Nắp gỗ lim

Chương 11: Nắp gỗ lim

Vơi nhìn cái ống nghe trên mặt bục. Ánh đèn làm ba cái khía chữ V trông sâu hơn thường ngày, như ba vết móng tay bấm vào tre.

– Dạ phải. – Nàng nói.

Quản Bội Hoàn gật đầu, như người vừa nghe xác nhận một con số đã biết sẵn.

– Sổ tịch cung nữ ghi: Bế Thị Vơi, mười chín tuổi, châu Thượng Nguyên, cha Bế Văn Đàng, thợ, đã mất. – Chị ta nói, giọng đều như đọc. – Cung chính ty giữ một bản sổ tịch. Chiều nay ta đọc.

– Đại nhân biết cha nô tì?

– Bốn năm trước ta làm nữ sử ở Nội vụ phủ, giữ sổ chi tiêu việc sửa lầu Chính Thời. Mỗi tuần ta xuống lầu một lần, đếm gỗ, đếm đồng, đếm công thợ. – Chị ta đưa ngón tay chạm nhẹ vào đầu vát của ống nghe. – Có lần ta thấy một ông thợ người ngược áp cái này vào bình đồng, tai dán vào nghe như nghe tim người ốm. Ta hỏi ông ấy làm gì. Ông ấy bảo: bẩm cô, cái bình này nó kể chuyện với tôi. – Khóe môi chị ta nhích lên rất khẽ. – Ta nhớ câu ấy. Ít thợ nào nói được như thế.

Vơi cúi đầu. Nàng không muốn người đàn bà này thấy mặt mình lúc ấy.

– Rồi ông ấy chết. – Quản Bội Hoàn nói tiếp, chậm hơn. – Ngã giàn giáo. Nội vụ phủ ghi một dòng, trả cho nhà ông ấy mười lạng bạc tuất. Ta là người ghi dòng ấy. – Chị ta ngừng một lúc. – Một người như thế không nên chết như thế.

Ngọn đèn lay lắt. Ngoài ô cửa sổ, trăng mười sáu đã lên cao, ánh bạc rọi xiên qua song gỗ.

– Giờ đến lượt ngươi. – Quản Bội Hoàn ngồi thẳng lên. – Phó giám Văn Sĩ Trác bảo ngươi đổ nước vào bình Thụ phá đồng hồ, Bà Diêm ngăn ngươi, ngươi dìm bà ấy xuống bể. Thằng Lư bảo ngươi cãi nhau với bà ấy lúc canh ba. Ngươi giữ thẻ không gọi canh năm gần một canh, cả lầu biết. Ngươi nói đi.

Vơi ngẩng lên. Nàng đã nghĩ suốt từ trưa, từ lúc người ta đẩy nàng vào cái buồng này. Nàng biết mình chỉ có một lần nói.

– Bẩm, nắp bể. – Nàng nói. – Hai tấm nắp gỗ lim đậy trên bể, mỗi tấm sáng nào cũng phải ông Quách với thằng Lư hai người mới nhấc nổi. Một mình nô tì lay không nhúc nhích. Đại nhân cho người thử. Sáng nay ma ma nằm dưới tấm nắp lớn. Người đặt ma ma vào đó phải nhấc tấm nắp ấy lên, rồi đậy lại. Hai người. Hoặc một người khỏe như hai.

Quản Bội Hoàn không nói gì. Ngón tay cái bàn tay trái của chị ta bắt đầu lướt qua các đốt ngón tay.

– Đôi dép. – Vơi nói tiếp. – Đôi dép cỏ của ma ma đặt trên bậc chót, song song, mũi quay ra bể. Đế dép khô. Người đi trên nền gian bể thì đế dép phải dính sét xanh, sáng nào nô tì cũng cọ cái sét ấy. Người trượt chân ngã thì dép văng đi. Đôi dép ấy có người tháo ra rồi đặt vào.

Một đốt ngón tay. Hai đốt.

– Còn gì nữa?

Vơi im một lúc. Rồi nàng nói điều nàng đã cân nhắc lâu nhất.

– Bẩm, trong lầu Chính Thời có một đường nước ngầm. Không đi qua bốn tầng bình như lệ, mà đi tắt, đổ thẳng thêm nước vào bình Thụ. Mở nó ra thì thẻ chạy nhanh, trống đánh sớm. Có một nhánh nữa để rút nước ra, cho thẻ lùi về. Đêm qua có người mở nhánh thêm từ canh hai. Ma ma ở dưới gian bể để canh.

