Điều Mười Bảy

Chương 21: Điều Mười Bảy

– Cô ngồi đi. Đừng ngồi cái ghế đó, nó gãy một chân. Ngồi cái thùng này nè, chắc hơn.

Luật sư Lư Bích Hoà đẩy một thùng các-tông đựng hồ sơ ra giữa phòng, vỗ vỗ lên nắp. Văn phòng của bà ở tầng trên một tiệm bán lưới gần chợ cá, cầu thang gỗ dốc đứng, mùi cước mới và mùi dầu hắc từ dưới nhà bốc lên. Ba bức tường là ba dãy kệ, kệ nào cũng chất hồ sơ bìa xanh tới sát trần. Bức tường thứ tư là cửa sổ nhìn ra cảng. Trên bàn làm việc có một đĩa quýt, một ly trà đã nguội, một chậu xương rồng nhỏ xíu.

Bà trạc năm mươi, người tròn, tóc cắt ngắn như con trai, cặp kính lão đẩy lên đầu mà không dùng tới. Nguyên đã dặn trước: chị Hoà nói thẳng lắm.

– Anh Nguyên nói cô là bản số Hai. – Bà nói, bóc một trái quýt. – Anh Nguyên nói cô có chuyện cần hỏi mà không hỏi ai được. Năm sáu mươi sáu tôi làm hồ sơ đền bù cho mười một gia đình trong vụ Sao Biển Ba, có gia đình anh Nguyên. Ảnh là người duy nhất đem tới cho tôi một bảng tính chi phí có công thức. Tôi nhớ ảnh vì vậy.

Bà đưa cho Cầm một nửa trái quýt.

– Trước khi cô nói, tôi nói cái này. Cô ngồi đây là khách của tôi. Những gì cô nói với tôi, luật không bắt tôi báo cho ai, kể cả Toà. Cô hiểu không?

– Dạ hiểu.

– Vậy cô nói đi. Nói hết. Nói lộn xộn cũng được, tôi sắp lại.

Cầm nói hết.

Lần thứ hai kể, nó ra gọn hơn, ít run hơn. Luật sư Hoà nghe mà không ghi chép gì. Bà ăn hết hai trái quýt. Tới đoạn cái bồn số Bảy và hình xăm, bà ngừng bóc. Tới đoạn tấm vé tàu Sao Biển Ba, bà đặt trái quýt xuống bàn. Tới đoạn bà Hằng nói "tôi làm đúng luật", bà bật ra một tiếng "hừ" rất khẽ trong mũi.

Khi Cầm nói xong, bà ngồi im một lúc, nhìn ra cảng. Một chiếc tàu hàng đang được kéo vào cầu, hai chiếc tàu kéo nhỏ màu đỏ đẩy hai bên mạn.

– Cô muốn hỏi tôi cái gì? – Bà hỏi.

– Điều Mười Bảy. – Cầm nói. – Tách danh. Em đọc rồi, mà em đọc không hiểu hết.

– Cô hiểu hết rồi. Cô chỉ mong là có chỗ cô hiểu sai. – Bà Hoà nói. Bà kéo cặp kính trên đầu xuống mũi, rồi lại đẩy lên. – Thôi được. Mình đi từng bước.

Bà lấy một tờ giấy trắng, cây bút bi, vẽ ba vòng tròn.

– Đây là bản gốc. Đây là bản số Một. Đây là cô. – Bà nối ba vòng bằng hai mũi tên. – Bản gốc còn sống, thì bản gốc là Tống Thanh Cầm. Một mình chị ấy. Cái tên, cái số thân phận, căn nhà nếu có, cái hôn nhân nếu còn, đứa con, tất cả là của chị ấy. Hai người sau, theo Điều Mười Hai, là người đáng lẽ không được thức. Không phải người có tội. Mà là người không được thức.

– Em biết.

– Điều Mười Bảy cho người sau một con đường: xin một cái tên khác, sống tiếp như một người khác. Điều kiện có hai. Một, cô tự nguyện. Cô tự nguyện chứ?

