Cho con, một chín chín hai

Chương 2: Cho con, một chín chín hai

– Gói của Phan Thị Diếp, gửi từ Phan Rang, phải không? Ký đây. Mà con nhỏ này, ai gửi cho con mà gói kỹ dữ vậy, ba lớp bao, còn lấy dây chì quấn ngoài?

Ông chú ở quầy nhận hàng của nhà xe đẩy cái gói qua mặt kính. Nó to bằng hộp bánh, bọc giấy báo. Ngoài giấy báo là một lớp bao nilon, ngoài nữa là một cái bao cám cắt ra, và ngoài cùng là ba vòng dây chì loại người ta dùng buộc hàng rào kẽm gai. Diếp nhìn mấy vòng dây chì là biết ai gửi. Ở Bàu Sạn chỉ có một người buộc đồ bằng dây chì, vì ông nói dây ni lông gió cát nó cắt đứt.

– Dạ, ông con.

– Ông nội?

– Dạ không, ông thú y.

Ông chú nhíu mày như không hiểu vì sao một ông thú y lại phải gửi đồ cho một đứa con gái, nhưng có người đứng sau cô đang chờ, nên ông thôi hỏi.

Sáng Thứ Bảy, văn phòng nhà xe ở mặt đường quốc lộ ồn như cái chợ. Có người gửi mấy thùng nho, có người nhận bao gạo, có bà ôm cái lồng gà đứng cãi với tài xế về chuyện gà có được đi xe giường nằm hay không. Diếp ôm gói đồ ra ngoài, ngồi xuống bậc thềm của một tiệm sửa xe còn chưa mở cửa, lấy cây kìm nhỏ trong ba lô ra cắt dây chì.

Lớp đầu tiên mở ra là một túi nho sấy đỏ sẫm, loại nho nhà ông tự phơi trên mái tôn. Lớp thứ hai là một bịch thịt cừu khô ướp ớt, mùi bốc lên làm bụng cô sôi lên như người mới chạy ba cây số. Lớp thứ ba, nằm trong một cái hộp sắt đựng bánh cũ đã rỉ ở mép, là một cái ống nghe.

Diếp cầm nó lên.

Đó là loại ống nghe cũ, ống cao su đã ngả màu nâu như màu vỏ cây me, hai cái tai nghe bằng kim loại mòn sáng ở chỗ ngón tay hay cầm. Cái mặt nghe to hơn mấy cái ống nghe bây giờ, nặng, lạnh. Cô biết cái ống nghe này. Nó nằm trong ngăn kéo thứ hai của cái bàn gỗ mít trong nhà ông Tư suốt cả tuổi thơ của cô, và cô chưa bao giờ thấy ông đeo nó lên cổ. Ông có một cái khác, cái mà ông đeo đi chích dê, rẻ hơn, nhẹ hơn. Cái này thì ông cất. Có lần cô mười tuổi, mở ngăn kéo ra định lấy thử, ông quát một tiếng làm cô giật mình làm rơi luôn hũ thuốc tím.

Dưới cái ống nghe có một mẩu giấy xé ra từ cái lịch bloc. Mặt sau tờ lịch, chữ ông Tư nghiêng, to, bằng bút bi xanh ấn mạnh tới mức hằn qua mặt trước:

"Tao giữ chỗ cho mày rồi đó. Ráng học."

Không có chữ ký. Ông không bao giờ ký. Ông nói chữ của ông thì cả xã đều biết, ký làm gì cho tốn mực.

Diếp lật cái mặt nghe lại. Dưới vành kim loại, khắc chìm bằng một mũi nhọn, có mấy chữ đã mòn gần hết, cô phải nghiêng nó dưới nắng mới đọc được.

"Cho con – 1992."

Cô ngồi trên bậc thềm tiệm sửa xe rất lâu. Năm 1992, ông Tư bốn mươi hai tuổi. Cô đoán đây là cái ống nghe thầy của ông tặng ông, hay ba của ông tặng ông, cái năm ông được nhận vào làm thú y xã hay đậu một cái lớp nào đó. Người già hay vậy, ai cũng là con của một ai khác. Cô cũng đoán đó là lý do ông cất nó kỹ như vậy, và đó là lý do cô không hiểu sao giờ ông lại gửi nó đi.

Cô đeo cái ống nghe lên cổ. Nó nặng hơn cái của cô một chút, và lạnh, như một cái vòng bằng nước giếng.