Quản Bội Hoàn ngừng đếm ngón tay.

– Đường nước ấy ở đâu?

– Bẩm, nô tì chưa thấy. Nô tì chỉ nghe tiếng nước chảy trong lòng lầu, ở chỗ không có nước chảy.

Đó là một nửa sự thật, và Vơi nói nó bằng giọng của người nói thật trọn vẹn. Nàng không nói tấm ván. Không nói cột Cấn. Không nói hai cái nút có ba khía chữ V. Không nói ai vặn ba vòng là hết cỡ. Không nói cái khóa bạc hình con cá và đứa bé đầy năm ở nhà một thư lại nha Kinh triệu. Bà Diêm đã chết rồi. Đứa bé thì chưa.

– Tiếp đi.

– Bẩm, ai mở nhánh thêm thì đến canh tư phải rút, để sáng ra thẻ đúng, trưa quan về đối bóng nắng không thấy gì. Đêm qua không ai rút. Cho nên trưa nay thẻ lệch sáu khắc. – Vơi nói chậm, từng câu một, như người ta đặt từng hòn đá qua suối. – Nếu ma ma còn sống tới điểm ba canh tư, ma ma đã rút. Ma ma không rút. Vậy ma ma chết trong canh tư, trước điểm ba. Suốt canh tư, nô tì ngồi đọc thẻ ở gian bình, gọi đủ năm điểm, không sót điểm nào. Con Tín đánh la trên gian trống, nghe từng tiếng nô tì gọi. Đại nhân hỏi nó. Gian bình cách gian bể hai tầng cầu thang. Nô tì không thể vừa gọi điểm vừa xuống nhấc nắp lim.

– Và canh năm?

– Bẩm, thẻ chạy trước gần một canh, mà không ai rút. Nếu nô tì gọi canh năm theo thẻ, trống khai môn sẽ đánh khi trời mới sang canh tư chưa lâu. Cổng cấm thành sẽ mở sớm gần một canh. – Vơi nhìn thẳng vào người đàn bà áo lam. – Nô tì chờ trăng. Trăng rằm tới mốc cột cờ tường tây thì nô tì gọi. Nếu nô tì là người đổ nước cho thẻ chạy, thì nô tì đã gọi theo thẻ cho xong việc, đâu cần ngồi chờ cho cả lầu chửi.

Gian buồng giam im lặng rất lâu. Ngọn đèn kêu lép bép một tiếng nhỏ.

Quản Bội Hoàn đứng dậy, đi tới ô cửa sổ, nhìn lên khoảng trời hẹp. Ánh trăng rọi lên một bên mặt chị ta, làm nó trắng như sứ.

– Ngươi biết trong cung này có bao nhiêu đứa cung nữ dám không gọi canh khi thẻ đã tới vạch không? – Chị ta hỏi, không quay lại.

– Bẩm, không ạ.

– Một. – Chị ta nói. – Ta chưa gặp đứa thứ hai.

Sáng mười bảy, người của Cung chính ty đi gọi Tín.

Vơi được đưa ra ngồi ở một góc công đường nhỏ, sau một tấm bình phong tre. Quản Bội Hoàn ngồi sau án thư thấp. Tín được dẫn vào, quỳ xuống, run đến mức hai vai rung lên như có ai đang lắc.

– Đêm qua ca sau ngươi đánh la trên gian trống?

– Bẩm… dạ.

– Suốt canh tư, người đọc thẻ có gọi điểm đều không?

– Bẩm… dạ có. – Tín lí nhí. – Chị Vơi gọi đủ cả năm điểm. Em… nô tì đánh đủ năm tiếng.

– Có lúc nào ngươi nghe tiếng chân xuống cầu thang không? Có lúc nào giữa hai điểm, người gọi đổi giọng, như vừa chạy lên chạy xuống?

– Bẩm không ạ. Chị ấy gọi đều lắm. – Tín ngập ngừng, rồi nói thêm, nhỏ hơn: – Có một lần chị ấy gọi bảo nô tì xuống gian bể xem ma ma có cần gì không. Nô tì sợ, không xuống.

Quản Bội Hoàn nhìn Tín một lúc lâu.

– Sao lại sợ?

– Bẩm… gian bể tối ạ.

– Ngươi đánh la ở lầu ấy gần một năm rồi, còn sợ gian bể tối?

Tín cúi rạp đầu xuống, không nói được câu nào nữa. Nước mắt nó nhỏ xuống nền gạch thành hai chấm sẫm.

– Được rồi. Về đi.

