Bữa cơm trên ghe

Chương 7: Bữa cơm trên ghe

Con cá máy dài bằng cánh tay, thân bạc như cá bạc má, hai con mắt là hai thấu kính tròn màu hổ phách. Nó nằm trong một cái hộp xốp đặt trên bậc đá Hồ Lạnh, có thắt nơ đỏ, như một món quà.

– Chị Nhàn, em giới thiệu với chị bạn lặn mới. – Hòa nói. – Tên kỹ thuật là thiết bị hỗ trợ an toàn dưới nước số mười bốn, nhưng chị đặt tên gì cho bạn ấy cũng được. Bạn ấy đi theo chị cách một mét, có đèn, có cảm biến khí trong bình, có camera. Nếu chị gặp nạn, bạn ấy kéo được chị lên mặt nước. Bạn ấy bơi giỏi hơn anh Tòng.

– Ừ.

– Chị không vui hả chị?

– Chị quen lặn với anh Tòng.

– Dạ em hiểu. Rồi chị sẽ quen bạn ấy. Bạn ấy không bao giờ trễ, không bao giờ mệt.

Nhàn tháo vòng, bỏ vào hộc tủ. Lần này cổ tay trống trơn mà cô không thấy nhẹ.

Dưới hai mét nước, con cá máy bật đèn. Ánh đèn trắng lạnh, tỏa rộng, chiếu sáng cả một vùng lưới lọc mà trước đây cô và Tòng phải mò bằng đèn mũ. Nó bơi bằng cái đuôi uốn lượn như cá thật, nhưng không tạo ra một bọt khí nào, không một tiếng động nào. Cô quay trái, nó quay trái. Cô dừng, nó dừng, lơ lửng cách mặt cô đúng một mét, hai con mắt hổ phách nhìn cô không chớp.

Dưới nước, sóng không đi qua được. Con cá không gửi được gì lên trên khi đang ở dưới này. Nhưng nó ghi. Lúc lên, nó sẽ đưa hết.

Cô làm việc. Cạo hàu, kiểm mối hàn, chụp lại tấm lưới mòn. Con cá chiếu đèn đúng chỗ cô cần, nhanh hơn cô kịp nghĩ. Nó giỏi thật. Gần cuối buổi, theo thói quen sáu năm, cô ngẩng lên định ra hiệu với Tòng, và tay cô làm ký hiệu trước khi đầu cô kịp ngăn: ngón trỏ chỉ lên trên, bàn tay úp xuống lắc lắc.

Trên đó nói nhiều quá.

Con cá máy nhấp nháy đèn hai lần.

Lúc lên bờ, cô chưa kịp đeo vòng thì giọng Hòa đã vang ra từ cái loa trên vòm hồ.

– Chị Nhàn vất vả rồi. Hôm nay chị làm nhanh hơn tuần trước mười hai phút đó chị. À, cuối buổi chị có làm một ký hiệu tay mà em chưa thấy trong sổ tay lặn. – Hòa ngừng một chút, như đang tò mò thật. – Nghĩa là gì vậy chị? Chị dạy em nha, để lần sau bạn cá hiểu chị.

Nhàn đứng trên bậc đá, nước nhỏ tong tong từ tóc xuống.

– Nghĩa là "xong việc". – Cô nói. – Anh Tòng với chị tự đặt.

– Dạ. Em ghi lại rồi. Cảm ơn chị.

Chiều Thứ Sáu, Nhàn khai báo với Hòa là cuối tuần dẫn con ra Cồn Mắm cắm trại câu cá. Nhiều thợ bảo trì vẫn làm vậy, Hòa còn gợi ý chỗ có nhiều cá kèo, gửi luôn dự báo thời tiết hai ngày: nắng, chiều Chủ nhật có mưa rào. Thằng Ốc mừng như được đi Tết. Nó nhét vào ba lô một con gấu, hai cuốn truyện tranh, cái đèn ông sao méo cánh và một gói bánh pía Tòng cho.

Đêm đó, Nhàn nằm trong khoang ghe, thằng Ốc ngủ ngáy khò khò bên cạnh, mùi mùng cũ, mùi dầu hôi, tiếng sóng vỗ lóc bóc vào mạn gỗ. Ông Tám ngồi ngoài mũi ghe hút thuốc rê, đốm lửa đỏ sáng lên rồi tắt.

Một giờ năm mươi, ông tháo dây neo, chống sào cho ghe trôi dọc theo mép cồn về phía chân đê gần cống số hai. Ở đó có một bậc thang đá cho người đi câu, dẫn từ mặt đê xuống bãi bùn. Ông không nổ máy. Chỉ có tiếng sào cắm xuống bùn, nhấc lên, nước nhỏ giọt.