Phòng trọ của Diếp nằm cuối một con hẻm nhỏ gần chợ Thủ Đức, dãy trọ của bà Năm Lựu, mười hai phòng, mỗi phòng chín mét vuông, hai triệu sáu một tháng chưa điện nước. Cô ở với Chanh từ năm thứ hai. Lúc Diếp về tới, Chanh đang ngồi trên cái nệm trải dưới sàn, kẹp tóc bằng cái kẹp hình con cua đỏ, sơn móng chân màu xanh lá chuối.

– Trời đất ơi, mày đi nhận cái gì mà đeo ống nghe về như bác sĩ đi khám ngoài đường vậy?

– Ông Tư gửi.

– Ông Tư Dậu? – Chanh giơ cái cọ sơn lên như cầm cây đũa phép. – Cái ông mà mày kể hồi nhỏ ổng cho mày thọc tay vô đít con cừu đó hả?

– Kéo con cừu ra, không phải thọc tay vô đít.

– Thì cũng vậy. – Chanh nhìn tờ giấy trong tay Diếp. – Ổng viết gì?

Diếp đưa. Chanh đọc, rồi đọc to lên bằng một cái giọng ồm ồm giả làm ông già:

– Tao giữ chỗ cho mày rồi đó. Ráng học. – Nó cười khanh khách, cái cọ sơn lắc lư làm một giọt sơn xanh rớt xuống nệm. – Thôi rồi. Ổng giữ chỗ thú y xã cho mày rồi đó. Ra trường về làm thú y xã, lương sáu triệu, ngày chích dê, đêm đỡ bò, ba năm sau lấy chồng nuôi cừu. Đời mày coi như có người sắp xếp hết rồi, khỏi lo.

– Ổng nói giỡn.

– Ông già bảy mươi mấy tuổi buộc đồ bằng dây chì mà mày nói ổng giỡn hả?

Diếp không trả lời. Cô ngồi xuống mép nệm, lấy khăn lau cái mặt nghe. Bên ngoài, bà Năm Lựu đang la thằng cháu nội vì nó để xe đạp chắn ngang lối đi, tiếng bà vang khắp dãy trọ như loa phường.

Chiều đó, cô gọi cho ông Tư.

Ông không có điện thoại thông minh. Ông có một cái điện thoại bấm phím màu đỏ, nút số năm đã mòn mất chữ, và ông chỉ nghe máy khi nào ông muốn nghe. Chuông đổ tới hồi thứ tám thì ông bắt máy.

– Ai đó?

– Con nè ông. Con Diếp.

– Ờ. Nhận đồ chưa?

– Dạ rồi. Thịt cừu ngon quá ông. Mà ông gửi cái ống nghe chi vậy ông?

Đầu dây bên kia có tiếng gió rít, tiếng một con dê kêu xa xa, rồi tiếng ông ho, hai tiếng, khan.

– Mày coi nó còn xài được không. Màng nghe tao thay hồi năm ngoái, dây cao su tao không có đồ thay.

– Còn tốt lắm ông. Mà cái này ông cất kỹ lắm mà. Hồi nhỏ con đụng vô ông còn la.

– Hồi đó mày mười tuổi. Giờ mày hai mươi mấy rồi.

– Ông không xài nữa hả ông?

Ông im một lúc. Diếp nghe tiếng ông đặt cái gì đó xuống bàn, một cái ly, có lẽ, vì nó kêu cạch hai lần, như ông đặt không trúng.

– Tao hết xài được rồi. Tay tao đeo nó vô thì nghe toàn tiếng tay tao.

Cô không hiểu câu đó. Cô nghĩ ông nói tai ông nghễnh ngãng, ông bảy mươi lăm rồi, nghe kém là thường.

– Ông đi khám tai chưa ông?

– Tai tao còn tốt hơn tai mày. – Ông khịt mũi. – Học tới đâu rồi?

– Dạ năm cuối rồi ông. Tháng Hai con đi thực tập. Con làm ở cái bệnh viện con kể đó, người ta muốn giữ con lại làm luôn.

Lần này ông im lâu hơn. Lâu tới mức cô tưởng mất sóng.

– Ông ơi?

– Ừ. Vậy cũng được. – Ông ho. – Thôi, tao đi chích con bò nhà thằng Mến. Mày học đi.

– Mà ông ơi, cái chữ "giữ chỗ"...

Ông cúp máy rồi.

Đêm đó Diếp nằm trên nệm, cái ống nghe để trên bụng, nghe tiếng quạt máy kêu tạch tạch mỗi vòng quay. Chanh ngủ rồi, ngáy khe khẽ. Cô nghĩ tới cái đêm tháng Mười Một năm 2015.

