Ổ khóa mọc trong đêm

Chương 12: Ổ khóa mọc trong đêm

Bông đấm vào vai Vơi ba cái trước khi ôm lấy nàng.

– Con ngược chết tiệt. – Chị nói vào tóc nàng, giọng nghèn nghẹt. – Mày làm tao một đêm không ngủ. Hai đêm.

Chiều mười bảy, Vơi về tới lầu Chính Thời thì cái sân đã khác. Trên bậc thềm trước cửa có hai cái ghế mới, một cái án thư nhỏ kê sát hiên, trên án có bút nghiên và một cuốn sổ bìa vải xanh. Cạnh án, một người đàn ông trẻ mặc áo thư lại Khâm thiên giám ngồi ngủ gật, cái mũ lệch xuống một bên tai. Lão Quách đứng ở góc sân lau cái dùi trống, thấy nàng thì gật đầu một cái thật chậm, rồi đi lại, móc trong túi áo ra hai viên kẹo lạc gói giấy dó, dúi vào tay nàng.

– Phần của lão. Lão không ăn được, răng ê. – Lão nói to, rồi quay đi lau dùi tiếp.

Tiểu Lư không có ở sân. Tín cũng không.

Bông kéo nàng ra sau hiên, kể một mạch. Trưa hôm qua, sau khi nàng bị giải đi, Văn Sĩ Trác cho người tháo bớt nước trong bình Thụ, chỉnh thẻ lùi sáu khắc cho khớp bóng nắng. Rồi ông ta tuyên bố từ nay lầu Chính Thời do Khâm thiên giám coi trực tiếp cho tới khi bổ Chưởng khắc mới. Ông ta để lại cái thư lại trẻ kia, tên Tào Lãm, ngồi đọc thẻ ca sau, ban ngày ngồi ở án ghi sổ.

– Thằng ấy mắt cận, đọc thẻ phải dí mũi vào như thằng Lư. – Bông nói. – Mà cứ ngáp. Đêm qua nó ngáp một cái to đến nỗi con Tín trên gian trống tưởng nó gọi điểm, đánh la sớm một tiếng.

– Thế em làm gì?

– Mày à? – Bông nhăn mặt. – Ông Trác dặn rồi: con ngược không được đọc thẻ nữa. Chỉ được kéo nước với đánh la. Không được đụng vào bình Thụ. Không được lên gian bình lúc canh năm.

Vơi im. Nàng đoán trước điều ấy. Một người muốn trống canh năm đánh theo thẻ thì không thể để đứa đã từng ngồi chờ trăng ngồi cạnh cái thẻ.

– Thằng Lư đâu chị?

– Đi đâu từ trưa. Từ hôm qua nó cứ lẩn như chạch. – Bông hạ giọng. – Con Tín thì từ sáng đi Cung chính ty về là nằm úp mặt vào chiếu, ai gọi cũng không dậy. Mày làm gì nó à?

– Không.

Bông nhìn nàng một lúc, rồi nhún vai, không hỏi nữa.

Đêm ấy Vơi kéo nước ca đầu. Nàng kéo như mọi đêm, đếm thùng bằng tiếng ngược, nhưng không nhìn trăng. Trăng mười bảy đã lên chậm, sáng mà khuyết một mép. Nàng không cần nhìn. Đêm nay nàng nghe được từ tầng dưới tiếng giọt nước đều như mọi khi, tiếng Tiểu Lư gọi điểm cũng đều như mọi khi. Không ai đụng vào cái van. Không ai dám, sau một đêm có người chết.

Sáng mười tám, sau khi lão Quách và Tiểu Lư nhấc nắp bể rồi lên ăn cháo, Vơi ở lại một mình với cái bàn chải rơm.

Nàng cọ từ góc tây nam. Cọ chậm, cọ kỹ, như mọi buổi sáng. Nền gian bể đã được ai đó lau sạch từ hôm qua, không còn dấu chân nào, kể cả dấu chân của người đã nhấc tấm nắp lim. Đến góc đông bắc, nàng đặt bàn chải xuống, nằm áp má xuống nền đá, đưa đèn vào cái khe sau cột Cấn.

Nàng nằm như thế rất lâu.

Trên tấm ván sơn đỏ, ngang hai góc trên, có một cái then đồng mới tinh, bắt vít chặt vào thân cột ở hai bên. Giữa then có một cái khóa đồng nhỏ bằng ba ngón tay, đúc hình con nghê ngồi, mắt nghê là hai hạt đồng nhỏ. Đồng còn vàng óng, chưa kịp xỉn một chút nào trong cái hơi ẩm của gian bể. Ai đó đã xuống đây trong đêm, bắt cái then, treo cái khóa, rồi đi, mà nàng nằm ở gian tây ngay phía trên không nghe thấy một tiếng động.

Hôm qua, trong buồng giam, nàng chỉ nói: nô tì nghe tiếng nước chảy trong lòng lầu, ở chỗ không có nước chảy.

