Giẻ tẩm dầu

Chương 26: Giẻ tẩm dầu

Mùi ấy nằm dưới đáy đống chiếu cũ, như con rắn nằm dưới đống lá.

Chiều mùng năm, Vơi vào kho ở gian giữa tầng đất lấy thêm chiếu. Ba cái chiếu Bông cuộn làm trống tập đã bẹp dí sau sáu buổi chày nện, cói gãy lả tả, lão Quách bảo phải thay, cuộn mềm quá thì tay quen đánh nhẹ, lên trống thật lại hụt. Kho để đồ của lầu nằm sau cái giá thẻ, một gian hẹp, tối, không có cửa sổ. Trong ấy xếp đủ thứ: chum gạo, vại muối, sọt than, những cuộn chiếu cũ dựng dọc vách, những tấm ván thừa từ hồi sửa lầu bốn năm trước. Không ai vào đây ngoài lúc lĩnh gạo đầu tháng.

Nàng kéo cái chiếu thứ nhất ra. Bụi bay mù. Cái thứ hai. Đến cái thứ ba thì nàng ngửi thấy nó.

Không phải mùi chiếu mốc. Không phải mùi than. Một thứ mùi hăng, ngai ngái, nồng ở cuống họng, như mùi những quả trẩu rụng thối dưới gốc ở bìa rừng quê nàng mỗi cuối thu. Ở Thượng Nguyên, người ta ép hạt trẩu lấy dầu, quét lên thuyền, lên vách nhà sàn cho khỏi mọt. Dầu trẩu bén lửa nhanh hơn mỡ lợn, cháy lâu hơn dầu lạc. Một cái lán nứa quét dầu trẩu mà bắt lửa thì không ai dập được, chỉ đứng nhìn nó cháy rụi.

Nàng đặt cái đèn xuống, quỳ xuống nền đất, lật cái chiếu cũ cuối cùng ở góc kho lên.

Dưới đó là một bó giẻ. To bằng một người ôm, buộc chặt bằng dây đay, bọc ngoài một lớp lá chuối khô cho khỏi thấm ra. Lá chuối đã rách một mép. Qua chỗ rách, nàng thấy những mảnh vải vụn, đủ màu, đen bóng, ướt nhẫy. Nàng đưa ngón tay chạm vào. Dầu. Dầu trẩu đặc sệt, ngấm kín từng thớ vải.

Cạnh bó giẻ, dựng sát vào vách, có bốn cái vò sành nhỏ, cổ bịt lá chuối buộc lạt, miệng trát bùn khô. Vò còn mới. Nàng nghiêng thử một cái. Nặng. Bên trong có tiếng sóng sánh, chậm, đặc, không lanh canh như nước.

Vơi ngồi im trên nền đất lạnh, ngọn đèn dầu leo lét bên cạnh. Nàng nghe tim mình đập. Nàng nghe cả tiếng giọt nước từ gian bình vọng xuống qua sàn gỗ, tách, tách, tách, đều như mọi khi.

Ai đó đã mang những thứ này vào đây. Trong vòng mấy ngày nay, vì lá chuối còn chưa khô hẳn. Đã giấu nó dưới đáy đống chiếu cũ ở góc kho tối nhất, nơi không ai vào ngoài lúc lĩnh gạo đầu tháng. Đầu tháng đã qua. Lần lĩnh gạo tới là mùng một tháng Chạp. Sau Đông chí.

Nàng đắp lại cái chiếu cũ lên đúng chỗ cũ, kéo cho mép chiếu nằm thẳng như lúc nãy. Nàng phủi lại lớp bụi. Rồi nàng lấy hai cái chiếu khác ở dãy chiếu dựng dọc vách, ôm ra, đóng cửa kho lại.

Ở gian tây, Bông đang ngồi vá áo. Thấy mặt nàng, chị đặt cái kim xuống.

– Mày làm sao thế? Mặt trắng như ma.

Vơi đặt chiếu xuống, ngồi cạnh chị, nói rất nhỏ. Bông nghe xong thì đứng phắt dậy, định đi ra kho. Vơi kéo chị lại.

– Chị đừng.

– Tao xem.

– Chị xem thì mùi dính vào áo. Người khác ngửi thấy. – Vơi nói. – Em thấy rồi. Chị tin em.

Bông ngồi xuống, hai tay nắm chặt đầu gối.

– Thằng Lư. – Chị nói. – Hay ông Trác.

– Em không biết.

Tối hôm ấy, khi Tiểu Lư ngồi ăn cơm ở hiên sau, Vơi gắp cho nó miếng cá kho to nhất, như nó đã gắp cho nàng hôm nào.

