Lời khai rút lại

Chương 26: Lời khai rút lại

Ông Đạm đọc lời khai của mình từ một tờ giấy in, và tới chữ thứ mười hai thì ông ngừng, giữa chừng một câu, đúng chỗ dòng chữ in hết mép giấy.

Cầm nghe ra ngay.

– Tôi tên là Cù Văn Đạm, năm mươi hai tuổi, trưởng tổ hậu cần cơ sở... – ông đọc, giọng khàn đặc, đều đều – ...Nhà Tiếp Nối Bến Chờ, đảo Lá Sen. Tôi tự nguyện tới Toà hôm nay để khai báo về...

Lại ngừng. Lại đúng chỗ hết dòng. Rồi đọc tiếp.

Người nói thật thì ngừng ở chỗ ý hết. Người đọc chữ của mình thì ngừng ở chỗ hơi hết. Còn người đọc chữ của người khác, lần đầu, chưa tập, thì ngừng ở chỗ mắt phải nhảy xuống dòng dưới. Mười một năm ngồi trong buồng thu, Cầm đã nghe hàng trăm người đọc thử, và cô biết cái nhịp ấy như biết tiếng ghế "tách". Ông Đạm không viết những chữ này.

Căn phòng nhỏ ở tầng hai Toà Thân Phận, cái phòng hôm qua cô ngồi khai. Hôm nay có thêm người. Thanh tra Khúc ngồi ở đầu bàn. Thẩm phán Lại Thanh Vân ngồi giữa, tóc bạc cắt ngắn, kính trễ xuống mũi. Bên phải bà là ông Đạm và một người đàn ông trẻ mặc com-lê xám, cặp da đen bóng, luật sư của Bến Chờ, tên Đoàn Văn Khôi. Bên trái là Cầm, bà Hoà, và ông Liệu. Ông Liệu ngồi sát mép bàn, hai tay đặt trên đùi, mắt không rời ông Đạm.

Lời khai dài hai trang. Ông Đạm đọc mất mười một phút.

Ngày mười chín tháng Sáu, bản số Một tới đảo, yêu cầu xoá kho, đọc câu xác nhận trước mặt giám đốc. Máy ghi âm của văn phòng bị lỗi, tệp ghi âm hỏng, chỉ còn tiếng rè. Bà giám đốc không biết chuyện này, vì bà đã ký biên bản và giao cho tổ hậu cần lưu hồ sơ. Ông Đạm phát hiện tệp hỏng khi đem đi lưu. Ông sợ bị kỷ luật, vì máy ghi âm là do tổ hậu cần quản lý. Ngày hai mươi hai, ông xuống phòng thu Hạt Cát xin bản gốc giọng đọc của bản số Một. Rạng sáng hai mươi ba, ở nhà, ông tự ghép một câu xác nhận thay cho tệp hỏng, để hồ sơ được đủ.

– Tôi biết việc đó là sai. – Ông Đạm đọc. – Tôi làm vì sợ, không vì ai sai khiến. Tôi xin chịu mọi trách nhiệm theo... – ngừng, hết dòng – ...luật định.

Ông không biết gì về chiếc xuồng. Ngày hai mốt tháng Sáu tàu Bến Chờ 2 nằm ở cầu tàu hậu cần cả ngày, có sổ trực ghi rõ. Ngày mười bốn tháng Mười, trên tàu khách về đất liền, ông có nói chuyện với bản số Hai, nhưng chỉ khuyên cô ấy đừng lại gần cửa hầm vì lạnh, người mới thức dậy dễ cảm. Ông không nói câu nào về bồn số Bảy. Đêm hai mươi hai tháng Mười, ông không có mặt ở chân đê. Ông ở nhà em gái ở khu Bàu Sen từ chiều thứ Ba, có em gái làm chứng.

Ông đọc xong, đặt tờ giấy xuống bàn, úp mặt chữ xuống.

Không ai nói gì.

– Ông Cù Văn Đạm. – Thẩm phán Vân nói. – Ông tự tay ghép câu xác nhận đó?

– Dạ.

– Bằng máy gì?

