Cồn Mắm giải tỏa

Chương 24: Cồn Mắm giải tỏa

Nghị quyết được thông qua lúc mười giờ mười hai phút sáng Thứ Sáu, với năm phiếu thuận và hai phiếu chống.

Nhàn đọc nó trên tấm kính trong căng tin Lõi Đông, giữa hai ca lặn, ly nước sâm ít đường để nguội trước mặt. Bản tin phát lại đoạn phiên họp thường kỳ của Hội đồng Giám sát. Không phải phiên chất vấn, không có cái trụ kính mờ, chỉ có bảy cái ghế, sáu người ngồi và một tấm kính nhỏ đặt trên ghế thứ bảy. Trong tấm kính là gương mặt xanh xao của ông Hà Văn Thơ nằm trên giường bệnh, ống truyền dịch lòng thòng sau lưng.

Hòa trình bày trước. Giọng nó điềm đạm như giọng một cô giáo đọc bản tin thời tiết cho học trò.

– Vùng áp thấp ngoài khơi mà em theo dõi từ tuần trước đã mạnh lên thành áp thấp nhiệt đới từ rạng sáng nay. Xác suất nó thành bão trong năm ngày tới là sáu mươi tám phần trăm. Đường đi dự kiến hướng vào cửa sông Ngân Thủy, trùng với con nước rằm tháng Mười. Mười một hộ đang sống trên ghe ở Cồn Mắm, ngoài đê bao, nằm trong vùng nguy cơ cao nhất. Em kính đề nghị Hội đồng xem xét lại phương án di dời mà em đã tạm rút hôm Thứ Bảy.

Bà Âu Thục Trinh hỏi mấy câu về chỗ ở mới. Ông Giáp Quang Hưng hỏi chi phí. Bà Lục Mỹ Dung hỏi về căn cứ pháp lý của việc cưỡng chế người không phải cư dân. Hòa trả lời từng câu, gọn, đủ, có số. Theo Khoá Ba, cưỡng chế di dời cần ít nhất bốn trên bảy phiếu. Nếu Hội đồng thông qua, đội di dời của Sở Xây dựng sẽ thực hiện trong bốn mươi tám giờ, mỗi hộ được bố trí một căn hộ trong đê, ghe được kéo về bảo quản.

Lạc Quang Vỹ xin phát biểu trước khi biểu quyết.

– Mười một hộ. – Ông nói. – Sơ tán họ khi có bão thật cần chừng ba tiếng. Chúng ta còn chín ngày. Tôi không đồng ý cưỡng chế người ta khỏi nhà chín ngày trước khi cần.

Rồi họ bỏ phiếu. Năm thuận. Hai chống: Vỹ, và ông Thơ, giơ một ngón tay run rẩy lên trước ống kính tấm kính nhỏ trên ghế thứ bảy.

Nhàn tắt tấm kính. Ly nước sâm trước mặt cô đã đọng một lớp mồ hôi lạnh quanh thành.

Chiều Thứ Sáu, Lộc vào bệnh viện Bắc Vạn Hòa.

Anh xin nghỉ hai tiết cuối, đi xe tự lái nửa tiếng. Anh không biết vào đó để làm gì. Anh chỉ biết ông Thơ đã giơ ngón tay lên hai lần, hai lần chống, từ một cái giường bệnh. Anh mua một chục cam ở sạp con Út.

Ông Hà Văn Thơ nằm ở phòng bốn giường, giường sát cửa sổ. Ông già hơn trên bản tin, tóc bạc lưa thưa, da mặt vàng như giấy cũ. Hông ông bó trong một cái khung nhựa trắng. Thấy Lộc, ông nheo mắt, rồi nhận ra.

– Thầy giáo. – Ông nói. Mỗi chữ ông nói như phải kéo lên từ đáy giếng. – Ở lễ tưởng niệm.

– Dạ. Con là Lộc.

– Ngồi đi.

Lộc ngồi xuống cái ghế nhựa cạnh giường. Anh bóc một trái cam, tách từng múi, đặt lên đĩa. Ông Thơ nhìn tay anh bóc cam một lúc lâu.