Trưa hôm ấy, Vơi nhờ Bông đi lĩnh dầu đèn thay mình, rồi rẽ sang cuối dãy Tây.

Quản Bội Hoàn tiếp nàng ở công đường nhỏ, sau tấm bình phong tre, như hôm qua. Lần này chị ta đang dùng cơm trưa, một bát cơm trắng, một đĩa rau muống luộc, một đĩa đậu phụ rán, ăn chậm rãi như người đếm từng hạt. Thấy nàng, chị ta không đặt đũa xuống.

– Có ổ khóa rồi chứ?

Vơi khựng lại.

– Dạ có. Đại nhân…

– Người của ta xuống tìm đêm qua. Tìm được thì khóa. Chìa ta giữ. – Chị ta gắp một miếng đậu phụ. – Từ giờ không ai mở được cái đường nước của ngươi nữa, trừ ta.

– Bẩm, đại nhân tìm nhanh quá. Nô tì nằm ngay trên gian ấy mà không nghe thấy gì.

– Ngươi bảo nghe tiếng nước chảy ở chỗ không có nước. – Quản Bội Hoàn nói, giọng bình thản. – Người của ta cũng có tai. Đi theo tiếng nước, gõ từng cây cột, tìm chỗ rỗng. Mất có nửa canh. – Chị ta nhìn nàng. – Ngươi tưởng chỉ ngươi biết nghe à?

Vơi cúi đầu. Câu trả lời ấy hợp lý. Gõ cột tìm chỗ rỗng, nàng cũng đã làm thế. Nhưng cái khe sau cột Cấn hẹp đến mức phải nằm áp má xuống đá mới soi được. Còn tấm ván thì khéo đến mức nàng, đứa con gái của người làm ra nó, phải nạy bằng trâm mới biết là ván. Mất có nửa canh.

– Dạ. – Nàng nói. – Nô tì mừng.

– Mừng thì về làm việc. – Quản Bội Hoàn đặt đũa xuống, lau miệng bằng khăn tay. – Ngươi để ý xem đứa nào trong lầu thấy cái khóa ấy mà mặt mũi khác đi. Đứa ấy là đứa biết cái đường nước có ở đấy từ trước.

Không phải chờ lâu.

Sáng mười chín, Vơi cọ bể xong, đi lên, gặp Tiểu Lư đi xuống ở chiếu nghỉ tầng đất. Thằng bé cầm cái đèn lồng nhỏ, bảo đi xem bấc đèn gian bể. Nàng để nó qua, rồi đứng ở đầu cầu thang, nghe.

Bậc thứ năm kêu. Rồi tiếng chân nhảy cóc trên nền đá, đi thẳng về góc đông bắc. Rồi im. Một lúc lâu, rất lâu, không có tiếng gì cả. Rồi một tiếng thở hắt ra, ngắn, như người bị ai đấm vào bụng.

Tiểu Lư đi lên. Mặt nó trắng bệch, mắt đảo nhanh. Thấy Vơi đứng ở đầu cầu thang, nó giật nảy người, suýt đánh rơi cái đèn.

– Chị… chị đứng đây làm gì?

– Chờ em. Bấc đèn dưới ấy có cần thay không?

– Không… không cần. – Nó lách qua nàng, đi nhanh ra phía cổng sân. – Em đi lĩnh dầu.

Hôm qua Bông đã đi lĩnh dầu. Vơi đứng nhìn theo cái lưng gầy của nó khuất sau góc hành lang phía Lan Chi.

Ngày hai mươi, trời có sương mù.

Họ đưa Bà Diêm ra Cửa Củi lúc trống khai môn vừa dứt. Cỗ áo quan gỗ tạp sơn đen của Nội vụ phủ đặt trên một chiếc xe bò, bốn góc buộc thừng. Lão Quách đi bên trái xe, Vơi đi bên phải, tay ôm một cái bọc vải nâu đựng mấy bộ áo của bà, cái lược sừng gãy răng, đôi dép cỏ, cây trâm gỗ. Bông xin đi nhưng Tào Lãm không cho, bảo lầu không thể thiếu người đánh la. Tiểu Lư không xin. Tín không ra khỏi buồng.

Cửa Củi là một cái cổng nhỏ ở góc tây cấm thành, hai cánh gỗ lim bọc sắt, một cái chòi gác bên trên. Sáng nào ở đây cũng tấp nập: xe củi, xe than, xe rau, xe nước suối, phu khuân vác, thái giám Ngự thiện phòng ra nhận hàng, lính Cấm quân soát từng xe. Mùi củi tươi, mùi than, mùi rau cải, mùi phân bò trộn lẫn trong sương. Những người hầu chết trong cung cũng ra khỏi cấm thành bằng cái cổng này, lẫn giữa những xe rau.

