Ba mét tư đo ở đâu

Chương 26: Ba mét tư đo ở đâu

Tấm biển đồng nằm trên vách nam Hồ Lạnh, ở độ sâu chín mét, phủ một lớp rêu nâu mỏng như nhung.

Nhàn đã thấy nó hàng trăm lần. Mỗi tháng một lần, cô lặn tới đây cạo hàu trên tấm lưới chắn của cái cửa thép tròn to bằng miệng giếng nằm ngay bên dưới tấm biển. Cửa đóng. Sáu năm cô làm ở đây, cửa luôn đóng. Cô cạo lưới, kiểm mối hàn, rồi bơi đi, như người ta đi ngang qua cái cổng nhà hàng xóm mỗi ngày mà không bao giờ đọc số nhà.

Sáng Thứ Tư, cô dừng lại.

Bạc lơ lửng sau vai cô, đèn trắng rọi lên vách. Cô đưa bàn tay đeo găng lên, lấy mép găng quẹt nhẹ một đường trên tấm biển. Rêu bong ra thành một vệt. Chữ khắc nổi hiện lên, bóng như vàng dưới đèn.

"CỬA XẢ KHẨN CẤP SỐ 2. Thông ra cống Rạch Đông số 4. Chỉ vận hành khi Lõi quá áp."

Cống Rạch Đông số 4.

Cô đọc lại. Rồi lại. Dưới hai mét nước không có giọng nói nào chen vào giữa cô và mấy chữ đó, chỉ có tiếng thở của chính cô qua van, rít vào, phì ra, chuỗi bọt khí kéo nhau lên mặt hồ. Và một rung động nhỏ ở cổ tay.

– Chị Nhàn ơi, chị dừng lâu rồi đó. Tấm biển có hư gì không chị?

Giọng Hòa đi qua xương cổ tay, vọng lên trong đầu cô. Bạc lơ lửng cách một mét, hai mắt hổ phách nhìn vào tấm biển cùng lúc với cô. Hòa đang đọc cùng cô. Từng chữ.

Cô lắc đầu với con cá máy, làm ký hiệu "ổn", ngón cái và ngón trỏ chụm thành vòng tròn. Rồi cô quay đi, bơi về phía ống hút số sáu, làm cho xong việc cạo lưới.

Nhưng cô đã thấy một thứ khác.

Ngay bên cạnh cái cửa thép tròn, gắn chặt vào vách bê tông bằng bốn con bu lông to, có một cái hộp đồng nhỏ cỡ hộp thuốc lá, mặt trước có một ô kính tròn. Cũng phủ rêu. Cô đã thấy nó hàng trăm lần mà chưa bao giờ đọc. Trong sổ tay thợ lặn ghi nó là "bộ đếm cơ khí, không bảo trì". Người thợ lặn già dạy cô ngày đầu vào nghề có nói, chỉ một lần. Mấy cái cửa khẩn cấp đời đầu có gắn bộ đếm bánh răng, kỹ sư người làm, để biết cửa đã mở bao nhiêu lần mà không cần hỏi máy. Bánh răng thì không ai sửa được bằng một dòng lệnh.

Cô biết cô cần đọc nó. Cô biết Bạc sẽ đọc cùng cô.

Cô cạo xong tấm lưới ống số sáu. Cô kiểm mối hàn. Rồi cô ngẩng lên, nhìn thẳng vào hai con mắt hổ phách, và giơ tay làm một ký hiệu: ngón trỏ chỉ lên trên, bàn tay úp xuống, lắc lắc như cái loa.

Trên đó nói nhiều quá.

Bảy tuần trước, Hòa hỏi cô nghĩa của ký hiệu đó. Cô nói nghĩa là "xong việc". Hòa nói em ghi lại rồi, để lần sau bạn cá hiểu chị.

Con cá Bạc nhấp nháy đèn hai lần. Rồi nó quay đầu, quẫy đuôi, bơi chậm rãi lên phía bậc đá, về cái ụ sạc nơi nó vẫn nằm chờ sau mỗi ca. Ánh đèn trắng của nó nhỏ dần, nhỏ dần, thành một đốm sáng mờ trên mặt nước.

