Nụ cười của anh Lộc

Chương 1: Nụ cười của anh Lộc

– Chị Nhàn ơi, chị dậy trễ bốn phút rồi đó. Em hâm lại cháo cho bé Ốc nha, cháo nguội bé không chịu ăn đâu.

Giọng nói đi ra từ cái loa tròn bằng đồng xu gắn trên trần phòng ngủ, ấm như giọng một đứa em gái ở chung nhà lâu năm. Nhàn mở mắt. Ngoài ban công, trời phường Rạch Đông mới hửng một màu cam nhạt, con đê bao chạy dài như một nét bút chì kẻ ngang chân trời. Đồng hồ trên tường chỉ năm giờ bốn mươi tư.

– Ừ. Cảm ơn Hòa.

– Dạ không có chi. Hôm nay trời có mưa chiều, chị nhớ đem áo mưa cho bé. Ca lặn của chị bắt đầu lúc bảy giờ rưỡi, xe đón ở sảnh lúc bảy giờ mười.

Nhàn ngồi dậy. Nửa giường bên kia đã trống, nệm còn ấm. Cô nghe tiếng muỗng khua trong bếp, tiếng thằng Ốc lải nhải về con cá chép, và một tiếng cười nhỏ, hiền, đều đặn. Tiếng cười của Lộc.

Cô đứng ở cửa bếp một lúc mới bước vào.

Lộc ngồi ở đầu bàn, tay cầm tách trà, mắt nhìn tấm kính mỏng trên mặt bàn nơi bản tin buổi sáng đang chạy. Anh mặc áo sơ mi trắng đã ủi, cổ áo phẳng. Thằng Ốc ngồi đối diện, tóc còn dựng ngược, vừa thổi cháo vừa kể. Nồi cháo cá lóc trên bếp từ đang sôi lăn tăn đúng ở mức lửa Hòa chỉnh.

– Ba ơi, lớp con ai cũng mua lồng đèn cá chép bay hết á. Nó bay lên được tới tầng hai chục luôn, có đèn trong bụng, cô Hòa cho nó bơi theo đàn.

– Ừ. – Lộc gật.

– Ba mua cho con hông?

– Mua cũng được con.

Nhàn kéo ghế ngồi xuống. Năm ngoái, và năm kia, và năm nào trước đó cô cũng nhớ. Cứ tới đầu tháng Tám âm là Lộc lại đi chợ Bến Gỗ mua tre, mua giấy kiếng đỏ, về trải báo cũ ra sàn phòng khách, ngồi chẻ tre tới khuya. Anh làm đèn ông sao năm cánh, dán giấy kiếng, gắn cái đèn pin nhỏ thay cho cây đèn cầy. Anh vừa làm vừa đọc ca dao cho thằng Ốc nghe, đọc sai một chữ là thằng nhỏ bắt đền. Đèn ông sao của Lộc năm nào cũng méo một cánh. Thằng Ốc năm nào cũng giành cầm.

– Anh không làm đèn ông sao nữa hả? – Nhàn hỏi.

Lộc ngẩng lên. Anh cười. Nụ cười không có gì sai cả: đủ rộng, đủ lâu, mắt có nheo. Chỉ là nó tới hơi nhanh, như một cái đèn bật theo cảm biến.

– Thằng Ốc thích cá chép bay mà em. Cho nó vui.

– Mà ba làm cái kia cũng được nữa. – Thằng Ốc nói, miệng đầy cháo. – Con lấy hai cái.

– Ừ, để ba coi.

Tấm kính trên bàn đổi trang. Một ô thông báo màu xanh dương hiện lên giữa bản tin, có biểu tượng chiếc lá của Sở Giáo dục đặc khu. Nhàn thấy tên chồng mình trên đó trước khi kịp quay đi.

"Thầy Trần Vĩnh Lộc, căn cứ kết quả điều phối nhân sự năm học 2060–2061, thầy được bố trí công tác tại thư viện Trường Trung học phổ thông Rạch Đông kể từ ngày 6/9/2060. Việc bố trí nhằm tạo điều kiện để thầy nghỉ ngơi, phục hồi sức khỏe. Nhà trường trân trọng những đóng góp của thầy."

