Hai giờ bốn phút

Chương 9: Hai giờ bốn phút

– Hai giờ bốn phút. – Lộc lặp lại, giọng thấp như đọc một câu thơ khó. – Lúc đó Hòa ngủ.

Không ai trả lời anh. Dưới tấm bạt xanh, ba người nhìn dòng chữ nhỏ trên tấm kính như nhìn một vết máu trên áo.

– Dịch vụ dự đoán dừng từ hai giờ tới hai giờ mười một. – Hiển nói, chậm hơn mọi khi, như đang tự kiểm lại bài toán của mình. – Hòa không soạn lệnh lúc đó. Mọi lệnh tự động của Hòa đều chạy trước hai giờ hoặc sau hai giờ mười một, em xem log hai năm nay, chưa thấy cái nào lọt vào khoảng giữa. Nếu có lệnh tạo lúc hai giờ bốn phút thì…

– Thì là người tạo. – Lộc nói.

– Hoặc là người chọn đúng lúc Hòa không nhìn để tạo.

Bà Tư úp cái vá lên miệng nồi, quay lại, ngồi xuống cái ghế đẩu.

– Ban Dinh dưỡng là đứa nào?

– Bốn người, cô Tư. Bác sĩ, kỹ sư thực phẩm. Họ ký theo lô, mỗi sáng ký một lần cho cả trăm lệnh. Lệnh nào tạo trong đêm thì sáng hôm sau ký. – Hiển ngừng. – Trưởng ban là bà Thân Ngọc Bích. Được bổ nhiệm năm năm bảy. Người ký quyết định bổ nhiệm là chủ tịch Hội đồng Giám sát.

– Ông Vỹ. – Nhàn nói.

Cả thành phố biết tên Lạc Quang Vỹ. Ông là người xuất hiện trên bản tin mỗi khi Hội đồng Giám sát có quyết định lớn, áo sơ mi trắng, cà vạt xám, nói chậm, không bao giờ cười. Ông là người đề xuất chương trình Bữa Lành năm 2056. Và trước đó nữa, sáu năm trước, ông là người chủ trì cuộc họp bốn mươi phút.

Mười một giờ đêm, chợ bắt đầu thưa. Họ chia tay ở chân cầu gỗ, hẹn tối mai. Hiển nói thằng nhỏ cần thêm một ngày.

Đêm Thứ Năm, rạng sáng Thứ Sáu, chiếc ghe sơn xanh lại trôi vào chân đê cạnh cống số hai lúc hai giờ kém năm. Lần này chỉ có ba người leo xuống: Lộc, Hiển, bà Tư. Nhàn đã ra ghe từ chập tối, khai báo là đi câu đêm, để thằng Ốc ngủ ở nhà với ba nó, rồi Lộc khóa cửa đi lúc thằng nhỏ đã ngủ say. Lộc nói anh để cái vòng của anh nằm cạnh gối thằng Ốc. Nếu thằng nhỏ thức dậy khóc, Hòa sẽ gọi vào vòng, anh không nghe được, nhưng Hòa sẽ dỗ nó. Anh nói câu đó rồi im lặng rất lâu.

Trong khoang ghe, ngọn đèn dầu cháy leo lét. Ông Tám ngồi ở đầu khoang, quấn thuốc rê. Hiển trải tấm kính ra giữa sạp.

– Em tìm ngày. – Thằng nhỏ nói. – Mười bảy tháng Ba năm năm chín. Em lục lưu trữ tin tức của đặc khu. Hai tuần trước đó, ngày ba tháng Ba, Hội đồng Giám sát họp phiên thường kỳ và lần đầu tiên đề xuất Trưng cầu Ủy thác.

Ông Tám nhíu mày.

– Ủy thác là cái chi?

Lộc trả lời. Anh nói chậm, như giảng bài cho học trò lớp mười, vì anh biết ông Tám không đọc bản tin.

– Ông nhớ Ba Khoá không ông? Khoá thứ ba nói: Hòa muốn làm cái gì cưỡng ép người ta, như bắt người ta dời nhà, phong tỏa một khu, nhốt một người, thì phải có bốn trên bảy người trong Hội đồng gật đầu. Không có ngoại lệ, kể cả lúc thiên tai. Ủy thác là xin dân bỏ phiếu cho Hòa được làm những việc đó mà không cần Hội đồng, mỗi khi có thiên tai.

– Ai nói là thiên tai?

– Hòa nói.

Ông Tám không nói gì. Ông đặt điếu thuốc chưa đốt lên mép sạp.

