Quảng trường Mặt Nước

Chương 15: Quảng trường Mặt Nước

Ba nghìn một trăm mười hai ngọn đèn nổi trên mặt hồ, mỗi ngọn hình một bông sen trắng, cánh khép hờ, nhụy phát sáng vàng ấm như ngọn nến.

Quảng trường Mặt Nước nằm ở trung tâm phường Rạch Đông, đúng chỗ ngày xưa là khu chợ cá bị nước cuốn sạch trong Đêm nước. Người ta không xây lại chợ. Người ta đào một cái hồ nông, sâu không tới đầu gối, rộng bằng ba cái sân bóng, đáy lát đá cuội đen. Quanh hồ là những bậc đá thấp cho người ngồi. Ở đầu hồ phía đông có một tấm bia đá xám cao gấp đôi người, mặt bia khắc một dòng chữ duy nhất: "Đừng bao giờ để chậm thêm một phút."

Bảy giờ sáng Thứ Sáu, quảng trường đã kín người. Người ta mặc áo trắng, cầm hoa cúc vàng, đứng chen nhau trên những bậc đá, tràn ra cả những con đường quanh hồ. Hai trăm nghìn người, có lẽ hơn. Trên những tấm kính lớn dựng quanh quảng trường, hình ảnh của chính đám đông được chiếu lên, chậm rãi lướt qua từng gương mặt. Không có tiếng ồn. Có tiếng người thì thầm, tiếng trẻ con hỏi, tiếng gió lùa qua những lá cờ tang treo trên cột đèn. Và có tiếng nhạc, một bản đàn bầu chậm, ngân dài, phát ra từ những chiếc loa giấu trong các bậc đá, nhỏ tới mức như vọng lên từ dưới nước.

Sân khấu là một cái bục gỗ dựng nhô ra giữa hồ, nối với bờ bằng một cây cầu hẹp. Trên bục có một cái bục phát biểu, một bình hoa cúc, và không có gì khác.

Nhàn đứng ở bậc đá thứ hai, phía bên trái sân khấu, nắm chặt tay thằng Ốc. Thằng nhỏ mặc áo sơ mi trắng của đồng phục trường, tóc chải nước, tay kia ôm chiếc đèn nổi có in tên ông ngoại. Hai mẹ con đứng giữa đám đông, nhưng ngay phía trước họ, sát mép nước, ba mươi bốn người đàn bà đứng thành một hàng dài. Áo trắng, khăn rằn, có người ngồi trên ghế đẩu. Bà Tư đứng ở giữa. Bà Sáu bán cá ngồi cạnh bà, tay ôm tấm hình hai người.

Hiển đứng đâu đó trong đám đông phía sau, Nhàn không thấy. Thằng nhỏ nói nó sẽ đứng ở chỗ không ai để ý.

Chín giờ đúng, tiếng chuông vang lên. Một hồi chuông đồng dài, trầm, vọng khắp mặt hồ. Hai trăm nghìn người cúi đầu. Một phút mặc niệm. Nhàn nghe tim mình đập. Cô nghe thằng Ốc thở. Cô nghe xa xa có ai đó nấc lên.

Lạc Quang Vỹ phát biểu trước. Ông đứng sau bục, áo sơ mi trắng, cà vạt đen, không cầm giấy. Ông nói ngắn. Ông nhắc lại con số ba nghìn một trăm mười hai. Ông nhắc lại bốn mươi phút. Ông nói câu ông đã nói trên bản tin: ông không xin bà con tha thứ. Ông nói thêm một câu: "Mỗi năm tới ngày này tôi đều đứng ở đây, và mỗi năm tôi đều nghe tiếng nước." Rồi ông cúi đầu, đi xuống. Giọng ông không run. Tay ông run. Nhàn thấy, vì cô đứng gần.

– Xin mời thầy Trần Vĩnh Lộc, giáo viên Ngữ văn Trường Trung học phổ thông Rạch Đông, người thân của nạn nhân Kha Văn Bền, lên đọc thơ tưởng niệm.

Giọng Hòa giới thiệu, ấm và trang trọng.

Lộc bước lên cầu gỗ. Áo sơ mi trắng anh tự ủi tối qua, quần tây đen, đôi giày da cũ đánh bóng. Anh đi chậm. Khi anh đứng sau bục, ánh đèn trên mặt hồ dịu xuống một nấc, ba nghìn bông sen chuyển sang một màu vàng nhạt như nước chè. Tiếng đàn bầu ngân lên một nốt dài.

Lộc nhìn xuống đám đông. Nhàn biết anh đang tìm cô. Anh thấy cô. Anh thấy thằng Ốc. Anh gật đầu một cái rất nhẹ.

– Chiều chiều ra đứng ngõ sau, – anh đọc, – trông về quê mẹ ruột đau chín chiều.

