Dì Câm

Chương 28: Dì Câm

Rong không chạy qua ô cửa chuyển thức ăn. Con bé chạy qua cái cửa nhỏ bên cạnh, cái cửa gỗ sơn trắng có tấm biển "Nhân viên", đẩy nó ra bằng cả hai tay, và cánh cửa đập vào tường một tiếng rầm.

Cầm đứng bật dậy. Cái ghế gỗ đổ ra sau. Nguyên đứng dậy theo, chậm hơn, không hiểu.

Gian bếp phụ hẹp, nóng, mùi dầu ăn và mùi nước rửa chén chanh. Một dãy bồn rửa inox dọc tường, một cái tủ hấp cơm lớn kêu xì xì, mấy chồng khay. Hai người phụ bếp mặc tạp dề trắng đứng sững lại, một người còn cầm cái vá. Và ở góc, trên cái ghế đẩu nhựa cạnh chồng khay sạch, người đàn bà mặc đồ xanh rêu ngẩng lên.

Rong đứng cách người đó hai bước. Con bé thở hổn hển, hai tay nắm chặt hai bên quần.

Người đàn bà nhìn con bé.

Đôi mắt phía trên khẩu trang mở to ra. Mắt đen, sâu, khoé mắt có nhiều nếp nhăn. Cầm đã thấy đôi mắt này. Ở hành lang khu A, ngày thứ hai cô mở mắt, khi cây lau rơi xuống sàn. Nó nhìn cô chừng hai giây rồi quay đi. Bây giờ nó không quay đi. Nó nhìn Rong, và Cầm thấy nó ướt dần lên, từ mép mi dưới.

– Dì Câm. – Rong nói.

Người đàn bà không động đậy.

Rong bước tới một bước nữa. Con bé đưa tay lên, chậm, như người ta đưa tay ra cho một con chim sẻ đậu, và kéo cái khẩu trang xuống.

Gian bếp im phăng phắc. Chỉ có tiếng tủ hấp cơm xì xì.

Một vết sẹo dài, trắng, lồi nhẹ, chạy từ thái dương phải xuống, qua gò má, dừng ở gần khoé miệng. Sống mũi lệch sang trái, chỗ xương gãy liền lại không ngay. Đôi môi hơi tái. Và dưới tất cả những thứ đó, dưới vết sẹo, dưới cái mũi lệch, dưới ba năm rưỡi nắng gió trên một cái cồn cát. Là gương mặt mà Cầm đã nhìn thấy trong gương mỗi sáng suốt ba mươi mốt năm. Hàng mi dài. Cái nốt ruồi nhỏ ở cằm bên trái.

Rong gỡ cái mũ vải ra. Một mảng tóc bạc trắng bên phải, như ai đó lấy cọ quét một nét vôi lên mái tóc đen.

Người đàn bà vẫn ngồi im. Chỉ có đôi mắt là chảy nước.

Rong cầm lấy bàn tay trái của người đàn bà, lật lên. Gò bàn tay dưới ngón cái. Một vệt trắng nhỏ, cong như dấu phẩy.

Con bé nhìn cái vệt ấy. Rồi con bé làm một điệu bộ: hai tay nắm lại như cầm một cái cần câu tưởng tượng, giật mạnh một cái, rồi chìa lòng bàn tay trái ra, kêu:

– Á.

Người đàn bà nhìn con bé. Và dưới vết sẹo, khoé miệng bên trái của người ấy nhếch lên. Người ấy đưa hai tay lên, nắm lại, giật một cái cần câu không có thật, chìa lòng bàn tay ra.

– Á. – Người ấy nói. Tiếng khàn, đục, như tiếng một cánh cửa lâu ngày không mở.

Rong nhào tới. Con bé ôm lấy người đàn bà, ôm ngang cổ, úp mặt vào vai, cái mũ vải rơi xuống sàn. Người đàn bà ngồi cứng đờ trên ghế đẩu một giây. Rồi hai cánh tay gầy guộc trong bộ đồ xanh rêu vòng lên, ôm lấy cái lưng gầy của con bé, siết lại.

Cầm đứng ở ngưỡng cửa. Cô không bước vào được.

Mọi thứ trong đầu cô rơi vào chỗ của nó, không phải từng mảnh, mà cùng một lúc, như một cái thuyền giấy người ta mở ngược ra rồi thả tay, và giấy tự gập lại theo những nếp cũ.

Chiếc thuyền khăn giấy hai mũi trên bậu cửa sổ phòng A-3, còn hơi ẩm. Gấp bằng ngón cái trái. Lành nói đêm đó không ai vào. Lành không xem nhật ký cửa. Chị Tư có thẻ đi khắp đảo. Chị Tư ngồi ngoài cửa phòng A-3 cả đêm, ôm cây lau.

Cây lau rơi xuống sàn đánh cạch một tiếng, khi cô nói "Cảm ơn chị". Một người chỉ nghe được tiếng lớn. Một người điếc. Một người đeo cái máy trợ thính màu da người, mà nghe được một câu khàn khàn, mỏng, nhỏ. Cái giọng của chính mình, hồi còn trẻ, hồi chưa mất.

