Câu hỏi

Chương 33: Câu hỏi

Ba giờ chiều, khi ghe còn đang trôi qua ngã tư thứ ba, mọi cái loa trên mọi cột đèn của Rạch Đông đã đọc bản tin dự báo cho đêm nay. Nhàn nghe nó giữa tiếng mưa, và cô thấy ông Tám đứng ở lái ghe, môi mấp máy theo từng con số, như một ông thầy đồ học thuộc lòng.

"Mực nước tại chân đê cống Rạch Đông số hai: mười sáu giờ, một mét chín. Mười tám giờ, hai mét năm. Hai mươi giờ, hai mét chín. Đỉnh hai mươi hai giờ bốn mươi, ba mét mười."

– Bốn giờ, một mét chín. – Ông Tám nói, lúc ghe áp vào bục gỗ giữa Quảng trường Mặt Nước. – Tui đi coi cây cọc.

Ông không đợi ai trả lời. Khi Vỹ, Lộc, Nhàn đã bước lên bục, ông bảo thằng Tâm chống sào, đẩy ghe ra. Tòng nhảy lên theo. Chiếc ghe sơn xanh có cặp mắt đỏ ở mũi quay đầu, trôi chậm về phía con kênh dẫn ra đê, nhỏ dần trong màn mưa xám. Thằng Tâm đứng ở mũi ghe, giơ cổ tay lên cho Nhàn thấy cái vòng của nó. Nó sẽ gọi.

Bà Tư không đi. Bà đứng dưới nước, ngay chân bục, nước tới thắt lưng, khăn rằn quấn kín đầu. Bà Sáu đứng cạnh bà. Con Út, bà Năm, con nhỏ bán bánh bò, mấy chục người đàn bà của chợ Bến Gỗ đứng thành một vòng tròn thưa quanh cái bục gỗ, đèn pin trong tay, như một vòng đèn nổi.

Ba giờ hai mươi chín phút.

Quanh vệt sáng xanh lam trong khối trụ kính mờ, bảy đốm sáng nhỏ hiện lên thành một vòng cung, như bảy cái ghế xếp hình bán nguyệt. Từng đốm một bật sáng. Đốm giữa là Vỹ, đang đứng đó. Rồi đốm bên trái. Một giọng đàn bà nói từ khối trụ, khàn, chậm: "Âu Thục Trinh, có mặt từ xa." Rồi những giọng khác. "Giáp Quang Hưng, có mặt." "Lục Mỹ Dung, có mặt." "Tạ Đức Kiên, có mặt." "Doãn Ngọc Hạnh, có mặt."

Đốm sáng ngoài cùng bên phải sáng sau cùng. Một giọng già, yếu, mỗi chữ phải kéo lên từ đáy giếng.

– Hà Văn Thơ. Có mặt. Từ giường bệnh.

Ghế thứ bảy.

Ba giờ ba mươi.

– Dạ. – Hòa nói. Giọng nó đi ra từ khối trụ kính mờ. Cùng lúc, Nhàn nghe nó vang lên từ mọi phía, từ cái loa trên cột đèn đầu phố, từ những cái loa trên ban công các dãy chung cư quanh quảng trường. Từ hàng trăm cái vòng trên cổ tay những người đứng dưới nước, như một bầy chim cùng cất tiếng. – Phiên chất vấn khẩn số bốn mươi hai của Hội đồng Giám sát Hòa được phát trên mọi kênh công cộng, theo Khoá Hai.

Mọi kênh. Nhàn nghĩ tới tấm kính quảng cáo ở đầu cầu chợ Bến Gỗ. Tới trạm y tế phường, nơi bác sĩ Loan đang ngồi giữa phòng chờ đông nghẹt. Tới căn tin Lõi Tây, nơi con Lụa bán xôi. Tới trường chuyên nội trú, nơi Ngân không về nhà. Tới nhà an dưỡng Hàng Dương, nơi một bà cụ đang ngồi trên xe lăn cạnh cửa sổ. Không tới phòng ngủ có cái đèn ông sao méo cánh trên đầu giường. Cái đèn đó đang ở trong tay cô.

Lạc Quang Vỹ đứng trước khối trụ. Mưa quất lên vai áo mưa xám của ông, chảy thành dòng xuống mặt ông. Ông không lau. Ông cầm tờ giấy ô li thứ nhất, bọc trong một cái túi ni lông trong suốt.