Ông Đạm nhìn sang luật sư Khôi. Luật sư Khôi gật đầu rất nhẹ.

– Bằng máy tính ở nhà, thưa bà.

– Phần mềm gì?

– Dạ... phần mềm dựng âm thanh. Tôi không nhớ tên.

Thẩm phán Vân ghi gì đó.

Cầm ngồi im. Cô nghĩ tới mười mảnh âm thanh trên màn hình Hạt Cát. "Tôi là" lấy từ chương mười một, ngay sau tiếng ghế "tách". "Xoá hết" lấy từ chương bảy, hơi thở bị cắt ngang. "Kho" lấy từ chương chín, kho cá. Cô và Tiên đã mất trọn một ngày, với bản chép lời có đánh dấu thời gian, mới tìm ra đủ mười mảnh. Một người đàn ông không nhớ tên phần mềm, ngồi ở nhà lúc nửa đêm, đã tìm ra chúng trong một đêm, giữa chín cuốn sách nói dài gần trăm giờ.

Cô cúi sang bà Hoà, nói nhỏ. Bà Hoà gật, giơ tay.

– Thưa thẩm phán. Thân chủ tôi có một câu hỏi cho ông Đạm.

– Hỏi đi.

Cầm nhìn ông Đạm. Ông vẫn không nhìn cô.

– Chú Đạm. – Cô nói. – Trong chín cuốn sách, chữ "kho" xuất hiện ba mươi bảy lần. Chú chọn chữ "kho" ở chương nào?

Ông Đạm im. Luật sư Khôi đặt tay lên cánh tay ông.

– Thân chủ tôi không có nghĩa vụ nhớ chi tiết kỹ thuật một việc làm cách đây bốn tháng. – Luật sư Khôi nói. – Ông ấy đã nhận lỗi. Toà có thể đối chiếu tệp ghi âm với máy tính của ông ấy.

– Máy tính đó còn không? – Thanh tra Khúc hỏi.

– Hỏng rồi, thưa anh. – Luật sư Khôi nói. – Tháng Tám. Đã bán ve chai.

Thanh tra Khúc gõ bút vào đầu gối. Cốc. Một tiếng.

Ông Liệu đứng dậy.

Ông đứng dậy không nhanh, không mạnh, chỉ đứng lên khỏi cái ghế như người đứng lên khỏi ghế đẩu dưới gốc bàng sau khi vấn xong điếu thuốc. Hai bàn tay ông buông thõng. Thẩm phán Vân nhìn ông qua mép kính, nhưng không bảo ông ngồi xuống.

– Thằng Đạm. – Ông Liệu nói. – Mày nhìn tao.

Ông Đạm không nhìn. Ông cúi đầu thấp hơn. Hai bàn tay ông đặt trên mặt bàn, bàn tay phải có vết sẹo chạy ngang mu, những ngón tay bấu chặt vào mép tờ giấy úp mặt.

– Đêm thứ Ba mày ngồi trên tảng đá dưới trạm bơm số Ba. – Ông Liệu nói. – Mày hút thuốc. Mày nói mày đổ đầy bình xăng vì tao dạy mày trả máy cho người ta thì phải đổ đầy. Mày nói mày quấn cuộn dây đen quanh khuỷu tay, vì hai năm trên tàu Hải Yến mày học không được cách quấn của tao. Em gái mày ở Bàu Sen thì tao không biết. Mà mấy câu đó, ngoài tao với mày, trên đời này không ai biết.

Ông Đạm không động đậy.

– Bác Liệu. – Luật sư Khôi nói, lịch sự. – Bác có ghi âm cuộc gặp đó không ạ?

Ông Liệu nhìn người luật sư trẻ một lúc lâu. Rồi ông ngồi xuống.

– Không. – Ông nói. – Tao không biết là phải ghi.

Sau đó, mọi thứ diễn ra nhanh, đều, theo đúng thứ tự mà ai đó đã sắp sẵn.

