Trả cân

Chương 34: Trả cân

Cái ghế gỗ lưng tựa mòn lõm theo hình người ngồi đã không còn sau bàn thu tiền. Thay vào đó là một cái ghế đẩu nhựa màu xanh, loại bán ngoài chợ ba chục nghìn một cái.

– Em ngồi cái này, – Toại nói. – Ngồi cái ghế kia em ngồi không nổi.

Ba giờ rưỡi sáng thứ Hai, mùng sáu tháng Bảy. Vựa ở giữa dãy bờ kè đã kéo cửa cuốn lên, đèn neon bật sáng cả hai dãy, không chừa góc nào tối. Tấm bảng mới treo trên cửa cuốn, chữ đỏ trên nền trắng, Toại tự kẻ bằng sơn: VỰA TOẠI. Cái tên cũ đã được cạo đi, chỉ còn lại mấy vệt sơn vàng mờ mờ ở mép tôn, phải nhìn kỹ mới thấy.

Sa quỳ bên cái cân sàn, đặt năm quả cân gang hai mươi ký lên năm điểm, bốn góc và chính giữa. Màn hình đỏ đọc 100.0. Cô nhấc ra, đặt lại, đặt lệch, đặt chồng. Lần nào con số cũng nhảy đúng như nó phải nhảy.

Rồi cô làm cái việc mà cô đã làm mỗi lần tới vựa này kể từ tháng Tư: cô đi tới bàn thu tiền, cúi xuống, soi đèn pin vào gầm bàn. Mặt gỗ dưới gầm trơn láng, có mấy vết keo cũ đã được cạo sạch, chỗ sợi dây điện mảnh từng chạy xuống tấm tôn lót sàn đã được trét xi măng kín lại.

Toại đứng nhìn cô làm.

– Chị còn soi hả?

– Ừ. – Cô đứng dậy, phủi đầu gối. – Tháng nào chị cũng soi. Em đừng giận.

– Em không giận. – Nó cười. – Em muốn chị soi.

Hai tháng qua đã có nhiều chuyện xảy ra ở bến Cửa Nậy, như nước ròng rồi nước lớn, chậm mà không dừng.

Cuối tháng Năm, bà Năm gọi Sa tới nhà, cùng với Toại và một ông công chứng viên trên phường. Bà bán vựa cho Toại. Giá bà đặt ra làm ông công chứng viên nhướng mày: bằng giá cái nhà kho mái tôn và miếng đất bờ kè, không tính đồng nào cho cái tên, cho mối lái, cho ba chục năm buôn bán. Toại trả góp trong mười năm, không lãi. Bà nói, đó là giá của một cái vựa không có cân.

Rồi bà bán căn nhà lầu ba tầng sơn vàng, cái sân gạch đỏ, cái hồ cá chép. Tiền bán nhà cộng với tiền hai lô đất ông Năm đã bán từ tháng Tư, bà trả cho đủ bốn mươi bảy ghe. Ghe cuối cùng là ghe của ông Tám Sứt, người đã mất năm 2021. Bà tìm ra con trai ông đang làm thợ hồ ở tận trong Nam, gửi tiền qua ngân hàng, gọi điện nói rõ từng con số. Xong việc, bà về ở với bà em gái ngoài Đà Nẵng. Hôm bà đi, Sa và Toại ra bến xe tiễn. Bà không khóc. Bà chỉ nắm tay Toại một cái, nói "Mày cân cho đúng", rồi quay sang Sa, nhìn cô một lúc, như cân cô bằng mắt lần cuối.

– Cô coi giùm tui mấy con cá chép, – bà nói. – Người mua nhà nói họ lấp cái hồ. Tui đem mấy con cá thả xuống cái ao sau miếu Bà rồi. Ông Tư nói ổng coi cho.

Rồi bà lên xe.

Trước ngày bán nhà, bà Năm gọi riêng anh Khương tới. Bà mở cái két sắt, lấy ra cuốn sổ đỏ căn nhà xây dở ở xóm Bàu, đặt lên bàn, đẩy về phía anh. Bà nói nợ gốc của anh bà chuyển sang cho Toại giữ, anh trả dần cho vựa, bao giờ có thì trả. Tiền lãi bà xoá. Anh Khương ngồi nhìn cuốn sổ đỏ rất lâu. Rồi anh lấy một cái bịch nilông trong túi áo ra, bọc nó lại, cẩn thận như bọc một con cá còn sống, nhét vào túi áo ngực, cài nút lại. Anh đứng dậy, cúi đầu chào bà Năm, không nói được câu nào.

