Tàu Thuận Ni

Chương 4: Tàu Thuận Ni

Cái cân đồng hồ của chị Mai bị kẹt kim ở vạch ba ký, và chị đã bán cá khô theo cái kim kẹt đó suốt một tuần mà không hay.

– Ba ký hoài, – chị nói, đặt cái cân lên mặt sạp của Sa. – Người ta mua nửa ký nó cũng ba ký, mua một ký nó cũng ba ký. Tui tưởng tui bán đắt hàng, tới tối đếm tiền mới biết mình lỗ.

Sa lật cái cân lên, tháo bốn con vít dưới đáy. Lò xo bên trong dính một cục muối khô, vàng như hạt bắp. Chuyện thường ở bến. Hơi muối ăn sắt nhanh hơn ăn người.

– Mười phút chị. Chị ngồi chờ hay để đó em mang qua?

Chị Mai ngồi xuống cái ghế nhựa ông Luận ngồi lúc sáng. Trương Thị Mai bốn mươi tuổi, vợ anh Khương thuyền trưởng tàu Thuận Ni, bán cá khô ở dãy sạp phía trong chợ. Người chị khô như con khô cá chỉ vàng chị bán, tóc cột cao, hai bàn tay nứt nẻ đầy những vết cắt nhỏ của dao lạng cá. Chị nhìn Sa làm, im lặng một lúc, rồi nói, mắt không rời cái lò xo:

– Sáng nay công an mời ảnh lên.

– Anh Khương?

– Ừ. Chiều thứ Bảy ảnh qua vựa ông Năm, năn nỉ ông cho khất thêm một chuyến. Ổng chửi, cả dãy vựa nghe. Thằng Lượm kể với công an.

Sa gõ nhẹ cục muối khỏi lò xo bằng cán tua vít. Chuyện anh Khương nợ ông Năm thì cả bến biết. Tám trăm bảy chục triệu, gồm tiền ứng mấy chuyến biển lỗ liên tiếp hồi cuối năm và tiền vay thay máy tàu. Ông Năm giữ cái sổ đỏ căn nhà của vợ chồng chị làm tin. Tháng trước có người nghe ông nói, hết tháng Tư không trả được lãi thì ông lấy tàu trừ nợ.

– Ảnh có làm gì đâu, – chị Mai nói, giọng nhỏ như nói với cái cân. – Ảnh về nhà ngủ.

Sa lắp lò xo lại, vặn ốc chỉnh kim về vạch không. Cô đặt lên đĩa cân quả cân gang một ký trong thùng đồ của mình. Kim chạy, rung rung, dừng đúng vạch một.

– Xong rồi chị. Chị lau cho khô, tối úp nó vô trong, đừng để ngoài sương.

Chị Mai móc tiền. Sa xua tay. Chị nhét tờ năm chục vào hộp chìa khoá của cô rồi đứng dậy, ôm cái cân vào lòng như ôm đứa nhỏ.

– Cô Sa. – Chị ngập ngừng. – Trưa nay ghé nhà tui ăn cơm hông? Bé Ni hỏi cô hoài. Nó có cái máy tính cầm tay hư, nói chỉ có cô sửa được.

Sa biết đó không phải chuyện cái máy tính.

Nhà anh Khương ở xóm Bàu, cách bến chừng nửa cây số, một căn nhà ống hai tầng xây dở, tầng trên còn trơ gạch, mấy cây sắt chờ chĩa lên trời như râu tôm. Trước nhà phơi đầy những nong cá khô, mùi nắng và mùi cá quyện vào nhau ngai ngái. Con đường đất trước nhà có ba đứa nhỏ đang chơi bắn bi, thấy người lạ tới thì đứng dậy nhìn.

Anh Khương ngồi ở bậc thềm, tay cầm lon bia đã móp. Lê Đình Khương bốn mươi bốn tuổi, người to như cái tủ, da đen bóng, cánh tay có vết sẹo dài từ khuỷu xuống cổ tay do dây câu quấn năm nào. Thấy Sa, anh không đứng dậy, chỉ hất hàm.

– Cô Sa. Vô đi.