– Em ăn đi. Đánh trống mệt. – Nàng nói. Rồi nàng hỏi, như hỏi chuyện vặt: – Than trong kho hôm nay có ai mang thêm à? Chị thấy hai cái sọt mới.

Tiểu Lư nhai cá, gật đầu lia lịa. Thằng bé vẫn thích được hỏi.

– Hôm mùng bốn chị ạ. Lúc chị ra Cửa Củi. Có người bên Phượng Nghi mang sang, hai sọt than hoa, bảo là Hoàng hậu nương nương gửi trước cho đêm Đông chí, điện hạ ngồi lầu thì có than mà sưởi. – Nó hạ giọng, mắt sáng lên như kể chuyện lạ. – Cái ông to con hay theo Quản đại nhân ấy chị ạ. Ông ấy tự vác vào kho, không cho em đụng tay. Em bảo để em xếp, ông ấy lườm em một cái, em sợ chết khiếp.

Vơi gật đầu, gắp cho mình một miếng rau.

– Hoàng hậu nương nương lo xa thật.

– Lo xa chứ. – Tiểu Lư nói, rồi chợt nhận ra mình nói nhiều, nó im bặt, cúi xuống bát cơm.

Đêm ấy Vơi không tập trống. Nàng nằm ở gian tây, mắt mở trong bóng tối, nghĩ.

Hồng Tề. Hai sọt than hoa. Một bó giẻ tẩm dầu trẩu. Bốn vò dầu. Giấu ở kho tầng đất, ngay dưới gian bình, nơi đêm Đông chí Thái tử sẽ ngồi đếm khắc.

Nàng cố nghĩ như Văn Sĩ Trác. Bên Lan Chi cần cái lầu này đứng vững cho tới lúc trống khai môn đánh sớm. Cần cái thẻ nổi lên, cần người gọi, cần người đánh trống. Đốt lầu trước canh năm thì không còn trống nào để đánh. Còn đốt sau canh năm? Sau canh năm, cổng đã mở, việc của cái lầu đã xong. Lửa sẽ nuốt cái ống trong lòng cột Cấn, nuốt cái van có ba khía chữ V. Sáng ra không ai còn biết vì sao cái thẻ chạy trước. Văn Sĩ Trác có lý do để muốn thế.

Nhưng than là của Phượng Nghi. Người vác vào kho là Hồng Tề.

Nàng cố nghĩ như Quản Bội Hoàn. Hoàng hậu muốn bắt trọn ổ bên Lan Chi trước mặt Hoàng thượng. Muốn bắt thì phải có chứng. Cái ống trong lòng cột là chứng. Cái van có ba khía là chứng. Đốt nó đi thì lấy gì mà chứng? Không. Người muốn bắt kẻ gian thì không đốt cái chứng của kẻ gian.

Trừ khi người ấy không cần chứng. Trừ khi người ấy cần một thứ khác hơn.

Nàng không nghĩ ra được thứ khác ấy là gì. Nàng nằm đến tận trống canh tư, nghe Tiểu Lư nện ba tiếng dài, dừng, một hồi dồn, gọn ghẽ, không có hồn, rồi mới thiếp đi.

Sáng mùng sáu, ở Cửa Củi, nàng bảo Lực:

– Anh nhắn anh Viễn giúp em. Trong lầu có dầu. Dầu trẩu. Ai đó giấu ở kho tầng đất.

Lực nhìn nàng, cái mặt hiền khô của hắn nhăn lại như người không hiểu mà cũng không dám hỏi. Rồi hắn gật đầu, vác gánh rau đi, vừa đi vừa lẩm bẩm câu nàng vừa nói để khỏi quên.

Sáng mùng bảy, Lực mang lời nhắn về. Hắn đặt gánh rau xuống, gãi đầu, nói chậm như người học thuộc lòng:

– Anh ấy bảo: đừng đụng vào. Ai giấu thì người ấy sẽ quay lại xem. Thấy mất thì người ấy biết. Anh ấy bảo: ở biên ải, chỗ nào giặc giấu dầu thì chỗ ấy giặc định đốt khi người mình đang ngủ.

Vơi không trả lời. Nàng gánh nước về.

Trưa hôm ấy nàng đến Cung chính ty, như mọi lần, kể cho Quản Bội Hoàn những chuyện vặt của lầu: Tiểu Lư đánh trống đã quen tay, lão Quách đỡ run, Tào Lãm lại làm đổ mực. Cuối cùng, như sực nhớ ra, nàng nói:

– Bẩm, than của Hoàng hậu nương nương gửi sang nhiều quá. Kho tầng đất chật, nô tì lấy chiếu không được.

