Giếng Đá Ong

Chương 2: Giếng Đá Ong

Hai thái giám kéo Hạnh lên bằng cái móc sắt buộc vào sợi thừng, như người ta vẫn kéo thùng nước. Cái váy lục ướt sũng dính vào chân nàng, tóc xõa che kín mặt, một chiếc guốc gỗ còn mắc trên ngón chân phải, chiếc kia mất đâu dưới đáy giếng.

Vơi đứng sau đám đông ở đầu ngõ, nơi bức tường sau của Cung Lan Chi chạy dọc một con ngõ hẹp lát gạch. Giếng Đá Ong nằm ở góc ngõ, thành giếng xây bằng đá ong đỏ sậm, cao ngang hông người. Sáng sớm, mấy cung nữ bên Ty Hoán y ra múc nước giặt thì thấy chiếc guốc nổi lềnh bềnh. Giờ cả ngõ chật kín người, kẻ nhón chân, người bịt miệng.

Bông chen qua đám đông như một con trâu húc rào. Không ai giữ được chị. Chị quỳ xuống nền gạch ướt, gạt tóc trên mặt Hạnh ra, rồi rú lên một tiếng mà Vơi biết mình sẽ còn nhớ rất lâu.

– Hạnh ơi! Mày đi đâu mà ra nông nỗi này hả Hạnh ơi!

Ở lầu Giọt, Bông là người đanh đá nhất. Chị hai mươi bốn tuổi, vào cung từ năm mười ba, chửi Tiểu Lư như chửi con, gọi Vơi là "con ngược" từ ngày đầu tiên và chưa bao giờ đổi. Chị với Hạnh cùng làng Vạn Ninh ven sông Ngân Thủy, cùng một chuyến thuyền vào kinh. Đêm qua Hạnh còn ngồi bóc bánh cúc cho chị, hai đứa cười rúc rích về chuyện chén rượu của Quý phi.

– Tránh ra, tránh ra hết, đấy nhé!

Một thái giám chừng bốn mươi tuổi rẽ đám đông bước vào, áo lụa nâu, thắt lưng thêu chỉ vàng của bậc quản sự. Giọng hắn khàn như giọng người vừa khỏi ốm, cuối câu nào cũng kéo thêm hai chữ như dặn trẻ con. Vơi nghe người đứng cạnh thì thào: Lương Quế, quản sự Cung Lan Chi, người giữ chìa khóa kho của Quý phi.

Lương Quế nhìn xác Hạnh một lúc, lắc đầu, chép miệng.

– Tội nghiệp. Đêm qua tiệc Trùng cửu, rượu cúc phát mỗi người một chén mà con này uống của ba người. Say rồi đi lang thang, ngã xuống giếng. Năm nào chẳng có một đứa, đấy nhé. Khiêng về nhà xác đi, đừng để Quý phi nương nương thấy mà sợ.

Hai thái giám định nhấc Hạnh lên thì một giọng nữ cất lên từ đầu ngõ, không to, nhưng cả ngõ im bặt.

– Để yên đó.

Đám đông dạt ra hai bên như nước rẽ trước mũi thuyền.

Người vừa nói mặc áo lam sẫm, cổ đứng, thắt lưng đen không thêu, tóc búi gọn sau gáy chỉ cài một cây trâm bạc trơn. Ba mươi mấy tuổi, mặt trái xoan, nước da trắng xanh như người ít ra nắng, đôi mắt không to không nhỏ, nhìn cái gì cũng nhìn rất lâu. Sau lưng chị ta có hai cung nữ mặc cùng màu áo và một thái giám to con. Người đứng cạnh Vơi lại thì thào, lần này nhỏ hơn hẳn: Quản Bội Hoàn, Tư chính Cung chính ty.

Ở trong cung, ai cũng biết Cung chính ty là chỗ nào. Cung nữ ăn cắp, thái giám đánh nhau, phi tần bị tố trù ếm, đều về đấy. Vào thì dễ, ra thì có khi ra bằng Cửa Củi, nằm trên tấm phản.

Quản Bội Hoàn đi đến bên giếng, không nhìn Lương Quế. Chị ta cúi xuống nhìn Hạnh, nhìn đôi tay, nhìn chiếc guốc còn lại, nhìn mép váy. Rồi chị ta đứng thẳng lên, đặt bàn tay lên thành giếng, ước chừng chiều cao. Thành đá ong lên tới thắt lưng chị ta.

– Cao thế này. – Chị ta nói, như nói với cái giếng. – Người say thì nôn qua thành giếng còn khó, nói gì ngã lộn vào.

– Bẩm Quản đại nhân, có khi nó cúi xuống múc nước rửa mặt cho tỉnh, đấy nhé…

– Gàu đâu?

Lương Quế khựng lại. Cái gàu múc của giếng Đá Ong vẫn treo trên cọc gỗ cạnh giếng, khô cong.