– Dạ.

– Hai, người mang thân phận cũ đồng ý. Ở đây là bản gốc. – Bà gõ đầu bút vào vòng tròn thứ nhất. – Mà bản gốc theo lời cô thì không nói được, không nhớ mình là ai. Người như vậy, luật gọi là mất năng lực hành vi. Người mất năng lực thì không ký được, không đồng ý được. Phải có người giám hộ thay. Người giám hộ thì ai cử?

Cầm không trả lời. Cô biết.

– Toà cử. – Bà Hoà nói. – Muốn Toà cử, phải đưa chị ấy ra trước Toà. Đưa chị ấy ra trước Toà, tức là xác nhận bản gốc còn sống. Xác nhận bản gốc còn sống, tức là Điều Mười Hai. Bảy mươi hai giờ. Cô ngủ. Chị kia trong bồn, nếu lôi ra được, thì cũng ngủ tiếp. Rồi Toà xử. Rồi Toà cử giám hộ. Rồi người giám hộ đồng ý. Rồi Toà mới cho tách danh. Rồi mới đánh thức.

Bà vẽ những mũi tên nối nhau thành một vòng tròn lớn, đầu nối với đuôi.

– Không có lối tắt. – Bà nói. – Tôi làm nghề này hai mươi lăm năm, tôi tìm lối tắt cho người ta cả đời. Cái này không có. Muốn được sống bằng cái tên khác, cô phải ngủ trước, bằng cái tên này.

Cầm nhìn vòng tròn trên tờ giấy. Cô nghĩ tới cái nếp gập ngược ở đáy chiếc thuyền hai mũi. Muốn thuyền không lật, phải gấp ngược một nếp vào trong. Không có cách gấp nào khác.

– Còn nếu em ký cái cam kết của bà Hằng?

Bà Hoà nhìn cô qua cặp kính không đeo.

– Thì cô thành người che giấu một người đang bị giữ trái luật. Hai người, thật ra. – Bà nói, không gay gắt, như nói giá cá hôm nay. – Ngày nào cô còn sống bằng cái tên Tống Thanh Cầm, là ngày đó chị kia nằm trong bồn số Bảy, và bản gốc nằm ở chỗ nào đó trong tay bà Hằng. Ngày nào bà Hằng muốn, bà ấy lôi cái cam kết đó ra, và cô đi tù trước khi đi ngủ. Cô ký là cô trao cho bà ấy cái dây kéo, cột vô mũi cô.

Cầm nghĩ tới nhúm sợi ni lông xanh dương ba cô cạy ra từ kẽ cọc mũi chiếc xuồng.

– Em không ký. – Cô nói.

– Tôi biết. Cô tới đây không phải để hỏi chuyện ký.

Bà Hoà đứng dậy, đi tới cửa sổ, mở hé ra. Gió cảng ùa vào, mùi dầu máy và mùi cá. Bà đứng quay lưng lại, hai tay chống lên bậu.

– Cô sợ ngủ. – Bà nói. – Ai cũng sợ. Để tôi nói cô nghe cái này, tôi không nói để an ủi cô, tôi nói vì nó là thật. Mười tám năm nay, cả Liên bang có bốn trường hợp Điều Mười Hai. Bà Hằng có kể với cô chưa?

– Có. Bà ấy nói đều là người mất tích trong thiên tai, mấy năm sau tự tìm về.

– Đúng. Bốn trường hợp, tôi làm hai. – Bà quay lại. – Một ông thợ lặn ở Vũng Mây, lạc ngoài đảo hai năm. Một bà giáo bị lũ cuốn, mất trí nhớ, sống ở chùa trên núi bốn năm. Cả hai trường hợp, bản sau đều phải ngủ. Ông thợ lặn có một bản sau, ngủ hai mươi ba ngày. Bà giáo có hai bản sau, giống cô, ngủ hai mươi chín ngày. Rồi Toà cho tách danh. Rồi đánh thức. Ba người đó giờ vẫn sống, có tên mới, có việc làm. Cô giáo bản số Hai giờ dạy ở trường làng ngay dưới chùa, mỗi tuần lên thăm bà gốc một lần.