Tuần sau, bé Ni ghé sạp Sa, khoe cái kính mới. Gọng kim loại mảnh, mắt kính trong vắt, không còn quấn băng keo. Nó nói học kỳ hai nó được học sinh giỏi, lên lớp mười hai. Năm sau nó thi khối B.

– Ba con nói tiền đâu thì ba con lo, – nó nói, cười. – Con không biết ba con lo kiểu gì. Mà ba con nói được thì chắc được.

– Con muốn làm bác sĩ gì? – Sa hỏi.

Ni nghĩ một chút, đẩy gọng kính lên sống mũi.

– Hồi trước con tính làm bác sĩ nhi. – Nó nói. – Giờ con muốn học như ông Luận. Coi người ta bị gì, rồi chỉ nói đúng cái mình thấy. Ông Luận nói nghề đó cực mà ít ai cảm ơn. Con nói con không cần ai cảm ơn.

Lò nước đá Đức Nghĩa vẫn chạy. Thằng Tâm ở lại Cửa Nậy ba tuần, bán căn nhà của chú Nghĩa ở xóm trên, bán luôn chiếc xe tải trắng. Còn cái lò, anh ta bán cho anh Dũng Râu, trả góp, như cách bà Năm bán vựa cho Toại. Anh Dũng không đổi tên lò. Anh nói đổi tên thì cả bến phải học lại đường đi mua đá, phiền. Nhưng anh tháo cái biển cũ xuống, sơn lại, cho chữ sáng hơn. Tiền bán nhà, bán xe, Tâm làm đúng như lời chú Nghĩa nhắn: trả cho mấy tàu lớn đã mua đá xay của lò từ năm 2015. Anh Dũng giúp anh ta lật lại sổ giao đá. Mười chín tàu. Có tàu đã bán, có chủ tàu đã mất. Như bà Năm, Tâm đi tìm từng người.

Ở chợ cá, ông Phẩm không quay lại văn phòng có máy lạnh nữa. Phường cử một người khác về làm trưởng ban, một người đàn bà bốn mươi mấy tuổi trước làm kế toán hợp tác xã, nói ít, ghi chép kỹ. Tuần đầu tiên nhận việc, bà đi một vòng chợ, dừng lại ở cái cân đối chứng, đặt lên nó một ký cá cơm bà vừa mua, coi con số. Rồi bà tới sạp Sa ký tiếp hợp đồng bảo trì hai năm, không mặc cả một đồng.

Một buổi sáng giữa tháng Sáu, Sa ra sạp thì thấy thằng Hên, con út ông Chín Lưới, đang đứng trước tấm tôn mặt trước, tay cầm cọ, bên chân là hộp sơn trắng. Những vệt hồng nhạt của mấy chữ sơn đỏ ngày nào đã bị phủ kín bằng một lớp sơn xanh lá còn ướt. Trên nền xanh đó, nó đang kẻ từng chữ, nét vụng mà ngay hàng: SỬA CÂN – ĐÁNH CHÌA KHOÁ. Thấy cô, nó đỏ mặt, cúi đầu kẻ tiếp, không nói gì. Cô cũng không nói gì. Cô đứng chờ cho nó kẻ xong chữ cuối cùng, rồi rót cho nó một ly trà.

Còn lời Sa hứa trước cả chợ sáng thứ Sáu mười bảy tháng Tư, cái lời mà thằng Hên đã cười khẩy, "Mày lấy gì trả?", thì được trả theo một cách cô không ngờ.

Một tối đầu tháng Sáu, má cô bắc ghế đẩu, leo lên cái kệ gỗ cao nhất trong bếp, lấy xuống cái hộp bánh quy bằng thiếc. Bà đặt nó lên bàn, cạnh cuốn sổ tiết kiệm đứng tên Sa, mở nắp ra. Bảy mươi bảy cái phong bì rỗng.

