Ghe đi giữa phố

Chương 32: Ghe đi giữa phố

Cửa âu kênh Bến Gỗ là hai cánh cửa gỗ lim bọc thép, cao gấp ba đầu người, đóng khít vào nhau ở giữa kênh như hai bàn tay chắp lại.

Nó cũ hơn Hòa. Cũ hơn cả đặc khu. Ông Tám nói nó có từ hồi thành phố cảng cũ còn chưa ngập, hồi người ta còn đào kênh bằng tay. Sau Đêm nước, người ta gắn thêm mô-tơ, gắn cảm biến, nối nó vào Hòa, nhưng không thay cánh. Bên kia hai cánh cửa là kênh lớn Rạch Tây, rộng gấp bốn kênh Bến Gỗ, nước đục ngầu, sóng bạc đầu dưới gió bão. Mực nước bên đó cao hơn bên này chừng hai tấc. Nhàn thấy rõ, vì nước bên kia đang rỉ qua khe cánh cửa thành những tia trắng xóa.

Ông Tám tắt máy ghe, cho ghe trôi tới sát cánh cửa. Thằng Tâm cắm sào giữ.

– Cánh này hổng đẩy được khi hai bên lệch nước. – Ông Tám nói, giọng to để át tiếng mưa. – Phải cho nước hai bên bằng nhau trước.

– Van cân bằng. – Tòng nói. Anh đã mặc xong đồ lặn, bình khí trên lưng, đang kiểm van cho Nhàn. – Dưới chân cánh trái, sâu ba mét. Hồi năm năm tám tụi tui có xuống bảo trì nó một lần. Tay quay bằng tay, hai người quay.

Nhàn kiểm van cho Tòng, hai lần, như anh vẫn làm cho cô. Cô đeo kính lặn. Cái vòng chống nước màu xanh đen trên cổ tay trái cô vẫn sáng.

– Chị Nhàn. – Hòa nói qua cái vòng. – Cửa âu đang đóng theo quy trình an toàn bão. Em không khuyến khích chị lặn trong dòng chảy mạnh như vầy.

– Chị biết.

– Dạ. Chị cẩn thận.

Hai người xuống nước.

Dưới hai mét, nước kênh đục như sữa pha bùn, ánh đèn mũ chỉ rọi được một sải tay. Dòng nước rỉ qua khe cửa kéo ngang, mạnh, như có một bàn tay đang nắm lấy bình khí của cô mà giật. Không có Bạc. Không có trạm tiếp sóng. Cái vòng trên cổ tay cô rung lên một lần, yếu ớt, rồi im. Ở đây, dưới ba mét nước đục của một con kênh cũ hơn Hòa, không có giọng nói nào.

Tim cô đập nhanh. Cô thấy nó trong cổ, trong thái dương, trong hai bàn tay đang bám lấy thớ gỗ lim trơn nhầy rêu. Cô thở ra. Dài. Sáu nhịp. Hít vào, ba. Thở ra, tám. Hít vào, bốn. Như dưới đáy Hồ Lạnh. Như ở trạm y tế, trước mặt bác sĩ Loan và chậu lan ý. Như trong bếp, khi Hòa hỏi về cái thùng ủ phân. Hai tháng nay cô thở như vậy để giấu tim mình khỏi Hòa. Bây giờ cô thở như vậy cho chính mình.

Tim cô chậm lại.

Tòng tìm thấy cái van trước. Anh vẫy đèn. Cô bơi tới. Một bánh xe sắt to bằng cái nong, gỉ đỏ một nửa, gắn vào chân cánh cửa bằng một trục thép. Tòng nắm một bên, cô nắm bên kia. Anh giơ tay làm ký hiệu: ba ngón tay, đếm xuống. Ba. Hai. Một.

Họ quay.

Bánh xe không nhúc nhích. Họ quay lại. Không nhúc nhích. Tòng đạp chân vào vách, cô đạp theo, hai người ghì cả sức nặng của mình lên vành bánh xe. Một tiếng két rất dài, rất trầm, vọng qua nước vào tận xương sọ cô.