Cầm ngồi im. Cô không biết những chuyện này. Bà Hằng chỉ nói "bốn trường hợp", bằng cái giọng của người nói về bốn tai nạn.

– Ngủ chờ không phải là chết, cô Cầm. – Bà Hoà nói. – Luật viết rõ: không coi là đã chết. Ngủ chờ là chờ. Cô ngủ hai mươi mấy ngày, cô dậy, cô không mất gì của hai mươi mấy ngày đó, vì cô có sống đâu mà mất. Cô mở mắt ra, đầu cô vẫn là đầu cô, nhớ tới cái giây cô nhắm mắt. Cái đó tôi bảo đảm.

– Vậy cái gì chị không bảo đảm được?

Bà Hoà đi lại bàn, ngồi xuống, bóc trái quýt thứ ba. Lần này bà không ăn, chỉ bóc, tách từng múi ra xếp lên đĩa.

– Cái đáng sợ không phải là ngủ. – Bà nói. – Cái đáng sợ là ngủ trong bồn của ai.

Cầm ngẩng lên.

– Luật ghi: bản sau được đưa về trạng thái ngủ chờ "tại cơ sở tiếp nối". Ở Bến Lưới có bao nhiêu cơ sở tiếp nối?

– Một.

– Một. Của bà Hằng. – Bà Hoà xếp múi quýt cuối cùng lên đĩa. – Hai trường hợp tôi làm, cơ sở giữ bồn đều báo Toà ngay trong ngày, Toà cử người xuống giám sát cái bồn, có biên bản, có camera, có người của Toà ký sổ mỗi ca. Bởi vậy họ mới dậy được. Còn trường hợp của cô thì sao? Cái cơ sở đó đã giữ một người trong bồn bốn tháng mà không báo ai. Đã lật một chiếc xuồng ngoài Gành Én. Đã ghép một câu nói từ mười mảnh băng. Cô nằm vào một cái bồn dưới hầm đó, mà Toà không biết, thì cô dậy khi nào là do bà ấy.

Cái vòng trên cổ tay Cầm nóng lên, hay cô tưởng vậy. Cô nhìn xuống. Con số xanh: chín mươi tư.

– Bà ấy biết em đang ngồi đây. – Cô nói. – Cái vòng.

– Thì bà ấy biết cô đi gặp luật sư. – Bà Hoà nhún vai. – Biết cô ngồi ở đâu, không biết cô nói gì. Để bà ấy biết cũng tốt, cho bà ấy dè dặt.

Bà đẩy đĩa quýt về phía Cầm.

– Ăn đi. Mặt cô xanh như tàu lá.

Cầm cầm một múi quýt. Chua. Cô nhai chậm.

– Vậy là em phải đi Toà trước. – Cô nói. – Trước khi bà Hằng đi. Để người ta biết có cái bồn số Bảy, trước khi người ta biết có bản gốc. Để khi em ngủ, người của Toà ngồi canh em, chứ không phải người của bà ấy.

– Cô hiểu nhanh.

– Mà nếu em đi Toà, em nói có bồn số Bảy, Toà xuống, mở bồn ra, thấy chị kia. Rồi người ta hỏi chị kia vì sao nằm đó. Rồi người ta biết có bản gốc.

– Rồi cô ngủ. – Bà Hoà gật đầu. – Có Toà canh.

– Còn nếu em đi Toà, mà Toà xuống không thấy gì hết?

Bà Hoà không trả lời ngay. Bà nhìn Cầm một lúc lâu, rồi nhìn ra cảng.

– Thì cô là một người mới thức dậy được ba tuần, khai với Toà rằng mình thấy mặt mình nằm trong một cái bồn dưới hầm. – Bà nói. – Và người làm chứng duy nhất cho cô là cái giám đốc cơ sở đã đứng ở hành lang hỏi cô có đi lạc không.

