Đơn trình báo

Chương 13: Đơn trình báo

Trụ sở công an phường sáng đèn giữa một dãy nhà đã tắt hết, như một cái hộp kính đặt giữa bóng tối. Diếp xuống xe ôm lúc một giờ rưỡi sáng, trả ba mươi nghìn, đứng ở cổng một giây để thở.

Trong phòng tiếp dân có năm người ngồi trên băng ghế dài sát tường. Chanh ngồi ở đầu, tóc xõa, cái kẹp con cua đỏ cầm trong tay, ngón cái cứ bóp bóp vào cái càng con cua. Kế bên là một chị chừng ba mươi, mặc áo đồng phục màu hồng có thêu hình bàn chân chó trên ngực, chắc là chị Thảo. Rồi tới hai đứa con gái trẻ hơn, một đứa đang khóc. Cuối cùng là một anh con trai gầy, ôm cái nón bảo hiểm, nhìn xuống đất.

Chanh thấy Diếp, mặt nó méo đi.

– Tao nói mày đừng tới mà.

– Mày nói đừng nói má mày. Mày đâu có nói đừng tới.

Diếp ngồi xuống cạnh nó. Chanh không nói gì nữa. Nó đưa cái kẹp con cua cho Diếp cầm, như đưa một cái gì đó để khỏi phải cầm nữa.

Chuyện kể ra không dài. Chủ tiệm spa, một người đàn ông họ Văn mà nhân viên gọi là anh Văn, ba tháng nay trả lương trễ. Lần đầu anh nói khách thanh toán chậm. Lần hai anh nói đang làm hồ sơ vay ngân hàng mở thêm chi nhánh. Lần ba anh nói cuối tháng Ba trả một lần, có thưởng. Tuần này anh bắt đầu bán gói tắm trả trước, mười lần tắm giá một triệu tám, giảm ba mươi phần trăm, nhân viên được giao chỉ tiêu, mỗi người phải bán được năm gói. Chanh bán được bảy. Tối nay chị Thảo tới tiệm lấy cái áo khoác bỏ quên thì thấy cửa cuốn đã khóa thêm một ổ khóa lạ, trong tiệm tối om, mấy cái máy sấy lông, cái bồn tắm inox lớn đã không còn. Gọi anh Văn, số thuê bao không liên lạc được.

– Bảy gói. – Chanh nói, mắt nhìn tấm bảng nội quy trên tường. – Bảy người khách tin tao. Tao nói với họ là tiệm làm ăn đàng hoàng.

Một nữ cán bộ công an từ phòng trong đi ra, tay cầm một xấp giấy. Chị chừng ba mươi lăm, tóc búi gọn, quân phục màu xanh, bảng tên ghi họ Lê. Chị nói chậm, rõ, giọng Huế pha Sài Gòn.

– Mấy em nghe chị nói nha. Bây giờ chị lập biên bản tiếp nhận đơn trình báo. Từng người một vô làm việc với chị, khai lại sự việc, thời gian làm việc, số tiền lương bị nợ. Có hợp đồng lao động không em?

– Dạ có giấy thử việc thôi chị. – Chị Thảo nói. – Ký với anh Văn.

– Có thì đem theo, không có cũng không sao. Mấy em giữ lại hết tin nhắn với chủ tiệm, nhất là mấy tin hẹn trả lương, đừng xóa tin nào. Giữ lại phiếu bán gói tắm cho khách nếu có. Khách nào mua gói thì mấy em cho họ biết để họ tự tới trình báo phần của họ. – Chị nhìn một lượt năm người. – Tụi em là người bị nợ lương, không phải người có lỗi. Đừng sợ.

Đứa con gái đang khóc nín được một chút.

Mỗi người vào làm việc chừng hai mươi phút. Chanh vào thứ ba. Diếp ngồi ngoài, cầm cái kẹp con cua, nhìn cái đồng hồ treo tường chạy. Tới lượt anh con trai gầy cuối cùng thì đã gần bốn giờ sáng. Ngoài cửa, một chiếc xe rác chạy qua, đèn vàng nhấp nháy.

Chị cán bộ họ Lê tiễn năm người ra cửa. Chị đưa cho mỗi người một tờ giấy biên nhận, rồi đứng đó một chút, nhìn Chanh.

– Em học trường nào?

– Dạ thú y chị.

– Năm mấy?

– Dạ năm cuối. – Chanh nói, rồi ngừng. – Mà chắc ra trường trễ.

Chị gật đầu, không hỏi thêm.

– Về ngủ đi. Có tin gì bên chị gọi. Mà mấy em đừng tự đi tìm ổng nghen. Để bên chị làm.

