Hộp kẹo gừng dưới bậc thứ ba

Chương 8: Hộp kẹo gừng dưới bậc thứ ba

Cầm thức dậy vì có ai đang nhìn mình.

Rong ngồi ở mép giường, hai chân thõng xuống sàn, cái gối hoa xanh ôm trước bụng. Trời đã sáng. Mưa tạnh, nắng sớm lọt qua khe cửa sổ, rọi một vệt vàng lên tấm chăn. Con bé đang nhìn bàn tay trái của cô, cái bàn tay đặt ngửa trên gối.

Thấy cô mở mắt, Rong giật mình đứng phắt dậy.

– Tối qua con đi lạc phòng. – Con bé nói nhanh, mặt đỏ tới mang tai. – Con ngủ mê. Con xin lỗi cô.

– Không sao. – Cầm ngồi dậy. – Tối qua sấm lớn lắm.

– Con không sợ sấm. – Rong nói. – Con lớn rồi.

Con bé ôm gối chạy ra, rồi dừng ở cửa, quay lại, nhìn bàn tay cô thêm một lần nữa. Con bé có vẻ muốn hỏi gì đó. Rồi con bé đi lên gác, bước qua bậc thứ ba.

Cầm ngồi trên giường, nhìn bàn tay mình. Lòng bàn tay trơn láng. Con bé nhìn cái gì ở đó?

Sáng thứ Sáu, sau khi ba chở Rong đi học về, Cầm pha hai ly cà phê, một ly đen cho ba, một ly sữa cho mình. Tay cô đã đủ vững để rót nước sôi mà không làm sóng ra ngoài. Cô mang ra hiên, đặt ly của ba lên cái ghế đẩu cạnh tấm lưới ông đang vá dở.

– Ba. Họ hàng mình có ai lớn hơn con không? Con gái.

Ông Liệu ngẩng lên, nheo mắt.

– Hỏi chi vậy?

– Ba trả lời con đi.

Ông kéo ly cà phê lại gần, thổi phù phù.

– Mày là con một. Tao là con một. Mẹ mày có hai đứa em trai, thằng Tư với thằng Út, một đứa đi làm xa, một đứa chết rồi. Con cái tụi nó đứa lớn nhất mới hai mươi. Chị đâu ra?

– Còn bạn bè nó? Bạn bè của bản... của con kia. Ba có nghe nó gọi ai là chị không?

Ông nghĩ một lúc. Ông nhấp một ngụm cà phê, nhăn mặt vì nóng.

– Nó gọi con Tiên là mày. Nó gọi cô giáo con Rong là cô. Nó gọi bà Tám bán nước mía là dì. – Ông đặt ly xuống. – Tao không nghe nó gọi ai là chị.

Cầm đưa ông tờ lịch thuỷ triều. Ông lấy cặp kính lão trong túi áo ra đeo, cầm tờ giấy giơ ra xa, đọc chậm. Ông đọc tới ba chữ viết tay cạnh con số hai mươi thì ông ngồi im.

– Chữ của mày. – Ông nói.

– Chữ của nó.

– Thì cũng là chữ của mày.

Ông trả tờ giấy lại, cởi kính ra, gấp lại cẩn thận.

– Ngày hai mươi nó không ra biển. – Ông nói. – Ngày hai mươi nó ở nhà. Sáng ra nó dậy sớm, nó nấu cháo cho con Rong, rồi nó đi đâu đó tới tối. Tao tưởng nó đi làm. Tới khuya không thấy về. Tao tưởng nó qua bên con Tiên ngủ. Sáng hôm sau người ta gọi điện báo cái xuồng.

– Cái xuồng nằm ở đâu hôm hai mươi?

– Ở bến. – Ông nói. – Bến nhỏ ngay đầu xóm, chỗ thằng Lộc giữ ghe. Thằng Lộc nói sáng hai mốt, bốn giờ rưỡi, nó thấy xuồng không còn ở bến. Nó tưởng con kia đi thu tiếng sóng sớm như mọi bữa.

– Thằng Lộc có thấy con kia lên xuồng không?

Ông Liệu im lặng. Rồi ông lắc đầu, chậm rãi.

– Không. Nó chỉ thấy xuồng không còn.

