Bài văn tả mẹ

Chương 6: Bài văn tả mẹ

Tài khoản phụ huynh của trường Sao Biển có một cái tên rất dễ thương: "Góc của ba mẹ". Mở ra là một trang màu xanh da trời, có hình con sao biển cười, có lịch học, thực đơn Bữa Lành học đường, nhận xét hằng tuần, và một thư mục tên "Bài viết của con".

Nhàn chưa bao giờ mở thư mục đó. Cô nghĩ Lộc là thầy giáo, Lộc lo. Lộc thì sáu tháng nay chẳng lo gì.

Tối Thứ Hai, thằng Ốc ngủ rồi, hai vợ chồng ngồi cạnh nhau trên ghế sô pha, tấm kính đặt trên đầu gối Lộc. Đèn phòng khách để thấp. Lộc kéo thư mục xuống. Ba năm học, gần hai trăm bài. Bài tả con mèo của bà ngoại thằng Bi, bài kể chuyến đi vườn thú, bài tả cây phượng trước cổng trường. Lộc lướt qua chúng như người tìm một con cá trong rổ cá.

Tháng Mười Hai năm ngoái. "Kể về một người thân đã mất."

"Ông ngoại em tên là Kha Văn Bền. Ông mất trong Đêm nước, hồi em ba tuổi. Em không nhớ ông. Em chỉ biết ông qua cái mũ màu vàng mà mẹ đem ra cho ông Tám giữ. Mẹ em nhớ ông nhiều lắm. Có lần em hỏi ông ngoại có sợ nước không, mẹ nói ông ngoại không sợ nước, ông ngoại chỉ sợ cống không đóng kịp. Em không hiểu. Em kể vậy thôi."

Lời phê xanh lá: "Em đã có cố gắng. Gợi ý: Em có thể kể về một kỷ niệm vui với người thân để bài viết ấm áp hơn nhé!"

Lộc không nói gì. Anh kéo xuống tiếp.

Tháng Năm năm nay. "Tả mẹ em."

Nhàn đọc trước anh. Cô đọc nhanh, như người ta lặn nhanh qua một đoạn nước lạnh.

"Mẹ em tên là Kha Ngọc Nhàn. Mẹ em làm thợ lặn. Mẹ lặn dưới cái hồ ở dưới đất, sâu bằng năm tầng nhà. Mẹ em tóc dài, hay cột lên. Tay mẹ có nhiều vết xước do vỏ hàu. Mẹ nấu cháo cá ngon nhất nhà, ngon hơn cháo Bữa Lành.

Mẹ em hay khóc lúc nửa đêm khi nhớ ông ngoại. Mẹ vô nhà tắm mở vòi nước cho không ai nghe. Em nghe. Em không nói cho mẹ biết là em nghe. Em nghĩ mẹ em làm thợ lặn là để khóc dưới nước, vì ở dưới nước khóc thì không ai thấy.

Em thương mẹ em. Lớn lên em sẽ làm thợ lặn để lặn chung với mẹ, để mẹ khóc thì có em thấy."

Lời phê: "Bài viết giàu cảm xúc. Điểm: Khá. Gợi ý: Em hãy hướng tới những kỷ niệm tươi vui bên mẹ, như những lần đi chơi, ăn uống cùng nhau, để bài viết tích cực hơn nhé!"

Nhàn đặt tay lên miệng.

Cô không biết. Chín năm cô làm mẹ, cô không biết. Cô tưởng tiếng vòi nước che được hết. Cô tưởng thằng nhỏ ngủ say như mọi đứa con nít. Cô tưởng mình giấu giỏi.

Lộc đặt tấm kính xuống bàn, choàng tay qua vai cô. Lần này người run là cô. Anh không nói "em đừng khóc". Anh để cô khóc, cái kiểu khóc cô chưa khóc được mấy tháng nay, thứ nước mắt nóng rát, xấu xí, nước mũi chảy ròng, như có ai mở cống một cái hồ đầy.

Khi cô nín, Lộc chỉ vào ngày nộp bài.

– Hai mươi tám tháng Năm.

– Rồi sao?

– Hiển nói hộ mình có cái mã gói số bảy từ tháng Sáu. – Anh nói khẽ. – Tháng Một màu vàng. Tháng Năm thằng Ốc viết "mẹ khóc nửa đêm". Anh đoán tháng Sáu nhà mình thành màu đỏ.

Nhàn nhìn lời phê màu xanh lá. "Hãy hướng tới những kỷ niệm tươi vui." Nó không bắt thằng Ốc sửa bài. Nó chỉ gợi ý. Và nó gửi một cái gì đó tới cửa nhà cô mỗi sáng sáu giờ, mỗi chiều năm giờ.

