Ba vòng chỉ đỏ

Chương 9: Ba vòng chỉ đỏ

– Ba vòng, – cha cô nói, cầm tay cô quấn sợi chỉ đỏ quanh mối dây đồng. – Không phải hai, không phải bốn. Ba.

Năm đó Sa mười hai tuổi. Hai cha con ngồi dưới gốc khế trước sân, giữa trưa hè, trên cái chõng tre kê ra bóng mát. Cha cô đang nối lại sợi dây điện của cái quạt bàn bị chuột cắn. Ông nối xong, quấn băng keo, rồi lấy cuộn chỉ đỏ má cô vẫn dùng khâu áo, quấn thêm ra ngoài lớp băng keo đúng ba vòng, thắt một cái nút dẹt, đè cho nó nằm sát xuống.

– Sao phải quấn chỉ hả ba? Băng keo là được rồi.

– Băng keo để cách điện. Chỉ là để làm dấu. – Ông đưa cuộn chỉ cho cô. – Sau này thằng thợ nào mở ra, nó thấy ba vòng chỉ đỏ là nó biết thằng Hảo làm. Làm tốt thì người ta nhớ mình. Làm dở thì người ta biết đường mà chửi. Mình làm cái gì cũng phải để tên mình lên đó, con. Đừng làm cái gì mà mình không dám để tên.

Cô quấn thử lên một mối dây khác. Bốn vòng. Cha cô cười, gỡ ra một vòng.

– Ba vòng là ba người. Ba, má, con. Nút dẹt cho nó nằm êm, không vướng. Nhớ chưa?

Hai mươi bốn năm sau, nằm ngửa dưới một mặt cân thép trong vựa cá của người đã chết, Sa nhìn những vòng chỉ đỏ đó và nhớ ra từng chữ.

Cô chui ra khỏi gầm cân. Lưng áo ướt đẫm nước đọng dưới hố, dính đầy cặn xi măng. Hiển đứng chờ, tay cầm cuốn sổ. Cán bộ kỹ thuật đã quỳ xuống bên khe hở, rọi đèn, quay phim cái hộp nối.

– Chị Sa.

– Ba vòng chỉ đỏ, một nút dẹt, – cô nói. Giọng cô bằng phẳng như đang đọc số trên màn hình. – Đó là cách ba tôi nối dây. Ổng làm vậy với mọi mối nối ổng làm, từ cái quạt trong nhà tới cái cân hai tấn. Cả bến này ai từng mở đồ ổng sửa ra đều biết.

Hiển nhìn cô một lúc lâu.

– Chị biết là chị không bắt buộc phải nói điều đó với tôi.

– Tôi biết.

Anh ta ghi. Rồi anh ta gấp sổ, nhìn xuống cái khe hở dưới mặt cân, nơi ánh đèn của cán bộ kỹ thuật đang rọi lên những sợi chỉ đỏ nhỏ như tơ.

– Chúng tôi sẽ tháo miếng mạch đó ra làm vật chứng, có biên bản, chị ký chứng kiến. Còn chuyện ai lắp, lắp từ năm nào, lắp để làm gì, thì không phải việc của chị nữa.

– Là việc của tôi, – Sa nói. – Ổng là ba tôi.

Ở góc vựa, bà Năm vẫn ngồi trên cái ghế nhựa cạnh bàn thu tiền, hai tay đặt trên đùi, mặt quay ra phía cửa nhỏ. Từ đầu tới cuối bà không đứng dậy. Nhưng Sa thấy bà đã nghe hết.

Mười giờ rưỡi đêm, Sa về tới nhà.

Đèn trong nhà đã tắt, chỉ còn ngọn đèn dầu nhỏ trên bàn thờ cha, tim vặn thấp, ánh vàng leo lét soi lên tấm ảnh ông mặc áo sơ mi trắng, cười hiền. Má cô ngồi ở cái ghế đẩu cạnh cửa bếp, trong bóng tối, như đã ngồi đó từ lâu.

– Về rồi hả, – bà nói.

– Má chưa ngủ?

– Ngủ không được.

Sa dựng xe, cởi cái áo ướt, vắt lên dây phơi ngoài hiên. Rồi cô vào, kéo cái ghế đối diện má, ngồi xuống. Hai mẹ con ngồi trong bóng tối một lúc lâu. Ngoài hẻm có tiếng chó sủa, rồi tiếng xe máy chạy qua, rồi im.

