Người dạy tôi cân tay

Chương 28: Người dạy tôi cân tay

– Nhắm mắt lại, – chú Nghĩa nói. – Mắt nó gạt mình. Tay mới thật.

Năm đó Sa mười tuổi. Buổi chiều mùa hè, trong cái lò đá cũ của chú hồi còn lợp lá, nền đất, chỉ có sáu cái bể nước muối và một cái máy nén chạy dầu kêu phành phạch. Chú ngồi xổm trước mặt cô, đặt lên lòng bàn tay cô một quả cam sành, vỏ xanh lốm đốm vàng.

– Bao nhiêu?

– Hai trăm gam.

– Mở mắt ra coi.

Chú đặt quả cam lên cái cân đồng hồ nhỏ. Kim chỉ hai trăm sáu mươi. Chú cười khà khà, lột quả cam, chia cho cô một nửa.

– Sai sáu chục. Mày đoán bằng mắt. Mày thấy nó nhỏ, mày nói nó nhẹ. – Chú gõ ngón tay lên trán cô. – Cái đầu với con mắt hay nói láo, con. Cái tay thì không. Cái gì nằm trên tay mình thì nó nặng đúng bằng nó nặng. Mình chỉ cần chịu nghe.

Mỗi chiều một quả. Cam, chanh, ổi, khoai lang, con cá nục, cái bánh ít lá gai. Sai thì chú cười, đúng thì chú cho ăn. Tới cuối hè, cô sai không quá bốn chục gam. Tới năm mười lăm tuổi, cả bến gọi cô là con nhỏ cân tay. Cha cô khoe với ai cũng nói: "Con tui cân bằng tay. Mà thằng Nghĩa dạy nó, không phải tui."

Hai mươi sáu năm sau, chín giờ sáng thứ Bảy, Sa ngồi một mình ở bàn gỗ nhà trước, nhắm mắt lại, và lần đầu tiên từ sáng Chủ nhật mười hai tháng Tư, cô chịu nghe cái tay mình.

Cô không ngủ. Cô về tới nhà lúc năm giờ sáng. Trước đó cô ký biên bản với cán bộ trẻ, Toại chở ông Luận về, còn Hiển đứng ở cửa nhỏ vựa Năm Bền nhìn cô một lúc lâu mà không nói câu nào. Má cô đã đi chợ. Sa tắm, thay áo, rồi ngồi xuống cái bàn này, nơi chú Nghĩa đã ngồi trưa Chủ nhật đầu tiên, gắp cá cho cô.

Cô không lấy giấy bút. Cha cô ghi số trên vỏ bao thuốc. Cô không cần ghi. Cô đặt từng thứ lên tay mình, như đặt từng quả cân lên đĩa, và chịu nghe nó nặng bao nhiêu.

Ông Năm biết mình sắp chết từ thứ Năm mùng hai tháng Tư. Người chở ông đi Đà Nẵng, ngồi chờ ông ngoài hành lang bệnh viện, được bác sĩ gọi vào cùng vì ông nói đó là em mình, là chú Nghĩa. Ở nghĩa địa, chú nói với cô: ông Năm đi khám bao tử, ông không kể gì.

Tối thứ Bảy mười một tháng Tư, một người đàn ông đi bộ từ phía bãi, phía cuối bến, tới cửa nhỏ vựa Năm Bền, gọi khẽ, và ông Năm mở cửa cho người đó vào. Ông Năm không mở cửa cho anh Khương. Ông mở cửa cho người này.

Người đó nói với ông Năm trên gác: "Anh nói ra thì tui chết, mà anh cũng có sống được mấy tháng nữa đâu." Xưng tui, gọi anh. Ở cái bến này, đàn ông già hơn ông Năm mà vẫn gọi ông là anh, cô chỉ nghe một người. "Chú nói thôi để tui cho anh thêm một cây, anh im giùm tui." Chú Nghĩa kể lại câu chú nói với ông Năm như vậy, trong xưởng lò đá, tay cầm cây búa.

Từ mười một giờ tới mười một giờ hai mươi mấy phút, chú Nghĩa không có ở lò. Chú nói với thợ là đi mua thuốc. Chú bỏ thuốc năm năm. Chú về bằng cửa sau, cửa mở ra bãi, áo ướt mồ hôi, thở như chạy. Từ lò đá tới vựa Năm Bền theo đường bãi là sáu trăm mét.

