Lở mồm

Chương 26: Lở mồm

– Gửi hình cho chị. Gửi hết. Gửi luôn video nếu có.

Mẫn gửi. Bảy tấm hình và hai đoạn video ngắn, quay bằng cái điện thoại cũ màn hình nứt một góc, rung, nhòe, chụp từ sau một bụi xương rồng. Diếp ngồi trên nệm, phóng to từng tấm, ngón tay cô run như tay ông Tư.

Tấm thứ nhất: một đàn cừu đông, đứng trên một cái gò cỏ khô cháy vàng, sau lưng là một rặng keo thẳng hàng như ai cắm. Cái rặng keo trong video tháng Chín. Bên trái, một cái mái chuồng lợp tôn cũ, nghiêng về một phía.

Tấm thứ ba: một con cừu đứng co một chân trước, không dám đặt xuống.

Tấm thứ năm, chụp gần, Mẫn chắc đã bò tới sát hàng rào: một con cừu cái nằm nghiêng, miệng hé, một dòng nước dãi trong và dài chảy từ mép xuống đất. Trên lợi trên của nó, chỗ không có răng cửa, có một mảng trắng đỏ lở loét, như một cái mụn nước vừa vỡ.

Đoạn video thứ hai mười hai giây. Bốn năm con cừu đi chậm trên nền đất cứng, con nào cũng đi cà nhắc, nhấc chân lên nhanh như đạp phải than. Một con dừng lại, giũ chân trước. Diếp dừng hình. Kẽ móng chân trước của nó sưng đỏ.

Cô đặt điện thoại xuống nệm. Cô biết tên cái này. Cô đã học nó ba lần, ở môn Bệnh truyền nhiễm, ở môn Dịch tễ, ở môn Luật thú y. Cô đã thấy nó trong sách, trong mấy tấm hình in mờ trên tờ bài giảng. Cô chưa thấy nó trên một con cừu sống.

Cô gọi lại cho Mẫn.

– Mẫn. Em nghe chị hỏi, trả lời chị cho đúng. Bệnh bao nhiêu con?

– Em không đếm được. Chục con. Hơn.

– Có con nào chết không?

Mẫn im.

– Mẫn.

– Hai con nhỏ. – Nó nói. – Mới đẻ. Hôm qua ba chôn sau chuồng. Em thấy ba đào.

– Mấy con lớn có ăn không?

– Không chịu ăn. Đứng một chỗ. Ba lấy tay sờ đầu tụi nó, ba nói nóng.

Diếp nhắm mắt. Sốt. Bỏ ăn. Chảy dãi. Mụn nước ở miệng, ở kẽ móng. Đi khập khiễng. Con non chết đột ngột.

– Mẫn. Nghe chị. Chị không chắc. Phải có người lấy mẫu đi xét nghiệm mới chắc. Mà nó giống bệnh lở mồm long móng.

– Bệnh đó là bệnh gì chị?

– Là bệnh lây. Lây qua cừu, dê, bò, heo. Lây bằng nước dãi, bằng phân, bằng cái dép mình dẫm lên chỗ nó đi rồi đi qua chỗ khác. – Cô nói nhanh. – Em có vô gần không? Em có rờ con nào không?

– Không. Em đứng ngoài hàng rào.

– Em về nhà rồi, em thay đồ chưa?

– Chưa.

– Thay liền. Bỏ bộ đồ đó ngâm xà bông. Rửa dép. Đừng đi qua chuồng bò nhà chú Mến. Đừng đi qua nhà ai có dê. Nghe chưa?

– Dạ. – Mẫn nói. Rồi nó hỏi, nhỏ xíu, cái giọng của thằng em mười sáu tuổi chứ không còn cái giọng người lớn hôm ở ngã ba. – Chị ơi. Cừu bệnh vậy, người ta có giết hết không?

Diếp không trả lời được câu đó.

Cô gọi ba.

Ba không bắt máy lần đầu. Lần thứ hai, ba bắt máy, không nói gì. Cô nghe tiếng gió, tiếng cừu kêu, nhiều tiếng, rất gần. Ba đang ở gò. Ba ngủ ở gò.

– Ba. Con biết rồi. Mẫn gửi hình cho con.

Ba im.

– Ba nghe con nói. – Cô nói. Cô nghe giọng mình, và đó không phải giọng con gái nói với ba. Đó là cái giọng cô dùng ở quầy trực Hoa Sứ lúc hai giờ sáng, khi một người chủ đứng trước mặt cô không biết con vật của mình sắp chết. – Cừu bệnh đó giống lở mồm long móng. Bệnh này phải báo. Ba phải gọi ủy ban xã, gọi trạm thú y khu vực, đêm nay.