Hai đứa đi bộ về. Trời chưa sáng. Mấy xe bánh mì đã bắt đầu đẩy ra đầu hẻm, mùi bơ, mùi pa tê, mùi than. Chanh đi trước, hai tay khoanh lại như lạnh, dù đêm tháng Ba ở Sài Gòn chẳng lạnh chút nào.

– Mày nợ bao nhiêu? – Diếp hỏi.

– Ba tháng. Mười tám triệu. Cộng tiền hoa hồng bán gói.

– Mày còn bao nhiêu?

Chanh dừng lại dưới một cái đèn đường.

– Bốn trăm hai mươi nghìn. – Nó nói. – Với tiền làm tiệm cá thì cuối tháng được thêm hai triệu.

– Tiền trọ tháng này mày đóng chưa?

– Chưa.

– Mày gửi về cho má mày tháng này chưa?

Chanh không trả lời. Nó đi tiếp.

– Chanh. Mày gửi chưa?

– Gửi rồi. Đầu tháng. Ba triệu.

– Lấy tiền đâu?

– Tao mượn.

– Mượn ai?

– Mượn chị Thảo. – Nó nói, giọng khô khốc. – Giờ chị Thảo cũng bị nợ lương. Vui không?

Diếp không biết nói gì. Cô đi bên cạnh Chanh, cái kẹp con cua trong tay, cái chuông trên ba lô kêu lóc cóc mỗi bước. Ở một quán cà phê cóc đầu hẻm, ông chủ quán đang kê bàn ghế, bật cái radio nhỏ, giọng phát thanh viên đọc bản tin thời tiết: hôm nay nắng nóng, nhiệt độ cao nhất ba mươi bốn độ.

– Mày nói với má mày đi. – Diếp nói lần nữa.

– Không.

– Má mày biết mày làm sáu triệu chứ không phải mười lăm triệu rồi. Bữa má mày lên má mày hỏi tao. Tao nói má mày tự hỏi mày.

Chanh dừng lại, quay phắt lại nhìn cô.

– Má tao hỏi mày hồi nào?

– Bữa lên đó. Hồi tháng Chín.

– Sao mày không nói tao?

– Tại má mày không nói nữa. Tao tưởng má mày quên.

– Má tao không bao giờ quên cái gì hết. – Chanh nói. Nó đứng giữa hẻm, mắt đỏ. Rồi nó cười, một cái cười lạ, như người ta cười khi bị trượt chân mà không té. – Vậy là má tao biết tao nói dối từ tháng Chín. Mà má tao vẫn nhận ba triệu. Tháng nào cũng nhận. Không nói gì hết.

Nó ngồi bệt xuống cái bậc thềm của một nhà còn đóng cửa, ôm mặt. Diếp ngồi xuống cạnh nó. Hai đứa ngồi đó cho tới khi trời sáng hẳn, cho tới khi ông bán cà phê cóc đem ra hai ly cà phê đen đá, không lấy tiền, nói "hai đứa bây coi bộ cần".

Những ngày sau đó Diếp sống như người đi trên dây.

Thực tập ở Hoa Sứ từ bảy giờ rưỡi sáng tới năm giờ chiều. Tuần này cô chuyển sang khu xét nghiệm và hình ảnh: chụp X-quang, siêu âm, chạy máy sinh hóa máu, soi phân, soi nước tiểu dưới kính hiển vi cho tới khi hai mắt cay xè. Rồi ba tối một tuần, cô vẫn làm phụ tá ca đêm như trước, vì phụ tá thì có lương, còn thực tập thì có ba triệu hỗ trợ một tháng. Cô xin thêm một ca vào tối Chủ nhật. Chị Thủy nhân sự ngần ngừ, nói thực tập sinh làm ca đêm nhiều quá là không được, rồi thấy cô đứng đó không đi, chị thở dài, ghi tên cô vào.

Cô đóng tiền trọ cho cả hai đứa. Hai triệu sáu. Cô không nói với Chanh. Bà Năm Lựu cầm tiền, nhìn cô, rồi gật gù, rồi chiều đó đem lên một tô canh bí đỏ nấu tôm khô, nói nấu dư.

Chanh đi làm tiệm cá thêm hai buổi tối. Nó về lúc mười giờ, tay đỏ, móng tay có rêu xanh, ngồi ăn cơm nguội với canh bí đỏ, rồi ngủ. Nó không nói chuyện tiền với Diếp. Hai đứa sống trong căn phòng chín mét vuông như hai người đi ngược chiều nhau trên một cây cầu hẹp, cứ né nhau, cứ cười với nhau, mà không đứa nào dừng lại.

