Trăng rằm chưa đứng đỉnh

Chương 8: Trăng rằm chưa đứng đỉnh

Đầu canh một, cả lầu ngồi ăn bát chè đỗ đen Ngự thiện phòng phát cho ngày vào tiết, ngoài hiên sau, dưới ánh trăng vừa nhô qua mái kho củi.

– Rằm tháng Chín trăng đẹp nhất năm. – Lão Quách nói to, húp chè sồn sột. – Hồi lão còn trẻ, đêm rằm tháng Chín các cung còn thả đèn hoa đăng ngoài hồ Ngọc Dịch. Giờ thì chẳng ai thả nữa.

– Đêm nay em đọc thẻ trọn ca đầu. – Tiểu Lư khoe, mắt sáng rỡ. – Bà cho em ngồi một mình đấy, ông ạ.

– Ngồi một mình thì đừng có ngủ gật. – Bông lườm nó. – Ngủ gật mà gọi sai một điểm thì cả cấm thành dậy nhầm giờ.

Bà Diêm ngồi ở đầu chiếu, không ăn, bát chè để nguội trước mặt. Bà không nhìn ai. Nhưng khi Vơi đặt bát xuống, bảo đau bụng, xin vào nằm trước, Vơi thấy cái đầu bà nghiêng về phía mình một chút, như người đang lắng nghe một tiếng động ở rất xa.

Vơi đứng dậy, đi ra phía sau.

Nàng không đi ra sau. Nàng đi vào gian giữa, cởi đôi dép cỏ mới ra đặt dưới gầm phản, rồi đi chân đất xuống cầu thang gian bể. Bước qua bậc thứ năm. Dưới ấy tối đen, mùi đá ướt. Nàng không thắp đèn. Nàng đã đi lối này hàng nghìn lần, mắt nhắm cũng biết đâu là mép bể, đâu là cái cột, đâu là cái khe giữa thành bể phía tây và bức tường. Nàng trườn vào khe, nằm nghiêng, lưng áp vào tường, mặt hướng về phía cột Cấn.

Rồi nàng chờ.

Nằm trong bóng tối, người ta mới biết một đêm dài đến chừng nào. Trên đầu nàng, qua bốn tầng gỗ, những âm thanh của lầu Chính Thời rơi xuống như những hạt sỏi rơi xuống đáy giếng. Tiếng bát đĩa lạch cạch ở hiên sau. Tiếng Bông chửi Tiểu Lư làm đổ chè. Tiếng chân lên cầu thang. Rồi tiếng ròng rọc, chậm, đứt quãng, kêu một hồi lại ngừng một lúc. Đêm nay Bà Diêm giao cho Tín kéo nước ca đầu, bảo cho nó tập. Tín yếu, kéo một thùng phải nghỉ hai lần. Cái thùng gỗ thả xuống qua lỗ kéo, chạm vào góc bể chừa trống không đậy nắp, chìm xuống ục một tiếng, rồi được kéo lên, nhỏ nước tong tong trên đầu Vơi.

Nàng đếm thùng. Một, hai, ba. Đếm bằng tiếng ngược, như mọi đêm.

Nằm mãi, nàng nhớ những đêm rằm trên nương ở Thượng Nguyên. Cái lán nứa dựng trên sườn đồi, bếp lửa đỏ hồng giữa lán, tiếng con mang tác ở rừng bên kia suối. Cha nàng ngồi tựa cột lán, chỉ tay lên trời. Con nhìn đây, trăng rằm mọc lúc mặt trời lặn, đứng đỉnh đầu lúc nửa đêm, chạm núi lúc gà gáy. Mỗi đêm sau rằm nó mọc chậm đi một chút, như ông già đi chợ mỗi ngày dậy muộn hơn. Con nhớ lấy, mai kia không có cha, con đi rừng một mình cũng biết giờ mà về. Hồi ấy nàng bảo không có cha thì con không đi rừng nữa. Ông cười, vỗ vào đầu nàng, bảo con gái gì mà cứng đầu như cái cọc tre.

Trên vách đá phía đông, sát trần gian bể, có một cái khe thông hơi rộng bằng hai bàn tay, ngang mặt sân bên ngoài. Ban ngày ánh sáng lọt vào thành một vệt xám. Đêm nay vệt ấy trắng bạc. Trăng rằm đã lên.

Trống canh hai.

Tiếng trống lớn đè lên cả tòa lầu, rung đến tận nền đá dưới lưng nàng. Rồi lặng. Rồi tiếng thanh la điểm một. Vơi nín thở.

Một lúc lâu sau, bậc thứ năm kêu.

Hai người đi xuống mà chỉ có một ngọn đèn. Cái đèn lồng nhỏ của Bà Diêm, đung đưa, vàng vọt. Đi sau bà là một cái bóng, cao hơn bà một cái đầu, khoác một tấm áo choàng màu sẫm trùm kín từ đầu xuống gót. Bóng ấy bước xuống nền đá không một tiếng động. Hài đế da, nàng nghĩ. Đi trên đá ướt mà không trượt, không kêu.

Bà Diêm đi thẳng tới cột Cấn, đặt đèn xuống nền. Bà lách vào khe sau cột chậm hơn Tiểu Lư rất nhiều, vai già, lưng còng, phải nghiêng người hai lần mới vào được. Vơi nghe tiếng tấm ván bị nạy ra.

– Ba vòng. – Người áo choàng nói. Giọng hắn thì thào, khàn, như người vừa khỏi ốm. – Hết cỡ.

Có tiếng gỗ nghiến vào gỗ. Một vòng. Hai vòng. Ba vòng.

Và Vơi nghe thấy nó, không cần ống nghe. Tiếng nước. Một dòng nước đổ xuống trong lòng cây cột, ào ào như nước tháo qua cái cống nhỏ đầu ruộng, rồi nhỏ dần, đều dần, thành một tiếng rì rầm liền một mạch, không ngừng. Nó chảy từ trên cao xuống, từ gian bình xuống, ngay bên cạnh nàng, cách nàng chưa tới hai sải tay.

Không. Nàng nghĩ lại. Nó không chảy xuống. Nó chảy ngang qua. Trên kia, ở gian bình, Nhật bình đứng sát góc đông bắc, và một trong hai cái ống chui từ đáy Nhật bình vào lòng cột. Nước từ Nhật bình đang chảy xuống theo cái ống ấy, tới cái van này, rồi theo ống kia dâng ngược lên. Vào bình Thụ. Nhanh hơn những giọt nước nhỏ qua bốn tầng bình một cách đàng hoàng. Phao sẽ lên nhanh. Thẻ sẽ lên nhanh. Và Tiểu Lư, đang ngồi trên cái đôn gỗ cạnh bình Thụ đêm nay, sẽ gọi điểm nhanh.

Bà Diêm bò ra khỏi khe. Bà không lắp tấm ván lại.

– Lần trước mở có một canh, trống sớm có chút xíu, chẳng đứa nào biết, đấy nhé. – Người áo choàng nói. Cái giọng khàn ấy kéo hai chữ cuối dài ra như dặn trẻ con. Vơi nằm cứng người trong khe đá.

– Có đứa biết. – Bà Diêm nói.

– Đứa nào?

Bà Diêm không trả lời ngay. Ngọn đèn dưới chân bà lay lắt.

– Đứa nào cũng không quan trọng. – Cuối cùng bà nói. – Không ai nghe một đứa cung nữ nói trăng.

Người áo choàng cười khẽ trong cổ họng.

– Thế thì tốt. Lần này mở cho tới trống canh tư rồi đóng. Điểm ba canh tư thì rút như lần trước. Rút cho kỹ vào, trưa mai quan về đối bóng nắng đấy nhé. – Hắn ngừng lại, rồi nói chậm hơn, rõ từng chữ: – Còn đêm thật thì không rút đâu. Bà nhớ cho. Đêm thật mở rồi để đấy, đấy nhé.

– Ta nhớ.

– Bà nhớ là tốt.

Bà Diêm đứng im. Ngọn đèn hắt bóng bà lên vách đá, cái bóng còng còng, chập chờn.

– Cháu ta… – bà nói.

– Thằng bé khỏe. Con nó cũng khỏe. – Người áo choàng nói, giọng gần như dịu dàng. – Bà làm cho tròn thì Tết này thằng cu được đeo cái khóa bạc ấy, đấy nhé. Bà làm không tròn thì cái khóa ấy để làm của chìm.

Hắn quay đi. Nhưng hắn không lên cầu thang. Hắn đi về phía bắc, tới cái cửa gỗ thấp thông sang lòng giếng Lậu, mở nó ra. Hơi lạnh của giếng tràn vào gian bể. Vơi nghe tiếng áo choàng sột soạt, tiếng hài đế da đặt lên bậc sắt, một bậc, hai bậc, rồi xa dần, cao dần, rồi một tiếng tre khẽ chạm vào đá ở tít trên miệng giếng.

Cùng một lối với Hạnh.

Cánh cửa gỗ đung đưa, rồi tự khép lại.

Bà Diêm ngồi xuống bậc chót của cầu thang, đặt cái đèn bên cạnh, hai tay đặt trên đầu gối. Bà không làm gì cả. Chỉ ngồi đó, trong tiếng nước rì rầm từ lòng cây cột, như người ta ngồi canh một nồi thuốc trên bếp lửa.

Vơi nằm trong khe, không dám động đậy. Cái giọng khàn ấy. Hai chữ đấy nhé kéo dài. Nàng đã nghe nó ở ngõ Đá Ong, nghe nó ở giữa sân lầu này khi một ngón tay chỉ thẳng vào mặt nàng. Nàng không thấy mặt người áo choàng. Nhưng trong cả nội cung này, nàng chỉ biết một người nói như thế.

Và người ấy đi xuống gian bể bằng cầu thang, đi lên bằng lòng giếng. Đêm Trùng cửu, Hạnh cũng xuống bằng cầu thang, cũng trèo lên bằng lòng giếng. Có lẽ đêm ấy Hạnh đã nằm ở đúng chỗ nàng đang nằm. Có lẽ đêm ấy Hạnh đã thấy hắn. Và có lẽ hắn đã thấy Hạnh.

Thời gian trôi. Tiếng ròng rọc trên đầu thưa dần, Tín đã kéo xong. Rồi tiếng thanh la, điểm hai, điểm ba. Vơi đếm khoảng cách giữa các điểm bằng hơi thở của mình, như cha dạy nàng đếm khoảng cách giữa tia chớp và tiếng sấm. Điểm ba tới điểm tư nhanh hơn điểm một tới điểm hai. Không nhiều. Nhưng nhanh hơn.

Nàng nghĩ đến Tiểu Lư ngồi trên đôn, mũi gần chạm cái thẻ. Thằng bé biết. Thằng bé gọi theo thẻ, như lệ, và nó biết cái thẻ đang chạy nhanh. Đứa nào làm việc của đứa khác thì ra ngoài cổng mà làm. Nó không làm việc của đứa khác. Nó chỉ gọi.

Vơi nhích người, rất chậm, ngóc đầu lên khỏi thành bể. Cái khe thông hơi phía đông ở bên kia bể. Bà Diêm ngồi quay lưng về phía nàng, mặt hướng vào cột Cấn. Nàng trườn ra khỏi khe, men theo thành bể phía nam, từng chút một, rồi nép vào bóng tối của bức tường đông. Đứng thẳng lên, nàng vừa với được mép khe.

Ngoài kia, sân lầu Chính Thời trắng xóa dưới trăng rằm. Những viên gạch lát sân sáng như vảy cá. Bóng cây ngô đồng đổ đen sẫm một góc. Và trên bầu trời phía đông, vượt qua mái ngói của dãy hành lang, mặt trăng tròn vành vạnh, trắng như cái đĩa sứ vừa lau, đang leo lên.

Nó mới leo được quá nửa đường lên đỉnh trời. Chưa tới.

Trống canh ba vang lên.

Cả tòa lầu rung. Bụi trên trần gian bể rắc xuống tóc nàng như cám. Tiếng trống lớn đập từng nhịp, ba tiếng dài, dừng, một hồi dồn, đúng như mọi đêm, đúng như lão Quách đã đánh ba mươi năm nay. Từ khắp các cung, các ngõ, tiếng then cửa Vĩnh Hạng cài lại lách cách, vọng tới mơ hồ.

Và mặt trăng rằm vẫn treo lưng chừng phía đông, còn xa đỉnh đầu lắm. Cha nàng bảo trăng rằm đứng đỉnh đầu là canh ba. Đêm nay trống đánh canh ba khi trăng chưa đứng đỉnh. Sớm, như đêm Trùng cửu. Và đêm nay người ta còn để nước chảy cho tới canh tư.

Tiếng trống dứt. Vơi vẫn đứng nép vào vách đá, ngước nhìn mặt trăng qua cái khe, hai bàn tay lạnh ngắt bám vào mép đá.

Phía sau nàng, giọng Bà Diêm cất lên. Không to. Không giận. Mệt mỏi như giọng một người đã thức trắng ba mươi đêm liền.

– Ra đi, con bé ngược.

Vơi đứng sững.

– Tao nghe tiếng mày thở từ đầu canh. – Bà nói, vẫn không quay lại. – Mày tưởng bốn mươi năm tao nghe giọt nước mà không nghe được tiếng người à?

— Hết chương 8 —