Rồi chú tự tay kéo một cây đá khuôn mới lên thùng xe, chửi thằng Khoa khi nó chạy tới phụ, lái xe đi. Mười một giờ hai mươi tám, anh Khương thấy đèn xe đá chạy vô lối sau dãy vựa. Mười một giờ rưỡi, tời vựa ông Năm kêu rè rè, một ông khách ở quán Út Lùn làm đổ ly bia. Cây đá khuôn mới nằm xuống mặt cân sàn vào khoảng mười một giờ hai mươi lăm, cộng trừ hai chục phút. Nó nằm cạnh một người đã nằm đó trước, vì vụn đá bắn lên ống quần người đó chứ không rơi xuống dưới.

Mười một giờ ba mươi mốt, từ máy của ông Năm, có một tin nhắn gửi cho cô: "Thôi khỏi qua. Để bữa khác." Chữ thường, có dấu, cuối câu có dấu chấm. Cả bến Cửa Nậy chỉ có một ông già nhắn tin có dấu chấm. Chính cô đã nghĩ câu đó, ngồi trên yên xe dưới bóng cây bàng, chiếc xe chở hai chục cái ghế nhựa đỏ, và bật cười.

Rồi chú nói với cô cây đá thứ mười ba là cây khuyến mãi, cho lúc mười giờ rưỡi. Chú nói khuôn mới tuần sau mới chạy, hai lần, cùng một cái cớ dầu máy. Chú dặn thợ ai hỏi thì nói khuôn mới chưa chạy. Chú gọi thằng Khoa đi coi một cái van không rỉ. Và khi cô kể với chú, giữa xưởng lò đá, cái ý định tính giờ bằng cây đá tan, chú đã cười, nói "con nhỏ này". Rồi chú tự tay chọn cho cô một cây đá khuôn cũ, chở tới tận vựa, đặt lên cân cho cô coi con số 50.1.

Cô đặt tất cả những thứ đó lên tay mình. Và tay cô không nói láo.

Cô còn chưa đặt lên tay mình năm 2019. Cô biết nó nặng hơn. Cô biết khi đặt nó lên, có thể tay cô không chịu nổi.

Đêm mùng chín tháng Mười năm 2019, cha cô đập bàn ở quán Út Lùn, chỉ tay vào mặt chú Nghĩa: "Cả cái cân đá của mày nữa." Cha cô bỏ đi. Chú Nghĩa ra gốc dương đứng gọi điện, rồi tính tiền, đi theo. Chưa tới mười phút. Bảy năm sau, chú nói với cô là chú ngồi lại uống thêm ly nữa. Mười giờ bốn mươi, cha cô chết ở khúc cua Gò Dương, bị một chiếc xe tải tông từ phía sau, để lại một vệt sơn xanh dương trên gáy nón. Sáng hôm sau, chiếc xe tải xanh dương của lò đá bể đèn, móp đầu. Chú nói chú lùi trúng cột điện ở bãi cá. Chú đem nó đi sửa ở tận ngoài Quảng Nam. Rồi chú nói với cô là chú bán sắt vụn.

Và bảy mươi bảy cái phong bì. "Gửi chị Lài." Chữ đánh máy, cuối dòng một dấu chấm tròn như hạt muối. Cái máy đánh chữ trùm khăn trong văn phòng lò đá, bụi trên khăn mà không có bụi trên phím.

Sa mở mắt ra.

Nắng sáng đã rọi qua khung cửa, đổ một vệt vàng dài trên mặt bàn gỗ, ngay chỗ trưa Chủ nhật đầu tiên chú Nghĩa đặt hai cái cà mèn. Cô nhìn vệt nắng đó rất lâu.

Cô nghĩ tới câu chuyện ông Luận kể ở sạp, sáng thứ Năm trước khi cô mở hộp nối dưới cân sàn. Năm 1989, ông nghi một người quen. Ba tháng ông ngủ không yên vì nghĩ oan cho người ta trong bụng. "Rồi người ta tìm ra. Không phải người quen tui. Là người khác." Hồi đó cô nghe câu chuyện đó như nghe một lời an ủi. Ba tuần nay cô đã giữ nó trong bụng như giữ một tấm bùa: biết đâu mình cũng nghĩ oan. Biết đâu rồi người ta cũng tìm ra người khác.

Không có người khác.