Luật sư Khôi mở cặp da, lấy ra một tập hồ sơ thứ hai. Đề nghị của cơ sở Nhà Tiếp Nối Bến Chờ, ký tên Mạc Thuý Hằng. Theo quy định về theo dõi sau đánh thức, trong thời gian người được đánh thức còn đeo vòng hồi phục, cơ sở có quyền đưa người đó về theo dõi. Tối đa bảy ngày, nếu có dấu hiệu rối loạn. Kèm theo: biểu đồ nhịp tim. Một trăm ba mươi hai, kéo dài gần nửa tiếng, lúc không giờ năm mươi lăm sáng mười hai tháng Mười. Một trăm bốn mươi ba, lúc mười ba giờ bốn mươi sáu ngày mười bốn, tại khu vực cấm. Biểu đồ giấc ngủ: mười một đêm có dưới ba tiếng. Lời khai của chính bản số Hai trước Toà hôm qua: thấy gương mặt mình nằm trong một bồn ngủ chờ. Tin rằng bản số Một, đã được Toà tuyên chết, vẫn còn sống. Tin rằng bản gốc, cũng đã được Toà tuyên chết, vẫn còn sống.

– Người mới thức dậy hay mơ thấy mình, thưa thẩm phán. – Luật sư Khôi nói. – Đó là hiện tượng đã được ghi nhận. Cơ sở không muốn làm khó cô Cầm. Cơ sở chỉ muốn chăm sóc cô ấy đúng luật.

Bà Hoà đứng dậy. Thân chủ của bà đang là người khai báo trong một vụ mà chính cơ sở kia là đối tượng. Đưa người khai báo về giữ tại cơ sở bị khai báo là trái với mọi lẽ thường. Bà đề nghị Toà bác.

Thẩm phán Vân nghe hết. Bà lật tập hồ sơ của Bến Chờ, đọc chậm từng trang. Rồi bà lật biên bản lời khai của Cầm hôm qua. Rồi bà gỡ kính ra, lau bằng vạt áo.

– Luật cho cơ sở quyền này. – Bà nói. – Luật không cho tôi quyền bác chỉ vì tôi thấy nó không hợp lẽ. Muốn bác, phía gia đình phải có kết luận y khoa của một bác sĩ độc lập rằng cô Cầm không có dấu hiệu rối loạn. Gia đình có không?

Bà Hoà im.

– Vậy tôi chấp thuận, có điều kiện. – Thẩm phán Vân nói, đeo kính lại. – Bảy ngày, từ sáng mai. Gia đình được thăm hằng ngày, không giới hạn giờ. Luật sư của cô Cầm được gọi điện cho cô ấy mỗi tối. Thanh tra Khúc được lên cơ sở bất kỳ lúc nào, không cần báo trước. Và cô Cầm được chọn kỹ thuật viên phụ trách mình.

Bà nhìn Cầm.

– Cô chọn ai?

– Giáp Thu Lành. – Cầm nói.

Luật sư Khôi ghi lại cái tên, không phản đối.

Ra khỏi phòng, ở hành lang, ông Đạm đi trước, luật sư Khôi đi bên cạnh. Tới đầu cầu thang, ông Đạm dừng lại. Ông không quay đầu. Ông chỉ đứng đó một giây, hai giây, lưng còng xuống trong cái áo khoác gió màu xanh đậm có in cọc neo trắng. Rồi ông đi xuống.

Ông Liệu đứng nhìn theo cái lưng ấy.

– Nó học không được. – Ông nói, không với ai. – Nó học không được cách nói láo.

Thanh tra Khúc đi ra sau cùng. Ông dừng lại bên cạnh Cầm, ở chỗ cửa sổ cuối hành lang.

– Cô nghe ra cái gì? – Ông hỏi. – Lúc ông ấy đọc.

Cầm nhìn ông.

– Ông ấy ngừng ở chỗ hết dòng. – Cô nói. – Không ngừng ở chỗ hết ý. Ông ấy đọc chữ của người khác viết.

Thanh tra Khúc gật.

– Tôi cũng nghe. – Ông nói. – Nhưng Toà không xử bằng chỗ ngừng của một người.