– Má. Con mở cái hộp nối dưới cân sàn vựa ông Năm. Trong đó có một miếng mạch người ta lắp thêm, để cân thiếu cá của ghe. Mối nối nào cũng quấn ba vòng chỉ đỏ.

Má cô không nói gì. Bà cúi xuống, hai bàn tay đan vào nhau trong lòng.

– Má biết, phải không má?

Lâu lắm. Lâu tới mức Sa tưởng má sẽ đứng dậy đi vào buồng, như hôm Chủ nhật. Rồi bà gật đầu. Một cái gật đầu rất nhỏ, gần như không thấy được trong ánh đèn dầu.

– Má biết từ hồi nào?

– Từ cái đêm ba mày chết.

Bà bắt đầu kể. Không theo thứ tự, không đầu không đuôi, như người ta đổ một thúng cá ra sàn rồi mới lựa.

Năm 2009, cái bướu ở cổ bà lớn tới mức nuốt cơm không trôi, bác sĩ trên tỉnh nói phải mổ, mà phải mổ ở bệnh viện lớn ngoài Đà Nẵng. Tiền mổ, tiền nằm viện, tiền thuốc, tiền đi lại, gần tám chục triệu. Hồi đó tám chục triệu là cả căn nhà. Nhà cô không có. Ông bà ngoại nghèo, bên nội cũng nghèo. Sa đang học năm thứ hai trên tỉnh, tháng nào cũng phải gửi tiền lên. Cha cô đi vay khắp bến, được hai chục. Còn sáu chục, ông Năm Bền cho mượn, không lấy lãi.

– Không lấy lãi, – má cô lặp lại, cười một tiếng khô khốc. – Ba mày về nói vậy. Má mừng muốn khóc. Má nghĩ ông Năm ác ngoài miệng mà tốt trong bụng.

Mổ xong, bà sống. Một năm sau, ông Năm gọi cha cô tới vựa. Ông không đòi tiền. Ông nói, tôi không cần anh trả tiền, anh trả bằng tay nghề. Ông muốn cái cân sàn của ông "có hai chế độ".

– Ba mày không chịu. – Má cô nhìn lên bàn thờ. – Ổng về nhà chửi ông Năm cả đêm. Rồi qua tuần sau, ông Năm ghé nhà, ngồi ngay chỗ mày đang ngồi đó, uống trà. Ổng không nói chuyện cân. Ổng chỉ hỏi thăm sức khoẻ má. Hỏi cái vết mổ lành chưa. Hỏi con Sa học tới năm mấy rồi, ra trường làm gì. Rồi ổng nói, trên tỉnh có công ty thủy sản quen ổng đang cần kế toán.

Sa ngồi im. Năm 2012 cô ra trường, được nhận vào làm kế toán ở một công ty thủy sản trên tỉnh, chẳng phải thi tuyển gì. Cô tưởng mình may.

– Ba mày làm. Tháng đó luôn. – Giọng má cô đều đều. – Ổng không nói với má. Má cũng không hỏi. Ổng đi kiểm cân vựa ông Năm về là ngồi uống rượu một mình ngoài hiên, tới khuya. Có lần má nghe ổng nói một mình ngoài đó, nói chuyện với ai đó mà má không thấy. Má cứ tưởng ổng buồn chuyện tiền nong.

Chín năm. Từ 2010 tới 2019. Mỗi tháng một lần cha cô tới vựa Năm Bền, đứng bên kia mặt cân, đặt quả cân chuẩn lên, ghi vào phiếu: "Cân đạt." Và bên này, ở cái ghế gỗ mòn lõm, ông Năm ngồi nhìn, đầu gối đặt hờ dưới gầm bàn.

– Cái đêm ổng đi, – má cô nói, và lần đầu tiên giọng bà vỡ ra, – ổng ăn cơm xong không uống rượu. Ổng ngồi ngay đây, nắm tay má. Ổng nói hết. Ổng nói chín năm nay ổng ăn cắp của cả bến, mà ổng ăn cắp giùm người ta, còn ổng thì không được đồng nào, chỉ được cái mạng má với cái việc làm của con. Ổng nói ổng chịu hết nổi rồi. Ổng nói mai ổng nói hết với cả bến, ổng tháo hết mấy cái mạch ra, ai muốn đánh ổng thì đánh, ai muốn thưa thì thưa. Rồi ổng nói ổng đi ra quán gặp chú Nghĩa, hỏi ý chú trước, vì chú là người ổng tin nhất.

