Đưa tang

Chương 6: Đưa tang

Sáu giờ sáng thứ Tư, ba chục chiếc ghe trong bến đồng loạt kéo còi.

Không ai hẹn ai. Chiếc xe tang vừa lăn bánh ra khỏi cổng nhà ông Năm thì từ dưới cửa biển, tiếng còi đầu tiên vang lên, khàn khàn, kéo dài. Rồi chiếc thứ hai, thứ ba, rồi cả bến. Tiếng còi đè lên tiếng kèn đám ma, đè lên tiếng sóng, rền rĩ như một bầy bò biển gọi nhau. Mấy đứa nhỏ đứng ven đường bịt tai. Mấy bà già chắp tay. Sa đi trong đoàn người phía sau xe tang, nghe tiếng còi dội vào ngực mình từng đợt.

– Ổng ác thì ác, – một ông già đi phía trước nói với người bên cạnh, – mà ổng ứng tiền cho cả bến đi biển. Không có ổng, nửa số ghe này nằm bờ.

– Ứng rồi ổng cân lại, – người kia đáp, không lớn không nhỏ.

Ông già không nói nữa.

Đoàn đưa tang đi bộ dọc đường bờ kè, ngang qua dãy vựa, ngang qua vựa Năm Bền đã kéo cửa cuốn kín mít, có tấm vải trắng căng ngang. Tới đầu bến, xe tang dừng lại một chút cho người nhà khấn. Bà Năm đứng cạnh xe, chống cây gậy tre bọc giấy trắng, khăn tang dài chấm gót. Toại đi sau bà, mặt sưng húp, hai mắt đỏ kè, cái gậy tang trong tay nó run run. Nó không ngẩng đầu lên lần nào.

Chú Nghĩa đi đầu đoàn, mặc áo sơ mi trắng, đầu quấn khăn trắng như người trong họ. Chú chỉ đường cho xe, nhắc người ta đi gọn vào lề, đưa nước cho mấy bà già mệt. Ai cũng nhìn chú, gật đầu. Trong cái bến này, đám nào có chú Nghĩa đứng ra lo thì đám đó yên.

Sa không thấy anh Khương. Chị Mai đi ở hàng sau, một mình, đầu cúi gằm. Bé Ni đi học.

Má cô cũng không đi. Sáng nay bà dậy từ hai giờ như mọi ngày, làm don, rồi tới năm giờ bà nói bà nhức đầu, gánh không nổi, kêu Sa đi một mình. Sa nhìn má, nhìn gánh don nằm yên ở góc sân, không hỏi gì. Hai ngày rồi, má cô không ra chợ. Hai ngày rồi, bà không nhắc tới ông Năm một lần.

Đi được chừng một cây số, chị Hến lách lên đi cạnh Sa.

Phạm Thị Hến bốn mươi lăm tuổi, mổ cá ở vựa Năm Bền từ hồi con gái. Chị nói to, cười to, chửi to, tay mổ cá nhanh tới mức người ta ví là con dao của chị có mắt. Hôm nay chị mặc áo trắng, khăn trắng, mắt sưng như người khóc thật.

– Cô Sa. – Chị kéo tay áo cô, hạ giọng. – Cô nói tui nghe coi, ổng có đau không?

– Em không biết chị. Em tới thì ổng đi rồi.

Chị Hến gật gật đầu, chùi nước mắt bằng vạt khăn tang.

– Tui làm cho ổng hai chục năm. Ổng chửi tui hai chục năm. – Chị cười trong nước mắt. – Mà cô biết hông, tuần rồi ổng lạ lắm. Ổng không chửi ai hết. Có bữa ổng ngồi ở bàn thu tiền, ngó ra biển cả tiếng đồng hồ, kêu không nghe. Thứ Hai ổng kêu tui vô, đưa tui năm triệu. Tui hỏi tiền chi, ổng nói tiền thưởng. Hai chục năm ổng chưa thưởng ai đồng nào.

Sa nhìn chị.

– Chị nói tuần rồi. Từ bữa nào?

Chị Hến nghĩ một lúc, đếm ngón tay.