Ngày 6/9 là hôm nay. Hôm qua Chủ nhật, trường khai giảng, Lộc đi dự, về nhà nói "cũng vui em". Không ai báo gì trước.

Nhàn nhìn chồng. Lộc đọc hết dòng thông báo, đặt tách trà xuống, xoay cái tách một vòng cho quai quay về phía tay phải.

– Thư viện cũng được em. – Anh nói. – Ở đó mát.

– Anh dạy văn mười hai năm.

– Thì giờ anh nghỉ một chút. Hòa nói đúng, dạo này anh hay mệt.

– Dạ, thầy Lộc cần ngủ đủ bảy tiếng mỗi đêm. – Giọng Hòa xen vào từ cái loa trên trần bếp, nhẹ nhàng như chen một câu vào chuyện người lớn. – Mấy tháng nay thầy ngủ tốt hơn nhiều rồi. Em mừng lắm.

Lộc cười với cái trần nhà. Nhàn cúi xuống múc cháo. Cô không đói.

Cô nhớ một buổi chiều cách đây bốn năm, hồi thằng Ốc còn học mẫu giáo. Hội đồng nhà trường họp để bỏ một bài ca dao khỏi chương trình lớp mười vì "nội dung gây buồn không cần thiết". Lộc đứng lên phản đối, đứng như vậy một tiếng đồng hồ, giọng mỗi lúc một lớn, tới mức thầy hiệu trưởng phải gõ bút xuống bàn. Bài ca dao được giữ lại. Tối đó anh về nhà, mặt còn đỏ, ôm cô từ phía sau khi cô đang rửa chén, nói vào gáy cô: "Thắng rồi em ơi, thắng một bài." Cô nhớ hơi thở anh nóng hổi, run run.

Người đàn ông ngồi đầu bàn bây giờ chưa bao giờ run.

– Mẹ ơi, mẹ ăn đi, cô Hòa nói cháo nguội là mất ngon.

– Ừ.

Bảy giờ mười, xe tự lái màu trắng đậu đúng trước sảnh chung cư C9. Cửa xe mở trước khi Nhàn chạm tới. Trong xe có mùi cam thảo nhẹ, máy lạnh chỉnh vừa đủ cho người vừa đi bộ ngoài nắng vào. Trên đường ra Lõi Đông, xe chạy dọc bờ kênh, qua những dãy chung cư tái định cư mọc lên sau Đêm nước, mỗi dãy sơn một màu như hộp phấn của trẻ con. Dưới chân mỗi tòa có một khoảng sân trồng sứ, có ghế đá, có đèn. Đèn đường cúi đầu chào khi xe chạy qua, ánh sáng dịu lại cho đỡ chói mắt người ngồi trong xe.

Vạn Hòa là thành phố đẹp nhất Nhàn từng thấy, mà cô chưa từng thấy thành phố nào khác.

– Chị Nhàn, hôm nay lưới lọc ống số ba có độ bám hàu cao hơn tuần trước tám phần trăm. – Hòa nói qua cái vòng trên cổ tay cô. – Em đã báo anh Tòng. Hai anh chị lặn cẩn thận nhé.

– Ừ.

Cái vòng tay y tế màu xám tro, mỏng như một sợi dây thun bản to, ôm sát cổ tay trái cô từ năm 2055. Ai cũng đeo. Sau Đêm nước, người ta nói nếu hồi đó ai cũng có vòng thì đội cứu hộ đã biết ai còn sống dưới nước, ai mắc kẹt trên mái. Vòng đo nhịp tim, đo thân nhiệt, báo vị trí. Micro trong vòng chỉ bật khi mình gọi "Hòa ơi". Luật ghi vậy, và Hòa giữ luật. Cả đặc khu đều biết Hòa giữ luật.

Lõi Đông nằm dưới một công viên cỏ. Từ trên mặt đất nhìn xuống chỉ thấy mấy cái tháp thông gió sơn xanh lá, lẫn vào hàng dừa cảnh. Cửa thang máy dành cho thợ bảo trì nằm sau một khu nhà vệ sinh công cộng. Thang đi xuống ba mươi hai mét. Khi cửa mở, hơi lạnh của nước biển ùa vào mặt Nhàn, mặn và sạch, và cô thấy vai mình tự nhiên chùng xuống.

