Phong bì của bà Năm

Chương 13: Phong bì của bà Năm

Cái phong bì nằm trên bàn, trắng, dán kín, ngoài bìa có một chữ duy nhất viết bằng bút bi xanh, in hoa, nét đè mạnh tới mức lằn giấy: SA.

Trước khi tới, Sa đã nhắn cho Hiển, đúng như cô hứa: "Tối nay 8 giờ tôi qua nhà bà Năm. Bà nói ông Bền để lại đồ cho tôi." Anh ta trả lời sau hai phút: "Được. Có gì liên quan vụ việc, chị đưa chúng tôi." Không chào, không dặn dò. Cô thấy dễ chịu hơn là có ai dặn dò.

Bà Năm không đẩy cái phong bì về phía Sa ngay. Bà đặt bàn tay lên nó, như người ta đặt tay lên một con cá còn giãy.

– Cô ngồi đi. Tui nói trước, rồi cô hẵng mở.

Tám giờ tối Chủ nhật. Căn nhà lầu ba tầng sơn vàng của ông Năm sau ngày thất đầu im ắng lạ lùng. Rạp đã dỡ, bàn ghế đã trả, sân gạch đỏ còn mấy vệt sáp nến chảy. Họ hàng về hết. Chỉ còn bà Năm và một bà em gái từ Đà Nẵng vô ở lại mấy bữa, đang lui cui rửa chén dưới bếp. Bà Năm dẫn Sa vào cái phòng nhỏ sau bếp, nơi chiều hôm qua bà mở tủ sắt lấy phiếu giao đá, đóng cửa lại, bật cái đèn bàn.

Trên bàn, ngoài cái phong bì, còn có một cuốn sổ kế toán bìa cứng dày cộp, mở ra ở một trang chi chít số.

– Mùng hai tháng Tư, ổng đi Đà Nẵng, – bà Năm nói. Giọng bà đều đều, như đọc sổ. – Tối về ổng không nói gì. Sáng hôm sau, ổng ngồi ở bàn ăn, đưa tui cái giấy của bệnh viện. Ung thư gan. Giai đoạn cuối. Bác sĩ nói còn vài tháng, có khi ít hơn.

Sa ngồi im.

– Bác sĩ nói chữa thì kéo được thêm ít lâu. Ổng không chịu. Ổng nói, tao sống năm mươi tám năm đủ rồi, giờ tao còn mấy tháng thì tao làm mấy việc tao phải làm. – Bà Năm dừng lại một chút. – Việc thứ nhất là trả.

– Trả gì bà?

Bà đẩy cuốn sổ kế toán về phía cô.

– Tui giữ sổ vựa ba chục năm. Mua của ghe nào, bao nhiêu ký, bao nhiêu tiền, ngày nào. Ổng biểu tui lật lại từ năm 2010, cộng hết tiền mua cá của từng ghe, nhân bốn phần trăm, cộng thêm chút lãi. – Bà gõ ngón tay lên trang sổ. – Bốn mươi bảy ghe. Có ghe chủ chết rồi, tui trả cho vợ con. Có ghe bán đi rồi, tui đi kiếm chủ cũ. Có ghe ít, vài chục triệu. Có ghe nhiều, mấy trăm triệu.

Sa nhìn những con số. Nét chữ bà Năm nhỏ, đều, có dấu, cột nào ra cột nấy. Cô không cần cộng cũng biết tổng con số đó là bao nhiêu. Nó là cái nhà lầu ba tầng này, và hơn thế.

– Tiền đâu bà trả?

– Bán. – Bà nói ngắn. – Ổng bán hai lô đất trên phường từ tuần trước. Còn căn nhà này, cái vựa, tui tính sau.

– Bà trả bằng cách nào? Cả bến không ai nghe nói chuyện này.

– Phong bì. Không tên. – Bà Năm nhìn cô. – Ổng không muốn ai biết. Ổng nói, tao trả là trả, không phải để người ta khen. Thằng cháu tui chạy xe ôm, tối tối nó đi bỏ. Bỏ vô thùng thư, nhét qua khe cửa, có nhà thì đưa tận tay rồi chạy. Từ mùng năm tới giờ, tui trả được mười bốn ghe.

Sa nghĩ tới chị Hến, cái phong bì năm triệu "tiền thưởng". Nghĩ tới ông Năm ngồi ở bàn thu tiền, ngó ra biển cả tiếng đồng hồ. Nghĩ tới Toại nói "chú chưa trả ai đồng nào bao giờ", và ông Năm đáp "thì tao trả", mà nó không tin.

– Toại có biết không bà?