– Từ bữa ổng đi Đà Nẵng về. Thứ Năm tuần trước nữa. Ổng quá giang xe ông Nghĩa ra Đà Nẵng, bữa ông Nghĩa đi lấy mấy cái khuôn đá mới. Đi từ sáng sớm, tối mịt mới về. Về tới vựa là mặt ổng xám ngắt, như cá ươn. Tui hỏi ổng đi chơi vui không, ổng nói vui cái con khỉ, rồi đi thẳng vô trong. – Chị lắc đầu. – Từ bữa đó ổng khác.

Thứ Năm tuần trước nữa. Sa tính nhẩm: mùng hai tháng Tư. Sáu ngày sau, ông nhắn cho cô cái tin "CAN SAN LECH". Chín ngày sau, ông chết.

– Ổng đi Đà Nẵng làm gì chị?

– Ai biết. Bà Năm biết chắc. – Chị Hến liếc về phía đầu đoàn, nơi bà Năm đi chậm rãi sau xe tang. – Mà bà Năm thì cô biết rồi đó. Hỏi bà mười câu bà trả lời nửa câu.

Nghĩa địa của bến nằm trên một đồi cát phía nam, sau lưng là rừng dương, trước mặt là biển. Mộ ở đây đắp bằng cát trộn xi măng, sơn trắng, mộ nào cũng quay mặt ra khơi. Người ta bảo dân biển chết rồi cũng phải ngó ra biển, để biết ghe con cháu về chưa. Mộ ông Năm đào ở hàng trên cùng, chỗ cao nhất đồi, gần mộ cha mẹ ông. Từ đó nhìn xuống thấy được cả cửa biển, thấy được dãy vựa, thấy được cái mái tôn của vựa Năm Bền nằm giữa.

Lúc hạ huyệt, Sa đứng ở rìa đám đông, dưới một gốc dương. Cô nhìn những người ném nắm cát xuống: bà Năm, rồi Toại, rồi mấy người trong họ, rồi chú Nghĩa. Chú Nghĩa bốc một nắm cát, đứng lặng trước huyệt lâu hơn mọi người, rồi mới thả tay ra. Cát rơi xuống nắp quan tài lộp độp.

Có ai đó đứng sau lưng cô.

– Chị không xuống ném cát?

Thượng úy Hiển. Anh ta mặc áo sơ mi xám, không đồng phục, đứng khuất sau gốc dương như một người đi viếng bình thường. Sa không ngạc nhiên. Cô đã thấy anh ta từ lúc đoàn đưa tang ra khỏi bến, lúc đứng ở một góc, lúc đi lẫn trong đám người phía sau.

– Tôi không phải người nhà.

– Tôi cũng không. – Hiển nhìn xuống huyệt. – Người ta hay đi đám để coi ai không đi.

Sa liếc anh ta.

– Anh coi được ai?

– Anh Khương ngoài biển. Má chị nhức đầu. – Anh ta nói, không nhìn cô. – Còn lại thì cả bến đều có mặt.

Cô không trả lời. Hiển đứng thêm một lúc, rồi gật đầu chào, đi xuống đồi theo lối mòn sau rừng dương, không về cùng đoàn.

Lúc người ta đắp mộ xong, mặt trời đã lên cao, cát trên đồi bắt đầu nóng rát dưới dép. Đoàn người tản dần xuống chân đồi, nơi mấy chiếc xe máy đậu dưới bóng dương. Chú Nghĩa đứng ở đó, phát nước suối cho từng người, tay áo sơ mi xắn tới khuỷu, mồ hôi chảy thành dòng trên thái dương.

Sa nhận chai nước, đứng lại cạnh chú.

– Chú. Thứ Năm tuần trước nữa chú ra Đà Nẵng lấy khuôn, ông Năm đi theo hả chú?

Chú Nghĩa vặn nắp một chai nước, uống một ngụm dài, rồi mới trả lời.

– Ừ. Ổng quá giang. Ổng nói đi khám bao tử, đau lâu rồi mà không chịu đi. – Chú lau miệng bằng mu bàn tay. – Chú thả ổng ở bệnh viện từ bảy giờ sáng, chú đi lấy khuôn, chiều ghé rước. Ổng ngồi trong xe, chẳng nói chẳng rằng suốt đường về.

– Bác sĩ nói gì chú?