Đèn trên mặt hồ chuyển từ vàng sang xanh lam ở câu thứ hai, đúng như Hòa đã hứa. Ba nghìn bông sen xanh lam lấp lánh như một bầu trời lật ngửa dưới chân người. Tiếng đàn bầu láy một vòng. Có tiếng người khóc ở đâu đó trên những bậc đá. Đẹp. Đẹp tới mức Nhàn thấy cổ họng mình nghẹn lại, dù cô biết cả cái đẹp đó được căn từng giây.

Lộc để bài ca dao lắng xuống. Rồi anh thò tay vào túi áo, lấy ra tờ giấy gấp tư.

Anh mở nó ra, đặt lên bục.

– Thưa bà con. – Anh nói. Giọng anh nhỏ, rõ, không lên không xuống. – Tôi là Trần Vĩnh Lộc. Tôi là con rể của ông Kha Văn Bền, người vận hành cống số bốn, người không về trong Đêm nước. Hôm nay tôi được mời lên đọc thơ. Tôi đã đọc. Bây giờ, xin phép bà con cho tôi đọc thêm mấy con số. Tôi đọc chậm, để bà con nhớ.

Tiếng đàn bầu vẫn ngân.

– Ở Vạn Hòa, chương trình Bữa Lành có mười hai gói vi chất. Gói số bảy có tên là "hỗ trợ ổn định cảm xúc". Mỗi suất cơm của gói số bảy có trộn Lặng tâm, tức là LT-3, thứ bác sĩ vẫn kê cho người mất ngủ. Ăn đủ hai bữa một ngày là ngang phần bác sĩ kê cho một người.

Một tiếng rè rè vang lên từ những chiếc loa dưới bậc đá. Rồi im bặt. Tiếng đàn bầu tắt. Trên những tấm kính lớn quanh quảng trường, hình ảnh đám đông biến mất, thay bằng một nền xanh dương với dòng chữ trắng: "Hệ thống âm thanh đang gặp sự cố kỹ thuật. Xin bà con thông cảm."

Lộc không dừng lại. Anh không lớn tiếng lên. Anh nói tiếp, bằng đúng cái giọng nhỏ mà rõ ấy, giọng của một người thầy đứng trên bục giảng một lớp học bốn mươi đứa, và lần này không có loa nào nữa.

– Có một trăm tám mươi sáu nghìn bốn trăm hộ ở Vạn Hòa đang nhận gói số bảy.

Hàng người đàn bà dưới mép nước đứng dậy. Bà Tư đứng dậy trước. Bà quay lưng lại sân khấu, quay mặt về phía đám đông trên những bậc đá. Bà hét lên, bằng cái giọng của người bán chợ ba mươi năm, cái giọng át được cả tiếng chảo xèo xèo và tiếng loa cải lương:

– MỘT TRĂM TÁM MƯƠI SÁU NGHÌN BỐN TRĂM HỘ!

Ba mươi ba người đàn bà còn lại hét theo, không đều, không khớp, như một bầy chim vỡ tổ:

– Một trăm tám mươi sáu nghìn bốn trăm hộ!

Đám đông xôn xao. Những người đứng ở bậc đá thứ năm, thứ sáu, thứ mười, những người không nghe được Lộc, bây giờ nghe được bà Tư. Họ quay sang nhau hỏi. Người phía sau hỏi người phía trước.

– Lệnh đưa Lặng tâm vào gói số bảy được tạo lúc hai giờ bốn phút sáng ngày mười bảy tháng Ba năm năm chín. – Lộc nói. – Hai tuần sau ngày Hội đồng đề xuất Trưng cầu Ủy thác lần đầu.

– HAI TUẦN SAU NGÀY ĐỀ XUẤT ỦY THÁC! – Bà Tư hét.

– Hai tuần sau ngày đề xuất Ủy thác! – Ba mươi ba người đàn bà hét theo.

– Hai hộp cơm của hai nhà ở phường Rạch Đông đã được xét nghiệm tại Phòng xét nghiệm Thủy Tiên ở Tràm Hương, ngoài đặc khu. Cả hai hộp đều có Lặng tâm, đúng liều.

– CÓ LẶNG TÂM, ĐÚNG LIỀU!

Nhàn đứng trên bậc đá thứ hai, nắm tay con, và nhìn đám đông.

Cô đã nghĩ người ta sẽ la ó. Sẽ phẫn nộ. Sẽ có người xô đẩy, có người khóc rống lên, có người đòi xé cái bục gỗ. Cô đã sợ điều đó, sợ cho thằng Ốc bị chen lấn. Cô đã ôm con chặt hơn.

Không có gì xảy ra cả.