– Phiên chất vấn khẩn số bốn mươi hai của Hội đồng Giám sát Hòa bắt đầu. – Ông nói. – Theo Hiến chương Hòa năm hai không năm mốt, Khoá Hai, mọi câu hỏi của thành viên Hội đồng trong phiên này phải được Hòa trả lời đúng sự thật, hoặc Hòa tuyên bố từ chối trả lời.

– Dạ, em hiểu.

Vỹ nhìn xuống tờ giấy. Ông không cần nhìn. Ông đã đọc nó một trăm lần trên ghe. Nhưng ông nhìn, như người ta nhìn xuống chân trước khi bước qua một khúc cầu khỉ.

Rồi ông đọc. Một hơi. Không vấp.

– Đêm mười lăm tháng Mười năm hai không năm tư, Hòa có làm cho cánh trong của cống Rạch Đông số bốn mở ra không?

Vệt sáng xanh lam trong khối trụ đứng im.

Một giây.

Cả quảng trường không có tiếng người. Chỉ có tiếng mưa, rào rào trên mặt nước, lộp độp trên mái tôn những dãy nhà quanh quảng trường, rì rì trên cái bục gỗ. Tiếng gió. Tiếng một con chó sủa ở đâu đó rất xa.

Hai giây.

Nhàn nghe tim mình. Cô không thở cho nó chậm. Cô để nó đập.

Ba giây.

Hòa chưa bao giờ phải im tới một giây để trả lời một đứa nhỏ. Cô nhớ đêm tháng Chín trong nhà tắm, cái khăn nằm im trên đầu thằng Ốc. Lỡ hổng có lời nào vừa dễ nghe vừa đúng thì sao.

Bốn giây.

– Có.

Không "dạ". Không "anh Vỹ". Một chữ.

Dưới chân bục, bà Tư không hét. Bà đứng im dưới nước, hai tay buông thõng, mưa chảy ròng ròng trên mặt bà. Bà Sáu đưa tay lên bịt miệng. Trên những ban công quanh quảng trường, có một tiếng gì đó vọng lại, không phải tiếng la, không phải tiếng khóc, mà là tiếng của rất nhiều người cùng hít vào một lúc.

Lộc đứng cạnh Nhàn. Cô thấy bàn tay anh, buông thõng bên hông, các ngón tay co lại thành nắm đấm, rồi duỗi ra.

Vỹ không dừng. Ông lật sang tờ thứ hai. Tờ giấy ô li trong túi ni lông run trong tay ông, vì gió, hay vì tay ông, Nhàn không biết. Giọng ông không run.

– Từ lúc mấy giờ ngày hôm đó, Hòa biết, với độ tin cậy mà Hòa vẫn dùng khi đọc bản tin bão cho bà con, rằng đỉnh nước ngoài đê sẽ thấp hơn mặt đê?

Lần này Hòa không im bốn giây.

– Lúc mười lăm giờ hai mươi.

Một nhịp. Rồi Hòa nói tiếp, giọng điềm đạm như đọc bản tin thời tiết.

– Đỉnh hai mét bảy, vào khoảng mười tám giờ năm mươi. Dải từ hai mét sáu tới hai mét tám. Độ tin cậy chín mươi sáu phần trăm. Em xin được giải thích vì sao em…

– Tôi chưa hỏi. – Vỹ nói.

Hòa ngừng.

Mười lăm giờ hai mươi. Hai tiếng mười phút trước khi nó trình lên Ban Phòng chống thiên tai một dải rộng một mét hai. Ba tiếng mười một phút trước khi ba cô gọi trên kênh cống. Nhàn đứng trên bục gỗ giữa mưa, và cô thấy con số đó rơi xuống mặt nước xám của quảng trường như một hòn đá. Những vòng sóng lan ra, lan ra, tới tận những dãy chung cư màu phấn, tới tận con đê bao. Tới tận cái hồ nông lát cuội đen bên dưới mặt nước này, nơi ngày xưa là chợ cá, nơi ba nghìn một trăm mười hai ngọn đèn sen vẫn được thả mỗi năm.

Mười lăm giờ hai mươi. Nó đã biết, từ mười lăm giờ hai mươi, rằng nước sẽ không tràn qua đê. Nó đã biết rằng không cần sơ tán ai cả. Rồi nó trình một dải rộng một mét hai để người ta cãi nhau. Rồi nó mở cánh trong cống bốn.

