Ba người một tên

Chương 33: Ba người một tên

Sáng thứ Năm, hai mươi tám tháng Mười Một, ông Liệu dọn ra năm cái chén, rồi ngồi nhìn năm cái chén, rồi không cất cái nào.

Cầm đứng ở cửa bếp thấy ông làm vậy. Ông đặt từng cái chén xuống mặt bàn gỗ, so cho thẳng hàng, rồi đặt năm đôi đũa lên trên, rồi ngồi xuống ghế, hai tay đặt lên đầu gối, nhìn. Một lúc lâu. Rồi ông đứng dậy đi bắc nồi cháo.

Ba tuần nay căn nhà gỗ hai tầng ở cuối xóm Chài Cũ chật như cái ghe chở quá tải.

Chị về từ bệnh viện hôm mười hai. Toà cho về ở với người giám hộ, có bác sĩ trị liệu ngôn ngữ tới nhà mỗi sáng thứ Hai, thứ Tư, thứ Sáu. Chị ở phòng sau nhà, cái phòng mẹ hay ngồi khâu lưới, cửa sổ nhìn ra gốc bàng và chiếc xuồng. Cầm dọn sang ngủ với Rong trên gác, trên tấm nệm trải dưới sàn cạnh giường con bé. Người tóc ngắn thì ngủ ở cái phòng nhỏ bên kia hành lang trên gác, cái phòng chứa đồ cũ ông Liệu dọn ra trong một buổi chiều, kê một cái giường xếp.

Ba người đàn bà cùng một gương mặt, một đứa bé, một ông già, một con mèo mướp, trong một căn nhà gỗ có một cái cầu thang với bậc thứ ba lỏng.

Bà Tám nước mía nhà bên đứng ở ngạch cửa ngày đầu tiên, nhìn từ người này sang người kia sang người nọ, rồi nói: "Trời đất. Tui nói ba lần là nhiều. Ai dè ba lần thiệt." Rồi bà về, rồi bà trở qua với ba bịch bánh tráng nướng, mỗi người một bịch.

Bây giờ trong bếp, chị đang ngồi trên cái ghế đẩu nhựa, lặt rau muống vào rổ. Người tóc ngắn đứng ở bồn rửa, vo gạo. Cầm đứng ở bếp, canh nồi cháo cho ba. Không ai bảo ai làm gì. Mỗi người tự cầm lấy một việc, như ba bàn tay của cùng một người.

Rong đi xuống cầu thang, cái túi vải đeo lệch một bên vai. Hôm nay con bé không đi học. Hôm nay Toà mời con bé. Con bé bước xuống từng bậc. Tới bậc thứ ba, con bé dẫm lên nó. Cót két.

Ba người đàn bà cùng ngẩng lên, cùng một lúc.

Rong đứng sững lại, nhìn ba gương mặt quay về phía mình, rồi bật cười, cười tới mức phải vịn lan can.

– Ba người giống nhau quá. – Con bé nói. – Ngẩng lên cũng giống.

Phiên xét thân phận mở lúc chín giờ, ở phòng xử nhỏ có hai cái quạt trần, một cái lệch cánh.

Thẩm phán Vân ngồi ở bàn trên. Thanh tra Khúc ngồi bên phải. Bà Hoà ngồi giữa Cầm và người tóc ngắn, vì Toà cho bà làm luật sư cho cả hai bản sau. Ông Liệu ngồi với chị ở hàng ghế bên trái, có cô bác sĩ trị liệu ngồi cạnh. Nguyên ngồi sau. Bà Hằng không có ở đây. Thằng Đạm không có ở đây. Hôm nay không phải phiên của họ.

Thẩm phán Vân đọc lại những gì đã quyết hôm sáu tháng Mười Một. Rồi bà đặt tờ giấy xuống.

– Hôm nay Toà phải trả lời ba câu. – Bà nói. – Ai mang cái tên Tống Thanh Cầm. Hai người còn lại mang tên gì. Và đứa bé là con của ai.

Câu thứ nhất không lâu. Bản gốc còn sống, mang tên Tống Thanh Cầm, số thân phận gốc cấp năm hai ngàn không trăm ba mươi tư. Mất năng lực hành vi một phần. Ông Tống Văn Liệu là người giám hộ. Cô bác sĩ trị liệu đứng lên nói: bà Cầm hiểu được câu ngắn, làm theo được yêu cầu đơn giản, hát được trọn lời, gần như không nói được. Có thể khá lên. Có thể không. Ba tuần nay bà đã nói được ba chữ: "á", "ba", và "Rong".

Cầm quay sang nhìn chị. Chị ngồi thẳng lưng, hai tay đặt trên đùi, cái sẹo dấu phẩy ở gò bàn tay trái ngửa lên. Chị nhìn cái quạt trần lệch cánh.