Cầm đặt múi quýt xuống.

Ngoài cửa sổ, chiếc tàu hàng đã cập cầu. Hai chiếc tàu kéo đỏ tách ra, quay đầu, chạy về hai phía.

– Còn một chuyện nữa. – Bà Hoà nói, giọng nhỏ lại. – Tôi nói vì cô sẽ tự nghĩ ra, mà tôi muốn cô nghe nó từ người ngoài trước. Con bé. Bản gốc còn sống thì mẹ của con bé, theo luật, là bản gốc. Không phải cô. Không phải chị trong bồn. Cô tách danh rồi thì cô là một người khác, quyền làm mẹ không đi theo cái tên mới. Trừ khi người giám hộ của bản gốc đồng ý chia cho cô.

Cầm cúi xuống. Cô nhìn hai bàn tay mình trên đầu gối. Hai bàn tay đã gấp thuyền cùng con bé trên bãi Đá Mài, đã nhận cái muỗng con bé đặt cạnh chén. Cái đầu gối mà tối qua hai bàn tay con bé đặt lên, lạnh và run.

– Ai là người giám hộ? – Cô hỏi.

– Thường là người thân gần nhất mà có năng lực. Chồng, nếu hôn nhân còn. Cha mẹ, nếu còn. – Bà Hoà nói. – Toà quyết.

Ba cô. Hoặc Nguyên.

– Tôi không nói để cô sợ thêm. – Bà Hoà nói. – Tôi nói để cô biết cái bàn cờ có mấy quân. Cô có tới thứ Hai. Cô nghĩ đi. Cô quyết rồi thì gọi tôi, giờ nào cũng được. Tôi đi với cô lên Toà.

Bà gói mấy múi quýt còn lại vào một tờ giấy, dúi vào tay Cầm.

– Đem về cho con bé.

Cầm về nhà lúc trưa. Rong đi học chưa về. Ba cô đang ngồi dưới gốc bàng, cái máy ngoài của chiếc xuồng đặt trên bàn gỗ trước mặt, nắp máy mở, những con ốc nhỏ xếp thành hàng trên một tờ báo cũ. Ông không ngẩng lên.

– Bả nói sao?

– Không có lối tắt, ba.

Ông Liệu cầm một con ốc lên, soi vào ánh nắng, rồi đặt xuống.

– Tao biết. – Ông nói. – Lối tắt thì người ta đi hết rồi.

Buổi chiều Rong về, Cầm đưa con bé gói quýt. Con bé nhìn gói giấy, rồi nhìn cô, hỏi ai cho. Cô nói một bà luật sư. Con bé hỏi luật sư là gì. Cô nói là người biết luật mà đứng về phía mình. Con bé ăn hết sáu múi quýt, không chừa múi nào, rồi lên gác học bài, lần này dẫm lên bậc thứ ba mà không né.

Chín giờ tối, điện thoại của Cầm rung lên. Một số máy lạ, không phải đầu số Lá Sen.

– Cô Cầm. – Một giọng khàn, khàn đặc, như người lâu năm hít khói dầu máy. – Tôi, Đạm đây.

Cầm đứng bật dậy khỏi mép giường.

– Tôi không nói lâu được. – Giọng kia nói, nhanh, thấp. – Nửa đêm nay. Chân đê Vành Khuyên, chỗ trạm bơm số Ba, có cái cầu thang sắt đi xuống bãi. Cô đi với ông Liệu. Đừng đi với ai khác. Đừng nói với ai khác.

– Chú muốn gì?

Đầu dây bên kia im lặng một lúc. Cô nghe tiếng gió, tiếng nước vỗ vào bê tông.

– Tôi muốn nói thật. – Ông Đạm nói. – Một lần. Trước khi tôi hết dám.

Rồi máy cắt.

— Hết chương 21 —