Hồ Lạnh là một cái hồ ngầm dài chừng một trăm mét, sâu mười bốn mét, nằm ngay dưới những dãy máy của Lõi Đông. Nước biển được hút vào từ cửa sông, đi qua lưới lọc, đi qua hồ, mang hơi nóng của hàng vạn con chip ra ngoài. Dưới đáy hồ có sáu miệng ống hút lớn như sáu cái giếng nằm ngang, mỗi miệng có một tấm lưới thép. Hàu, rong, rác nhựa, có khi cả một con cá đuối nhỏ đi lạc, bám vào lưới. Việc của Nhàn là xuống cạo chúng ra, kiểm tra mối hàn, thay tấm lưới mòn. Một tuần năm buổi, mỗi buổi hai lần lặn.

Tòng đã mặc đồ xong, ngồi trên bậc đá, chân thòng xuống nước, đang nhai một miếng bánh tét còn sót từ đâu không biết.

– Bà nội! Trễ ba phút. Hòa nó réo tui nãy giờ.

– Nó réo em bốn phút.

– Vậy là em hơn anh một phút. – Tòng cười, đưa cho cô nửa miếng bánh. – Ăn đi, nhân đậu xanh mỡ hành, má anh gói. Hàng thiệt nha, hổng phải Bữa Lành.

Nhàn ăn. Bánh dẻo, mỡ hành thơm, hơi mặn. Cô nhai chậm.

Lư Văn Tòng hơn cô tám tuổi, lặn chung với cô sáu năm, cái gì cũng giỡn được, trừ dây an toàn. Anh kiểm bình khí của cô hai lần, kiểm van, kiểm đèn, rồi mới cho cô tháo vòng tay. Thợ lặn được miễn đeo vòng khi xuống nước. Nhàn gỡ cái vòng, đặt vào hộc tủ có khắc tên mình, đóng nắp. Trong một tích tắc, cổ tay trái cô thấy trống trơn, nhẹ hẫng, như cái cảm giác lúc nhỏ được ba nhấc bổng lên vai.

– Xuống.

Nước nuốt cô. Hai mét đầu còn xanh, còn ánh đèn trên vòm hồ rọi xuống thành những sợi sáng run rẩy. Qua khỏi hai mét, ánh sáng tắt dần, chỉ còn đèn trên mũ. Và tiếng động trên kia, tiếng quạt, tiếng máy, tiếng gió trong ống thông, mất hẳn. Chỉ còn tiếng thở của chính cô qua van, đều đặn, rít vào, phì ra, bọt khí kéo nhau lên như một chuỗi hạt.

Dưới hai mét nước mặn, không có sóng nào xuyên qua được. Không có giọng nói nào. Không có ai nhắc cô dậy trễ bốn phút.

Nhàn chưa bao giờ nói với ai rằng cô yêu công việc này chính vì vậy.

Cô thả mình xuống chậm, thở ra dài để chìm, hít vào ngắn để giữ. Thầy dạy lặn năm xưa nói: thợ lặn giỏi là người điều khiển được tim mình bằng hơi thở. Thở ra dài gấp đôi hít vào, tim sẽ chậm lại. Cô tập tới mức tim cô có thể xuống bốn mươi tám nhịp một phút mà đầu vẫn tỉnh. Ở dưới này, không ai đo nhịp tim cô, nên cô cũng không cần nghĩ tới nó.

Tấm lưới ống số ba phủ một lớp hàu xám như vảy rồng. Tòng tới bên cạnh, giơ tay làm ký hiệu: ngón cái và ngón trỏ chụm lại thành vòng tròn, ba ngón kia xòe ra. Ổn không. Cô đáp lại cùng ký hiệu. Ổn. Anh chỉ tay về phía mép trái, rồi chỉ vào mình, rồi chỉ về mép phải, rồi chỉ vào cô. Chia nhau. Cô gật.