Bà ngừng lại. Ngoài hiên, cái áo ướt của Sa trên dây phơi nhỏ nước xuống nền xi măng, từng giọt, từng giọt.

– Má nói ổng đừng đi. Má nói để sáng hẵng tính. Ổng không nghe. – Bà lau mắt bằng vạt áo. – Mười một giờ, thằng Tín đập cửa.

Sa nhìn má mình. Bảy năm. Bảy năm bà ngồi bán don ở góc chợ, chào hỏi từng người trong bến. Bà múc từng tô don cho những ông chủ ghe đã bị chồng bà cân thiếu suốt chín năm, nhận từng đồng tiền lẻ của họ, mà không nói một chữ.

– Sao má không nói với con?

– Nói làm chi? – Má cô ngẩng lên. – Ổng chết rồi. Nói ra thì cả bến biết ông Hảo ăn cân. Con đang ngồi cái sạp của ổng, ai còn đem cân tới cho con sửa? Má sợ con không ngồi được ở cái chợ này nữa. Má sợ con phải bỏ đi xứ khác như hồi mày ly dị. – Bà nắm lấy cổ tay Sa. – Má chỉ có mày.

Sa để yên tay mình trong tay má. Bàn tay bà nhỏ, khô, ấm, mấy đầu ngón tay sần sùi vì bóc don mấy chục năm.

– Còn ông Năm, – cô hỏi, – từ hồi ba mất, ổng có nói gì với má không?

– Không. Ổng xoá nợ. Đám ba mày ổng đi một phong bì năm triệu, rồi thôi. Bảy năm ổng không nói với má một câu nào ngoài câu chào.

– Tối thứ Bảy, ổng gọi con. Ổng có gọi má không?

Má cô buông tay cô ra, đứng dậy, đi tới bàn thờ, vặn ngọn đèn dầu lên một chút.

– Không, – bà nói, quay lưng lại với cô. – Ổng không gọi má.

Sa không ngủ. Ba giờ sáng cô dậy, rửa mặt bằng nước giếng, mặc cái áo sơ mi xanh lao động cũ của cha. Má cô đã ngồi bóc don trong bếp, hai mẹ con không nói gì. Trước khi dắt xe ra, cô đứng ở cửa bếp.

– Má. Con sẽ nói hết với công an, nói hết với cả bến. Ba ăn của người ta bao nhiêu, mình trả bấy nhiêu.

Má cô ngừng tay.

– Lấy cái gì mà trả?

– Con không biết. Con sẽ tính.

Bà nhìn con gái một lúc lâu, rồi cúi xuống thúng don, tiếp tục bóc, không nói gì nữa. Nhưng lúc Sa nổ máy xe ngoài hẻm, bà gọi với ra, giọng khàn:

– Đội nón vô. Đi chậm thôi.

Ba giờ rưỡi, chợ cá Cửa Nậy còn tối. Đèn đường bờ kè vàng vọt, mấy chiếc xe ba gác chở đá đã đậu sẵn ở đầu chợ. Sa chạy xe tới sạp mình, rồi đạp thắng gấp tới mức bánh sau trượt đi một đoạn trên nền xi măng ướt.

Tấm tôn mặt trước của sạp, cái tấm lật lên làm mái che mỗi sáng, bị xịt sơn đỏ. Những chữ in hoa nguệch ngoạc, nhòe nhoẹt, sơn chảy thành những vệt dài như máu:

CHA CON NÓ ĂN CÂN.

Dưới mấy chữ đó, trên cái ghế nhựa nơi ông Luận vẫn ngồi mỗi sáng, có người đặt một con cá nục chết, đã ươn, bụng phình lên, mắt trắng dã.

Và bên cạnh sạp, cái cân đối chứng của chợ đã bị ai đó đập nát. Đó là cái cân cô vẫn lau chùi mỗi sáng, cân lại mỗi tuần, cái cân mà chiều mùng chín tháng Mười năm 2019 cha cô đứng chụp hình bên cạnh. Mặt kính màn hình vỡ toác thành hình mạng nhện. Cái đĩa cân bằng thép bị bẻ cong lên một góc, như một cái lưỡi thè ra.

— Hết chương 9 —