Buổi chiều, Cầm đi bộ ra đê. Cô đi dọc mặt đê bê tông, gió đông bắc thổi tạt vào mặt, mằn mặn. Bên kia đê, biển xám, sóng bạc đầu. Cô dừng ở một cột mốc có gắn cái thước đo nước, những vạch sơn đỏ trắng xen kẽ, nước đang ở vạch một mét bốn. Trên thân cột có dán tờ lịch thuỷ triều tháng Mười, cùng một kiểu với tờ lịch cô đang cầm. Chiều mười một tháng Mười, nước ròng lúc bốn giờ hai mươi, một mét ba mươi tám. Đúng. Những tờ lịch của Ban không sai bao giờ.

Cô lật lại tờ lịch tháng Sáu, nhìn ngày hai mươi. Nước ròng năm giờ mười sáng. Nước lớn ba giờ bốn mươi chiều. Một ngày êm, nước ròng buổi sáng. Một ngày tốt để chạy xuồng ra cửa sông, nếu ai đó muốn đi đâu xa bằng đường nước.

Đưa chị đi. Bằng xuồng? Nhưng ngày hai mươi xuồng nằm ở bến.

Cô ngồi trên mặt đê một lúc lâu, nhìn những con ghe về bến. Những ý nghĩ của cô chạy vòng vòng, như mấy con chim biển lượn trên đầu, không đáp xuống được chỗ nào.

Cô về nhà lúc trời chạng vạng. Bữa tối Rong ăn hết hai chén cơm với cá bống kho tiêu. Con bé ăn cá bống bằng cái kiểu cầm đầu cá, cạp từ đuôi lên, y như ông ngoại. Cầm nhìn và cười. Rong bắt gặp cái cười ấy, cúi mặt xuống, nhưng lần này con bé không đứng dậy bỏ đi.

Đêm đó Cầm không ngủ được.

Cô nằm nghe tiếng đồng hồ treo tường gõ từng tiếng một. Mười một giờ. Mười hai giờ. Ngoài sông có tiếng máy ghe đi đêm, tiếng ếch nhái ở bãi cỏ ven bờ. Cô lật qua lật lại. Những mảnh vụn của mười mấy ngày qua trôi nổi trong đầu cô. Chiếc thuyền khăn giấy. Cây lau nhà rơi xuống sàn. Cái đêm hai mươi, hai mươi ba giờ lẻ bốn phút. Tiếng ù đều đều như tủ lạnh lớn. Bình xăng đầy. Sợi dây micro cuộn khuỷu tay. "Đưa chị đi." "Cô hát thiếu." "Mũi nào chạm..."

Cô thấy mình như hồi tám tuổi, cái năm bị lưỡi câu móc vào tay. Hồi đó mỗi khi có chuyện gì không nói được với ai, bị cô giáo phạt, bị bạn bè chọc, làm vỡ cái chén của mẹ, cô lại làm một việc. Cô lại đi xuống cầu thang lúc nửa đêm, ngồi trên bậc thứ ba, cạy nó lên, mở cái hộp ra, cầm từng món đồ trong đó lên ngắm, rồi đóng lại. Cái hộp không giải quyết được gì. Nhưng ngồi với nó một lúc, cô thấy lòng mình yên lại.

Cô đã không làm việc đó từ năm mười lăm tuổi. Rồi một lần năm hai mươi ba tuổi, đêm trước đám cưới. Rồi một lần năm hai mươi bốn, đêm mẹ mất. Đó là lần cuối cô nhớ.

Cô ngồi dậy.

Cô đi chân trần ra khỏi phòng, qua gian nhà giữa tối om, chỉ có ngọn đèn dầu nhỏ trên bàn thờ mẹ hắt ánh vàng lên tường. Con mèo mướp đang ngủ trên ghế mở một mắt nhìn cô, rồi nhắm lại.

Cầu thang gỗ chìm trong bóng tối. Cô ngồi xuống bậc thứ hai, đặt hai tay lên bậc thứ ba. Gỗ lim, đã mòn bóng vì bao nhiêu năm người đi lên đi xuống. Cô lần ngón tay dọc mép trong của tấm ván, nơi nó tiếp giáp với thanh dầm bên trái. Có một khe hở nhỏ, vừa một lưỡi dao.

Hồi nhỏ cô dùng cây thước sắt của ba. Bây giờ cô có cái dũa móng tay bằng thép, lấy từ túi đồ cá nhân Lành đưa lúc ra viện. Cô luồn đầu dũa vào khe, bẩy nhẹ. Tấm ván kêu một tiếng kẹt khẽ. Cô ngừng lại, nghe ngóng. Trên gác không có động tĩnh gì. Cô bẩy tiếp. Tấm ván nhấc lên một đầu, lộ ra một khoảng tối bên dưới.

Cô thò tay vào. Bụi. Mạng nhện. Một cái gì đó lạnh, kim loại, hình chữ nhật.