Mâm cơm dọn dưới đất, trên tấm chiếu cói: canh chua cá ngừ, cá nục kho, một dĩa rau muống luộc, chén nước mắm ớt. Ni bưng nồi cơm ra. Con bé mười bảy tuổi, học lớp mười một ở trường trên phường, tóc cột đuôi gà, đeo cặp kính gọng nhựa đã nứt một bên được quấn băng keo. Nó chào Sa rồi ngồi xuống, xới cơm cho mọi người, xới cho ba nó trước.

Ăn được nửa chén, anh Khương đặt đũa xuống.

– Sáng nay ông công an tỉnh hỏi tui ba tiếng. – Anh nói, không nhìn ai. – Hỏi tui tối thứ Bảy ở đâu. Hỏi tui nợ ông Năm bao nhiêu. Hỏi tui có ghét ổng không.

– Ba, – Ni nói khẽ.

– Thì ghét chớ sao. – Anh Khương cười, cái cười như tiếng dây neo nghiến vào mạn tàu. – Cả cái bến này ai không ghét ổng? Ổng ứng tiền cho mình đi biển, mình đánh được cá về, ổng ép giá, ổng trừ nợ, ổng cân. – Anh nhìn thẳng vào Sa lần đầu tiên. – Ổng ăn cân tụi tui mười mấy năm nay, cô Sa à.

Sa đặt chén xuống.

– Anh nói vậy là sao?

– Là vậy đó. Ghe tui về, mười tạ cá, lên vựa ổng còn chín tạ sáu. Tháng nào cũng vậy, chuyến nào cũng vậy. Mình cân ở nhà, mình cân ở ghe, lên tới vựa là hụt. Hỏi thì ổng nói cá mất nước, cá ráo. Cá chết rồi mất nước kiểu gì mà mất đều đều bốn phần trăm?

– Cái cân sàn ở vựa ổng tháng nào tui cũng kiểm. – Sa nói, nghe giọng mình cứng lại. – Trước tui là ba tui kiểm. Nó cân đúng.

– Cô kiểm bằng cái gì?

– Bằng quả cân chuẩn. Tui đặt lên, nó đọc đúng.

Anh Khương nhìn cô một lúc, rồi lắc đầu, uống một ngụm bia.

– Cô đặt lên thì nó đọc đúng. Tui đặt cá lên thì nó đọc thiếu. Cô với tui, ai đặt lên nhiều hơn?

– Anh Khương. – Sa nghe tai mình nóng bừng. – Ba tui sửa cân ba chục năm ở cái bến này. Ổng cân không sai một lạng. Anh hỏi ai cũng biết.

Anh Khương không trả lời. Chị Mai gắp cá vào chén chồng, gắp nhiều tới mức chén cơm đầy ụ. Ni nhìn Sa, rồi nhìn ba, rồi cúi xuống, lấy đũa khều mấy hạt cơm rơi trên chiếu.

Một lúc sau, giọng anh Khương dịu xuống, nghe mệt.

– Tui không nói ông Hảo. Ông Hảo là người tốt. Hồi tui còn nhỏ, ổng xuống ghe ba tui sửa cân, ổng dạy tui buộc dây câu. – Anh xoay lon bia trong tay. – Tui chỉ nói cái cân. Cái cân nó không tốt.

Ăn cơm xong, Ni đưa cho Sa cái máy tính cầm tay. Một cái máy cũ, loại học sinh vẫn dùng, nắp nhựa trầy xước, màn hình hiện mấy con số mờ nhạt rồi tắt ngúm. Sa mở nắp lưng. Pin cúc áo đã phồng. Cô thay viên pin dự phòng trong thùng đồ, bấm thử: một cộng một bằng hai. Ni cầm lại, mắt sáng lên.

– Cảm ơn cô. Thứ Năm con có bài kiểm tra Hoá.

– Con thi khối nào?

– Khối B, cô. Con muốn học y. – Nó ngập ngừng, liếc vào nhà, nơi ba nó đã nằm dài trên võng. – Mà chắc con thi ở tỉnh thôi. Học xa tốn lắm.

Sa nhìn con bé. Cái kính quấn băng keo. Cái máy tính thay pin. Căn nhà xây dở tầng hai. Cô nghĩ tới tám trăm bảy chục triệu, tới cái sổ đỏ nằm trong két của ông Năm, và tới cái điều anh Khương nói: "mất đều đều bốn phần trăm".