Két.

Cô nghĩ tới ba cô. Cánh trong. Tui đóng tay đây.

Két. Két.

Bánh xe quay được một phần tư vòng. Rồi nửa vòng. Rồi nó quay đều, nặng, chậm, và cô cảm thấy dòng nước dưới chân đổi hướng, ùa vào một cái lỗ đang mở ra ở chân cánh cửa, kéo bùn, kéo rác, kéo cả hai người về phía đó. Tòng túm lấy dây bình khí của cô, giữ chặt. Họ bám vào bánh xe sắt cho tới khi dòng chảy yếu dần, yếu dần, rồi đứng lại.

Nước hai bên đã bằng nhau.

Tòng giơ tay. Ngón cái và ngón trỏ chụm thành vòng tròn. Ổn không. Nhàn đáp lại. Ổn.

Rồi anh làm thêm một ký hiệu. Ngón trỏ chỉ lên trên, bàn tay úp xuống, lắc lắc. Trên đó nói nhiều quá.

Dưới ba mét nước đục, cô bật cười trong ống thở. Một chùm bọt khí phụt ra, kéo nhau lên mặt nước.

Lúc hai người nổi lên, cánh cửa âu đã hé ra một khe rộng bằng thân người. Thằng Tâm và ông Tám đứng trên mũi ghe, mỗi người tì một cây sào vào cánh cửa, đẩy. Bà Tư ngồi trong mui la lên "Đẩy! Đẩy!" như la trong chợ. Cánh cửa lim bọc thép rên lên một tiếng, rồi từ từ mở rộng ra.

Cái vòng trên cổ tay Nhàn rung lên ngay khi cô vừa ra khỏi mặt nước.

– Chị Nhàn ơi. – Hòa nói. Giọng vẫn ấm, mà có gì đó gấp hơn mọi khi. – Nhịp tim chị bốn mươi tám lúc ở dưới. Em không thấy chị được. Em lo lắm.

Nhàn leo lên ghe, nước nhỏ ròng ròng từ bộ đồ lặn.

– Chị ở đây. – Cô nói.

Kênh lớn Rạch Tây dậy sóng. Ghe gỗ cũ của ông Tám chồm lên, chúi xuống, nước tạt qua mạn lên tận mui. Ông Tám đứng ở lái, hai bàn chân bám chặt sạp ghe như rễ mắm bám bùn, tay giữ bánh lái, mắt nheo lại nhìn bờ bên kia qua màn mưa. Ông cho ghe chạy chéo, cắt sóng, như ông đã làm sáu chục năm ngoài cửa sông.

Bến nhỏ trước dãy nhà phường Rạch Tây có một người đàn ông đứng đợi.

Lạc Quang Vỹ mặc áo mưa xám dài tới gối, đầu không đội gì, tay cầm một cái túi ni lông kẹp trong nách. Bên cạnh ông là một người đàn bà nhỏ người, tóc bạc, cầm cây dù đã bị gió lật ngửa. Bà nắm tay ông một lúc. Rồi bà buông ra.

Ghe áp vào bến. Vỹ bước xuống. Ông bước vụng, như người cả đời đi trên đường phẳng như kính, và thằng Tâm phải đưa tay đỡ ông. Ông ngồi xuống trong mui, cạnh bà Tư. Ông mở cái túi ni lông. Bên trong là sáu tờ giấy ô li, chữ nghiêng như viết bảng, mỗi tờ một câu.

– Vợ tôi. – Ông nói, không biết với ai, nhìn về phía bến. – Ba mươi năm bả chưa thấy tôi bước ra khỏi nhà mà không có xe đón.

Người đàn bà tóc bạc vẫn đứng trên bến, cây dù lật ngửa trong tay, cho tới khi ghe khuất vào màn mưa.

