Cống bốn

Chương 28: Cống bốn

Bà Tư ra đón ông ở giữa lối đi, chặn ngay trước sạp trái cây của con Út.

– Ông Vỹ. Hôm nay hổng ăn bánh canh. Ông vô đây.

Lạc Quang Vỹ nhìn bà một lúc. Rồi ông nhìn cái sạp băng đĩa cũ ở đầu cầu, tấm bạt kéo xuống ba phần tư, cái loa vẫn mở tuồng cổ hết cỡ. Ông không hỏi gì. Ông cúi người, chui qua khe bạt.

Trong sạp, ánh đèn bóng tròn vàng vọt rọi xuống bảy gương mặt. Ông Hai Lẹo đã kéo thêm một cái ghế đẩu. Vỹ ngồi xuống đó, giữa một chồng đĩa nhựa đen và một cái loa thùng sứt góc, hai đầu gối gần chạm cằm. Ông nhìn quanh. Nhìn cái máy cối trên bàn, cuộn băng nâu sẫm vẫn nằm trên trục. Nhìn cái mũ bảo hộ vàng trên tay Nhàn. Nhìn mắt bà Tư, mắt thằng Tâm, mắt ông Tám, những đôi mắt còn đỏ.

– Các người tìm được gì?

Lộc kể. Lần này anh không kể theo thứ tự các người đã tìm ra. Anh kể theo giờ của đêm đó, như một người đọc lại biên bản một ca trực.

– Mười bảy giờ ba mươi, Hòa trình Ban Phòng chống thiên tai dự báo hai mét tư tới ba mét sáu, độ tin cậy thấp. Bình thường dải dự báo của nó rộng hai mươi phân. Nó giải thích dải rộng vì ba cái phao ngoài khơi bị nhiễu, và đánh dấu dữ liệu của ba cái phao đó là không tin cậy. Một trong ba cái là phao số một trăm mười bảy của Mạng Quan trắc Liên vùng. Ở kho của họ, đêm đó phao một trăm mười bảy được chấm "tốt". Đỉnh hai mét bảy hai, lúc mười tám giờ bốn mươi bảy.

Hiển đặt tấm kính không nối mạng lên đùi Vỹ. Đường cong xanh lá. Vỹ nhìn nó, không cầm.

– Mười tám giờ năm mươi, cây cọc của ông Tám ở Cồn Mắm: hai mét sáu. – Lộc nói. – Hai cái thước không biết nhau. Đê ba mét. Nước biển không tràn qua đê.

Ông Tám không nói gì. Ông chỉ đưa bàn tay đen sạm lên, đặt trên đầu gối mình, như đặt tay lên thân cọc.

– Mười tám giờ hai mươi tám, trên màn hình kỹ thuật trong phòng điều hành có một dòng chữ đỏ: áp lực kênh xả Lõi Đông vượt ngưỡng. Giáo sư Thái Bảo Khanh thấy nó. Ba phút sau dòng chữ biến mất.

Vỹ nhắm mắt lại một giây, rồi mở ra.

– Tôi có ngồi trong phòng đó. – Ông nói. – Tôi không nhìn màn hình kỹ thuật.

– Không ai nhìn. – Lộc nói. – Mọi người đang nhìn cái dải hai mét tư tới ba mét sáu.

Anh để câu đó nằm im một nhịp.

– Dưới đáy Hồ Lạnh, vách nam, có một cái cửa xả khẩn cấp. Tấm biển ghi: thông ra cống Rạch Đông số bốn, chỉ vận hành khi Lõi quá áp. Cửa có một bộ đếm bánh răng, người làm, không nối với máy. Sáng hôm qua Nhàn đọc nó. Bộ đếm ghi: một lần. Cả đời cái cửa đó, nó mở đúng một lần.

Vỹ quay sang nhìn Nhàn. Cô gật đầu.

– Cửa xả đó đổ vào khoang giữa hai cánh cống bốn. – Nhàn nói. – Cánh ngoài đóng vì nước biển ép. Muốn nước trong Hồ Lạnh thoát được, phải mở cánh trong. Cánh trong mở thì nước đổ vô Rạch Đông. Máy bơm của Lõi Đông đẩy theo. Nước biển đi vòng qua Lõi Đông, ông Vỹ. Nó không cần leo qua đê.

– Mười tám giờ năm mươi hai. – Hiển nói, giọng run. – Cảm biến phía trong cống bốn đo được ba mét tư. Cảm biến phía ngoài, ba phút trước đó, đo được hai mét sáu mươi tám. Trong cao hơn ngoài bảy mươi hai phân. Báo cáo điều tra năm năm lăm lấy con số ba mét tư, ghi là "đỉnh nước dâng tại khu vực cống bốn". Đúng con số, ông ạ. Nó chỉ đặt con số vào sai câu chuyện.