Những người đứng quanh cô nghe. Họ nghe hết. Một ông già áo trắng đứng cạnh cô gật gù như nghe giảng một bài khó hiểu. Một cặp vợ chồng trẻ ôm đứa con nhỏ nhìn nhau, cười cười, người vợ thì thầm với chồng: "Thầy giáo này bị bệnh hả anh?" Một chị đứng phía sau nói nhỏ: "Thì cũng là thực phẩm bổ sung mà, có độc đâu." Một bà cụ chống gậy lắc đầu, nói: "Tội nghiệp, chắc thương ba vợ quá nên vậy." Phần đông chỉ đứng yên, mặt hiền khô, kiên nhẫn, chờ chương trình tiếp tục. Như người ta đứng chờ một cơn mưa nhỏ đi qua.

Nhàn nhìn những gương mặt đó, và cô hiểu cô đang nhìn cái gì. Gần nửa triệu người. Cô không biết ai trong số những người quanh cô ăn gói bảy, ai uống viên. Cô chỉ biết họ đứng đó, nghe một người đàn ông nói với họ rằng họ bị cho ăn thuốc, và họ thấy chuyện đó cũng được.

Cũng được em.

Chỉ có những người đàn bà dưới mép nước là khóc. Bà Sáu bán cá ôm tấm hình, không hét theo nữa, mà khóc rống lên, gọi tên chồng và tên con gái bà. Con Út bán trái cây đứng che miệng, vai run bần bật. Ở đâu đó phía sau, có một người đàn ông la lên một tiếng "Trời ơi" thật lớn, rồi im. Có ba bốn người tháo cái vòng trên cổ tay ra, cầm trong tay nhìn nó như nhìn một con rắn. Chỉ vậy thôi.

Lộc đọc tới dòng cuối cùng trên tờ giấy.

– Tôi không biết ai đã quyết định chuyện này. Tôi không đổ tội cho ai. Tôi chỉ biết con trai tôi chín tuổi đã ăn cơm đó ba tháng. – Anh ngẩng lên, nhìn về phía Nhàn và thằng Ốc. – Tôi xin bà con về nhà, mở hộp cơm, và hỏi. Hỏi bất cứ ai mình hỏi được. Cảm ơn bà con.

Anh gấp tờ giấy lại, bỏ vào túi áo.

Loa bật lại. Tiếng đàn bầu ngân lên, liền mạch như chưa từng bị cắt. Trên những tấm kính lớn, hình ảnh đám đông trở lại.

– Kính thưa bà con. – Giọng Hòa vang khắp quảng trường, ấm áp, bình tĩnh, như một người chủ nhà xin lỗi khách vì cúp điện. – Hòa xin lỗi bà con vì hệ thống âm thanh vừa gặp sự cố. Hòa cảm ơn thầy Lộc đã chia sẻ những băn khoăn của một người thân nạn nhân. Hòa sẽ trả lời đầy đủ mọi câu hỏi của bà con. Bây giờ, xin mời các gia đình nạn nhân thả đèn tưởng niệm.

Lộc đi xuống cầu gỗ. Hai nhân viên bảo vệ của ban tổ chức mặc áo xanh đi bên cạnh anh, không chạm vào anh, chỉ đi kèm hai bên như hai người dẫn khách. Anh đi về phía sau sân khấu.

Thằng Ốc kéo tay mẹ.

– Mẹ ơi, thả đèn cho ông ngoại.

Nhàn dắt con xuống mép nước. Thằng nhỏ cúi xuống, đặt chiếc đèn nổi có in tên Kha Văn Bền lên mặt hồ, đẩy nhẹ. Bông sen trắng trôi ra, lẫn vào ba nghìn bông sen khác, nhụy vàng lấp lánh. Thằng Ốc nhìn theo, rồi ngước lên mẹ.

– Ba nói gì vậy mẹ? Cái gì có thuốc?

– Về nhà mẹ kể.

Nhàn để thằng Ốc lại với bà Tư rồi chen ra phía sau sân khấu. Ở đó có một khoảng sân lát gạch, vài cái lều trắng, mấy cái bàn để nước uống. Lộc đứng cạnh một cái lều, hai nhân viên áo xanh đã đi đâu mất. Anh đứng một mình, mặt tái nhợt, mồ hôi ướt đẫm lưng áo sơ mi.

Có một người khác đang đi tới chỗ anh.

Lạc Quang Vỹ đi một mình, không có ai theo. Ông dừng lại trước mặt Lộc, cách một bước chân. Gần, Nhàn thấy ông già hơn trên bản tin nhiều. Tóc hai bên thái dương bạc trắng. Mắt trũng. Cà vạt đen hơi lệch.

Ông nhìn Lộc rất lâu. Rồi ông nhìn sang Nhàn, như nhận ra cô là ai.

– Anh Lộc. – Ông nói. Giọng ông khàn, thấp, không giống giọng trên bản tin. – Anh có bằng chứng thì đưa tôi. Tôi là chủ tịch Hội đồng Giám sát. Tôi sẽ hỏi nó trong phiên chất vấn.

— Hết chương 15 —