Năm đó cô mười hai tuổi. Gió bấc về sớm, thổi cát từ đồi xuống quất lên mái tôn nghe như có người ném sỏi suốt đêm. Con cừu mẹ đẻ lứa đầu, đẻ từ chạng vạng mà tới mười giờ đêm vẫn chưa ra. Ba cô đi đâu không nhớ nữa, chỉ nhớ là ba không có nhà, má chạy đi gọi ông Tư. Ông tới bằng chiếc xe Cub cánh dè sơn xanh, cái cánh dè trước có một vết móp hình lưỡi liềm do ông tông vào cột điện năm nào đó. Ông đội cái đèn pin cột dây thun lên trán, nhìn con cừu mẹ một cái rồi quay sang nhìn cô.

– Tay mày nhỏ. Rửa tay đi.

– Con hả ông?

– Tay tao to quá, vô không được. Con nhỏ nằm ngang. Mày vô, mày tìm hai cái chân trước của nó, mày nắm lại, mày kéo theo nhịp con mẹ rặn. Mẹ nó rặn thì mày kéo, mẹ nó nghỉ thì mày nghỉ. Nghe chưa?

Cô nhớ cô đã khóc. Cô nhớ ông không dỗ. Ông chỉ nói: "Con vật nó không biết nói. Mày nghe nó bằng tay trước, bằng tai sau." Và cô đã nghe. Trong cái khoảng tối ấm và ướt đó, mấy ngón tay của cô chạm vào một cái gì cứng nhỏ như đốt tre, rồi một cái nữa, và cô nắm lấy. Mẹ nó rặn. Cô kéo. Mẹ nó nghỉ. Cô nghỉ.

Con cừu con ra đời lúc gần nửa đêm, xám như tro, chân sau bên trái bị kẹt lâu nên tới sáng vẫn không duỗi thẳng được. Ba cô về, đặt tên nó là con Bạc vì lông nó dưới đèn ánh lên như bạc. Ông Tư nói con này khập khiễng cả đời. Ông nói đúng. Nhưng ông không nói nó sẽ thành con đầu đàn, đi trước sáu chục con khác, mỗi sáng ra gò cỏ.

Thứ Hai, Diếp lên trường sớm. Buổi thực hành vi sinh bắt đầu lúc bảy giờ, nhưng sáu giờ rưỡi đã có người ngồi trong phòng thí nghiệm. Người đó ngồi quay lưng ra cửa, áo blouse không cài nút, đang gấp một tờ giấy biên lai mua hóa chất thành một con gì đó bé bằng ngón tay.

– Lãm. Ông lại gấp con cừu hả?

Tô Minh Lãm quay lại. Tóc anh dựng một chùm sau gáy, chỗ anh nằm ngủ gục trên bàn. Mắt anh đỏ.

– Diếp Cá. Bà tới đúng lúc. Ngồi đây.

– Ông thức trắng hả?

– Tui viết. – Anh đặt con cừu giấy lên bàn. Nó có bốn cái chân bằng bốn nếp gấp và một cái đầu nghiêng như đang nghe. Bốn năm học chung, cô đã thấy anh gấp chắc phải vài trăm con, con nào cũng nghiêng đầu. Anh gấp lúc căng thẳng. Anh nói tay anh cần làm gì đó thì đầu anh mới im. – Bài luận xin học bổng. Hạn nộp cuối tháng Mười. Tui viết mười hai bản rồi, bản nào cũng dở.

– Học bổng đi Hà Lan đó hả?

– Ờ. Tiến sĩ, bốn năm. Vắc-xin cho gia súc nhỏ. – Anh rút trong ba lô ra hai tờ giấy in, mép quăn. – Bà đọc giùm tui. Bà đọc rồi nói tui nghe có nên nộp không.

– Sao lại là tui? Ông đưa thầy Phùng đọc đi.

– Thầy đọc rồi. Thầy nói văn tui như văn báo cáo nghiệm thu. – Lãm gãi gáy, làm chùm tóc dựng lên cao hơn. – Với lại... bài này tui viết về bà.

Diếp đang cầm hai tờ giấy, tay khựng lại.

– Về tui?

– Bà đọc đi rồi biết.

Cô cúi xuống trang đầu. Dòng thứ nhất in đậm, chữ tiếng Anh, nhưng cô đọc được, vì bốn năm học sách giáo khoa nước ngoài đã dạy cô đủ chữ để hiểu.

Câu đầu tiên của bài luận nói về một cô bé mười hai tuổi ở một vùng đất khô nhất nước, người đã kéo một con cừu ra khỏi bụng mẹ nó giữa một đêm bão cát. Cô bé đã đặt tên cho nó là Bạc.

— Hết chương 2 —