Má cô về lúc mười giờ. Bà đặt gánh don xuống góc sân, thấy con gái ngồi ở bàn, mặt trắng bệch, mắt khô, thì đứng sững lại. Bà không hỏi. Bà đi tới, kéo cái ghế đối diện, ngồi xuống, hai tay đặt lên mặt bàn.

– Má, – Sa nói. – Bữa nay má đi với con lên phường. Má kể với anh Hiển hết những gì má kể với con. Cái đêm thứ Bảy. Cái câu má nghe. Cái áo. Hết.

Má cô nhìn cô.

– Thằng Khương hả?

– Không phải anh Khương, má. Anh Khương ngồi ở quán Út Lùn từ trước mười một giờ tới mười một giờ rưỡi. Ông Út làm chứng. – Sa ngừng lại. Cô thấy cổ họng mình khô khốc. – Người má thấy đi bộ từ phía bãi lên là chú Nghĩa.

Má cô không nói gì. Bà không khóc, không la, không lắc đầu. Bà chỉ ngồi đó, rất lâu, hai bàn tay trên mặt bàn từ từ nắm lại. Rồi bà đứng dậy, đi vào buồng, thay cái áo bà ba nâu sẫm, cái áo đã giặt sáng Chủ nhật mười hai tháng Tư, búi lại tóc, và đi ra.

– Đi, – bà nói.

Hai mẹ con ngồi ở phường tới hai giờ chiều. Má cô kể với Hiển những gì bà đã kể với Sa, không thêm không bớt, giọng bằng phẳng như người đọc lại một tờ giấy đã thuộc lòng. Hiển ghi, hỏi lại từng giờ, từng bước chân, từng chữ trong câu bà nghe được. Anh ta không trách bà đã khai sai. Anh ta chỉ nói, lúc cuối, rằng việc bà khai không đúng sự thật trước đây sẽ được xem xét theo quy định, và việc bà tự tới khai lại cũng sẽ được ghi nhận.

Rồi tới lượt Sa. Cô nói hết. Từng thứ cô đã đặt lên tay mình buổi sáng, theo đúng thứ tự đó. Năm 2019 cô nói sau cùng, chậm nhất, và giọng cô chỉ run một lần, ở chữ "móp đầu".

Hiển ngồi im rất lâu sau khi cô nói xong. Cái quạt trần quay số một trên đầu ba người.

– Chị Sa, – anh ta nói. – Những gì chị và bà nói hôm nay, chúng tôi sẽ xác minh. Từng điều một. Có những điều chúng tôi đã biết, có những điều chưa. – Anh ta nhìn thẳng vào cô. – Từ giờ tới khi tôi báo, chị không gặp riêng ông Tạ Đức Nghĩa. Không tới lò đá. Không nghe điện thoại ông ấy mà không báo tôi.

– Nếu chú gọi con…

– Chị báo tôi. – Anh ta nói, rõ từng chữ. – Tôi không nói ông ấy là người như thế nào. Tôi chưa biết. Tôi chỉ biết một người đã làm những việc chị vừa kể thì đang sợ. Người đang sợ thì không đoán được.

Sa gật đầu.

Bốn giờ chiều, cô chở má về. Đường từ phường về hẻm nhà cô phải chạy ngang cuối bến. Cô đã định đi đường vòng. Rồi tới ngã ba, tay cô tự bẻ lái về phía bờ kè, như nó đã bẻ lái ở đây cả ngàn lần.

Lò nước đá Đức Nghĩa hiện ra ở cuối bến, cái mái tôn dài sơn trắng đã ngả vàng, cái sân xi măng ướt nhẹp. Máy nén chạy ầm ầm. Mấy chiếc xe ba gác đang chờ lấy đá ở cửa xưởng. Cửa kính văn phòng mở hé.

Sa không dừng xe. Cô chỉ chạy chậm lại, không biết vì sao.

Qua khe cửa kính, cô thấy chú Nghĩa ngồi sau bàn làm việc, cúi đầu, bấm máy tính. Trên bức tường sau lưng chú, cái khung ảnh chiếc xe tải xanh dương treo hơi lệch, chú hồi còn tóc đen đứng cạnh, một tay chống lên đầu xe, cười toe toét.

Chú ngẩng lên. Chú thấy cô.

Và chú giơ tay vẫy, cười, y như mọi lần.

— Hết chương 28 —