– Hai trăm ba chục triệu, – bà nói. – Cộng lãi, gần hai trăm sáu chục. Chú Nghĩa nhắn đừng trả lại cho ổng. Ổng nói đúng. Mình không trả lại cho ổng. – Bà đẩy cuốn sổ về phía con gái. – Ba mày lắp cái cân đá cho ổng. Mấy tàu mua đá của ổng bị ăn cân, có một phần là do tay ba mày. Đem tiền này góp vô với thằng Tâm, trả cho mấy tàu đó.

Sa nhìn má.

– Má chắc không má?

– Tiền của người làm ba mày chết, – má cô nói, chậm rãi, – đem trả cho người bị ba mày làm bậy. Má nghĩ cả bảy năm, giờ má mới biết đem nó đi đâu.

Bà đóng nắp hộp thiếc lại. Lần này bà không cất nó lên kệ. Bà đem ra sân, cạy hết mấy mảnh giấy đánh máy dán trên phong bì, bỏ vào cái lò than, đốt. Những dòng chữ tím quăn lại, đen đi, cháy thành tro. Cái dấu chấm cuối dòng cháy sau cùng.

Bây giờ, ba giờ bốn mươi sáng, trong cái vựa mang tên Toại, Sa đứng bên cột đầu cân, nhìn ra cửa biển.

Tiếng máy ghe đầu tiên vọng vào, đục, đều, quen thuộc như nhịp thở của bến. Rồi thêm mấy tiếng nữa. Đèn ghe chấm chấm trên mặt nước đen. Từ đầu bến, những ngọn đèn pin bắt đầu lố nhố đi tới. Bạn hàng, bốc vác, người mổ cá. Chị Hến đi đầu, con dao mổ cá cắm ở thắt lưng, chị về làm cho Toại từ tuần trước. Thằng Lượm chạy sau, vác cái thúng cần xé không trên vai, la lớn chào cả dãy vựa.

Chiếc ghe đầu tiên cập bờ là ghe ông Chín Lưới.

Ông vác thúng cá nục lên, đi chậm qua bãi cát, chân trần, cái lưng còng như lưỡi câu. Ông đặt thúng cá lên mặt cân sàn. Rồi ông không đi ra phía bàn thu tiền như mọi người bán cá vẫn đi. Ông đứng yên bên cột đầu cân, nhìn con số đỏ.

Màn hình đọc: 40.2.

Ông Chín móc trong túi áo ra một mẩu giấy nhỏ, giấy học trò xé đôi, trên đó có một con số viết bằng bút chì, nét run run.

– Trên ghe tui cân bốn chục hai, – ông nói. – Cân ba lần, lấy số giữa.

Toại ngồi trên cái ghế đẩu nhựa sau bàn thu tiền, ghi vào phiếu cân. Không phải chữ in hoa không dấu. Chữ thường, có dấu, nghiêng nghiêng, hơi xấu. "Ghe Chín Lưới. Cá nục. 40,2 ký."

Ông Chín cầm tờ phiếu, đọc, gật đầu. Ông gấp mẩu giấy bút chì của mình lại, bỏ vào túi áo, rồi quay ra, đi xuống bãi, không nói thêm câu nào.

Sa đứng nhìn theo ông.

Bên cạnh cô, Toại lấy cái bút bi gõ gõ lên mặt bàn, như không biết làm gì với tay mình.

– Chị Sa, – nó nói. – Lần đầu tiên em cân cá mà em không thấy mình ăn cắp.

Sa không trả lời. Cô chỉ đứng đó, nhìn chiếc ghe thứ hai cập bờ, chiếc ghe thứ ba. Ngoài kia trời bắt đầu hửng sáng, một vệt hồng nhạt chạy dọc chân trời phía đông.

Điện thoại trong túi áo cô rung lên. Cô lấy ra coi. Một tin nhắn từ số của Hiển, gửi lúc ba giờ bốn mươi hai sáng, giờ của người không ngủ.

"Chị Sa. Kết luận điều tra vụ tai nạn ngày 09/10/2019 đã có. Tôi sẽ gửi văn bản cho gia đình chị theo đúng thủ tục. Hôm nay tôi chỉ báo để chị biết trước."

Chữ có dấu, có chấm. Sa đọc nó hai lần. Rồi cô cất điện thoại vào túi, cúi xuống, đặt quả cân gang hai mươi ký lên mặt cân lần nữa, như thể cần kiểm lại một lần cuối.

Màn hình đỏ đọc 20.0.

— Hết chương 34 —