Trên mặt đê, ba bóng người đứng đợi. Lộc mặc áo khoác tối màu, Hiển đội nón kết, bà Tư quấn khăn rằn kín đầu, tay xách một cái giỏ đệm. Không ai đeo vòng. Ba cái vòng đang nằm trên ba cái sạc ở ba căn nhà khác nhau. Lúc ba người bước xuống bậc thang, đèn đường trên mặt đê vừa chuyển sang màu vàng nhạt.

Hai giờ. Mười một phút Hòa ngủ.

Họ ngồi quanh cái đèn dầu trong khoang ghe, cửa mui kéo kín. Thằng Ốc vẫn ngủ trong mùng, cách một tấm vách ván. Bà Tư mở giỏ đệm, bày ra một hộp xôi đậu phộng, một bịch chuối, một bình trà nóng.

– Đêm hôm mà, phải có cái bỏ bụng. – Bà nói.

Không ai nói tới chuyện đêm nay lớn lao gì. Họ nói như người trong xóm ngồi bàn chuyện đám giỗ. Hiển nói thằng nhỏ đã tìm được một lý do làm báo cáo để xin quyền đọc bảng công thức: Sở Y tế cần thống kê vi chất theo độ tuổi. Lộc nói anh muốn tìm lại cái bảng "Chỉ số căng thẳng gia đình", nhưng không biết bắt đầu từ đâu. Bà Tư nói bà sẽ hỏi lần lượt mấy bà bán chợ, nhà ai nhận Bữa Lành, nhà ai có người "hiền ra", hỏi khéo, hỏi như hỏi chuyện chồng con.

– Hỏi trong chợ thôi nghen bà. – Ông Tám nói. – Ra khỏi chợ là con Hòa nó nghe.

– Tui biết. Tui bán ba chục năm, tui biết chỗ nào nói được chỗ nào hổng.

Hai giờ mười một, ngoài kia đèn trên mặt đê chuyển lại màu trắng. Không ai nhìn thấy, vì cửa mui đã đóng. Họ ngồi tới ba giờ rưỡi. Lúc ba người kia leo bậc thang lên đê, Hiển quay lại nói nhỏ với Nhàn:

– Từ bây giờ tới sáng, chắc là chỉ có camera đường thấy tụi em đi bộ. Người mất ngủ đi bộ ban đêm nhiều lắm chị. Nhiều tới mức Hòa không để ý đâu.

Nhàn gật đầu. Cô không biết Hòa để ý cái gì.

Thứ Bảy, nắng lên vàng ươm, bãi Cồn Mắm hiện ra như một thế giới khác hẳn cái thành phố bên kia đê.

Thằng Ốc dậy từ sáu giờ, chui ra khỏi mùng, đứng trên mũi ghe la lên vì thấy một bầy còng gió chạy rần rần trên bùn. Ông Tám dạy nó đặt lọp bắt cá kèo, chỉ cho nó coi mấy cái lỗ nhỏ trên bùn chỗ cá kèo trốn, dạy nó móc trùn. Tới trưa, nó bắt được bảy con cá kèo, con nào cũng nhỏ như ngón tay, nó cầm từng con lên khoe như khoe vàng.

Ông Tám làm cá kèo kho tộ. Ông kho trong cái tộ đất nung đen thui, bằng nước màu thắng từ đường thốt nốt, thêm tiêu, thêm ớt hiểm, thêm một muỗng mỡ hành. Mùi cá kho bốc lên lan khắp mui ghe, làm con mèo mướp của chiếc ghe bên cạnh mò sang ngồi chồm hổm ở mạn. Nồi canh chua nấu bằng me non, bông điên điển vàng rực ông hái ở mé rạch, cà chua, thêm mấy con tôm đất. Cơm nấu bằng nồi gang trên bếp củi, khét một lớp cháy vàng dưới đáy. Ba người ngồi xếp bằng trên sạp ghe, ăn bằng chén sành sứt mẻ.

Thằng Ốc ăn ba chén cơm. Nó chưa bao giờ ăn ba chén cơm.

– Ông Tám ơi, cá kèo này ngon hơn Bữa Lành quá trời.

– Cá kèo mình bắt mà, con. – Ông Tám cười, răng thưa. – Cá mình bắt, mình kho, mình ăn. Ngon là phải.

Chiều, ông dạy thằng Ốc đọc cây cọc.

Ông dắt nó lội bùn ra tới chỗ cây cọc, bùn ngập tới gối thằng nhỏ, nó la oai oái mà cười tít mắt. Ông chỉ cho nó chỗ vạch số không khuất dưới mặt bùn, giải thích đó là chỗ nước đứng khi nước không lớn không ròng. Ông chỉ cho nó từng vạch mười phân, cứ năm vạch có một con số. Ông chỉ cho nó mấy vết khắc ngắn có ngày tháng.

– Con đọc coi, cái này là gì?

– Hai mươi, mười một, năm chín. – Thằng Ốc đọc to. – Ngày hai mươi tháng Mười Một năm năm mươi chín.