– Không. Ổng không cho nói. Ổng nói, cho nó ghét tao thêm ít bữa, mai mốt nó biết, nó thương tao gấp đôi. – Bà Năm cười, một cái cười ngắn ngủn, khô như vỏ cua. – Ổng tính vậy. Ổng đâu có tính được là ổng không kịp.

Bà đưa tay lên, chỉnh lại chiếc vòng cẩm thạch trên cổ tay. Đó là lần đầu tiên Sa thấy tay bà run.

– Chuyện cái chỉ đỏ, – bà nói, không nhìn cô, – tui kể với thằng Toại. Tối thứ Năm nó về nhà, tui nói. Tui không ngờ nó ra quán la lên như vậy. Cái sạp của cô bị sơn là tại tui.

– Không phải tại bà.

– Tại tui. – Bà nhìn thẳng vào cô. – Tui nói rồi. Tui không nói lại.

Sa không cãi. Cô hiểu đó là cách bà Năm xin lỗi.

– Công an biết chuyện ông bệnh chưa bà?

– Biết. Khám nghiệm thì người ta thấy. Tui cũng đưa giấy bệnh viện cho ông Hiển rồi.

– Ngoài bà ra, còn ai biết ổng bệnh nữa không?

– Ổng dặn tui đừng cho ai biết, – bà nói. – Tui không nói với ai.

Bà im một lúc, như đang cân nhắc có nên nói thêm. Rồi bà rút tay khỏi cái phong bì, đẩy nó qua mặt bàn, tới trước mặt Sa.

– Tối thứ Bảy, bảy giờ ổng ăn cơm xong, nói đi ghé một nhà rồi ra vựa. Trước khi đi ổng đưa tui cái này. Ổng nói, nếu mai tao không đưa được cho con Sa thì bà đưa. Tui hỏi sao không đưa được. Ổng nói, thì lỡ tao xỉn. – Bà nhìn cái phong bì. – Tui không mở.

Sa cầm cái phong bì lên. Nó nhẹ, mỏng, chỉ có vài tờ giấy. Cô bóc mép dán.

Bên trong có hai thứ.

Thứ nhất là một tờ giấy học trò gấp tư, đã ố vàng, mép giòn như lá khô. Cô mở ra. Đó là một tờ giấy mượn tiền, viết tay, nét chữ cô nhận ra ngay từ dòng đầu tiên, nét chữ nghiêng nghiêng, đè mạnh ở cuối mỗi chữ của cha cô:

"Tôi tên Kiều Văn Hảo, có mượn của anh Hứa Thanh Bền số tiền sáu mươi triệu đồng (60.000.000đ) để lo chữa bệnh cho vợ. Tôi xin hứa trả khi có điều kiện. Ngày 14 tháng 5 năm 2009." Bên dưới là chữ ký của cha cô, và một dấu lăn tay mực tím.

Ngang qua tờ giấy, bằng bút bi xanh, nét đè mạnh, có hai chữ in hoa: DA TRA. Không dấu.

Thứ hai là một mảnh giấy xé từ cuốn phiếu cân của vựa, mặt sau còn in mờ mấy cột "Tên ghe – Loại cá – Số ký". Mặt trước viết bằng cùng cây bút bi xanh, chữ in hoa, không dấu, như mọi tin nhắn ông Năm từng gửi cho cô.

"SA"

"BA CO KHONG CO TOI BANG TOI"

"TOI EP ONG"

"QUA CAN CUA ONG TOI GIU 7 NAM TOI TRA TAN TAY"

"CON CHUYEN KHAC PHAI NOI TRUC TIEP"

"CHUYEN DO KHONG PHAI CUA TOI DE VIET RA"

Mỗi câu một dòng, không chấm, không phẩy, đè bút mạnh tới mức mặt sau giấy nổi gờ.

Không ký tên. Không cần ký.

Sa đọc nó ba lần. Đọc lần thứ ba, cô dừng lại ở chữ "7 NAM" và không đọc tiếp được.

Bảy năm. Ông Năm giữ quả cân của cha cô bảy năm. Từ cái đêm cha cô chết. Không phải nhặt được ở đâu đó sau này. Không phải ai đó đem tới cho ông. Từ cái đêm đó.

– Cô Sa.

Cô ngẩng lên. Bà Năm đang nhìn cô, và lần đầu tiên trong cái nhìn của bà có một thứ gì đó không phải là đá.

– Ổng viết gì?

Sa đưa mảnh giấy cho bà. Bà Năm đeo cặp kính lão vào, đọc, lâu lắm. Rồi bà gấp nó lại, đặt xuống bàn, tháo kính ra, lấy ngón cái và ngón trỏ bóp sống mũi.