– Ổng không kể. Mà ổng có bao giờ kể chuyện mình. – Chú nhìn lên đỉnh đồi, nơi nấm mộ mới đắp còn ướt xi măng, trắng nhởn giữa nắng. – Chú hỏi, ổng nói "bao tử thôi, uống thuốc". Rồi ổng biểu chú dừng xe ở cây xăng mua chai nước, ổng xuống, đứng hút hết một điếu thuốc mới chịu lên.

Chú vặn nắp chai lại, cẩn thận, cho tới khi nghe tiếng tách.

– Người ta đau bao tử, – chú nói, – mà hút thuốc như ống khói. Nói hoài không nghe.

Rồi chú quay đi, gọi mấy thằng thợ lò đá lại khiêng cái bàn thờ tạm về. Sa đứng nhìn theo cái lưng áo trắng ướt đẫm mồ hôi của chú, chai nước trong tay đã ấm lên. Ông Năm đi khám bao tử về, rồi phát tiền thưởng cho người làm, rồi ngồi ngó biển cả tiếng đồng hồ, rồi gọi cô tới để kể chuyện của cha cô. Người ta không làm những chuyện như vậy vì đau bao tử.

Chiều hôm đó, Sa tìm thấy Toại ngồi trên bờ kè sau dãy vựa.

Nó ngồi một mình trên một khối bê tông chắn sóng, chân thả lơ lửng trên mặt nước, điếu thuốc trên tay đã cháy gần tới đầu lọc. Khăn tang đã cởi ra, quấn quanh cổ tay. Nước triều đang lên, sóng vỗ vào chân kè, bắn bọt trắng lên cả ống quần nó. Nó không để ý.

Sa trèo lên, ngồi cách nó một sải tay.

– Chị theo em làm chi?

– Chị không theo. Chị ra đây ngồi.

Toại cười khẩy, rít một hơi thuốc rồi búng đầu lọc xuống nước.

– Công an hỏi chị cái gì?

– Hỏi đủ thứ. Còn em?

– Hỏi tối thứ Bảy em ở đâu. – Nó nhìn ra biển. – Em nói em ở nhà trọ, uống rượu một mình, ngủ.

Sa không nói gì. Cô nhớ lại sáng Chủ nhật, Toại đứng ở mép dây vàng, nhìn cái cửa nhỏ bên hông vựa, không hỏi một câu nào người nhà phải hỏi. Cô nhớ cái câu Lượm kể: "Chú cân kiểu đó, có ngày chú trả giá."

– Chiều thứ Bảy em với chú cãi nhau. Chuyện cái cân.

Toại quay qua nhìn cô. Ánh nắng chiều chiếu xiên vào mặt nó, làm hai con mắt đỏ kè nheo lại.

– Thằng Lượm kể hả? – Nó cười. – Thằng đó cái miệng như cái loa.

– Em nói em không ngồi cái bàn đó nữa. Bàn nào?

– Bàn thu tiền.

– Sao em không ngồi?

Toại nhìn cô rất lâu. Rồi nó hỏi lại, giọng nhỏ đi, gần như tò mò:

– Chị kiểm cái cân sàn ở vựa em bao nhiêu năm rồi?

– Bảy năm.

– Bảy năm. – Nó gật gù. – Kiểm bằng gì?

– Bằng quả cân chuẩn. Hai mươi ký, năm mươi ký, một trăm ký. Đặt bốn góc, đặt giữa. Lần nào cũng đúng.

– Lần nào cũng đúng. – Toại lặp lại, rồi bật cười thành tiếng, cái cười không có chút gì vui. – Bảy năm chị kiểm mà chị không thấy hả chị Sa?

Sa nghe tim mình đập chậm lại.

– Thấy cái gì?

Toại đứng dậy. Nó đứng trên khối bê tông, cao hơn cô cả cái đầu, gió biển thổi phần phật vạt áo sơ mi trắng của nó. Nó nhìn xuống cô, rồi nhìn về phía vựa Năm Bền, cái mái tôn đỏ rỉ, cái cửa cuốn kéo kín.

– Cái cân sàn đó có hai mặt. Một mặt cho người kiểm. Một mặt cho người bán cá.

– Em nói rõ coi.

– Rõ gì nữa? – Nó nhảy xuống bãi cát, phủi quần. – Chị muốn biết thì chị đi hỏi ba chị đi.

Rồi nó đứng lại, quay đầu, như vừa nhớ ra một điều gì đó buồn cười lắm.

– À quên. Ổng chết rồi.

— Hết chương 6 —