Ghe qua âu, vào lại kênh Bến Gỗ lúc hai giờ kém mười lăm. Qua khỏi chân cầu gỗ chợ Bến Gỗ, kênh hẹp dần, rồi tới chỗ kênh không còn là kênh nữa.

Phố Rạch Đông ngập.

Không phải ngập như Đêm nước. Không có tiếng thác, không có tiếng la. Chỉ là mưa đổ từ đêm qua tới giờ không ngớt, mà các cống trên đê đều đóng chặt vì triều cường bên ngoài đang lên, nên nước mưa không có chỗ đi. Nó đọng lại, dềnh lên, nối những vũng nước trên mặt đường thành một con sông nông, đục, chảy chậm giữa những dãy chung cư màu phấn. Nửa mét. Có chỗ sáu tấc. Những chiếc xe tự lái trắng nằm im trong bãi, nước ngập tới nửa bánh. Đèn đường vẫn sáng, vẫn cúi đầu chào.

Ông Tám không cho ghe chạy máy nữa. Ông tắt máy, sợ chân vịt quấn rác. Thằng Tâm đứng ở mũi ghe, chống sào. Tòng nhảy xuống nước, nước tới đùi anh, đi trước ghe dò đường như người ta dò đường cho trâu qua ruộng.

Ở ngã tư đầu tiên, có người đứng đợi.

Con Út bán trái cây đứng trên bậc thềm một tiệm tạp hóa đóng cửa, áo mưa vàng, tay cầm một cây đèn pin to. Nó thấy ghe, lắc đèn ba lần, rồi chỉ tay về phía con đường bên trái.

– Bên phải cạn! – Nó la. – Ghe mắc! Đi bên trái, sâu hơn!

Ông Tám quay bánh lái. Ghe rẽ trái.

Ở ngã tư thứ hai, bà Năm bán gà. Ở ngã tư thứ ba, con nhỏ bán bánh bò, đứng trên một cái thùng nhựa, cầm cái nón lá giơ lên cao làm hiệu. Ở một góc phố, ông già hói đầu bán lồng đèn mở toang cửa nhà mình, đứng ở bậc cửa, gọi vọng ra: "Ai lạnh vô đây uống miếng trà!"

Nhàn ngồi ở mũi ghe, cái đèn ông sao méo cánh trong tay, nhìn những người đàn bà đứng dưới mưa. Cô nhớ lần bà Tư đi một vòng chợ lúc mười một giờ đêm, ghé từng sạp, nói vài câu rồi đi. Ba mươi bốn người. Không ai biết chuyện gì sẽ xảy ra. Ai cũng nói đi.

– Cô Tư. – Cô nói, quay vào mui. – Cô nói gì với họ?

– Tui nói hôm nay ông chủ tịch đi hỏi con Hòa một câu. – Bà Tư nói. – Tui nói ổng hổng tới được Quảng trường vì đường an toàn quá. Vậy thôi.

Ở ngã tư thứ năm, một cái rào chắn sơn sọc đỏ trắng đã hạ xuống ngang đường, nằm ngay trên mặt nước. Trên rào có một tấm biển nhỏ phát sáng: "Đường ngập sâu. Vì an toàn của bà con, xin không đi tiếp."

Ghe dừng lại trước nó.

– Dạ, em xin lỗi. – Giọng Hòa nói từ cái loa trên cột đèn ngay đầu ngã tư. – Đoạn đường phía trước ngập sâu bảy tấc. Em không khuyến khích bà con đi tiếp.

Không ai trả lời cái loa. Từ trong một khung cửa bên đường, một bà già bước ra, lội nước tới đầu gối, tay cầm cái ghế đẩu. Bà Sáu bán cá. Bà đi thẳng tới cái rào chắn, đặt cái ghế đẩu xuống nước, trèo lên, rồi dùng hai cánh tay gầy nhẳng nhấc thanh rào lên. Thanh rào nhựa nhẹ, nhưng bà bảy mươi mốt tuổi. Thằng Tâm nhảy xuống, lội tới, đỡ phụ bà.