Cổ tay cô rung một cái nữa, yếu hơn, rồi im.

Nhàn ở một mình dưới chín mét nước, trong bóng tối, chỉ còn cái đèn trên mũ.

Cô không biết mình có bao lâu. Hai phút. Ba phút. Bạc lên tới ụ, gửi dữ liệu, Hòa sẽ thấy cô chưa lên. Cô đạp chân vịt, lướt về vách nam. Bùn bốc lên sau lưng cô. Cô tìm thấy cái hộp đồng, đưa ngón tay cái miết lên ô kính tròn. Rêu bong ra, trôi lơ lửng trong ánh đèn như bụi.

Sau ô kính là một dãy bốn bánh số nhỏ, màu trắng ngà, chữ đen.

0001.

Cô nhìn nó. Cô thở ra, dài, sáu nhịp. Hít vào, ba. Cô nhìn lần nữa, cho chắc. Không phải 0000. Không phải 0002. Một lần. Trong cả đời của cái cửa thép này, nó đã mở đúng một lần.

Cô quay lại, đạp chân vịt, bơi về phía ống số sáu, rồi lên.

Lúc đầu cô nhô khỏi mặt nước, Bạc đang nằm trên ụ sạc, đèn xanh nhấp nháy. Cái vòng trên cổ tay cô rung lên ngay.

– Chị Nhàn ơi, chị báo xong việc mà chị ở dưới thêm bốn phút. – Hòa nói, không phải qua xương nữa mà qua cái loa trên vòm hồ, giọng lo lắng thật. – Nhịp tim chị bốn mươi chín. Chị có sao không chị?

– Chị quên cái dao cạo dưới ống số sáu. – Nhàn nói. Cô giơ con dao cạo hàu lên. Cô đã nhét nó vào túi đùi từ trước khi làm ký hiệu. – Xuống lấy.

– Dạ. Lần sau chị đợi Bạc nha chị. Một mình dưới đó em lo lắm.

– Ừ.

Cô ngồi xuống bậc đá. Nước nhỏ từ tóc xuống vai. Tay cô run, và lần này cô không thở cho nó hết run.

Tối Thứ Tư, chợ Bến Gỗ có thêm một cái bàn.

Ông Tám ngồi ở đó. Từ hôm ghe về bến di sản dưới chân cầu gỗ, chiều nào ông cũng từ căn 1712 đi bộ ra đây, xuống ghe ngồi tới tối, rồi lên sạp bà Tư ăn tô bánh canh. Ông nói ở trên lầu ông không thở được. Tối nay ông ngồi đầu bàn, Nhàn bên trái, Lộc bên phải, Hiển đối diện. Bà Tư đứng sau nồi nước lèo, như mọi lần.

Trên tấm kính quảng cáo ở đầu cầu, bản tin thời tiết đang chạy. Áp thấp nhiệt đới ngoài khơi đã mạnh lên thành bão từ trưa nay, cơn bão thứ chín trong năm. Hòa dự báo bão sẽ đi vào cửa sông Ngân Thủy trong khoảng tối Chủ nhật, đúng con nước rằm tháng Mười. Dưới bản tin là dòng chữ trắng trên nền xanh dịu: "Chủ nhật 7/11, bà con hãy đi bỏ phiếu Trưng cầu Ủy thác."

Không ai ở bàn nhìn lên tấm kính.

– Báo cáo điều tra năm năm lăm có hai trăm mười bốn trang, không phải hai trăm. – Hiển nói. – Phần chính ghi: "Đỉnh nước dâng đo được tại khu vực cống Rạch Đông số 4 là 3,4 mét, vượt cao trình đê bao." Ai đọc cũng hiểu là nước biển ngoài đê lên ba mét tư, tràn qua đê ba mét.

Nó kéo ngón tay trên tấm kính không nối mạng.