Quản Bội Hoàn không hỏi thêm. Ngón tay cái bàn tay trái của chị ta lướt chậm qua các đốt ngón tay, từng đốt một, như người đang đếm tiền mà không có tiền. Vơi để ý thấy cái thói ấy, rồi quên ngay, vì Bông vẫn đang khóc.

– Đêm qua con bé này ở đâu, đi đâu, ai thấy lần cuối?

Lương Quế đáp nhanh, như đã sắp sẵn trong miệng:

– Bẩm, đầu canh hai nó xin đi đưa bánh cúc sang lầu Chính Thời, có đồng hương làm bên ấy, đấy nhé. Cửa ngõ Vĩnh Hạng của Lan Chi khóa lúc trống canh ba, người gác cửa chờ mãi không thấy nó về. Chắc nó về trễ, cửa khóa rồi, nó đi lang thang ngoài ngõ…

– Lầu Chính Thời. – Quản Bội Hoàn lặp lại, và quay đầu.

Từ ngõ Đá Ong nhìn về phía nam, qua mấy lớp mái ngói, có thể thấy lầu Chính Thời đứng cao hơn mọi mái khác. Bốn tầng gỗ sẫm màu, tầng trên cùng thấp thoáng cái trống lớn sau lan can. Ánh mắt chị ta dừng ở đó rất lâu.

Vơi lùi lại một bước, rồi quay đi trước khi ánh mắt ấy kịp rơi xuống người mình.

Gần trưa, Quản Bội Hoàn đến lầu.

Cả lầu Giọt đứng thành hàng ở sân trước, dưới cái nắng tháng Chín vàng như mật ong và gió heo may thổi lá ngô đồng lăn lóc. Bà Diêm đứng đầu, rồi lão Quách, Tiểu Lư, Bông mắt đỏ mọng, Tín run như chiếc lá, cuối cùng là Vơi. Quản Bội Hoàn ngồi trên cái ghế gỗ Tiểu Lư bê ra, sau lưng là cái thái giám to con. Chị ta hỏi Bà Diêm trước.

– Đêm qua trống canh ba đánh lúc nào?

– Lúc thẻ tới vạch canh ba. – Bà Diêm đáp, giọng phẳng như mặt nước trong bình. – Thẻ đúng nước. Lầu này bốn mươi năm, Quản đại nhân, chưa sai nửa khắc.

– Ai đọc thẻ?

– Thằng Lư, có lão thân ngồi bên.

Vơi nhìn xuống mũi giày mình. Đêm qua lúc trống canh ba vang, Bà Diêm không ngồi bên Tiểu Lư. Bà đang ở dưới gian bể, và lúc bà đi lên, ống tay áo bà ướt sẫm tới khuỷu.

– Đứa nào gặp Kim Thị Hạnh đêm qua?

Bông bước lên, kể bằng giọng đứt quãng: Hạnh mang bánh cúc sang lúc đầu canh hai, ngồi chơi chừng nửa canh, chia bánh cho cả lầu, rồi về. Chị không tiễn, vì chị phải lên gian trống đánh la.

– Về lúc nào?

– Bẩm, em không nhìn. Chừng giữa canh hai.

– Còn ai?

Mấy cái đầu cúi xuống. Rồi Tín, giọng lí nhí như tiếng muỗi:

– Bẩm, chị Hạnh có nói chuyện riêng với chị Vơi ạ.

Quản Bội Hoàn quay sang. Ánh mắt rơi xuống Vơi, và lần này nàng không lùi được.

– Ngươi tên gì?

– Bẩm, nô tì Bế Thị Vơi, cung nữ tạp dịch, kéo nước.

– Hạnh nói gì với ngươi?

Vơi cảm thấy Bà Diêm đứng ở đầu hàng, không quay lại, nhưng cái lưng còng của bà cứng như tấm ván.

Nàng có thể nói hết. Hạnh hỏi canh ba có đánh sớm không. Canh ba quả thật sớm. Hạnh không đi ra cửa mà đi xuống gian bể. Bà Diêm từ gian bể đi lên với ống tay áo ướt. Và sáng nay, ở góc đông bắc gian bể, có một mẩu dăm tre mang dấu của một người đã chết.

Nhưng Bà Diêm đã tát nàng một cái đêm qua vì đúng câu ấy. Và trước mặt nàng là một người đàn bà mặc áo lam của Cung chính ty, cái nơi người ta vào thì dễ mà ra thì khó. Nàng không biết chị ta là người của ai. Ở trong cung này, nàng chưa biết ai là người của ai.

– Bẩm, Hạnh hỏi nô tì đêm nay canh ba đánh lúc nào. – Nàng nói chậm. – Nô tì bảo lúc thẻ tới vạch. Rồi Hạnh đi xuống.

– Hỏi thế làm gì?

– Bẩm, nô tì không biết.

Ngón tay cái của Quản Bội Hoàn lại lướt qua các đốt ngón tay. Một đốt. Hai đốt. Ba đốt.