Cánh cửa sắt khu C hé ra một gang tay. Chị Tư quẹt thẻ, không nhìn, đẩy xe đi. Mở cửa cho cô xuống thấy người em đang nằm dưới kia.

Ô đèn vàng ở dãy bếp lúc chín giờ tối. Cái bóng người ngồi quay mặt ra biển. Tối nào cũng hát hai lần, bà Bảy nói. Một lần cho mình. Một lần quay về phía biển.

Và bà Hằng. Bà Hằng đứng trên bậc thềm khu B, nhìn xuống nền gạch, nói: ở rất gần chị. Gần hơn chị nghĩ.

Bà không nói dưới hầm. Bà không nói ngủ. Chính cô đã đặt chị ấy vào một cái bồn lạnh. Chính cô.

Ăn được, ngủ được. Không ai hỏi chị ấy là ai.

Cầm đưa tay lên bịt miệng. Cô không biết mình đang khóc hay đang cười. Cái thân này đã học được cả hai, và bây giờ nó làm cả hai cùng một lúc.

Lành đứng sau lưng cô, tay còn bưng hai cái khay cơm. Cô gái đặt khay xuống bàn gần nhất, chậm, như sợ làm rơi. Rồi cô gái bước qua Cầm, đi vào gian bếp, quỳ xuống cạnh cái ghế đẩu. Cô gái nhìn cái máy trợ thính màu da người trên tai phải của chị Tư. Cô gái đưa tay ra, gỡ nó xuống, lật qua lật lại trong lòng bàn tay.

– Không có pin. – Lành nói. Giọng cô gái lạc đi. – Không có chỗ để pin. Cái này là đồ nhựa. Đồ giả.

Cô gái ngẩng lên nhìn Cầm, mặt trắng bệch.

– Chị Tư không điếc. Chị Tư chưa bao giờ điếc.

Người đàn bà buông Rong ra một chút, đủ để nhìn mặt con bé. Bàn tay trái có cái sẹo dấu phẩy vuốt lên má con bé, vuốt nước mắt đi, rồi vuốt lên mái tóc đuôi gà. Rong nói gì đó, rất nhỏ, Cầm không nghe được. Người đàn bà gật.

Rồi người đàn bà nhìn lên, qua vai Rong, ra phía cửa.

Nhìn Cầm.

Họ nhìn nhau. Lần thứ ba. Lần thứ nhất ở hành lang khu A, hai giây. Lần thứ hai ở cửa sắt khu C, không nhìn. Lần này không ai quay đi.

Cầm bước vào. Cô không biết chân mình đưa mình đi. Cô bước tới, quỳ xuống trước cái ghế đẩu, ngang tầm mắt người đàn bà, cạnh Rong.

Người đàn bà nhìn mặt cô. Nhìn rất lâu, như người ta nhìn mặt mình trong một vũng nước. Rồi người ấy đưa bàn tay lên, sờ vào má cô, cái má trơn láng không có sẹo. Người ấy vuốt chầm chậm từ thái dương xuống, đúng theo đường của vết sẹo trên mặt mình, như tìm một cái gì đó mà không thấy. Giống hệt bà Bảy ở Cồn Rẽ.

Rồi người ấy cầm bàn tay trái của Cầm lên, lật ngửa. Gò bàn tay trơn láng.

Người ấy nhìn cái gò tay trơn ấy. Rồi nhìn gò tay của mình, có cái sẹo dấu phẩy. Rồi người ấy chỉ vào Cầm. Rồi chỉ vào mình. Rồi gật đầu. Một lần, chậm.

Chị là Cầm. Em cũng là Cầm. Bản số Một đã ngồi trước mặt người này mà nói đi nói lại câu đó, ở Cồn Rẽ, dưới gốc phi lao. Người này đã nghe, đã gật, đã lắc, đã gật. Người này không nói được câu đó. Nhưng người này nhớ.

– Chị. – Cầm nói. Chữ đó bật ra mà cô không định.

Người đàn bà mỉm cười. Nửa bên trái của nụ cười, nửa bên không có sẹo, kéo lên. Nửa bên phải đứng yên.

Có tiếng chân sau lưng Cầm. Nguyên đã vào tới gian bếp. Anh đứng sững giữa sàn, cách cái ghế đẩu ba bước, hai tay buông thõng. Mặt anh không còn rỗng nữa. Mặt anh vỡ ra.

– Cầm. – Anh nói. Không phải gọi cô.

Người đàn bà nhìn anh. Cầm theo dõi đôi mắt ấy, chờ. Không có gì. Không có một cái chớp mắt nhận ra nào. Người đàn bà nhìn anh như nhìn một người lạ mặt hiền lành, rồi nhìn xuống.

Rồi đôi mắt ấy dừng lại ở cái áo của anh. Cái áo sơ mi caro xanh, bạc màu, cổ sờn. Cái áo mà người ấy, ở một đời khác, đã mua cho anh ở chợ đêm hồi con Rong còn ẵm ngửa.