– Ổng nói cái quả cân là để trả cho cô, – bà nói, giọng nhỏ hẳn đi. – Chính tay. Ổng nói vậy với tui sáng thứ Bảy. Tui hỏi quả cân gì. Ổng không nói.

– Còn "chuyện khác"?

– Tui không biết. – Bà lắc đầu. – Tui hỏi rồi. Tối thứ Bảy, lúc ổng đưa cái phong bì, tui hỏi, ông còn giấu tui chuyện gì nữa. Ổng nhìn tui, rồi ổng nói một câu.

Ngoài bếp, tiếng chén bát lách cách đã tắt. Bà em gái đã đi ngủ. Ngọn đèn bàn soi một vòng vàng trên cuốn sổ kế toán, trên tờ giấy mượn tiền ố vàng, trên mảnh phiếu cân viết chữ in hoa.

– Ổng nói: "Chuyện đó không phải của tao để nói với bà."

Sa nhìn mảnh giấy, dòng cuối cùng: "CHUYEN DO KHONG PHAI CUA TOI DE VIET RA".

Một chuyện không phải của ông Năm. Một chuyện ông giữ bảy năm, cùng với quả cân. Một chuyện chỉ được nói tận mặt, lúc ba giờ rưỡi sáng, trong một cái vựa vắng, với con gái của người đã chết.

Và cái chuyện đó là của ai đó khác.

Trên đường về, Sa dừng xe ở bờ kè, dưới cột đèn đầu dãy vựa, và gọi cho Hiển. Cô đọc cho anh ta nghe nguyên văn mảnh giấy, từng chữ một, kể cả những chữ không dấu. Đầu dây bên kia im lặng nghe hết.

– Mai chị đưa bản gốc lên phường, – anh ta nói. – Cả tờ giấy mượn tiền.

– Tờ giấy mượn tiền là của nhà tôi.

– Chúng tôi chụp lại rồi trả chị. – Anh ta ngừng một chút. – Bà Bền nói tối thứ Bảy, bảy giờ, ông ấy đi ghé một nhà trước khi ra vựa. Chị có biết là nhà ai không?

– Không.

– Bà ấy cũng nói không biết. – Giọng anh ta không đổi. – Thằng Lượm nói tám giờ ông ấy mới ra tới vựa. Từ bảy giờ tới tám giờ, chúng tôi chưa biết ông ấy ở đâu.

Cô cúp máy, ngồi trên yên xe một lúc lâu, nhìn cái mái tôn của vựa Năm Bền dưới ánh đèn đường. Một tiếng đồng hồ của một người sắp chết, đi ghé một nhà mà không nói với vợ là nhà ai.

Mười giờ đêm Sa về tới nhà. Đèn buồng má còn sáng. Bà ngồi trên giường, tay cầm cây kim khâu lại cái quai gánh don bị sờn, nhưng cây kim đứng yên trong tay bà, không lên không xuống.

Sa ngồi xuống mép giường, đặt tờ giấy mượn tiền vào lòng má.

Má cô cầm lên, nheo mắt dưới ngọn đèn. Bà đọc chậm, môi mấp máy theo từng chữ, như người mới học đọc. Tới dòng "để lo chữa bệnh cho vợ", bà dừng lại. Tới hai chữ in hoa bằng bút xanh chạy ngang tờ giấy, bà đưa ngón tay lên sờ, như sờ một vết sẹo.

Bà không khóc. Bà gấp tờ giấy lại làm tư, đúng theo nếp cũ, đứng dậy, đi ra nhà trước, đặt nó lên bàn thờ, dưới chân tấm ảnh cha cô. Rồi bà đứng đó, lưng quay về phía con gái.

– Ổng còn viết gì nữa không?

– Ổng nói còn một chuyện khác. Phải nói tận mặt. Ổng nói chuyện đó không phải của ổng.

Má cô đứng yên rất lâu. Rồi bà thắp một nén nhang, cắm vào bát hương, không khấn thành tiếng.

Gần nửa đêm, Sa nằm trong buồng, nghe tiếng dép má lẹp xẹp ra nhà trước lần nữa. Rồi tiếng bà thì thào, rất nhỏ, nhỏ tới mức cô phải nín thở mới nghe được:

– Ông ơi. Ông còn giấu tui chuyện gì nữa.

Không ai trả lời bà. Sa nằm nhìn lên mái ngói tối, nghĩ tới mảnh giấy in hoa không dấu. Chuyện đó không phải của cha cô, vì cha cô đã chết. Không phải của ông Năm, vì ông đã viết ra như vậy. Người chết thì không còn gì cần giấu nữa.

Chỉ có người sống mới cần.

— Hết chương 13 —