Người ta dẫn Tín ra. Một lúc sau, hai thái giám khiêng vào một tấm ván lim dày, chừng bằng nửa nắp bể, theo lệnh của Quản Bội Hoàn, lấy từ kho gỗ Nội vụ phủ. Chị ta gọi Vơi ra khỏi bình phong.

– Nhấc nó lên.

Vơi cúi xuống, hai tay bám mép ván, gồng hết sức. Hai năm kéo nước, vai nàng rộng hơn mọi cung nữ, cánh tay nàng chắc hơn mọi cung nữ. Tấm ván nhích lên được một đầu chừng hai đốt ngón tay, rồi rơi xuống đánh rầm, rung cả nền gạch.

– Đủ rồi. – Quản Bội Hoàn nói.

Chị ta cho hai thái giám lui ra. Rồi chị ta nhìn Vơi, nhìn rất lâu, cái nhìn lâu như nhìn cái giếng Đá Ong hôm nào.

– Ta thả ngươi. – Chị ta nói. – Phó giám Trác coi đồng hồ, Cung chính ty coi người. Ông ta không có quyền giữ ngươi. Nhưng ông ta sẽ không thích chuyện này, nên ngươi phải biết điều này: từ hôm nay, ngươi sống được ở lầu Chính Thời là nhờ ta.

– Nô tì biết.

– Ta muốn biết ai giết Bà Diêm. Ta muốn biết ai giết Kim Thị Hạnh. Ta muốn biết đường nước ngầm của ngươi ở đâu, ai mở nó, mở để làm gì. – Chị ta đặt cái ống nghe vào tay nàng, gập mấy ngón tay nàng lại quanh nó. – Ngươi về lầu, làm việc như cũ. Thấy gì, nghe gì, đến kể cho ta. Không kể với ai khác. Không kể với con Bông, không kể với lão Quách. Trong lầu ấy có người đang nghe qua lỗ kéo, ngươi cũng biết rồi.

Vơi nắm chặt cái ống nghe. Tre còn ấm hơi tay người.

– Dạ. – Vơi ngập ngừng. – Bẩm đại nhân, ma ma… người ta đưa ma ma đi đâu?

– Nhà xác Nội vụ phủ. Nữ quan có phẩm thì không chôn ở nghĩa địa cung nhân, được trả về cho họ hàng. Ta đã cho người báo nha Kinh triệu. – Quản Bội Hoàn nhìn nàng. – Bà ấy có một đứa cháu làm thư lại ở đó. Ngày hai mươi nó vào nhận ở Cửa Củi.

Vơi nghĩ đến cái khóa bạc hình con cá. Nàng không biết nó còn nằm trong ống tay áo bà hay không.

– Nô tì xin được đi đưa ma ma.

– Được. Ngươi với lão Quách.

– Còn một điều. – Quản Bội Hoàn nói, giọng hạ xuống. – Văn Sĩ Trác muốn ngươi chết, vì ngươi làm hỏng của ông ta một cái gì đó, ông ta không nói ra được. Ta muốn ngươi sống. Hai người muốn hai điều khác nhau, ngươi đứng ở giữa. Ngươi chọn đứng gần ai thì đứng.

Vơi cúi đầu thật thấp.

– Nô tì đứng gần đại nhân.

– Tốt. – Chị ta quay đi. – Về đi. Người xem trăng.

Nữ sử trẻ dẫn Vơi ra khỏi Cung chính ty bằng cổng sau. Nắng tháng Chín đổ xuống vàng rực, chói đến mức nàng phải nheo mắt sau một ngày một đêm ngồi trong tường đất. Gió heo may thổi mùi cúc từ vườn Ngự uyển sang. Nàng đứng ở bậc cổng một lúc cho mắt quen với nắng, rồi bước xuống.

Ở góc tường bên kia con ngõ, dưới bóng cây hòe, có một người đứng.

Tín. Con bé đứng nép vào thân cây, hai tay bịt miệng, vai rung lên từng hồi, khóc không thành tiếng. Thấy Vơi đi ra, nó giật mình, quay mặt đi ngay, như sợ ánh mắt nàng chạm vào mình thì sẽ bỏng.

Vơi đứng nhìn nó. Con bé không ngẩng lên. Không chạy lại. Không nói một câu cảm ơn chị, hay chị ơi em xin lỗi, hay bất cứ câu gì một đứa em cùng lầu vẫn nói khi chị mình vừa được thả ra khỏi Cung chính ty.

Nó chỉ đứng đó khóc, mặt quay vào thân cây hòe, như người khóc trước một cái mộ.

— Hết chương 11 —