– Con... – Ba nói. – Chủ người ta dặn...

– Dặn cái gì ba?

– Dặn không cho ai lên gò.

– Ba! – Diếp đứng bật dậy. Đầu cô đụng cái dây phơi, cái áo blouse rớt xuống nệm. – Không phải chuyện lên gò! Bệnh này mà giấu là lây qua bò dê cả xã! Cả xã đó ba! Nhà chú Mến, nhà anh Lượng, mấy chục nhà! Giấu là chết cả xóm!

Cô nói câu đó rồi mới nhận ra đó là câu ông Tư nói trên sân thượng, cái đêm ngồi hỏi thằng Tửng chuyện dịch heo năm 2019. Giấu là chết cả xóm. Mà không giấu thì chết một nhà.

Đầu dây im rất lâu.

– Để ba gọi chủ đã. – Ba nói.

– Chủ là ai ba?

Ba không trả lời.

– Ba. Chủ là ai?

– Con đừng hỏi. – Ba nói. – Ba gọi chủ. Ba gọi lại con.

– Ba nghe con dặn trước đã. – Cô nói, nhanh. – Mấy con bệnh, ba tách ra một góc, rào lại. Đừng lùa ra gò nữa. Đừng cho con nào đi đâu. Đừng bán con nào, ai hỏi mua cũng đừng bán. Đừng cho ai lạ lên. Ba đừng về nhà, ba mà về thì thay đồ, rửa tay, rửa dép ở ngoài, đừng đi qua chỗ có bò dê. Ba nhớ chưa?

– Nhớ.

– Mấy con chết, ba chôn ở đâu?

– Sau chuồng.

– Sâu không ba?

– Sâu.

– Đừng đào lên. Đừng chôn thêm con nào mà chưa có người của trạm tới coi.

– Ừ.

Ba cúp máy. Diếp đứng giữa phòng, cái áo blouse dưới chân, tim đập lên tận cổ.

Mười một giờ bốn mươi, ba gọi lại.

– Chủ biểu báo. – Ba nói. – Chủ gọi anh Sang ở trạm rồi. Sáng mai ổng lên. Chủ gọi luôn ủy ban xã.

Diếp ngồi xuống mép nệm, thở ra.

– Ba. Chủ là người ở xã mình hả ba?

– Ừ.

– Người đó có lên gò không ba?

– Chủ nói chủ lên coi. – Ba nói. – Ba nói đừng lên, đêm. Chủ không nghe.

Ba cúp máy.

Cô không ngủ được. Cô nằm ngửa trên nệm, điện thoại trên ngực, nhìn tấm bản đồ trên vách. Cái khoảng trống tô vàng nhạt ở phía tây, giữa con đường đất đỏ và mép giấy. Gò Ông Đèo. Chủ người ta mua cừu gửi nuôi. Một người ở xã mình. Một người dặn không cho ai lên gò, mà đêm nay lại đòi tự mình lên.

Một giờ rưỡi sáng, điện thoại rung lần nữa. Má.

Má không bao giờ gọi giờ này. Cô bắt máy, và tiếng má tràn ra như hồi Chanh hoảng ngoài đầu hẻm, cao, đứt quãng.

– Diếp ơi! Ông Tư té xe rồi con ơi!

– Má! Má nói từ từ!

Má nói không từ từ được. Diếp phải hỏi từng câu một, như hỏi bệnh sử. Ông Tư chạy chiếc Cub lên gò lúc gần mười hai giờ đêm. Con đường lên gò Ông Đèo là đường cát, có một cái dốc gần rặng keo. Ba ở trên gò thấy đèn xe, rồi thấy đèn xe chao đi, rồi tắt. Ba chạy xuống. Ông Tư nằm dưới dốc, chiếc Cub đè lên chân. Ông tỉnh. Ông không la. Ông chỉ nói "tay tao", rồi chỉ vào cái tay trái.

Người ta gọi xe cấp cứu. Ông đang ở bệnh viện ở Phan Rang. Má ở nhà với Mẫn. Ba ở với ông, ba thay đồ ở ngoài đường trước khi lên xe cấp cứu, ba nhớ lời cô dặn.

– Tay trái hả má? – Diếp hỏi. – Má chắc là tay trái?

– Ba con nói tay trái. Gãy chỗ cổ tay. Bác sĩ nói phải bó bột.

Tay trái. Cái tay lành. Cái tay mà mỗi lần tay phải run, ông dùng để nắm cổ tay phải lại.