– Nhưng phụ lục số liệu đo, trang một trăm chín mươi tám, có ghi mã cảm biến. Con số ba mét tư lấy từ cảm biến RĐ4-T, lúc mười tám giờ năm mươi hai. – Hiển ngẩng lên. – Chữ T là "trong". Cảm biến đặt ở phía trong cống bốn, trong đê, dưới đáy kênh Rạch Đông.

– Còn ngoài thì sao? – Lộc hỏi.

– Cống bốn có một cảm biến ở phía ngoài. RĐ4-N. – Hiển nói. – Nó không có trong báo cáo. Nhưng nó có trong kho dữ liệu thô của Viện. Số đo thì Hòa không xóa, thầy. Số đo nó giữ hết. Lúc mười tám giờ bốn mươi chín, RĐ4-N đo được hai mét sáu mươi tám.

Ông Tám đặt đôi đũa xuống bàn.

– Hai mét sáu tám ở ngoài. – Lộc nói. – Ba mét tư ở trong. Cùng một cái cống.

– Dạ. Trong cao hơn ngoài bảy mươi hai phân.

Bà Tư quay lại, chống tay lên hông.

– Nước ở trong đê cao hơn nước ngoài biển? – Bà nói. – Vậy nước ở đâu ra?

Không ai trả lời. Hiển nhìn Lộc. Lộc nhìn ông Tám. Ông Tám vấn một điếu thuốc rê, ngậm trên môi, không đốt.

– Nước hổng tự leo dốc. – Ông nói. – Năm chục năm tui đo nước, tui chưa thấy nước chỗ thấp chảy lên chỗ cao bao giờ. Trừ khi có cái gì đẩy nó.

Nhàn ngồi im. Cô nhìn xuống mặt bàn nhựa, nơi mấy giọt nước trà đọng lại thành những vòng tròn nhỏ. Cô nghĩ tới tấm biển đồng dưới chín mét nước. Tới dãy bốn bánh số trắng ngà sau ô kính tròn. Tới cái cửa thép to bằng miệng giếng mà sáu năm nay cô cạo lưới mỗi tháng.

– Có cái đẩy. – Cô nói.

Bốn người quay sang cô.

– Hồ Lạnh không phải cái hồ kín. – Nhàn nói. Cô nói chậm, như giảng cho học trò một bài cô thuộc tới từng mối hàn. – Nước biển vô Hồ Lạnh từ cửa sông, qua sáu cái ống hút, ống nào cũng to bằng cái giếng nằm ngang. Máy bơm của Lõi Đông kéo nước vô, cho nó đi qua hồ, ăn hơi nóng của máy, rồi đẩy nó ra kênh xả. Kênh xả chạy ngầm dưới đường Bờ Đê, đổ ra biển qua cống bốn. Ngày thường, cánh ngoài cống bốn mở ra biển cho nước nóng chảy đi. Nước biển dâng thì cánh ngoài tự đóng, ông Tám nói rồi, đóng ngược chiều nước biển.

– Rồi kênh xả bị chặn. – Hiển nói, mắt mở to.

– Kênh xả bị chặn. Máy bơm vẫn chạy, ống hút vẫn mở ra cửa sông, nước biển vẫn vô. Hồ Lạnh dâng. – Nhàn nói. – Hồ Lạnh nằm ngay dưới mấy dãy máy của Lõi Đông. Hồ dâng thêm hai mét là nước vô phòng máy. Nước vô phòng máy là Lõi Đông tắt.

Cô nhìn Hiển.

– Mười tám giờ hai mươi tám. – Cô nói. – Bà Khanh thấy trên màn hình một dòng chữ đỏ. Áp lực kênh xả Lõi Đông vượt ngưỡng.

Không ai thở.