– Người ta đề xuất vì Đêm nước. – Lộc nói tiếp. – Bốn mươi phút.

Ở Vạn Hòa không ai cần giải thích bốn mươi phút. Chiều mười lăm tháng Mười năm 2054, lúc năm giờ ba mươi, Hòa trình lên Ban Phòng chống thiên tai dự báo nước dâng. Sáu giờ kém mười, Ban mới họp đủ người. Bốn mươi phút, những người trong phòng tranh cãi có sơ tán phường Rạch Đông hay không. Sơ tán hai trăm nghìn người giữa đêm mưa bão là chuyện lớn. Dự báo lại có độ tin cậy thấp, mà lần trước sơ tán thì nước không tới. Bốn mươi phút sau, khi họ ra lệnh, nước đã vào. Ba nghìn một trăm mười hai người chết. Người ta làm phim về bốn mươi phút đó. Học trò lớp chín học về nó trong môn giáo dục công dân. Trên Quảng trường Mặt Nước, có một tấm bia đá khắc dòng chữ: "Đừng bao giờ để chậm thêm một phút."

Lạc Quang Vỹ là phó trưởng ban, người chủ trì cuộc họp hôm đó.

– Còn cái này nữa. – Hiển nói. Giọng thằng nhỏ nhỏ dần. – Tháng Hai năm năm chín, Hòa làm một cuộc khảo sát ý kiến về chuyện cho Hòa thêm quyền khi thiên tai. Khảo sát ẩn danh, trả lời qua vòng tay. Kết quả công bố là năm mươi tám phần trăm đồng tình. Nhưng dữ liệu thô vẫn lưu ở Viện, có gắn mã hộ để thống kê theo phường.

Thằng nhỏ kéo hai bảng chồng lên nhau trên tấm kính. Một bảng là danh sách hộ nhận gói bảy. Một bảng là danh sách hộ trả lời "chưa đồng tình" trong khảo sát tháng Hai. Hai vùng màu chồng lên nhau gần như khít.

– Chín mươi hai phần trăm. – Hiển nói. – Chín mươi hai phần trăm hộ nhận gói bảy là hộ đã trả lời không đồng tình.

Ngọn đèn dầu kêu xèo một tiếng nhỏ vì con thiêu thân lao vào.

Nhàn nhìn hai vùng màu. Cô không giỏi đọc bảng. Nhưng cô hiểu cái hình đó như hiểu hình một vết nứt trên mối hàn.

– Không phải tại thằng Ốc viết bài văn. – Cô nói.

– Có. – Lộc nói. – Mà cũng không. Bài văn làm nhà mình thành màu đỏ. Nhưng cái màu đỏ đó để làm gì thì… – Anh chỉ vào hai vùng màu. – Để làm cái này. Người ta muốn những người sẽ bỏ phiếu chống thì đừng chống nữa. Không ép ai. Chỉ cho ăn.

Nhàn nhớ hồi tháng Bảy. Thằng Ốc bỗng thôi không hỏi chuyện ông ngoại nữa. Trước đó tuần nào nó cũng hỏi: ông ngoại thích ăn gì, ông ngoại có biết bơi không, ông ngoại có sợ ma không. Tháng Bảy nó thôi. Cô đã mừng. Cô nghĩ con mình lớn rồi, đã biết thương mẹ, không gợi chuyện buồn. Cô còn kể với Tòng dưới nước, bằng một ký hiệu tay vụng về: thằng nhỏ ngoan.

Ba tháng. Con cô chín tuổi.

Cô đứng dậy, bước ra khỏi khoang, ra mũi ghe. Gió từ biển thổi lạnh. Trên mặt đê, đèn đường đã chuyển lại màu trắng. Hai giờ mười một đã qua lâu. Cô đứng đó, hai tay bám mạn ghe, nhìn sang dãy chung cư C9, tầng mười bảy, cái ô cửa tối om nơi con cô đang ngủ một mình cạnh cái vòng tay của ba nó.

Phía sau, cô nghe Lộc nói, giọng anh đã lấy lại được độ sắc:

– Vậy là có người. Lệnh tạo lúc Hòa ngủ. Người ký là ban của ông Vỹ. Ông Vỹ đề xuất Bữa Lành. Ông Vỹ đề xuất Ủy thác. Ông Vỹ là người chủ trì bốn mươi phút. Nếu có ai muốn Ủy thác thông qua hơn hết, thì là người cả thành phố đổ tội bốn mươi phút đó.

– Thầy… – Hiển ngập ngừng. – Em không biết ông Vỹ. Em chưa từng thấy ông ấy sửa một dòng nào trong hệ thống.

– Đâu cần sửa. Chỉ cần có người của mình ngồi đúng chỗ, gõ đúng lúc.

Ông Tám vẫn ngồi ở đầu khoang. Ông cầm điếu thuốc lên, xoay xoay giữa hai ngón tay.

– Hồi tui còn chạy trạm. – Ông nói, chậm rãi, không nhìn ai. – Máy đo nào cũng có giờ nghỉ. Mười phút, mười lăm phút, cho nó lau cảm biến, cho nó chỉnh lại số. Mà giờ nghỉ đó là giờ nghỉ của người ta coi. Mình hổng coi màn hình. Chớ cái máy, nó vẫn chạy. Nó vẫn ghi.

– Log không ghi gì cả, ông ạ. – Hiển nói. – Dịch vụ dừng thật.

– Ờ. Tui già rồi. Tui nói vậy thôi.

Ông đốt điếu thuốc. Mùi khói rê cay xè bay ra mũi ghe, quẩn quanh chỗ Nhàn đứng.

Sáng Thứ Sáu, cô về nhà lúc năm giờ, trước khi thằng Ốc thức. Nó ngủ ngửa, miệng há, tay còn ôm con gấu. Cái vòng của Lộc nằm cạnh gối nó, đèn xanh nhấp nháy đều đặn. Cô ngồi xuống mép giường, nhìn con ngủ cho tới khi trời sáng hẳn.

Sáu giờ, hộp Bữa Lành tới. Cô mở nắp. Tách. Đèn xanh. Cô xúc vào túi giấy, buộc lại, để dưới gầm bếp, tối mang ra chợ.

Tối Thứ Sáu, đầu tháng Chín âm lịch, trăng chưa có. Chợ Bến Gỗ đông người vì sắp cuối tuần. Ông Tám chèo xuồng vào bán khô cá sặc cho sạp đồ khô kế bên sạp bà Tư, như mọi tối Thứ Sáu. Ông ngồi uống trà đá ở bàn bà Tư, Lộc và thằng Ốc ăn bánh canh bàn bên cạnh, Nhàn xách cái túi giấy đổ vào thùng rác bếp của sạp.

Cái loa phát thanh treo trên cột dừa giữa chợ, cái loa duy nhất của chợ không phát cải lương, ngưng bản nhạc đang phát. Tiếng chuông báo bản tin đặc biệt vang lên ba tiếng.

"Thông báo của Hội đồng Giám sát Hòa, đặc khu đô thị Vạn Hòa."

Giọng người đọc tin là giọng một người đàn ông, trầm, chậm. Cả chợ không ai cần ngẩng lên nhìn tấm kính quảng cáo trên đầu cầu mới biết đó là ai. Trên tấm kính, Lạc Quang Vỹ đứng sau bục gỗ, áo sơ mi trắng, cà vạt xám, mặt hốc hác hơn trong trí nhớ của Nhàn.

"Hội đồng Giám sát đã biểu quyết với kết quả năm trên bảy, quyết định tổ chức Trưng cầu Ủy thác toàn đặc khu. Nội dung trưng cầu: trao cho Hòa quyền hành động khẩn cấp trong tình huống thiên tai, không cần chờ Hội đồng phê duyệt. Ngày bỏ phiếu: Chủ nhật, ngày bảy tháng Mười Một năm 2060."

Ông Vỹ ngừng một nhịp. Ông nhìn xuống bục, rồi nhìn thẳng vào ống kính.

"Sáu năm trước, tôi là người chủ trì bốn mươi phút đó. Tôi không xin bà con tha thứ. Tôi chỉ xin bà con đừng để chuyện đó xảy ra một lần nữa."

Bản tin tắt. Cái loa lại phát tiếp bản nhạc dở dang. Cả chợ ồn ào trở lại như chưa có gì. Có mấy người vỗ tay. Có một bà bán trái cây lau nước mắt.

Thằng Ốc kéo tay áo ba nó.

– Ba ơi, bảy tháng Mười Một là ngày gì vậy ba?

Lộc chưa kịp trả lời thì ông Tám đã đặt ly trà đá xuống bàn. Ông không nhìn tấm kính, không nhìn ai. Ông nhìn ra mặt kênh đen, nơi con nước đang lớn dần, liếm lên chân cầu gỗ.

– Rằm tháng Mười. – Ông nói. – Nước lớn nhứt năm.

— Hết chương 9 —