Diếp ngồi trên nệm, ôm hai đầu gối, cho tới khi trời sáng.

Sáu giờ sáng Chủ nhật, cô gọi ông Kha.

Cô chưa bao giờ gọi ông. Số của ông nằm trong danh bạ từ ngày đầu làm phụ tá, cái số mà cả bệnh viện được dặn chỉ gọi khi có ca cấp cứu bác sĩ trực không xử lý được. Ông bắt máy ở hồi chuông thứ hai.

– Chú nghe.

– Dạ con xin lỗi chú, con gọi sớm. – Cô nói. – Con xin nghỉ mấy ca phụ tá tuần này. Con phải về quê. Đêm qua ông Tư té xe, gãy tay. Nằm viện ở Phan Rang rồi. Mà ở nhà con... có đàn cừu bệnh. Con nghi là lở mồm long móng.

Đầu dây im một giây. Chỉ một giây.

– Đi đi. – Ông Kha nói.

– Dạ. Còn mấy ca của con...

– Chú lo. Đi đi.

Ông cúp máy.

Cả ngày Chủ nhật, cô xếp đồ. Cô bỏ vào ba lô cái ống nghe của ông Tư, cái hộp găng tay sản khoa dài tới vai thằng Tửng tặng. Thêm hai bộ quần áo cũ để mặc đi chuồng, một bịch khẩu trang, một chai nước sát trùng nhỏ cô xin ở Hoa Sứ hồi trước. Cô bỏ vào cái giáo trình Bệnh truyền nhiễm. Cô gỡ cái chuông đồng trên móc cửa, buộc lại vào quai ba lô. Cô nhìn ba tờ giấy trên bàn học, rồi cô gom cả ba, cất vào túi trong ba lô, không để lại tờ nào.

Ba giờ chiều, Lãm tới. Cô chỉ nhắn anh một câu hồi sáng: "Tui về quê tối nay. Có chuyện." Anh tới với hai ổ bánh mì và mấy trang giấy in tiếng Anh. Đó là tài liệu hướng dẫn lấy mẫu bệnh lở mồm long móng ở cừu dê mà anh tìm trong thư viện số của phòng thí nghiệm.

– Mẫu phải để lạnh. – Anh nói, chỉ vào một dòng. – Dịch mụn nước, mảnh biểu mô chỗ lở. Người của trạm biết làm. Bà đừng tự lấy. Bà lấy thì không ai nhận.

– Tui biết.

– Ừ. Tui biết bà biết. – Anh gấp tờ giấy làm tư, nhét vào túi bên hông ba lô cô. – Tui nói cho tui yên tâm.

Cô đã kể anh nghe hết lúc anh mới tới: Mẫn, cái gò cỏ khô phía tây sau rặng keo, cái chuồng lợp tôn nghiêng, ông Tư nửa đêm chạy xe lên đó. Anh không hỏi chủ đàn cừu là ai. Anh không hỏi ông Tư lên gò làm gì lúc nửa đêm. Anh đứng ở cửa phòng, nhìn tấm bản đồ trên vách, nhìn cái khoảng trống tô vàng nhạt ở phía tây, rất lâu.

– Tui vẽ thiếu. – Anh nói.

– Ông đâu có biết.

– Ừ. – Anh nói. – Mà giờ bà về, bà biết.

Bà Năm Lựu đứng ở cửa phòng, ôm con Ki, nhìn cô xếp đồ.

– Về quê hả con?

– Dạ.

– Về bao lâu?

– Dạ con không biết bà.

Bà Năm gật gù. Bà đi vào phòng mình, rồi đi ra với ba quả trứng gà gói trong bịch nilon.

– Trứng con gà của ông con. – Bà nói. – Đem về cho ổng.

Xe khách chạy lúc tám giờ tối từ bến xe Miền Đông. Diếp lên xe lúc bảy giờ năm mươi, tìm cái giường tầng dưới ở cuối xe. Cô nằm xuống, ôm ba lô, ba quả trứng trong túi áo khoác. Cái chuông trên quai ba lô cốc vào thành giường. Xe nổ máy. Phụ xe đếm khách.

Điện thoại rung. Ông Kha.

Cô bắt máy. Đầu dây không có tiếng gió. Có tiếng máy lạnh, tiếng ai đó nói ở xa, như ông đang đứng trong một căn phòng có nhiều người mà không nghe họ nói gì.

– Diếp.

– Dạ chú.

Ông im một chút. Xe bắt đầu lăn bánh, ra khỏi bãi, đèn đường quét qua khung cửa kính.

– Ổng nằm viện ở đâu?

— Hết chương 26 —