Cái hộp vẫn ở đó.

Cô lấy nó ra, đặt lên đùi. Một hộp thiếc đựng kẹo gừng, loại hộp ngày xưa ở chợ bán bốn ngàn một hộp, nắp in hình một cô gái tóc dài cầm quạt, sơn đã tróc gần hết, rỉ sét ở các góc. Cô mở nắp. Cái nắp kẹt, phải lắc lắc mới ra. Mùi gừng cũ, mùi giấy cũ bốc lên, nhè nhẹ, như hơi thở của một ai đó đã ngủ lâu lắm.

Cô lấy từng món đồ ra, đặt lên bậc thang bên cạnh, dưới ánh sáng lờ mờ hắt lên từ bàn thờ.

Một lưỡi câu nhỏ, rỉ sét, cái ngạnh đã mòn. Chính nó. Cái lưỡi câu ba rút ra từ gò bàn tay cô năm tám tuổi. Cô đã xin ba giữ lại, bỏ vào đây làm kỷ niệm, vì cô là đứa con nít duy nhất trong xóm bị lưỡi câu móc mà không khóc.

Cô đặt nó vào lòng bàn tay trái. Cái lòng bàn tay không có vết thương nào để nhớ nó.

Một viên bi ve xanh. Một con tem có hình con chim. Một cái kẹp tóc hình con bướm bằng nhựa đỏ, của mẹ. Cô bỏ nó vào đây đêm mẹ mất.

Rồi những món đồ cô chưa thấy bao giờ.

Một gói giấy pơ-luya gấp vuông vức, bên trong là một cái răng sữa nhỏ xíu, trắng ngà. Trên giấy viết bằng bút chì, chữ của cô: "Răng cửa dưới của Rong. Rụng 28/3/2066. Mẹ giữ." Ngày hai mươi tám tháng Ba năm sáu mươi sáu. Hai tuần sau khi bản gốc chết. Ba tháng trước khi bản số Một mở mắt. Ai đã giữ cái răng này cho tới tháng Bảy, rồi trao cho bản số Một? Ba? Nguyên? Và bản số Một đã đem nó tới đây, bỏ vào cái hộp của một đứa bé tám tuổi, mà nó chưa từng là đứa bé đó.

Không. Nó đã từng là đứa bé đó. Giống như cô.

Một chiếc thuyền giấy hai mũi, gấp bằng giấy học trò kẻ ô ly. Nếp gấp vụng, một mũi cao một mũi thấp, cái nếp gập ở đáy bị rách một chút. Bên hông thuyền có hàng chữ nguệch ngoạc bằng bút sáp màu cam: "Rong gấp. 7 tuổi."

Cầm cầm chiếc thuyền đó lên, rất lâu.

Và ở đáy hộp, nằm dưới tất cả mọi thứ, có một vật mà cô nhận ra ngay lập tức, vì đó là đồ nghề của cô.

Một hạt ghi âm. Loại máy ghi âm bé xíu, tròn, cỡ cái nút áo sơ mi, người làm âm thanh hay kẹp vào cổ áo diễn viên. Nó được bọc trong một túi nilon nhỏ, miệng túi dán kín bằng băng keo đen. Trên băng keo có một mẩu giấy dán, viết bằng bút bi xanh, chữ nghiêng nghiêng, cái móc ở đầu chữ "đ":

"18/6. Để cho Cầm."

Cô bóc băng keo. Tay cô run, không phải vì cái thân còn vụng. Cô lấy hạt ghi âm ra. Ở mặt sau có một cái nút nhỏ xíu. Cô biết loại này: bấm một lần thì phát, bấm giữ thì thu. Cái loa của nó bé như đầu tăm, chỉ nghe được khi áp sát tai.

Cô nhìn lên đầu cầu thang. Tối om. Im lặng. Trên cổ tay cô, con số xanh nhảy lên một trăm linh tám.

Cô áp hạt ghi âm vào tai, bấm nút.

Một tiếng sột soạt. Một khoảng lặng ngắn. Tiếng nền phòng, tiếng quạt máy quay chầm chậm. Cô nhận ra tiếng quạt ấy. Đó là cái quạt trần trong căn phòng trên gác, phòng cũ của cô, phòng của Rong bây giờ.

Rồi một giọng đàn bà cất lên, thì thầm, gần sát, như đang nói vào tai cô.

Giọng cô. Trầm hơn cô một chút, khàn hơn cô một chút.

– Cầm. Mình đây.

— Hết chương 8 —