừu nhà chị Hạnh cách hai trăm mét. Con cừu cái nằm nghiêng trên rơm, lứa đầu, bụng to bất thường, rặn yếu dần, mắt đờ. Diếp đeo găng, đưa tay vào. Cô nhắm mắt. Cô lần.

Cái đầu con cừu con to. Quá to. Hai chân trước nằm đúng chỗ, nhưng cái đầu nằm sau cái vành xương chậu, không lọt. Cô thử đẩy, thử xoay. Không được. Cái đường ra của con mẹ nhỏ, con nó lớn. Có một con nữa ở phía sau, cô sờ được một cái móng nhỏ.

Cô rút tay ra. Cô nhìn ông Kha đứng ở cửa chuồng, cái đèn pin của chị Hạnh trong tay ông.

– Thai to, không lọt chú. Có hai con. Kéo là chết cả mẹ lẫn con.

Ông Kha nhìn con cừu mẹ. Ông nhìn quanh cái chuồng. Mái lá. Nền đất. Một bóng đèn tròn treo trên kèo. Không có bàn. Không có đèn mổ. Không có phòng mổ nào trong vòng ba mươi cây số.

– Ở đây không có phòng mổ. – Ông nói.

Diếp cởi đôi găng dài tới vai ra, vứt xuống.

– Chị Hạnh. Nhà chị có tấm bạt không chị?

Ông Kha nhìn cô.

– Em tính làm gì?

– Mổ. – Diếp nói. – Mổ trên tấm bạt.

— Hết chương 30 —