Cái nón bảo hiểm trên gác

Chương 18: Cái nón bảo hiểm trên gác

– Cái nón của ổng còn trên gác, – má cô nói.

Đó là câu đầu tiên bà nói từ lúc ông Luận mở cái cặp nhựa. Bà vẫn đứng ở cửa bếp, hai tay khoanh trước ngực, nhưng giọng bà không còn là giọng của người muốn đóng sập một cái nắp hộp nữa. Nó là giọng của người đã mang một thứ gì đó lên cầu thang quá lâu, và mỏi tay.

– Má giữ nó hả má?

– Ừ. Người ta giao về, má không nỡ bỏ. Má gói lại, để trên gác.

Gác xép nhà cô là một khoảng sàn gỗ hẹp trên trần buồng ngoài, cha cô đóng năm 2005, leo lên bằng cái thang tre dựng ở góc. Trên đó má cô để những thứ không dùng mà cũng không bỏ. Cái nôi tre của Sa hồi nhỏ, mấy bao lúa giống mốc meo của ông ngoại, chồng sách giáo khoa cũ, cái quạt bàn cha cô từng nối dây bằng ba vòng chỉ đỏ. Sa leo lên, soi đèn pin điện thoại. Bụi bay mù mịt. Ở góc trong cùng, sau cái nôi, có một bọc nilông đen buộc chặt bằng dây thun, đặt ngay ngắn trên một miếng ván, cách xa mọi thứ khác.

Cô mang nó xuống, đặt lên bàn, trước mặt ông Luận. Má cô vẫn không bước vào.

Sa gỡ dây thun. Lớp nilông đen bên ngoài, rồi một lớp nilông trắng, rồi một cái khăn tắm cũ màu xanh lá đã bạc. Bên trong là cái nón bảo hiểm nửa đầu màu đỏ của cha cô, loại nón rẻ tiền bán ở chợ, quai đã sờn, cái khoá nhựa còn cài.

Một bên nón trầy sướt, lớp sơn đỏ bong ra, lộ lớp nhựa trắng bên dưới, dính những hạt sỏi nhỏ li ti đã khô cứng vào kẽ. Đó là bên ông ngã xuống. Sa đã thấy nó bảy năm trước, một lần, rồi không bao giờ nhìn nữa.

Ông Luận không đụng vào. Ông cúi xuống, nhìn từ trên xuống, rồi nhờ Sa xoay cái nón lại từ từ, một vòng.

Phía sau nón, chỗ gáy, gần đỉnh, có một vết lõm nông bằng hai ngón tay. Và trong vết lõm đó, quệt chéo lên lớp sơn đỏ, có một vệt màu khác. Không phải màu sