Con ve trong cổ áo

Chương 18: Con ve trong cổ áo

Cái đinh sắt thứ tư ngập vào gỗ dầm, đầu đinh bẹp xuống dưới nhát búa cuối cùng.

Vơi ngồi xổm ở mép lỗ kéo, cái búa sắt mượn của thợ mộc Nội vụ phủ trong tay, bốn cái đinh mới đóng chặt bốn góc tấm ván. Nàng đứng lên, dồn hết sức nặng lên mép ván, nhún mấy cái. Tấm ván không nhúc nhích.

Bốn cái chốt tre ngắn mà ai đó đã cắm vào lỗ đinh, nàng giữ lại, gói trong một mảnh giẻ, cất vào đáy cái hòm gỗ nhỏ của mình, cạnh cây trâm đuôi phượng.

Sáng mùng bảy, cả lầu đã biết chuyện nàng suýt rơi. Không phải nàng kể. Là Bông, người thấy cổ tay nàng lúc múc nước rửa mặt, túm lấy, lật ngửa, rồi nhìn lằn đỏ tím mà không nói được một câu. Vơi bảo chị: trượt chân. Bông không tin, nhưng không hỏi nữa. Chị chỉ đi một vòng quanh lầu, chửi một tràng dài vào không khí. Chửi đứa nào làm hỏng tấm ván, chửi cả Nội vụ phủ không cho thợ đến sửa lầu từ hồi Bà Diêm mất, chửi to đến mức thư lại Tào Lãm đang ghi sổ ngoài hiên cũng phải ngẩng lên.

Tiểu Lư đứng ở góc sân lau đèn. Từ lúc thấy Vơi đi ra từ cầu thang sáng mùng năm, đi bằng hai chân, cổ tay quấn giẻ, mặt nó trắng bệch, và từ đó tới giờ nó chưa nhìn thẳng vào nàng lần nào. Lúc nàng mượn búa về, đi ngang qua nó, cái đèn lồng trong tay nó rung lên lách cách.

Chiều mùng bảy, Tín đến bên nàng, rụt rè chìa ra một nắm lá ngải đã giã nhỏ, gói trong lá chuối.

– Chị đắp vào. – Con bé nói lí nhí. – Mẹ em bảo lá ngải tan máu bầm.

Vơi nhận. Nàng nhìn Tín. Con bé cúi gằm mặt, hai tay vặn vẹo vạt áo.

– Mẹ em làm ở đâu?

Tín giật mình như bị kim châm.

– Dạ… ở Ty Hoán y ạ. Giặt áo.

– Giặt áo cho cung nào?

– Dạ… cho nhiều cung lắm chị ạ. – Con bé lùi lại một bước. – Em đi lên gian trống đây.

Nó đi nhanh, gần như chạy. Vơi đứng nhìn theo, tay cầm nắm lá ngải ấm.

Đêm mùng bảy, trăng thượng huyền, nửa vầng sáng treo giữa trời nam lúc chập tối, rồi trôi dần sang tây, lặn quãng nửa đêm. Gió bấc thổi mạnh hơn đêm trước, lùa qua bốn mặt lan can gian trống, rít qua các khe gỗ, thổi tốc cả tấm rèm tre ở cửa sổ gian bình.

Trống canh ba vừa điểm, Quản Bội Hoàn đến.

Chị ta mặc một tấm áo choàng màu lam sẫm gần như đen, trùm qua đầu, tay cầm một cái đèn lồng nhỏ có chụp giấy dầu. Đi sau chị ta là cái thái giám to con vẫn thường theo hầu. Chị ta không vào cổng sân mà đi vòng ra phía sau lầu, nơi Vơi đã đứng chờ theo lời dặn. Đêm ấy Vơi kéo nước ca đầu, giờ đã xong.

– Hồng Tề, ngươi đứng đây. – Quản Bội Hoàn bảo cái thái giám. Hắn đứng lại ở chân tường, cái bóng to lớn chìm vào bóng tối như một khúc gỗ.

Hai người vào lầu bằng cửa sau, đi qua gian giữa tầng đất. Cửa buồng đông của Bà Diêm vẫn đóng, cái khóa gỗ Cung chính ty niêm từ hôm bà mất. Ở gian tây, Tín đã ngủ. Bông đang ở trên gian trống. Tiểu Lư ngồi đọc thẻ trên gian bình, và từ trên ấy, tiếng nó gọi điểm vọng xuống đều đặn. Vơi thắp cái đèn dầu của mình, đi trước, xuống cầu thang gian bể.

Đến bậc thứ tư, nàng dừng lại, quay đầu.

– Bẩm đại nhân, bậc dưới kêu. Đại nhân bước qua nó.

Quản Bội Hoàn gật đầu, nhấc vạt áo, bước từ bậc thứ tư xuống thẳng bậc thứ sáu. Không chút lúng túng.

Gian bể lạnh như trong một cái hang. Nắp bể đậy kín, chỉ chừa cái góc múc nước. Tiếng gió bấc rít qua lỗ kéo từ trên cao, chạy xuống bốn tầng, thành một tiếng hú dài trong lòng cái ô vuông tối om, như ai đó đang thổi vào một cái ống sáo khổng lồ.

Vơi đặt chân xuống nền đá. Quản Bội Hoàn đi sau nàng một bước.

Đúng lúc ấy, một luồng gió mạnh đổ xuống từ lỗ kéo.

Nó đến như một cái tát. Ngọn đèn dầu trong tay Vơi chao đi, rồi tắt phụt. Ngọn đèn lồng có chụp giấy của Quản Bội Hoàn lay mạnh, rồi cũng tắt. Gian bể sụp vào bóng tối đặc quánh, cái thứ bóng tối không có một chút ánh sáng nào, không có cả cái khe thông hơi phía đông, vì trăng đã sang tây.

– Đại nhân đứng yên. – Vơi nói. – Nô tì tìm đá lửa.

Nàng lần túi áo. Hòn đá lửa ở túi bên trái, cái mồi bùi nhùi ở túi bên phải. Tay nàng lạnh, cóng, hai lần đánh không bắt.

Trong bóng tối, nàng nghe tiếng chân Quản Bội Hoàn.

Chị ta không đứng yên. Chị ta đi.

Tiếng đế giày vải trên nền đá ướt, đều, chậm, không vội. Đi về bên phải. Vòng qua mép bể. Một bước, hai bước, ba bước. Không dò dẫm, không dừng lại, không đưa tay sờ thành bể như người mù. Vơi nghe tiếng vạt áo choàng quệt vào cạnh đá của thành bể, đúng chỗ thành bể nhô ra một mấu mà sáng nào nàng cũng suýt vấp phải. Tiếng chân đi qua cái mấu ấy, lách sang trái một chút, rồi đi tiếp. Bốn bước. Năm bước. Sáu bước.

Rồi tiếng vải sột soạt cọ vào gỗ. Tiếng người lách vào một cái khe hẹp.

Vơi đứng sững, hòn đá lửa trong tay.

Một tiếng lách cách. Tiếng kim loại chạm vào kim loại. Tiếng một cái chìa khóa tra vào một cái lỗ khóa, vào ngay lần đầu tiên.

Và trong bóng tối đặc quánh ở góc đông bắc gian bể, sau lưng cây cột Cấn, giọng Quản Bội Hoàn cất lên. Khẽ, gần như dịu dàng, như người ta hỏi thăm một con vật nuôi lâu ngày không gặp:

– Ống rắn vẫn khóa chứ?

Vơi không thở.

Ống rắn.

Nàng chưa bao giờ nói hai chữ ấy. Với ai cũng không. Trong buồng giam, nàng nói: đường nước ngầm. Ở công đường nhỏ, nàng nói: cái van, cái đường nước. Nàng chưa bao giờ nói cột Cấn. Chưa bao giờ nói cái khe phía sau. Chưa bao giờ dẫn ai xuống đây.

Ống rắn là tên của cha nàng. Cái tên trong lá thư hai tiền: chỉ còn nuôi nốt một con rắn trong cột là cha về. Cha gọi cái gì cuộn tròn cũng là rắn. Ông đặt tên cho cái ống ấy, như ông đặt tên cho mọi thứ ông làm ra. Và ông chỉ nói cái tên ấy với những người ông làm việc cùng. Bà Chưởng khắc tai thính mà cha nể. Và người đã đặt ông làm nó.

Người ấy biết đường đi tới cái van trong bóng tối, vòng qua cái mấu đá, lách vào cái khe, tra chìa vào ổ ngay lần đầu. Như người đã đứng ở đây, nhìn nó được làm ra.

Bùi nhùi bắt lửa. Vơi châm đèn.

Ánh sáng vàng vọt bùng lên, đẩy lùi bóng tối về các góc. Ở góc đông bắc, Quản Bội Hoàn đang cúi người, nửa thân lách sau cây cột Cấn, một tay cầm cái khóa con nghê đã mở. Chị ta không quay lại ngay. Chị ta đang nhìn vào cái hốc trong lòng cột, nhìn hai cái nút gỗ nghiến đen bóng, nhìn ba cái khía chữ V.

Cổ áo choàng của chị ta, vì cúi người, đã trễ xuống. Và từ trong cổ áo lam ấy, trên một sợi dây lụa đỏ, có một vật nhỏ tuột ra, đung đưa trước ngực chị ta trong ánh đèn.

Một con ve sầu bằng ngọc bích. Xanh, trong, nhỏ bằng đốt ngón tay cái, hai cánh khép, đường gân cánh chạm mảnh như sợi tóc.

Coi chừng người đàn bà đeo con ve ngọc.

Vơi đứng yên, cầm đèn. Nàng nghe máu mình chảy rần rật trong tai, to như tiếng nước ào xuống trong lòng cây cột đêm rằm. Và nàng nghe từng mảnh, từng mảnh, rơi vào chỗ của nó, như những giọt nước rơi xuống bình Thụ, mỗi giọt đẩy cái thẻ lên một chút.

Cái khóa con nghê mọc ra trong một đêm, sau khi nàng chỉ nói: nô tì nghe tiếng nước. Mất có nửa canh, chị ta bảo. Không phải nửa canh. Chị ta không cần tìm. Chị ta biết.

Cây trâm đuôi phượng có dấu kho thưởng Phượng Nghi trong hòm của Hạnh. Hạnh đến lầu đêm Trùng cửu để xem cái van được mở. Xem cho ai?

Lương Quế: mày tưởng chỉ có một bàn tay vặn cái van ấy à. Mày đi hỏi xem ai treo cái khóa con nghê. Hỏi xem đêm mười sáu ai nhấc cái nắp bể cho bà già.

Bà Diêm: tao biết một người khác. Người đã đến cái lầu này trước bọn nó.

Bốn năm trước ta làm nữ sử ở Nội vụ phủ, giữ sổ chi tiêu việc sửa lầu. Mỗi tuần ta xuống lầu một lần.

Đêm mười chín tháng Chạp năm ấy, tao ở trên lầu. Tao thấy…

Và Bà Diêm đã chết, đúng cái đêm bà định kể, đúng sau khi bà ngước lên lỗ kéo, nói: chuột. Trên chiếu nghỉ tầng đất, ngay cạnh lỗ kéo, Tín đứng ôm áo, mặt trắng bệch. Tín đã khóc dưới gốc hòe trước cổng Cung chính ty, quay mặt vào thân cây, như khóc trước một cái mộ. Mẹ Tín giặt áo ở Ty Hoán y, cho nhiều cung lắm chị ạ.

Quản Bội Hoàn đứng thẳng lên, lách ra khỏi khe sau cột. Con ve ngọc đã nằm lại trong cổ áo. Chị ta khóa cái khóa con nghê lại, cất chìa vào ống tay áo, phủi bụi trên vai.

– Khéo thật. – Chị ta nói, nhìn cây cột, giọng có một chút gì đó như tiếc nuối. – Cha ngươi khéo thật. Ngươi đứng ngay trước mặt nó cũng không thấy.

Vơi nghe chính mình trả lời, bằng một cái giọng đều như mặt nước trong bình Thụ, cái giọng nàng học được của Bà Diêm:

– Dạ. Nô tì cũng phải nghe mãi mới tìm ra.

– Ngươi giỏi. – Quản Bội Hoàn quay lại, nhìn nàng, cái nhìn lâu như mọi lần. Trong ánh đèn, khuôn mặt chị ta trắng như sứ, bình thản, không một chút gì khác thường. – Ta nói rồi. Ta chưa gặp đứa thứ hai.

Vơi cúi đầu. Nàng giữ cho tay cầm đèn không run. Nàng nghĩ đến hai bàn tay sạch của cha, mười ngón nguyên vẹn, như người đã ngủ rồi mới rơi. Nàng nghĩ đến một người đàn bà mỗi tuần xuống lầu một lần, đếm gỗ, đếm đồng, đếm công thợ. Người đã ghi dòng chữ trả mười lạng bạc tuất cho nhà ông.

Quản Bội Hoàn đi về phía cầu thang. Đến bậc thứ tư, chị ta bước thẳng lên bậc thứ sáu, rồi dừng lại, quay đầu. Ánh đèn từ tay Vơi hắt lên nửa khuôn mặt chị ta.

– Suýt quên. – Chị ta nói. – Sáng mai, ngươi đến Cung Phượng Nghi. Hoàng hậu nương nương muốn gặp ngươi.

Vơi ngẩng lên.

– Hoàng hậu nương nương… gặp nô tì?

– Nương nương nghe ta kể về ngươi. – Quản Bội Hoàn mỉm cười, lần đầu tiên là một nụ cười thật. – Nương nương nói, nương nương từng biết cha ngươi.

— Hết chương 18 —