Chiếc xe bò dừng lại trước vạch đá. Một người lính trẻ đến xem thẻ bài, cái thẻ gỗ nhỏ khắc tên mà người trong cung ra cổng phải đeo ở thắt lưng. Hắn đọc to, như lệ: Quách Sấm, thái giám, lầu Chính Thời. Bế Thị Vơi, cung nữ, lầu Chính Thời. Rồi một viên Hiệu úy đi ra từ chòi gác.

Anh ta còn trẻ, chừng hai mươi lăm, hai mươi sáu, cao, gầy, nước da sạm của người ở ngoài nắng gió lâu năm, không giống da của lính Cấm quân trong thành. Một vết sẹo nhỏ chạy ngang cằm. Bộ giáp da trên người anh ta cũ, đã sờn ở vai. Anh ta không chào, không hỏi, đi vòng quanh chiếc xe một lượt, gõ gõ vào thành áo quan, rồi dừng lại trước mặt Vơi.

– Cái gì đấy?

– Bẩm, đồ của người mất.

– Mở ra.

Vơi mở cái bọc trên tay. Anh ta lật từng bộ áo, cầm cái lược lên nhìn, cầm cây trâm gỗ lên nhìn, cầm cả đôi dép cỏ lên lật ngửa đế. Không vội, không thô, nhưng kỹ đến mức lão Quách phải hắng giọng.

– Hiệu úy, đồ người chết mà cũng soát à?

– Đồ người chết cũng là đồ đi ra khỏi cấm thành. – Anh ta nói, giọng khô, không lên không xuống. Rồi gói cái bọc lại cho Vơi, buộc nút, trả vào tay nàng. – Đi được.

Ngoài cổng, một người đàn ông chừng ba mươi đứng chờ dưới gốc cây gạo trụi lá, áo thư lại vải xanh, mũ thư lại, tay cầm một bó hương chưa thắp. Người gầy, cổ dài, mắt to và đỏ. Thấy cỗ áo quan, anh ta chạy lại, quỳ sụp xuống bên bánh xe, ôm lấy một góc áo quan như ôm lấy người sống.

– Cô ơi… cô ơi…

Lão Quách quay mặt đi. Vơi đứng im, ôm cái bọc.

Một lúc lâu, Diêm Tùng mới đứng dậy được. Anh ta lau mặt bằng tay áo, nhận cái bọc từ tay Vơi, ôm vào ngực. Rồi anh ta nhìn nàng, nhìn kỹ, từ đầu đến chân, nhìn đôi vai rộng và cái dáng cao hơn mọi cung nữ.

– Cô là… cô Vơi? Con bé người ngược ở lầu?

– Dạ.

Diêm Tùng liếc về phía cổng. Viên Hiệu úy đã quay vào chòi gác, lính gác đang bận soát một xe than. Lão Quách đứng ở đầu xe, quay lưng lại. Anh ta cúi xuống, như để buộc lại cái nút bọc, nói rất nhanh, rất khẽ:

– Tháng trước tôi vào Cửa Củi đưa mứt gừng, cô tôi ra tận cổng gặp, dặn tôi một câu. Cô bảo: nếu cô có làm sao, thì nói với con bé ngược ở lầu: coi chừng người đàn bà đeo con ve ngọc. – Anh ta ngẩng lên, mắt đỏ hoe. – Tôi không hiểu. Cô tôi bảo không cần hiểu, nhớ là được.

– Con ve ngọc?

– Cô chỉ nói thế. – Diêm Tùng nuốt nước bọt. – Cô Vơi… cô tôi có để lại cái khóa bạc nhỏ hình con cá không? Của con trai tôi. Hôm rằm tháng Tám nó bị mất ngoài chợ, có người lạ bế nó một lúc rồi trả, lúc trả thì trên cổ không còn khóa.

Vơi nhìn anh ta. Nàng thấy lại cái khóa bạc nằm trong lòng bàn tay già nua dưới ánh đèn gian bể, con cá bạc với hai hạt cườm đen làm mắt.

– Em không thấy. – Nàng nói thật.

Diêm Tùng gật đầu. Môi anh ta run lên, nhưng anh ta không hỏi thêm. Anh ta cúi chào lão Quách, rồi đi theo chiếc xe bò của nha Kinh triệu đang chờ ở đầu đường, ôm cái bọc nâu, khuất dần trong sương.

Vơi quay vào. Lúc bước qua vạch đá của Cửa Củi, nàng nghe có tiếng gọi sau lưng.

– Này.

Viên Hiệu úy đứng ở cửa chòi gác, một tay chống vào khung cửa. Anh ta nhìn nàng, cái nhìn không giống lúc soát đồ, chậm hơn, như người cố nhìn ra một khuôn mặt quen trong đám đông.

– Cô họ Bế? – Anh ta hỏi. – Người Thượng Nguyên?

Vơi đứng sững.

– Dạ phải. Sao Hiệu úy biết?

Anh ta không trả lời. Anh ta nhìn nàng thêm một lúc nữa, rồi quay vào chòi gác, đóng cánh cửa lại sau lưng.

— Hết chương 12 —