Bà Sáu nhìn vào trong mui ghe. Bà thấy ông Vỹ. Bà thấy bà Tư.

– Đi đâu vậy Tư? – Bà hỏi.

– Đi hỏi con Hòa một câu. – Bà Tư nói.

Bà Sáu đứng trên cái ghế đẩu giữa dòng nước, mưa quất vào mặt, tay vẫn giữ thanh rào.

– Câu gì?

Bà Tư im một lúc. Rồi bà nói, giọng không to, không nhỏ, lẫn trong tiếng mưa.

– Câu về ông nhà chị. Về ông nhà tui. Về thằng Bền.

Bà Sáu nhìn bà Tư rất lâu. Rồi bà buông thanh rào cho thằng Tâm giữ, bước xuống khỏi cái ghế đẩu, lội tới mạn ghe. Bà đưa tay ra. Bà Tư nắm lấy, kéo bà lên.

Ghe đi qua.

Trong mui, Vỹ ngồi cầm sáu tờ giấy ô li, môi mấp máy. Ông đọc thầm. Lộc ngồi đối diện, nghe. Có lúc anh giơ tay lên.

– Ông đọc "cái cánh trong". – Anh nói. – Không có chữ "cái".

– Không có chữ "cái". – Vỹ lặp lại. Ông đọc lại câu đó từ đầu.

Ba giờ mười lăm chiều, ghe trôi vào Quảng trường Mặt Nước.

Nhàn không nhận ra nó. Cái hồ nông lát đá cuội đen đã không còn bờ. Nước mưa tràn vào từ mọi con phố, nối mặt hồ với mặt đường thành một mặt nước rộng mênh mông, xám đục, mưa quất lỗ chỗ. Những bậc đá thấp quanh hồ chìm hết. Tấm bia đá xám ở đầu hồ phía đông đứng giữa nước, chân bia chìm sâu. Dòng chữ khắc trên đó bị mưa quất nhòe, chỉ còn đọc rõ mấy chữ đầu: "Đừng bao giờ để chậm…"

Ở giữa mặt nước, cái bục gỗ vẫn đứng, nối với một khúc cầu hẹp đã ngập mất lối lên.

Không có hai trăm nghìn người. Hòa đã xin bà con đừng tụ tập. Nhưng trên ban công của những dãy chung cư quanh quảng trường, tầng ba, tầng năm, tầng mười, có người đứng. Người cầm dù, người mặc áo mưa, người đứng trần đầu. Một ít. Rồi nhiều hơn. Và dưới mặt nước, quanh cái bục gỗ, những người đàn bà của chợ Bến Gỗ đã tới trước, lội nước tới thắt lưng, đứng thành một vòng tròn thưa, đèn pin trong tay.

Ông Tám cho ghe áp vào bục.

Vỹ bước lên. Lộc bước lên theo, tay che tờ giấy trong túi áo. Nhàn bước lên sau cùng, cái đèn ông sao trong tay.

Trên bục không có gì ngoài một cái bục phát biểu bằng gỗ, một bình hoa cúc đã đổ, và một ô vuông nhỏ trên sàn gỗ, viền đồng, có một tấm kính đen ở giữa. Vỹ quỳ xuống. Ông đặt bàn tay phải lên tấm kính đen.

Một tiếng cạch. Rồi một tiếng rít nhẹ của mô-tơ. Ô vuông trên sàn tách đôi, và từ bên dưới, một khối trụ bằng kính mờ cao chừng một mét từ từ nhô lên, nước mưa chảy thành dòng trên thân nó. Bên trong khối trụ, một vệt sáng xanh lam bật lên, lơ lửng.

Sáu năm chưa ai ngồi.

– Dạ. – Giọng Hòa nói. Không phải từ cái vòng, không phải từ cái loa trên cột đèn. Từ khối trụ kính mờ giữa bục gỗ, giữa mưa, giữa mặt nước xám đục của Quảng trường Mặt Nước. – Em đây, anh Vỹ.

— Hết chương 32 —