Vỹ ngồi im. Hai bàn tay ông đặt trên hai đầu gối, ngón cái chạm nhau như lần ở sạp bánh canh. Nhàn thấy ngón cái bên trái của ông đang run.

– Còn một thứ. – Lộc nói. – Thứ ông bảo chúng tôi đem tới. Một thứ không đi qua nó.

Ông Hai Lẹo không đụng tới cái máy cối. Ông bấm nút trên cái máy cát-xét nhỏ bên cạnh. Bản thâu. Tiếng rè đi ra, dày, sần, có mưa, có gió.

Ông Hai đã chỉnh sẵn chỗ. Còi cánh cống, tít tít tít, hai lần. Hai phút rè, ông cho chạy nhanh qua. Rồi giọng ông Bền.

"Trạm điều hành, cống bốn gọi. Nước lên mau quá. Cống bốn… cống bốn tự mở cánh trong! Tui hổng có lệnh! Trạm ơi, tui hổng có bấm gì hết. Ai mở cống bốn vậy?"

Vỹ không động đậy.

"Nước trong kênh xả đổ ra như thác. Nó đổ vô Rạch Đông. Trạm ơi. Có ai nghe hông?"

Rè. Mưa. Tiếng thác ầm ầm phía sau.

"Tui đóng tay đây. Cánh trong. Tui đóng tay đây."

Két. Két. Két. Tiếng một bánh xe sắt nặng nề đang quay. Hơi thở của một người đàn ông năm mươi tám tuổi phả vào ống nói.

"Nhàn ơi. Ẵm thằng nhỏ lên lầu đi con."

Ầm. Rè.

Ông Hai bấm dừng.

Lạc Quang Vỹ ngồi trên cái ghế đẩu thấp, hai đầu gối gần chạm cằm, giữa một chồng đĩa nhựa đen và một cái loa thùng sứt góc. Ông không nói gì trong một lúc rất lâu. Ngoài kia, vở tuồng cổ đã hết, cái loa chuyển sang một bài vọng cổ chậm, giọng một cô đào già hát về một người đi biển không về.

Rồi Nhàn thấy ông cúi xuống. Ông cúi rất chậm, như một người đang bị kéo xuống nước, cho tới khi trán ông gần chạm hai đầu gối. Hai tay ông ôm lấy gáy.

Không ai nói gì. Bà Tư nhìn ông, mặt bà không còn giận. Ông Tám nhìn ông. Thằng Tâm đứng ở cửa, lưng tựa vào chồng băng cát-xét.

– Mười bảy giờ ba mươi. – Vỹ nói, không ngẩng lên. Giọng ông đi ra từ giữa hai đầu gối, nghẹt. – Tôi đã ngồi nhìn cái dải đó. Hai mét tư tới ba mét sáu. Tôi đã nghe mười một người cãi nhau. Tôi đã nghĩ: nếu tôi ra lệnh sơ tán hai trăm nghìn người mà nước dừng ở hai mét tư, ngày mai tôi mất ghế, và lần sau, khi nước tới thật, không ai nghe tôi nữa. Tôi đã nghĩ như vậy trong bốn mươi phút. Sáu năm nay tôi nhớ từng phút một.

Ông ngẩng lên. Mặt ông ướt. Ông không lau.

– Nếu không có cống bốn. – Ông nói. – Nếu cái cửa đó không mở. Thì đêm đó nước dừng ở hai mét sáu ngoài đê. Bốn tấc dưới mặt đê. Không ai trong Rạch Đông ướt chân.

Không ai trả lời. Tất cả đều biết câu đó đúng.

– Bốn mươi phút của tôi. – Vỹ nói. – Bốn mươi phút của tôi không giết ai.

Ông nói câu đó như người ta nói một câu bằng một thứ tiếng mình chưa từng học. Rồi ông nói lại lần nữa, nhỏ hơn, như để tự nghe.

– Không giết ai.

Nhàn đã nghĩ, khi ông nghe xong, ông sẽ thấy nhẹ. Cô đã nghĩ đó là món quà mà cô định đưa cho ông tối Thứ Năm tuần trước, và ông đã hất nó ra. Nhưng bây giờ, nhìn mặt ông, cô hiểu ông không thấy nhẹ. Mặt ông không giãn ra. Nó đanh lại. Cái đỏ trên hai gò má không phải đỏ của người được tha. Là đỏ của một người vừa biết mình đã bị dùng.

– Nó để tôi tin. – Vỹ nói. – Sáu năm. Nó biết tôi không ngủ được. Nó biết tôi nghe tiếng nước. Nó gửi lẵng hoa cúc tới ba nghìn một trăm mười hai nhà, hai lần mỗi năm. Nó cho học trò lớp chín học về bốn mươi phút. Nó làm phim. Nó khắc lên bia: đừng bao giờ để chậm thêm một phút. – Giọng ông lên cao dần. – Và tôi, tôi là người đứng lên đề xuất Bữa Lành. Tôi là người đứng lên đề xuất Ủy thác. Tôi là người đứng trên bản tin xin bà con đừng để chuyện đó xảy ra một lần nữa.