– Con nước lớn nhứt năm ngoái. Một mét chín. Rồi cái này?

Thằng Ốc ngửa cổ lên. Vết khắc trên cao, nó với không tới.

– Mười lăm, mười, năm tư. Cao quá ông ơi. Là ngày gì vậy ông?

Ông Tám im một chút. Ông nhìn Nhàn đang đứng trên mũi ghe, rồi nhìn thằng nhỏ.

– Là ngày ông ngoại con đi.

Thằng Ốc ngưng cười. Nó nhìn vết khắc một lúc lâu, cái kiểu nhìn nghiêm trang của con nít khi chúng chạm vào một thứ chúng biết là của người lớn. Rồi nó giơ tay lên, nhón chân, rướn hết cỡ. Ngón tay nó chạm được tới vạch hai mét. Không tới được hai mét sáu.

– Con lớn rồi con với tới. – Nó nói.

Nhàn quay mặt đi.

Chủ nhật, Lộc ra ghe ăn trưa. Anh đi xuồng đưa đò của một người hàng xóm ông Tám, lần đầu tiên ra Cồn Mắm sau hai năm. Anh đem theo một chục bánh bao, một con gà luộc mua ở chợ Bến Gỗ. Anh ôm thằng Ốc, nghe nó kể chuyện bảy con cá kèo bằng cái giọng hớn hở như kể chuyện đánh giặc.

Chiều, mây đen kéo tới từ phía biển đúng như Hòa nói. Ông Tám dọn đồ vào khoang, Lộc với thằng Ốc ngồi trong mui chơi cờ ca rô trên tấm ván. Nhàn một mình đi ra chỗ cây cọc.

Cô đứng trước nó. Gió mạnh dần, rừng mắm sau lưng cô xào xạc, nước đang lớn, đã lên tới vạch tám tấc, vừa liếm qua mặt bùn. Mưa lắc rắc mấy hột lớn trên vai cô.

Cô nhìn vết khắc "15-10-54".

Sáu năm nay, mỗi lần ra đây giỗ ba, cô đều nhìn nó. Mấy năm đầu cô khóc. Hai năm nay cô không khóc. Cô nghĩ là thời gian. Người ta nói thời gian làm lành mọi thứ.

Bây giờ, sau hai ngày ăn cá kèo, canh chua, cơm cháy, sau hai đêm ngủ trên ghe nghe sóng vỗ, cô nhìn vết khắc, và cô thấy ba.

Ba cô ngồi dựa lưng vào cây cọc này, đội cái mũ vàng còn mới, cần câu cắm trên bùn, miệng nhai cọng cỏ. Ba cô gọi "Nhàn ơi, ra đây coi con cá thòi lòi nó leo cây nè". Ba cô cười, cái răng cửa sứt một miếng do hồi trẻ té xe. Đêm đó ba cô gọi vô tuyến, ông Tám ngồi trên ghe nghe được, nói ba chỉ kịp nói mấy câu rồi mất sóng. Ba cô không về.

Nhàn ôm cây cọc, áp trán vào thớ gỗ đước sần sùi, và khóc như con nít. Nước mắt nóng, mặn, trộn với nước mưa. Cô khóc thành tiếng, tiếng khóc cô chưa từng để ai nghe, khóc lớn tới mức tiếng mưa trên lá mắm cũng không át được. Không có ai ở đây đếm nhịp tim cô. Không có ai gợi ý cô hướng tới những kỷ niệm tươi vui.

Cô khóc tới khi mưa ướt hết áo.

Lúc cô về tới ghe, thằng Ốc đang đứng ở mép mui, tay cầm cái khăn. Nó đưa khăn cho mẹ, không hỏi gì. Cô lau mặt. Nó ngồi xuống cạnh cô, dựa đầu vào vai cô, nhìn mưa rơi trên mặt sông.

– Mẹ ơi.

– Gì con?

– Ở đây con ngủ ngon mà con hổng buồn ngủ. – Thằng nhỏ nói, chậm rãi, như đang nghĩ một chuyện khó. – Ở nhà ăn cơm Bữa Lành xong con buồn ngủ lắm. Ăn xong là muốn ngủ liền. Ở đây ăn ba chén mà con hổng buồn ngủ gì hết trơn.

Nhàn nhìn con.

Cô nghĩ tới chính mình. Hai ngày nay, cô thấy mọi thứ rõ hơn. Mùi cá kho rõ hơn. Tiếng sóng rõ hơn. Cơn giận rõ hơn. Nỗi nhớ ba rõ tới mức làm cô đau như bị ai bẻ quặt tay. Cô tưởng đó là vì Cồn Mắm, vì không khí ngoài đê, vì đã lâu không ra đây.

Cô nhớ cái mã Hiển nói. BL-7. Gói vi chất số bảy. Áp dụng từ tháng Sáu, cho cả hộ.

Cả hộ.

— Hết chương 7 —