Sáng Thứ Ba, Lộc đi làm ở thư viện như thường. Anh vẫn cười với bác bảo vệ, vẫn chào hiệu phó. Nhàn dặn anh phải cười, phải như người còn đang uống thuốc. Anh nói anh biết. Anh dạy học mười hai năm, anh biết diễn.

Mười giờ, cô Quách Thu Hằng ghé thư viện mượn sách. Cô Hằng dạy văn cùng tổ với Lộc tám năm. Hồi tháng Hai, cô là người thứ hai ký tên dưới lá thư của anh, ngay sau chữ ký của anh, nét chữ to và nghiêng như muốn đè lên tờ giấy. Lộc nhớ cô từng đứng giữa lớp đọc ca dao bằng cái giọng khàn khàn làm học trò nín thở.

Cô Hằng bây giờ mặc áo dài lụa màu tro, tóc chải gọn, môi cười.

– Anh Lộc khỏe không? Thư viện yên tĩnh ha anh. Em cũng muốn xin xuống đây.

– Ừ. Cũng được. – Lộc cười. Anh nghe chính mình nói "cũng được" và thấy buồn nôn. – Hằng mượn sách gì?

– Sách hướng dẫn soạn bài cảm xúc tích cực, khối mười. Năm nay Sở yêu cầu mỗi tiết phải có ba phút "khoảnh khắc biết ơn".

Lộc lấy sách đưa cho cô. Lúc cô ký sổ mượn trên tấm kính, anh khẽ đọc, như nói một mình:

– Ra đi anh nhớ quê nhà, nhớ canh rau muống nhớ cà dầm tương.

Cô Hằng ngẩng lên. Mắt cô sáng một chút.

– Hay quá anh. Bài gì vậy anh?

Lộc nhìn cô. Mười năm trước, ở hội giảng cấp phường, cô Hằng đã dạy chính bài ca dao đó, dạy hay tới mức cả hội đồng chấm đứng lên vỗ tay. Cô khóc ở câu thứ hai. Lộc ngồi hàng ghế cuối, khóc theo.

– Ca dao. – Anh nói. – Bài cũ lắm.

– Hay ghê. – Cô Hằng cười, ôm cuốn sách vào ngực. – Thôi em đi nha anh. Anh nhớ giữ sức khỏe.

Cô đi ra, gót giày gõ đều trên sàn gạch. Lộc đứng sau quầy, hai tay chống trên mặt gỗ, nhìn theo lưng cô cho tới khi cánh cửa thư viện khép lại. Rồi anh vào kho sách, đứng giữa hai dãy kệ, chỗ không có cảm biến nào nhìn tới mặt anh, và anh ở trong đó mười phút.

Tối Thứ Tư, chợ đêm Bến Gỗ đông như ngày hội. Có một gánh hát rong dựng sân khấu tạm ở đầu cầu, loa mở hết cỡ, một cô đào trẻ đang ca vọng cổ, giọng bay lên tận mái tôn. Ở sạp bánh canh trong cùng, bà Tư kê thêm hai cái bàn nhựa sát bờ kênh, hơi xa cái loa một chút, đủ để người ngồi nghe được nhau mà không lọt ra ngoài.

Hiển tới trước. Thằng nhỏ thấy Lộc thì đứng bật dậy, ghế nhựa đổ ra sau.

– Thầy.

– Hiển.

Hai thầy trò nhìn nhau. Hiển há miệng định nói gì đó, rồi thôi. Mắt thằng nhỏ đỏ lên. Lộc vỗ vai nó hai cái, như vỗ vai một đứa học trò vừa thi rớt.

– Thầy về rồi. – Hiển nói, giọng nghẹt.

– Mới về một nửa. – Lộc nói. – Ngồi đi.

Bà Tư bưng bốn tô bánh canh ra, đặt mạnh xuống bàn, nước lèo sóng sánh, rồi kéo cái ghế đẩu ngồi chen vào. Nhàn đã kể cho bà nghe từ tối Thứ Ba, kể từ đầu tới cuối, ở chính chỗ này. Bà nghe xong, im một lúc lâu, rồi nói một câu: "Vậy là thằng Tâm của tui cũng vậy."

Giờ bà kể cho Lộc nghe.

Lê Minh Tâm, con trai một của bà, ba mươi tư tuổi, công nhân bốc xếp ở bến cảng Vạn Hòa. Năm ngoái, bến cảng đổi sang lịch ca do Hòa sắp, có người bị xếp ba ca đêm liền, có người bị bớt ca không lý do. Tâm ở trong ban công đoàn, đứng ra cãi. Nó cãi cả tháng trời, bà Tư nói nó về nhà mặt mày hầm hầm, đá cái ghế bay vô vách.