Ông lấy từ trong cặp da ra một tờ giấy gấp đôi, đưa cho cô. Một bản in màu xám, những chấm sáng trên nền tối, như tấm hình radar Nguyên trải trên chiếc xuồng úp hôm nào. Bên dưới có chữ viết tay của Nguyên, nét chữ kỹ sư thẳng tắp: "Bến Chờ 2. Cập cầu số 6 cảng cá lúc 23:40. Không rời cầu tới 07:00."

– Anh Nguyên gửi tôi sáng nay. – Thanh tra Khúc nói. – Cầu số 6 là cầu của kho lạnh hợp tác xã đông lạnh Cửa Lưới. Bến Chờ thuê một gian trong đó. Tôi đã hỏi cổng cảng. Đêm Chủ nhật không có xe lạnh nào ra khỏi cảng cá trước bảy giờ sáng thứ Hai.

– Vậy cái bồn vẫn ở đó.

– Có thể. – Ông nói. – Biên bản huỷ thì ghi sáu giờ sáng đã bàn giao ở Bàu Sen. Có chữ ký người nhận. Muốn khám một gian kho của bên thứ ba, tôi cần thêm một thứ gì đó hơn là radar và lời một người gác cổng. Tôi đang làm.

Ông gấp tờ giấy lại, đưa cho cô cầm.

– Bảy ngày trên đảo, cô Cầm. – Ông nói, giọng nhỏ lại. – Nếu có ai muốn đưa cô vào bồn, cô có một cuộc gọi. Gọi tôi.

Tối hôm đó trăng rằm.

Cầm ngồi trên bờ kè sông Lưới, ngay sau nhà, chân thõng xuống mặt nước đang lên. Rong ngồi bên cạnh, ôm cái máy hình con cá. Ông Liệu ở trong nhà, Cầm nghe tiếng ông lục cục soạn đồ cho cô, cái túi xách nhỏ, mấy bộ quần áo, cái lược sừng, hộp thuốc. Ông không hỏi cô cần gì. Ông tự soạn.

Trăng lên từ phía biển, phía cửa sông, to và vàng.

Cầm nhìn nó. Vàng như lòng đỏ trứng vịt.

Ký ức cuối cùng của cô. Nhà trọ trên đảo Mũi Rồng, lan can gỗ, tô bánh canh nhiều hành, giọng con Rong năm tuổi trong điện thoại đòi nghe chuyện con rùa. Cô đứng ở lan can, nhìn đúng một vầng trăng như vầng trăng này, rồi đeo vòng ngủ lên trán, nằm xuống, nghe sóng. Đêm đó, ở nhà trọ ấy, có một người đàn bà nhìn trăng rằm. Chiều hôm sau người đàn bà ấy lên tàu, gấp một chiếc thuyền bằng vé tàu, hát cho con một khổ ru mới, rồi chìm xuống, rồi trôi đi, rồi quên hết. Còn hai người khác thì mở mắt ra từ cái đêm trăng ấy, như mở mắt ra từ cùng một cánh cửa, rồi đi về hai phía.

Ba người đàn bà, một vầng trăng cuối cùng.

– Cô nhìn gì vậy cô? – Rong hỏi.

– Nhìn trăng.

– Trăng có gì đâu.

– Ừ. – Cầm nói. – Không có gì.

Rong ngồi im một lúc. Con bé cũng ngẩng lên nhìn trăng.

– Sáng mai cô lên đảo hả cô?

– Ừ. Bảy ngày.

– Cô có điện thoại không?

– Có.

– Thứ Bảy con lên. – Rong nói. – Ba nói ba dắt con lên.

Con bé đứng dậy, phủi quần, rồi đứng đó, nhìn xuống cô. Dưới ánh trăng, mặt con bé trắng xanh, hai con mắt to đen như hai hạt bi ve trong hộp kẹo gừng.

– Cô đừng đi lạc nữa nghe cô. – Con bé nói.

Rồi con bé đi vào nhà, lên cầu thang. Cầm nghe tiếng dép lẹp xẹp, một bậc, hai bậc. Rồi một quãng lặng. Rồi tiếng dép ở bậc thứ tư.

Không có tiếng gỗ kêu. Con bé lại bước qua bậc thứ ba, như hồi cô mới về.

— Hết chương 26 —