Bốn phần trăm của mười tạ cá là bốn mươi ký. Bốn mươi ký cá nục, ba mươi tám nghìn một ký, là một triệu rưỡi một chuyến. Một tháng ghe về hai chục chuyến. Mười mấy năm.

Cô không làm tiếp phép tính đó. Cô không muốn ra con số.

Lúc cô về, chị Mai tiễn ra tới đầu ngõ. Trước khi Sa nổ máy, chị nắm lấy tay lái xe cô, nói rất nhanh, rất nhỏ:

– Tối thứ Bảy ảnh không ở nhà. Ảnh nói với công an là ảnh về lúc mười một giờ. Mà gần mười hai giờ ảnh mới về, người toàn mùi bia.

Sa nhìn chị. Chị buông tay lái, lùi lại một bước.

– Tui không biết ảnh đi đâu. Tui không dám hỏi. – Chị cắn môi. – Tui nói với cô vì cô… cô là người thấy ông Năm. Cô coi giùm tui, ông Năm có phải… có phải bị người ta…

Chị không nói hết câu. Sa không trả lời được.

Chiều hôm đó, xe của công an tỉnh đưa ông Năm Bền về nhà.

Nhà ông nằm trên đường phía trong, cách bến chừng năm trăm mét, một căn nhà lầu ba tầng sơn vàng, cổng sắt mạ, sân lát gạch đỏ rộng đủ đậu hai chiếc xe tải. Người ta đã dựng rạp từ trưa. Chú Nghĩa đứng giữa sân, tay cầm điện thoại, tay chỉ trỏ, giọng sang sảng: bàn để đây, ghế để đó, cái loa dời qua bên kia đừng để sát bàn thờ. Mấy thằng thợ lò đá của chú khiêng bàn ghế từ xe tải xuống. Ai cần gì cũng chạy tới hỏi chú. Bà Năm ngồi trong nhà, cạnh bàn thờ, không ra.

Sa đứng ở cổng một lúc. Má cô không đi. Từ trưa tới giờ, bà nói bà mệt, nằm trong buồng, kéo màn kín. Lần đầu tiên trong đời Sa thấy má mình không đi đám của người trong bến. Bà đi đám của cả những người bà ghét.

Cô vào thắp một nén nhang. Di ảnh ông Năm đặt giữa bàn thờ, chụp từ năm nào đó còn trẻ hơn, mặc áo sơ mi trắng cài tới cổ, mặt nghiêm như đang ngồi chờ cân. Bà Năm ngồi trên chiếc ghế gỗ cạnh đó, hai tay đặt trên đùi, lưng thẳng. Người ta vào thắp nhang, cúi đầu chia buồn, bà gật đầu lại một cái, nhỏ và đều, như cái cần cân đong đưa. Mắt bà khô.

Lúc Sa cúi chào, bà Năm ngước lên nhìn cô. Một cái nhìn rất dài. Rồi bà gật đầu, như mọi người khác. Nhưng Sa cảm thấy cái gật đầu đó nặng hơn mọi cái khác vài lạng.

Đêm đó Sa không ngủ được. Cô nằm nghe tiếng quạt máy, tiếng con tắc kè kêu trên mái, tiếng má cô trở mình bên kia vách. Một giờ sáng, từ ngoài cửa biển vọng vào một tiếng máy tàu. Rồi tiếng đó nhỏ dần, xa dần. Ở bến Cửa Nậy tàu ra vào giờ nào cũng có, nửa đêm cũng như giữa trưa, cô chẳng để ý.

Ba giờ rưỡi sáng thứ Ba, cô ra sạp. Bà Bảy Ốc đã nhóm bếp than nấu nước ở quán cà phê cóc, ngồi chồm hổm thổi lửa. Thấy cô, bà ngoắc lại, giọng khàn khàn của người thức suốt đêm:

– Con Sa. Mày biết tin gì chưa?

– Tin chi bà?

– Thằng Khương. – Bà chỉ cái quạt nan về phía cửa biển, nơi mặt nước còn đen thẫm, mấy ngọn đèn ghe chấm chấm ở xa. – Hồi một giờ nó đưa tàu Thuận Ni ra khơi rồi. Ra với ba thằng bạn tàu, không nói với ai một tiếng. Công an mới dặn nó hôm qua là có mặt khi được mời. Vợ nó ngồi khóc ngoài sân từ hồi khuya tới giờ.

— Hết chương 4 —