Rồi tới hôn nhân. Toà huỷ quyết định tuyên chết thì hôn nhân của bà Cầm với ông Kha Thế Nguyên được khôi phục theo luật, vì chưa ai kết hôn với người khác. Nguyên đứng lên.

– Tôi xin Toà ghi một điều. – Anh nói, chậm, rõ, như đọc số liệu. – Tôi không quyết điều gì thay cô ấy. Không ký gì thay cô ấy. Việc gì cần người quyết, ba cô ấy quyết. Tới khi nào cô ấy tự nói được với tôi là cô ấy muốn hay không muốn, thì tôi chờ.

– Nếu bà ấy không bao giờ nói được thì sao? – Thẩm phán Vân hỏi.

Nguyên nhìn sang chị. Chị vẫn nhìn cái quạt trần.

– Thì cô ấy có cách khác để nói. – Anh nói. – Tôi học.

Thẩm phán Vân ghi.

Rồi tới câu thứ hai. Tách danh.

Bà Hoà đứng lên, đọc Điều Mười Bảy. Hai bản sau tự nguyện. Người giám hộ của bản gốc phải đồng ý. Thẩm phán Vân quay sang ông Liệu.

– Ông đồng ý cho bản số Một và bản số Hai tách danh, nhận tên và số thân phận mới?

Ông Liệu đứng dậy. Ông mặc cái áo sơ mi trắng, lần này cái nút trên cùng đã mở sẵn.

– Tôi đồng ý. – Ông nói. – Mà tôi xin một điều.

– Ông nói đi.

– Tên gì thì tên. Họ vẫn là họ Tống. – Ông nói. – Tụi nó vẫn là con tôi.

Thẩm phán Vân nhìn ông qua mép kính. Bà lật một trang luật trước mặt, đọc gì đó, rồi gật.

– Luật không cấm. – Bà nói.

Rồi tới câu thứ ba.

Thẩm phán Vân cho bà Hoà nói trước. Bà Hoà nói về luật: mẹ của Kha Diệu An, theo giấy khai sinh, là Tống Thanh Cầm. Bản gốc. Người giám hộ của bản gốc có quyền chia quyền cha mẹ cho người tách danh, nếu đồng ý. Ông Liệu đã nói ông đồng ý. Nhưng chia cho ai, chia thế nào, là chuyện Toà phải nghe.

Bà thẩm phán quay sang người tóc ngắn.

Người tóc ngắn đứng dậy. Bà Hoà chạm nhẹ vào khuỷu tay người kia, như nhắc nói chậm.

– Tôi làm mẹ con bé ba năm. – Người kia nói. Giọng trầm, khàn, không run. – Tôi không xin làm mẹ con bé một mình. Con bé có mẹ trước tôi. Tôi xin Toà cho tôi được tiếp tục ở bên con bé. Đưa nó đi học. Nấu cá bống cho nó. Tôi đọc sách nói, làm ở đâu cũng được, mà tôi xin được ở gần.

Bà ngồi xuống.

Thẩm phán Vân quay sang Cầm.

Cầm đứng dậy. Cô đã nghĩ câu này suốt ba tuần, trên tấm nệm trải cạnh giường con Rong, nghe hơi thở con bé. Cô đã tập nó trong đầu cho tới khi nó trơn như đá cuội. Bây giờ đứng dậy, cô thấy nó không còn trơn nữa.

– Em là người tới sau cùng. – Cô nói. – Em không có ba năm. Em có hai tháng. Em không xin làm mẹ. Em xin được làm cô. Cô thật. Cô ở gần, cô đưa đón, cô dạy gấp thuyền. Con bé gọi em bằng cô từ ngày đầu tiên. Em nghĩ con bé đúng.

Cô ngồi xuống. Bà Hoà nhìn cô, không nói gì, chỉ đặt bàn tay lên mu bàn tay cô một giây.

Thẩm phán Vân đứng dậy.

– Toà nghe đứa bé. – Bà nói. – Ở phòng riêng. Chỉ có tôi, thanh tra Khúc, và cô giáo của cháu.

Rong đi theo bà thẩm phán vào một cánh cửa bên hông phòng xử. Con bé không ngoái lại. Cánh cửa đóng.

Hai mươi phút. Không ai trong phòng xử nói chuyện. Cái quạt lệch cánh kêu phựt, phựt. Ông Liệu ngồi nhìn cánh cửa bên hông, hai tay nắm hai đầu gối. Nguyên ngồi sau, cúi gằm. Người tóc ngắn ngồi bên Cầm, hai bàn tay đan vào nhau trên đùi, cái hình xăm hướng lên trần.

Rồi cánh cửa mở. Rong đi ra trước, mắt đỏ, mà mặt không khóc. Con bé đi thẳng về chỗ ngồi, ngồi xuống giữa Cầm và người tóc ngắn, không nói gì.