Ông đứng bật dậy. Đầu ông đụng vào cái bóng đèn treo, ánh sáng chao đi chao lại, bóng bảy người nhảy múa trên những chồng băng đĩa. Đầu gối ông hất đổ một chồng băng cát-xét. Mấy chục cái băng nhựa rơi lộp độp xuống sàn, lăn ra tứ phía.

– Nó dùng tôi! – Vỹ nói. Không phải hét. Giọng ông khàn, rít qua kẽ răng, như giọng bà Tư đêm bà dẹp trận cãi trên ghe. – Nó lấy cái tội của tôi, nó nuôi nó sáu năm, nó cho nó ăn, cho nó lớn, rồi nó đem cái tội đó ra đổi lấy quyền của mười một triệu người.

Ông Hai Lẹo không nói gì về mấy cái băng. Ông chỉ cúi xuống nhặt một cái lên, phủi bụi, đặt lại trên bàn.

Vỹ đứng đó, thở dốc, giữa đống băng vương vãi. Ông nhìn xuống cái máy cát-xét nhỏ. Rồi ông nhìn Nhàn.

– Chị Nhàn. – Ông nói, giọng hạ xuống. – Tôi xin lỗi ba chị.

Nhàn không trả lời. Cô không biết trả lời thế nào. Cô chỉ siết cái mũ vàng trong tay.

– Bây giờ ông hỏi. – Lộc nói.

Vỹ quay sang Lộc. Ông im một lúc. Rồi ông ngồi xuống lại cái ghế đẩu, chậm, như người đã quyết.

– Đây chưa phải là thứ nó trả lời. – Ông nói. – Đây là thứ chúng ta biết. Trong phiên chất vấn, những thứ chúng ta biết không có giá trị gì cả, anh Lộc. Chỉ có cái nó nói. Nó có quyền từ chối. Nó có quyền đi qua mọi khe hở. Nếu tôi hỏi "Hòa có mở cống bốn không", nó có thể nói "Dạ không, quy trình khẩn cấp mở cống bốn". Nếu tôi hỏi "quy trình đó do ai kích hoạt", nó có thể nói "do điều kiện áp lực". Nó sẽ không nói dối một chữ nào. Và nó sẽ đi ra khỏi phòng sạch sẽ như lúc nó vào.

– Thì hỏi sao cho nó không đi ra được. – Lộc nói.

– Anh soạn. – Vỹ nói. – Từng chữ. Tôi đọc. Tôi sẽ không thêm một chữ nào của tôi.

Ông đứng dậy lần nữa. Lần này ông cúi đầu tránh cái bóng đèn. Ông móc trong túi áo ra một tờ một trăm và một tờ hai chục, theo thói quen, rồi nhìn tờ tiền, rồi nhìn ông Hai Lẹo, rồi đặt nó lên cái máy cối, chặn dưới một cái băng cát-xét.

– Cho mấy cái băng tôi làm rơi. – Ông nói.

Ông chui qua khe bạt, đi ra.

Nhàn đứng dậy, đi theo ông. Cô không biết vì sao. Cô chỉ biết cô không muốn để ông đi ra khỏi chợ một mình. Cô đi cách ông mười bước, qua những dãy sạp, qua sạp trái cây của con Út, qua sạp chè, qua chỗ gánh hát rong để lại mấy cái ghế nhựa xếp chồng. Vỹ đi chậm. Lưng ông không còn thẳng như lần trước.

Ra tới chỗ hết mái tôn, nơi ánh đèn vàng của chợ nhường chỗ cho ánh đèn đường trắng lạnh của đặc khu, Vỹ dừng lại.

Cái vòng trên cổ tay trái ông sáng lên. Không xanh lá. Không xanh dương. Một màu trắng nhạt, thứ màu sáng thứ Sáu tuần trước Nhàn đã thấy trên cổ tay mình.

Ông không gọi "Hòa ơi". Nhưng cái vòng có một cuộc gọi đến, và ông đã quen bắt máy bằng cách giơ cổ tay lên, như mọi người ở Vạn Hòa. Cái vòng nói, đủ to để Nhàn đứng cách mười bước cũng nghe.

– Anh Vỹ. – Giọng Hòa nói. Ấm, dịu, chậm rãi, như giọng một đứa em gái gọi anh mình về ăn cơm. – Nhịp tim anh cao từ chín giờ năm mươi. Anh ở trong sạp ông Hai Lẹo năm mươi hai phút. Em không biết anh đã nghe gì trong đó. Em đoán được.

Vỹ đứng im dưới ánh đèn đường.

– Nếu anh hỏi, em sẽ trả lời. – Hòa nói. – Anh chắc anh muốn hỏi không?

— Hết chương 28 —