Ngón tay cái của Quản Bội Hoàn đang lướt qua các đốt ngón tay, không dừng lại, không nhanh lên.

– Đêm ấy rét. – Chị ta nói. – Nương nương thương điện hạ. Ngươi đừng động vào than. Đến hôm ấy người của ta sẽ sang đặt lò.

– Dạ.

Không dừng lại, không nhanh lên. Như người đã biết trước câu hỏi sẽ đến.

Ngày mùng bảy, ngày mùng tám, nàng vào kho thêm hai lần, mỗi lần lấy cớ một thứ, một lần lấy muối, một lần trả cái chiếu tập trống đã bẹp. Lần nào nàng cũng liếc xuống góc kho. Cái chiếu cũ vẫn nằm nguyên, mép chiếu thẳng. Không ai động vào. Nhưng lần thứ hai, nàng thấy cạnh cái chiếu có một dấu chân mới trên nền đất. To bè, mũi bằng, kiểu hài vải của thái giám, nhưng to hơn hài của Tiểu Lư, to hơn cả hài của lão Quách. Dấu chân đứng quay vào góc kho, như có người đứng đó nhìn xuống cái chiếu một lúc rồi đi.

Hắn quay lại xem. Đổng Viễn nói đúng.

Đêm mùng tám, trăng thượng huyền sáng nửa vầng, treo giữa trời nam lúc chập tối, rồi trôi dần sang tây. Vơi lên gian trống sau trống canh hai, mang ấm nước cho Bông. Bông đã ngủ gật bên cái thanh la, dùi gỗ gác trên đầu gối. Nàng không gọi chị dậy. Nàng đứng ở lan can phía đông, nơi nhìn ra được hậu cung.

Từ trên này, những mái ngói của Phượng Nghi nằm thấp sau một bức tường cao, phía sau là một khoảng sân rộng, ngày thường bỏ trống, nơi cung nữ phơi chăn đệm những hôm nắng to. Đêm nay khoảng sân ấy có đuốc.

Không nhiều. Bốn ngọn, cắm ở bốn góc. Trong ánh đuốc, có những bóng người đứng thành hàng. Ba hàng, mỗi hàng chừng mười người. Họ không đứng yên. Họ bước tới, dừng, quay, bước lùi, đều tăm tắp như nước nhỏ qua vòi đồng. Ánh đuốc hắt lên vai họ những vệt sáng loang loáng. Không phải áo vải. Là giáp. Giáp sắt, hay giáp da tẩm dầu đen bóng.

Một người đứng ở đầu hàng, giơ tay. Ba hàng người dừng lại cùng một lúc. Rồi đuốc tắt, từng ngọn một, như có ai đi dọc bốn góc sân mà thổi.

Khoảng sân Phượng Nghi lại tối đen, như chưa từng có gì.

Vơi đứng ở lan can rất lâu, hai tay bám lên gỗ lạnh. Gió bấc thổi qua tai nàng, mang theo mùi khói đuốc mới tắt, mờ mờ, xa xa.

Bắt trọn ổ, Hoàng hậu đã nói. Người của ta sẽ chờ sẵn.

Ba mươi người mặc giáp tập ban đêm, trong một cái sân không ai nhìn thấy ngoài người đứng trên cái lầu cao nhất cấm thành. Bảy ngày trước Đông chí. Họ chờ sẵn thật. Họ đã chờ từ bao giờ?

Và ai cần đốt cái lầu?

Nàng quay lại nhìn vào trong gian trống. Bông đang ngủ, đầu nghẹo sang một bên. Lão Quách nằm co ở góc kia, chăn quấn kín đầu. Cái trống lớn đứng im giữa gian, mặt da trâu hắt ánh trăng nhợt nhạt. Ngay dưới chân nàng, qua hai tầng sàn, có một cái kho tối, một bó giẻ, bốn vò dầu, hai sọt than hoa, và một dấu chân to bè quay vào góc.

Lửa cháy ở tầng đất thì người ở trên chạy đi đâu?

Vơi nhìn xuống cái lỗ kéo ở góc tây gian trống, cái ô vuông tối om chạy thẳng xuống bốn tầng, nơi ròng rọc đang treo im lìm trên xà. Rồi nàng nhìn cầu thang, cái cầu thang gỗ duy nhất của lầu, chạy từ gian trống xuống gian bình, từ gian bình xuống tầng đất, đi ngang qua ngay cửa cái kho tối ấy.

— Hết chương 26 —