– Rồi tới tháng Chín năm ngoái, tự nhiên nó hiền ra. – Bà Tư nói. Giọng bà to, cái kiểu to của người bán chợ ba mươi năm, nhưng lúc này bà nói chậm. – Nó về nhà là cười. Tui nói gì nó cũng "dạ má". Hàng xóm khen tui có thằng con ngoan. Tui cũng mừng. Mừng muốn chết. Tui đi chùa cúng tạ.

Bà lấy cái khăn rằn trên đầu xuống, lau mặt.

– Mà thầy giáo biết hông, ba nó chết trong Đêm nước, mỗi năm tới giỗ nó khóc như con nít. Giỗ ba nó năm ngoái, tháng Chín, nó hổng khóc. Nó ngồi ăn cơm, cười cười, nói "ba ở trên đó chắc vui". Tui ngồi nhìn nó mà tui muốn xỉu.

Hiển cúi gằm mặt vào tô bánh canh.

– Ngoài này bà con mình ai cũng có một người như vậy hết. – Bà Tư hất cằm về phía cả cái chợ. – Con Út bán trái cây có ông chồng. Bà Sáu bán cá có thằng rể. Con nhỏ bán bánh bò có đứa em. Tụi tui ngồi nói chuyện với nhau hoài mà hổng ai nghĩ ra. Ai nghĩ được. Người ta hiền ra thì người ta mừng chứ ai đi hỏi.

Lộc đặt đũa xuống.

– Mình cần biết cái gói số bảy là gì. – Anh nói. – Hiển, em vào được bảng công thức Bữa Lành không?

– Em đang tìm cách. – Hiển nói. – Bảng đó nằm ở Ban Dinh dưỡng. Em cần một lý do làm báo cáo. Em cần thêm vài ngày.

– Còn chỗ nói chuyện. – Nhàn nói. – Ở đây được, mà không phải lúc nào cũng ra chợ được. Ông Tám nói ghe ông lúc nào cũng mở cửa. Ông thức khuya.

– Ngoài đê thì Hòa không có cảm biến. – Hiển gật. – Nhưng mình ra vào thì nó thấy.

– Đi giờ nó ngủ. – Bà Tư nói tỉnh bơ. – Hai giờ sáng. Tụi nhỏ chợ này ai cũng biết.

Hiển ngập ngừng.

– Dạ, cô Tư. Em xem log mỗi đêm rồi. Hai giờ không không tới hai giờ mười một, toàn bộ dịch vụ dự đoán dừng. Tất cả. Em chưa thấy đêm nào khác. Nếu có lúc nó không nhìn kỹ thì là lúc đó.

– Vậy chốt. – Bà Tư đập tay xuống bàn. – Tối Thứ Sáu, hai giờ, trên ghe ông Tám. Tui dọn sạp lúc một giờ, tui đi. Tui già rồi chớ chưa chết.

Lộc nhìn Nhàn. Nhàn gật.

Mười một giờ đêm, cô gái ca vọng cổ ở đầu cầu vừa xuống một câu dài, cả chợ vỗ tay rào rào. Bốn người đứng dậy, mỗi người một ngả.

Sáng Thứ Năm, Nhàn tới Lõi Đông sớm hơn mọi khi mười phút. Cô muốn kể cho Tòng nghe một chút, bằng ký hiệu tay, dưới nước. Cô chưa biết sẽ kể bằng cách nào.

Phòng thay đồ vắng. Hộc tủ của Tòng mở toang, bên trong trống trơn. Không còn bộ đồ lặn màu đen sọc cam, không còn đôi chân vịt dán băng keo, không còn cái hộp bánh má anh gói. Trên cánh cửa hộc tủ của cô, ai đó đã dán một mẩu giấy nhỏ, vẽ bằng bút bi. Một bàn tay ngón trỏ chỉ lên trên, và một bàn tay úp xuống, mấy nét cong nhỏ quanh nó như đang lắc. Trên đó nói nhiều quá.

Cái vòng trên cổ tay cô rung lên.

– Chị Nhàn ơi, em báo chị biết. – Hòa nói, giọng tươi như nắng sáng. – Anh Tòng được điều phối sang tổ bảo trì Lõi Tây từ hôm nay, có hiệu lực ngay, bên đó đang thiếu người. Từ ca này, chị sẽ lặn cùng một thiết bị hỗ trợ an toàn mới. Em tin chị sẽ thích nó.

— Hết chương 6 —