– Một cung nữ đi đưa bánh, hỏi giờ trống canh ba, là sợ về trễ cửa khóa. – Chị ta nói, nửa như hỏi, nửa như tự trả lời. – Sợ thế thì phải về sớm. Vậy mà không về kịp. – Chị ta nhìn Vơi thêm một lúc. – Ngươi nói "đi xuống". Xuống đâu?

– Bẩm, xuống cầu thang.

Một khoảng im. Gió thổi một chiếc lá ngô đồng lăn qua giữa hai người.

– Được. – Quản Bội Hoàn đứng dậy. – Hôm nay đến đây. Ai nhớ ra gì thì đến Cung chính ty mà báo. Không ai được rời lầu ra khỏi nội cung cho đến khi ta cho phép.

Chị ta đi rồi, cả lầu thở ra như vừa được thả khỏi gông. Bà Diêm quay vào không nói một lời. Tiểu Lư chạy theo bê ghế. Bông ngồi thụp xuống bậc thềm, ôm mặt.

Buổi chiều, Vơi lên gian trống quét bụi, gặp lão Quách đang lau trống.

Cái trống lớn của lầu Chính Thời làm từ một khúc gỗ mít liền, mặt bịt da trâu, đường kính dài hơn sải tay người. Lão Quách lau nó mỗi chiều bằng một miếng da hoẵng tẩm dầu, chậm rãi như lau lưng cho một con trâu già. Tín ngồi bó gối ở góc lan can, mắt vẫn còn đỏ. Lão vừa lau vừa nói chuyện, cái giọng to của lão át cả tiếng gió.

– Chết người là chuyện thường. Cung này rộng, giếng nhiều, người thì đông. Năm lão mới vào, một năm có đến ba bốn đứa ngã giếng. – Lão dừng tay, gõ nhẹ đốt ngón tay vào tang trống, nghe tiếng ù ù trong ruột gỗ. – Nhưng cháu biết không, cái trống này chưa bao giờ đánh vì người chết. Nó chỉ đánh canh. Một năm ba trăm sáu mươi đêm, đêm năm canh, chừng ấy năm, lão đánh đúng chừng ấy hồi.

– Thế có bao giờ ông đánh khác không? – Tín hỏi khẽ.

– Có một kiểu. – Lão Quách giơ ba ngón tay. – Ba hồi, mỗi hồi chín tiếng, liền nhau, không ngừng. Gọi là trống biến. Đánh lên thế thì có biến trong cung: mọi cổng đóng chặt, then cài, lính Cấm quân lên hết tường. Không ai được mở cổng cho ai, dù người đứng ngoài có cầm thánh chỉ, cho đến khi Hoàng thượng truyền lệnh hoặc trống khai môn đánh lại. – Lão hạ tay. – Ông thầy lão dạy lão cách đánh, bắt tập trên mặt chiếu cho khỏi ồn. Bốn mươi năm nay chưa ai đánh. Lão cũng mong đến lúc chết chưa phải đánh.

– Sao lại mong? – Vơi hỏi.

– Vì người đánh trống biến mà đánh sai, cháu ạ, thì cái đầu không ở trên cổ nữa.

Tín rùng mình. Lão Quách cười khà khà, vỗ vào mặt trống một cái, tiếng ù vang xuống tận các tầng dưới.

Lúc mặt trời xuống ngang tường tây, Vơi ra giếng Lậu múc nước rửa tay. Ánh nắng cuối ngày đỏ như than hồng, đổ dài cái bóng của lầu Chính Thời qua cả sân. Nàng cúi xuống thành giếng, nhìn mặt nước tối dưới sâu, rồi nhìn những bậc sắt cắm dọc lòng giếng chạy xuống tận cái cửa gỗ của gian bể. Đêm qua, nếu Hạnh xuống gian bể, Hạnh đã thấy gì ở dưới ấy? Và nếu Hạnh thấy, thì Hạnh đi ra bằng lối nào?

Nàng chưa kịp nghĩ hết thì ngoài cổng sân có tiếng người. Rồi tiếng Tiểu Lư, nịnh nọt:

– Bẩm, Quản đại nhân quay lại ạ. Bẩm Lương quản sự cũng sang ạ…

Vơi đứng thẳng dậy. Quản Bội Hoàn đã đứng ở giữa sân, vẫn áo lam, vẫn cái thái giám to con sau lưng. Bên cạnh chị ta là Lương Quế, hai tay giấu trong ống tay áo lụa nâu. Đám người lầu Giọt lục tục chạy ra, Bà Diêm đi sau cùng.

Lương Quế đảo mắt một vòng khắp sân. Đến lượt Vơi thì mắt hắn dừng lại. Hắn rút một tay ra khỏi ống áo, chỉ thẳng ngón tay vào nàng.

– Bẩm đại nhân, đêm qua chính đứa này cãi nhau với con Hạnh ở giếng Đá Ong, đấy nhé. Chính mắt nô tài thấy.

— Hết chương 2 —