Người đàn bà đưa tay ra. Những ngón tay chạm vào cổ áo sờn của Nguyên, miết nhẹ lên chỗ vải mỏng đi, sờn ra từng sợi. Rồi người ấy nhíu mày, như người ta nhíu mày khi nghe một giai điệu quen mà không nhớ tên bài.

Nguyên đứng yên. Anh không dám thở.

Người ấy rụt tay lại.

Rong rời khỏi vòng tay người đàn bà. Con bé quay sang Cầm, chìa tay ra.

– Cái hộp. – Con bé nói. – Cô có đem theo không?

Cầm có. Cô đã bỏ nó vào túi áo khoác sáng nay, để cho con bé xem cô vẫn giữ cẩn thận. Cô lấy ra, đưa cho con bé. Rong mở nắp hoa sen, lấy chiếc thuyền giấy màu xanh lá ra, đặt vào lòng bàn tay người đàn bà.

– Con gấp. – Rong nói. – Con gửi cô Cầm đưa dì. Mà dì không có ở cồn.

Người đàn bà nhìn chiếc thuyền xanh. Người ấy lật nó lên, nhìn cái nếp gập ngược ở đáy. Rồi người ấy đặt nó lên mép chồng khay, cạnh chiếc thuyền khăn ăn trắng vừa gấp xong. Hai chiếc thuyền hai mũi nằm cạnh nhau. Một trắng, một xanh.

Rồi mắt người ấy rơi vào chiếc thuyền còn lại trong hộp trầu. Chiếc thuyền ố vàng, mép mủn như vải cũ.

Người ấy không cầm nó lên. Người ấy chỉ nhìn nó. Bàn tay trái đưa lên, lơ lửng trên cái hộp, những ngón tay co lại, duỗi ra, co lại. Như người ta lần một mắt lưới trong bóng tối.

Rồi người đàn bà hát.

Không ai bảo. Không có thằng Kình nào sau máy quay. Người ấy ngồi trên cái ghế đẩu nhựa trong gian bếp phụ của căng tin khu B, nhìn chiếc thuyền gấp bằng vé tàu Sao Biển Ba, và hát.

– Ầu ơ... Rong ơi con ngủ cho mềm...

Rong hát theo. Giọng con bé mỏng, cao, lạc ở chữ "đại dương". Hai giọng đi cạnh nhau, một giọng khàn trầm như đáy biển, một giọng trong như nước vũng giữa ghềnh đá.

Cầm không hát. Cô nghe.

Cô nghe bằng tai của mười một năm trong buồng thu. Cô nghe chỗ lấy hơi. Người đàn bà lấy hơi trước chữ "thuyền", ngắn, từ bụng. Lấy hơi lần nữa sau chữ "giường", dài hơn. Đúng hai chỗ ấy. Hai chỗ mà Cầm đã lấy hơi hàng ngàn đêm, bế con đi quanh phòng. Không phải người nào hát bài này cũng lấy hơi ở đó. Rong lấy hơi ở chữ "mềm". Trong đoạn phim của thằng Kình, tiếng gió lấp hết, cô không nghe ra. Còn bây giờ, cách một sải tay, người này, cái người không nhớ tên mình, lấy hơi đúng chỗ của cô.

Cái thân thì khác nhau. Cái đầu thì mất gần hết. Nhưng hơi thở thì còn.

– Ầu ơ... lỡ mai sóng lớn gió dằn...

Khổ hai. Rong hát to hơn. Con bé biết khổ này hơn ai hết. Con bé đã nghe nó trong cái đồng hồ màu hồng, một chiều tháng Ba, năm tuổi.

– ...Thuyền hai mũi chẳng cần đò. Mũi nào chạm bến cũng cho mẹ về.

Hết. Tiếng tủ hấp cơm xì xì. Hai người phụ bếp đứng sát tường, một người đã bỏ cái vá xuống, đang chùi mắt bằng vạt tạp dề. Lành quỳ dưới sàn, hai tay ôm mặt. Nguyên đứng giữa gian bếp như một cái cột.

Rong quay sang Cầm. Mặt con bé ướt nhẹp, mà con bé cười.

– Con nói rồi mà. – Con bé nói. – Dì Câm cũng là mẹ.

Cầm gật. Cô không nói được gì.

Có tiếng giày cao gót thấp gõ trên sàn gạch. Đều. Không nhanh, không chậm.

Cầm quay đầu lại, nhìn qua cánh cửa gỗ sơn trắng còn mở toang, ra căng tin, ra hành lang khu B phía sau.

Ở đầu hành lang, dưới ánh đèn trắng, bà Hằng đang đứng đó. Áo sơ mi lụa màu tro. Tay cầm tấm bảng điện tử. Cặp kính gọng bạc trễ xuống sống mũi.

Bà không bước tới. Bà chỉ đứng, nhìn vào gian bếp, nhìn người đàn bà trên cái ghế đẩu với gương mặt không còn khẩu trang, nhìn đứa bé, nhìn người đàn ông mặc áo caro xanh. Nhìn Cầm.

Rồi bà cúi xuống tấm bảng điện tử trong tay, và bắt đầu gõ.

— Hết chương 28 —