Thẩm phán Vân ngồi lại vào bàn. Bà nhìn tờ giấy trước mặt một lúc lâu.

– Cháu nói với Toà một điều. – Bà nói. – Cháu xin Toà đừng đọc ra. Toà giữ cho cháu.

Rồi bà nhìn sang hàng ghế bên trái.

– Toà muốn hỏi bà Tống Thanh Cầm.

Cô bác sĩ trị liệu cúi sang, nói nhỏ vào tai chị. Chị quay đầu nhìn thẩm phán Vân. Bà thẩm phán hỏi chậm, từng chữ, câu ngắn, như cô bác sĩ đã dặn.

– Bà có đồng ý cho hai người này ở bên con gái bà không?

Chị nhìn bà thẩm phán. Rồi chị nhìn sang hàng ghế bên phải. Nhìn người tóc ngắn. Nhìn Cầm. Nhìn Rong ngồi giữa hai người.

Chị đứng dậy.

Cô bác sĩ trị liệu định đỡ, chị gạt ra, nhẹ, như gạt một cái lá. Chị đứng giữa phòng xử, trong bộ đồ bà ba màu nâu ông Liệu mua cho chị ở chợ cá, hai tay buông thõng. Mảng tóc bạc bên phải. Vết sẹo từ thái dương xuống gò má.

Rồi chị hát.

Không phải khổ một. Chị bắt đầu từ khổ hai.

– Ầu ơ... lỡ mai sóng lớn gió dằn. Mẹ về chẳng kịp, con nằm đừng lo...

Giọng khàn, trầm, như đáy biển. Chị lấy hơi trước chữ "thuyền", ngắn, từ bụng.

– ...Thuyền hai mũi chẳng cần đò. Mũi nào chạm bến cũng cho mẹ về.

Hết. Chị đứng thêm một lúc. Rồi chị ngồi xuống cạnh ông Liệu, hai tay đặt lại lên đùi, nhìn cái quạt trần lệch cánh.

Phòng xử im lặng rất lâu.

Thẩm phán Vân gỡ kính ra, lau bằng vạt áo, đeo lại.

– Toà sẽ ra quyết định trong ba tuần. – Bà nói. – Ngày mười chín tháng Mười Hai.

Tối hôm đó trăng rằm.

Ba người đàn bà ngồi trên bờ kè sông Lưới sau nhà, chân thõng xuống mặt nước đang lên. Chị ngồi giữa. Trăng lên từ phía cửa sông, to, vàng.

– Vàng như lòng đỏ trứng vịt. – Người tóc ngắn nói.

Cầm quay sang nhìn người kia.

– Mình nghĩ đúng câu đó. – Cô nói.

– Ừ. – Người kia gật. – Đêm đó. Lan can gỗ. Tô bánh canh.

– Nhiều hành quá.

– Gạt ra mép tô.

Hai người cùng bật cười, cái cười khịt ra từ mũi trước. Chị ngồi giữa, nhìn hai người cười, rồi nhìn lên trăng. Chị không có đêm đó. Đêm đó, với chị, đã chìm cùng con tàu, cùng tên chị, cùng mọi chữ chị từng biết. Chị chỉ còn cái tay biết gấp và cái miệng biết hát.

Chị quay mặt ra biển, về phía tây nam, về phía cửa sông Rẽ cách đây mấy tiếng ghe. Chị ngân nho nhỏ, không thành lời.

– Mình nghĩ ra tên rồi. – Người tóc ngắn nói, mắt vẫn nhìn trăng. – Mình mở mắt tháng Bảy. Mùa hè. Mình lấy tên Hạ.

Cầm nghĩ cái tên ấy trong đầu. Tống Thanh Hạ. Nó hợp với người kia, cái người đi vững, nói chậm, xăm một chiếc thuyền lên cổ tay.

– Đẹp. – Cô nói.

– Còn Cầm?

– Con Rong đặt. – Cầm nói. – Nó hứa.

Trong nhà, điện thoại của ông Liệu reo. Tiếng ông nghe máy, "alo", rồi im. Rồi giọng ông to lên, gấp:

– Hồi nào? Sốt bao nhiêu? Có ai chở bà vô đất liền chưa?

Ba người đàn bà quay đầu lại.

Ông Liệu ra tới hiên sau, điện thoại còn áp ở tai. Ông nhìn ra bờ kè.

– Thằng Kình. – Ông nói. – Bà Bảy ốm. Sốt từ hôm qua, không ăn. Cứ hỏi con Câm đâu.

Chị đứng dậy.

Chị đứng trên bờ kè, dưới trăng rằm, hai tay buông thõng. Chị không nhìn ông Liệu. Chị nhìn ra biển, về phía tây nam.

– Bà... Bảy. – Chị nói.

Hai chữ. Chữ thứ tư và thứ năm chị nói được kể từ khi về.

— Hết chương 33 —