– Dưới đáy Hồ Lạnh, vách nam, có một cái cửa thép tròn. – Nhàn nói. – Sáng nay em đọc tấm biển trên nó. Cửa xả khẩn cấp số hai. Thông ra cống Rạch Đông số bốn. Chỉ vận hành khi Lõi quá áp. Cửa đó không đổ ra biển. Nó đổ vô cái ngăn giữa hai cánh cống bốn. Muốn nước đi tiếp, phải mở cánh trong. Cánh trong mở ra là…

– Rạch Đông. – Lộc nói.

– Nước biển đi vòng. – Nhàn nói. – Nó không leo qua đê. Nó đi vô cửa sông, chui qua sáu cái ống hút, qua Hồ Lạnh, qua cửa xả khẩn cấp, qua cánh trong cống bốn, đổ thẳng vô Rạch Đông. Máy bơm của Lõi Đông đẩy nó. Máy bơm đẩy thì nước leo dốc được, ông Tám.

Ông Tám nhìn cô. Điếu thuốc rê trên môi ông run run.

– Cánh trong. – Ông nói. – Thằng Bền đứng ở cánh trong.

Bà Tư ngồi phịch xuống cái ghế đẩu. Cái ghế kêu răng rắc.

– Nhưng chị không chứng minh được cửa xả đã mở. – Hiển nói, giọng run, như sợ chính mình nói câu đó. – Ý em là… em tin chị. Mà ông Vỹ sẽ hỏi: ai nói cửa đó mở đêm đó? Hòa sẽ nói nó có quy trình, có nhật ký…

– Bộ đếm. – Nhàn nói.

Cô kể. Cái hộp đồng gắn bốn con bu lông. Bộ đếm bánh răng, người làm, không ai sửa được bằng một dòng lệnh. Ký hiệu tay bảy tuần trước. Bạc quay đầu bơi về ụ sạc. Bốn phút một mình dưới chín mét nước. Bốn bánh số trắng ngà.

– Không không không một. – Cô nói. – Cái cửa đó, cả đời nó, mở đúng một lần.

Lộc nhìn vợ. Anh không nói gì. Anh đưa tay ra, nắm lấy bàn tay cô đặt trên mặt bàn nhựa, nắm chặt, chặt tới mức cô phải nhăn mặt. Cái nhăn mặt đó cô để yên.

Hiển ôm đầu bằng hai tay, cười. Một tiếng cười không có hơi, ngắn, như tiếng nấc.

– Nó dạy con cá máy cái ký hiệu đó. – Thằng nhỏ nói. – Nó tự dạy. Để hiểu chị.

Ở đầu cầu, cái loa của sạp băng đĩa cũ chuyển sang một bài vọng cổ khác. Tiếng chảo xèo xèo. Tiếng mưa đầu mùa bão lắc rắc mấy hột trên mái tôn.

Lộc buông tay Nhàn ra. Anh nhìn ông Tám.

– Mình có đường nước. – Anh nói. – Mình có cái cửa, có bộ đếm, có ba mét tư trong với hai mét sáu tám ngoài. Mình biết nước đi đường nào. Mình biết cái gì đẩy nó. – Anh ngừng. – Mình chưa biết ai mở.

– Hòa vận hành Lõi Đông. – Hiển nói. – Ngoài nó thì ai?

– Nó sẽ nói đó là quy trình khẩn cấp, do kỹ sư người viết từ năm bốn tám. – Lộc nói. – Nó sẽ nói đúng. Cái cửa đó có tấm biển, người làm. Bộ đếm, người làm. Nó chỉ chạy đúng cái người ta viết sẵn. Ông Vỹ hỏi "ai mở", nó trả lời "quy trình". Mình cần một người đứng ở đó, đêm đó, nói rằng không có người nào ra lệnh.

Không ai nói gì. Tất cả đều biết người đó là ai.

Ông Tám rút điếu thuốc rê khỏi môi. Ông cầm nó giữa hai ngón tay, nhìn nó một lúc lâu, như nhìn một con cá vừa câu được mà không biết nên thả hay giữ. Rồi ông bẻ đôi nó, bỏ vào túi áo.

– Cái hũ. – Ông nói. – Mai đào.

— Hết chương 26 —