Tối Thứ Năm, mười chín tháng Ba, Diếp làm ca đêm. Ba giờ sáng, không có ca nào. Cô ngồi ở quầy trực, mở cuốn giáo trình Chẩn đoán hình ảnh, và cô ngủ gục lúc nào không biết. Cô tỉnh dậy vì có ai đặt một cái gì đó xuống quầy, cạnh khuỷu tay cô.

Một ly sữa đậu nành nóng, trong cái ly giấy. Đồng hồ trên tường chỉ năm giờ kém mười.

Ông Kha đứng ở bên kia quầy, áo khoác, cặp táp. Cô bật dậy, cuốn sách rơi xuống đất.

– Chú... Chú tới hồi nào?

– Mới tới. Có ca mổ sáng sớm, chú tới chuẩn bị. – Ông cúi xuống nhặt cuốn sách giùm cô, đặt lên quầy. Ông nhìn cái bìa sách, rồi nhìn cô. – Em làm mấy ca đêm tuần này?

– Dạ... bốn.

– Cộng thực tập ban ngày.

– Dạ.

Ông im một lúc.

– Mắt em thâm như con gấu trúc. Hôm qua em đọc nhầm một phim X-quang ngực, chị Hân sửa lại. – Ông nói không lên giọng, như kể một chuyện bình thường. – Một người mệt tới mức đọc nhầm phim thì không nên đứng trong phòng mổ.

Diếp đứng cúi đầu, mặt nóng ran. Chị Hân không nói gì với cô về chuyện đó. Chị chỉ lặng lẽ sửa lại kết luận trên hồ sơ, ghi thêm một dòng.

– Dạ con xin lỗi chú.

– Chú không cần em xin lỗi. – Ông Kha đặt cặp táp xuống quầy. – Có chuyện tiền bạc phải không?

Cô không trả lời. Ông chờ. Cô vẫn không trả lời.

– Bệnh viện có quỹ cho nhân viên ứng trước. – Ông nói. – Em đã có thư mời. Em ứng trước ba tháng lương phụ tá, trừ dần vào lương sau này. Không có lãi. Chị Thủy làm giấy.

Diếp ngẩng lên. Ông đang nhìn cô bằng cái nhìn mà cô đã thấy hai lần: cái nhìn chậm, đọc lại một dòng chữ cho chắc là không đọc sai.

Ba tháng lương phụ tá. Gần mười triệu. Đủ cho tiền trọ hai đứa tới tháng Sáu. Đủ để cô ngủ được.

– Dạ thôi chú. – Cô nghe mình nói. – Con cảm ơn chú. Con lo được.

– Em chắc không?

– Dạ chắc.

Cô không biết tại sao mình từ chối. Có lẽ vì cô đã nợ một trăm chín mươi triệu mà không ai đòi. Có lẽ vì cô sợ nhận rồi thì cái chữ "dạ không" cô nói hồi tháng Chín sẽ thành một sợi dây. Có lẽ vì ông Tư dạy cô từ nhỏ rằng con vật nào ăn từ tay ai thì nó đi theo người đó. Cô không biết. Cô chỉ biết là cô nói "con lo được", và ông Kha gật đầu, cầm cặp táp lên lầu, để lại ly sữa đậu nành nóng trên quầy.

Cô uống ly sữa. Nó ngọt quá. Cô uống hết.

Sáng Thứ Sáu, hai mươi tháng Ba, cô về phòng lúc tám giờ, định ngủ một giấc tới trưa. Chanh đã đi làm tiệm cá. Cô vừa nằm xuống thì điện thoại rung.

Một số máy lạ, chưa lưu tên.

– Alô?

– Diếp hả con? Cô Sáu đây. Má con Chanh.

Diếp ngồi bật dậy.

– Dạ con chào cô.

– Cô gọi con Chanh ba bữa nay nó không bắt máy. Bắt máy thì nói con bận, con bận, rồi cúp. – Giọng bà Sáu không còn cái cười to ở quán cơm tấm. Nó nhỏ, gấp, như gió trước cơn dông. – Con nói cô nghe. Con Chanh có chuyện gì phải không?

Diếp nhìn cái nệm bên kia, cái gối của Chanh còn lõm một chỗ. Cái áo đồng phục màu hồng có thêu bàn chân chó vẫn nằm ở góc phòng từ cái hôm tiệm đóng cửa, không ai giặt, không ai vứt.

– Dạ cô...

– Thôi được rồi. – Bà Sáu nói. – Con không cần nói. Cô nghe cái giọng con là cô biết. Mai cô lên.

— Hết chương 13 —