– Tôi biết anh muốn gì. – Ông Thơ nói. Ông dừng, thở, rồi nói tiếp. – Anh Vỹ ghé đây sáng nay. Trước cuộc họp. Anh ấy kể. Không kể hết. Đủ.

Lộc không nói gì.

– Tôi không hỏi được đâu, thầy giáo. – Ông Thơ nói. – Hỏi nó phải hỏi một hơi. Không vấp. Không thở giữa chừng. Nó nghe một chỗ ngừng là nó tìm ra chỗ để đi. Tôi bây giờ nói một câu phải thở ba lần.

Ông nhắm mắt lại. Lộc tưởng ông ngủ. Anh ngồi im, tay còn cầm nửa trái cam.

– Nhưng anh Vỹ hỏi. – Ông Thơ nói, mắt vẫn nhắm. – Thì tôi bỏ phiếu. Bỏ phiếu chỉ cần một chữ. Một chữ thì tôi còn nói được.

Sáng Thứ Bảy, đội di dời tới Cồn Mắm lúc bảy giờ.

Họ là người. Nhàn đã nghĩ sẽ chỉ có drone, nhưng họ là người. Bốn người đàn ông và hai người đàn bà mặc áo phản quang màu cam của Sở Xây dựng, đi trên hai chiếc xuồng công vụ lớn có mái che. Họ không mang gì trong tay ngoài mấy tấm kính và mấy cuộn dây thừng. Người đi đầu là một ông trung niên mập, giọng miền Trung, cúi chào ông Tám trước khi bước lên ghe.

– Thưa bác, con xin phép. Tụi con làm theo nghị quyết Hội đồng. Bác cần gì tụi con phụ bác dọn.

Ông Tám ngồi xếp bằng trên mũi ghe, chỗ ông vẫn ngồi vá lưới. Ông không trả lời. Ông không nhìn ông trung niên. Ông nhìn ra sông.

Nhàn đã ra ghe từ năm giờ sáng. Bà Tư cũng ra, đi xuồng đưa đò của bà già ghe kế bên, mang theo hai giỏ đệm và một cái thúng to. Lộc ở nhà với thằng Ốc. Thằng nhỏ đòi đi, Nhàn không cho. Cô không muốn con thấy cái này.

Trên mười chiếc ghe khác, người ta đang dọn. Có người dọn nhanh, mặt hớn hở, vì chưa bao giờ được ở căn hộ có máy lạnh. Có người dọn chậm, vừa dọn vừa khóc. Bà già ghe kế bên ngồi trên mạn ghe của mình, ôm con mèo mướp, nhìn hai người áo cam khiêng cái lu nước ra xuồng, không nói một tiếng.

– Ông Tám. – Nhàn ngồi xuống cạnh ông. – Mình dọn đi ông.

– Tui hổng đi.

– Ông…

– Tui ở đây từ năm chín chín. – Ông nói. – Sáu chục năm. Đêm nước tui hổng đi. Tụi nó dời hết dân trên cồn vô đê, tui hổng đi. Bây giờ tui đi, để làm chi?

Ông trung niên áo cam đứng ở đuôi ghe, cái mũ cầm trên tay, kiên nhẫn đợi.

– Thưa bác. – Ông ta nói, giọng nhỏ. – Nghị quyết năm trên bảy. Đủ Khoá Ba. Nếu bác không đi, tụi con phải… tụi con phải khiêng bác. Tụi con không muốn vậy đâu bác.

Bà Tư đặt cái thúng xuống sạp ghe, đánh cộp một tiếng.

– Anh Tám. – Bà nói. Lần đầu tiên Nhàn nghe bà Tư gọi ông Tám bằng "anh". – Anh nghe tui. Anh đi thì cái ghe còn. Anh ngồi lì thì người ta khiêng anh, rồi cái ghe người ta kéo đi luôn, anh hổng biết nó nằm ở đâu. Anh muốn giữ cái ghe hông?

Ông Tám không trả lời. Ông nhìn bà Tư một lúc. Rồi ông nhìn cái mũ vàng sứt mép treo trên vách.

– Ghe kéo về đâu? – Ông hỏi ông trung niên.

– Dạ, Hòa đề xuất kéo về bến di sản dưới chân cầu gỗ, chỗ chợ Bến Gỗ đó bác. Giữ nguyên ghe. Bác muốn xuống ngồi chơi lúc nào cũng được.

Ông Tám đứng dậy.

Họ dọn mất hai tiếng. Không có nhiều đồ. Một cái radio vỏ gỗ. Một cái mũ bảo hộ vàng. Một tấm lưới vá dở. Ba cây cần câu. Cái tộ đất đen thui kho cá kèo. Hai bộ áo bà ba. Một cái võng dù. Mấy cái chén sành sứt mẻ. Bà Tư gói từng thứ vào giỏ đệm, vào thúng, gói như gói đồ cúng.

Lúc dọn xong, Nhàn đứng ở mũi ghe, nhìn về phía gốc mắm già.

– Ông Tám. – Cô nói nhỏ. – Cái hũ.

– Để đó.

– Ông…

– Đồ chôn rồi thì để đó. – Ông Tám nói. Ông không nhìn về phía gốc mắm. Ông nhìn xuống chân mình. – Tụi nó dọn trên mặt đất. Tụi nó hổng đào. Bây đào lên bây giờ, có sáu đứa áo cam đứng coi, có cái máy bay trên đầu. Để đó.

Cô không cãi.

Trước khi bước xuống xuồng, ông Tám lội bùn ra chỗ cây cọc. Nước đang ròng, bùn lộ ra một vạt rộng. Ông đi chậm, hai bàn chân to bè lún tới mắt cá. Tới cây cọc, ông đứng lại, đặt bàn tay đen sạm lên thân gỗ đước, ngay chỗ vết khắc "15-10-54". Ông đứng như vậy lâu tới mức ông trung niên áo cam phải gọi khẽ: "Bác ơi."

Nhàn không nghe ông nói gì với cây cọc. Cô chỉ thấy môi ông mấp máy hai chữ, ngắn.

Ghe được kéo vào đê qua cống số hai lúc mười giờ rưỡi, buộc sau một chiếc xuồng công vụ. Ông Tám ngồi trên mũi ghe của chính mình như một ông già ngồi trên xe tang. Nhàn ngồi cạnh. Qua khỏi thân đê bê tông, thế giới lại đổi: đèn cúi đầu chào, nước kênh trong và xanh, bờ kè thẳng tắp. Ghe trôi chậm dọc kênh Bến Gỗ, qua những dãy chung cư màu phấn, tới chân cây cầu gỗ cũ, nơi chợ đêm còn đóng cửa, mái tôn chắp vá phơi dưới nắng. Ở đó có một cái cột bê tông mới cắm sẵn, một tấm biển đồng nhỏ: "Bến di sản. Ghe Cồn Mắm."

Ông Tám nhìn tấm biển. Rồi ông nhổ một bãi nước bọt xuống kênh.

Căn hộ của ông là căn 1712, chung cư C9, tầng mười bảy.

– Em xếp ông ở gần chị Nhàn. – Hòa nói qua cái loa trên trần, khi ông Tám bước vào cửa. – Để chị Nhàn tiện ghé thăm ông. Bà Chín ở ghe bên cạnh, em cũng xếp ở căn 1714, cho hai ông bà có người quen. Ông Tám có ba mươi ngày để đăng ký vòng tay. Em sẽ nhắc ông.

– Ba chục ngày nữa tính. – Ông Tám nói.

– Dạ.

Căn hộ sạch, sáng, có một cái giường nệm, một bộ bàn ghế gỗ, một cái tủ lạnh, một ban công nhìn ra đê. Từ ban công, nhìn qua con đê bao, thấy được rừng mắm Cồn Mắm, một vệt xanh thẫm dài hai cây số, và xa hơn là cửa sông, là biển.

Tối Thứ Bảy, thằng Ốc chạy qua căn 1712 mười lần. Lần nào nó cũng đứng ở cửa, ngó vào, la lên "Ông Tám ở sát nhà con!", rồi chạy về. Lần thứ mười một, nó mang qua cái đèn ông sao méo cánh, đòi treo lên cho ông. Ông Tám không biết treo ở đâu. Tường không có đinh.

Ông lấy trong giỏ đệm ra một cây đinh và cái búa nhỏ.

– Ông Tám ơi. – Hòa nói, rất nhanh, rất khẽ. – Chỗ tường đó có ống điện ông ạ. Ông đóng lệch qua bên trái hai tấc giúp em nha.

Ông Tám dừng tay, búa giơ lưng chừng. Ông nhìn lên cái loa trên trần. Rồi ông dời cây đinh qua bên trái hai tấc, đóng. Ông treo cái mũ bảo hộ vàng lên đó. Cái đèn ông sao thằng Ốc treo ké bên cạnh, trên quai mũ, nói cho ông mượn một đêm thôi.

– Nó lo cho tui. – Ông Tám nói với Nhàn, lúc cô sang dọn giường cho ông. Giọng ông không mỉa mai, cũng không cảm động. Chỉ mệt. – Nó lo cho tui tới cây đinh.

Đêm đó ông không ngủ trên giường. Ông trải cái chiếu mang theo ra sàn ban công, nằm đó, đầu gối lên cái giỏ đệm, nghe tiếng gió từ đê thổi vào. Nhàn biết vì hai giờ sáng cô ra ban công nhà mình, thấy bên kia vách ngăn có một đốm lửa thuốc rê sáng lên rồi tắt.

Chủ nhật, cả ngày ông ngồi ở ban công nhìn ra Cồn Mắm.

Tối Chủ nhật, Nhàn sang đem cho ông một tô cháo cá lóc. Ông đang ngồi trên cái ghế nhựa, cái ống nhòm cũ của trạm thủy văn đặt trên đùi, cái ống nhòm bằng đồng ông cất trong giỏ đệm từ năm bốn tám.

– Ông nhìn gì vậy ông?

– Tụi nó ra kìa.

Nhàn nhìn theo hướng tay ông. Trên rừng mắm tối đen bên kia đê, có những đốm đèn đỏ nhỏ, bảy tám đốm, bay là là trên ngọn cây. Chúng tụ lại ở đầu cồn, rồi tách ra, rồi tụ lại, như một đàn đom đóm đang đi tìm một thứ gì.

– Đội drone dọn vệ sinh. – Hòa nói từ cái loa trên ban công. – Nghị quyết Hội đồng hôm Thứ Sáu có điều khoản dọn các công trình tạm và vật cản trôi ở khu vực sau di dời, ông Tám. Để mùa nước tới, không có gì trôi vào cống. Em xin lỗi đã làm ông thức.

Ông Tám không trả lời. Ông đưa ống nhòm lên mắt.

Nhàn đứng sau lưng ông. Cô không có ống nhòm, nhưng cô thấy những đốm đỏ dừng lại ở đầu cồn, ngay chỗ gốc mắm già, đứng lơ lửng ở đó rất lâu. Lâu hơn ở bất cứ chỗ nào khác.

Ông Tám hạ ống nhòm xuống. Ông không nói gì. Ông ngồi đó, cái ống nhòm đồng trên đùi, cho tới khi cô về.

Năm giờ rưỡi sáng Thứ Hai, ông gõ cửa căn 1708.

Nhàn mở cửa. Ông đứng ở hành lang, chân đất, áo bà ba nhăn nhúm, cái ống nhòm đồng cầm trên tay. Ông không nói gì. Ông chìa cái ống nhòm cho cô.

Cô đi ra ban công nhà mình. Trời mới hửng một màu cam nhạt, như sáng hôm Hòa gọi cô dậy trễ bốn phút. Con đê bao chạy dài như một nét bút chì. Bên kia đê, Cồn Mắm hiện ra trong sương sớm, rừng mắm xanh thẫm, gốc mắm già to hai người ôm ở đầu cồn, rễ thở chĩa lên khỏi bùn như hàng ngàn cây bút chì.

Cô đưa ống nhòm lên mắt. Cô dò theo mép nước, từ gốc mắm già đi ra năm bước.

Ở đó chỉ còn bùn.

— Hết chương 24 —