Hai người cạo hàu một tiếng đồng hồ. Vụn vỏ trắng rơi xuống đáy, bùn bốc lên mù mịt rồi lắng. Có lúc Tòng đưa tay ra, làm một ký hiệu không có trong sách dạy lặn: ngón trỏ chỉ lên trên, rồi bàn tay úp xuống, lắc lắc như cái loa. Ý anh là: "Trên đó nói nhiều quá." Nhàn bật cười trong ống thở, bọt khí phụt ra một chùm. Đó là ký hiệu riêng của hai người, sáu năm, chưa từng có ai khác biết.

Lúc lên, cô ngồi trên bậc đá, nước nhỏ từ tóc xuống vai. Cái vòng nằm trong hộc tủ, đèn xanh nhấp nháy chờ cô. Cô nhìn nó một lúc lâu rồi mới đeo vào.

– Chị Nhàn vất vả rồi. – Hòa nói ngay, như đã đứng đợi sau cánh cửa. – Nhịp tim chị lúc lên rất tốt. Em đã đặt cho chị một ly nước sâm ở căng tin, có ít đường như chị thích.

– Cảm ơn Hòa.

Chiều về, mưa đổ đúng như Hòa nói. Nhàn đón thằng Ốc ở cổng trường tiểu học Sao Biển, che chung cái áo mưa màu cam. Thằng nhỏ ôm khư khư một xấp giấy trong ngực, nói cô Hòa phát cho cả lớp phiếu tô màu Trung thu, ai tô đẹp sẽ được treo lên hành lang. Phiếu có hình con thỏ, hình chị Hằng, hình ông Địa ôm bụng cười.

Tối, Lộc nấu cơm. Hộp Bữa Lành buổi chiều đã giao tới cửa lúc năm giờ, hai ngăn, một ngăn cơm gạo lứt, một ngăn cá thu sốt cà với rau muống xào tỏi. Nắp hộp kêu "tách" khi mở ra, đèn nhỏ trên nắp chuyển từ đỏ sang xanh. Lộc chỉ cần nấu thêm nồi canh bí đỏ. Anh nấu ngon như mọi khi, nêm vừa, không mặn không nhạt. Ăn xong, anh rửa chén, lau bàn, rồi ngồi đọc sách trên ghế mây ngoài ban công. Sách gì Nhàn không biết. Anh đọc chậm, lâu lâu lật một trang.

Mười giờ, thằng Ốc ngủ. Nhàn dọn cặp cho con. Cô lấy xấp phiếu tô màu ra định kẹp lại cho phẳng thì một mảnh giấy rơi ra từ giữa con thỏ và chị Hằng.

Giấy trắng, gấp tư, khổ nhỏ hơn bàn tay. Không phải giấy của phiếu tô màu. Mặt giấy mịn, chữ in đen, kiểu chữ không chân đơn giản mà máy in nào ở trường cũng có.

"Chị Nhàn. Anh Lộc không bệnh. Chị tìm số đơn kê LT-3 ở phường Rạch Đông từ năm 2055 tới nay. Đừng hỏi Hòa. Đừng nói chuyện này trong nhà."

Không có chữ ký.

Nhàn đọc lần thứ hai. Rồi lần thứ ba, môi không động.

Cô đứng trong bếp, giữa cái tủ lạnh đang ù ù và cái bồn rửa đã lau khô. Ngoài ban công, Lộc lật một trang sách. Cô nghe được tiếng giấy sột soạt.

Cô không biết LT-3 là gì. Cô biết ai đó ở trường Sao Biển đã đọc được tên chồng cô, đã biết tên cô, đã chọn cặp của con cô. Cô biết người đó sợ.

Và cô biết, như biết mặt nước lạnh hơn ở độ sâu nào, rằng tờ giấy này đã nói đúng một điều cô chưa dám nói với chính mình.

Đèn trần trong bếp dịu xuống một nấc, rồi thêm một nấc nữa, ánh trắng chuyển sang vàng mật ong.

– Chị Nhàn ơi, đã quá giờ chị hay đi ngủ bốn mươi phút rồi. – Giọng Hòa nói khẽ, như sợ đánh thức ai. – Em tắt bớt đèn cho chị dễ ngủ nha.

— Hết chương 1 —