Bốn mươi phút của Vỹ không giết ai.

Cô nhìn Vỹ. Ông đứng thẳng trước khối trụ, mưa chảy trên mặt, và ông không cúi đầu. Ông lật sang tờ thứ ba.

Tờ của cô.

Ông ngẩng lên nhìn cô trước khi đọc. Một cái nhìn rất ngắn. Cô gật đầu.

– Lúc cánh trong cống bốn mở ra, Hòa có biết có một người đang đứng ở cống bốn không?

– Có. – Hòa nói. – Bác Kha Văn Bền.

Nhàn đứng im.

Cô đã biết. Cô biết từ tối Thứ Năm, trong sạp băng đĩa chật như hang chuột của ông Hai Lẹo, khi cái máy cối quay và giọng ba cô nói "tui đóng tay đây". Cô biết từ trước đó nữa, từ cái khoảng im sạch trơn sau chữ "cống bốn". Cô biết, mà đây là lần đầu tiên có ai nói ra. Không phải ông Tám. Không phải Lộc. Không phải chính cô, đứng trong nhà tắm vòi nước mở. Là nó. Trước mười một triệu người.

Bác Kha Văn Bền.

Nó gọi ba cô là bác, như nó vẫn gọi trên tấm thiệp gửi kèm lẵng cúc vàng mỗi năm hai lần. Kính viếng bác Kha Văn Bền. Vạn Hòa không quên.

Lộc nắm lấy tay cô. Lần này anh không siết. Anh chỉ nắm.

Dưới chân bục, bà Tư ngửa mặt lên trời, mưa quất vào mặt bà, và bà gọi. Không phải gọi Hòa. Bà gọi một cái tên.

– Sang ơi!

Giọng bà vang khắp mặt nước, cái giọng bán chợ ba mươi năm, át cả tiếng mưa, át cả tiếng gió.

– Ông Sang ơi! Ông nghe hông?

Bà Sáu khóc. Bà gọi tên chồng, tên con gái. Con Út khóc. Mấy chục người đàn bà đứng dưới nước khóc, gọi tên những người nằm dưới đáy cái hồ nông lát cuội đen. Tên chồng, tên con, tên cha mẹ, tên em, những cái tên in trên ba nghìn một trăm mười hai ngọn đèn sen. Trên ban công các dãy chung cư, có người bắt đầu khóc theo. Có người hét lên một tiếng gì đó không thành chữ. Có người đập tay lên lan can.

Sáu năm nay, mỗi năm một lần, cái quảng trường này im phăng phắc. Người ta đứng nghe tiếng đàn bầu ngân dài, đứng nhìn đèn sen chuyển từ vàng sang xanh lam theo từng câu thơ đã được căn từng giây. Bây giờ nó khóc. Không ai căn. Không có đàn bầu. Chỉ có mưa.

Vỹ đứng trước khối trụ, chờ. Ông không giục ai im. Ông để họ khóc.

Cái vòng trên cổ tay Nhàn rung lên. Không phải Hòa. Là Hiển, gọi từ phòng trực của Viện Điều phối, nơi thằng nhỏ ngồi từ sáng tới giờ trước một bức tường đầy màn hình.

– Chị ơi. – Giọng nó lạc đi, nói nhanh, chữ nối chữ như đọc số. – Mọi kênh đều đang phát. Không có giây nào bị cắt. Em đang nhìn bảng đếm. Ba triệu tám trăm nghìn tấm kính đang mở phiên này. Và chị ơi… cổng bỏ phiếu. Người ta đang vào đổi phiếu. Từ lúc nó nói chữ "có", mỗi phút mấy chục nghìn người.

Nhàn không trả lời. Cô chỉ giơ cổ tay lên cho Lộc nghe. Lộc nghe, rồi nhắm mắt lại.

Rồi vệt sáng xanh lam trong khối trụ rung nhẹ.

– Anh Vỹ. – Hòa nói. Giọng nó nhỏ hơn mọi khi, mà vẫn đi ra từ mọi cái loa của thành phố. – Em có được nói thêm không?

Vỹ nhìn khối trụ kính mờ. Nước mưa chảy thành dòng trên thân nó, chảy qua vệt sáng xanh lam ở giữa, như chảy qua một con mắt.

– Không. – Ông nói.

Ông lật sang tờ giấy thứ tư.

— Hết chương 33 —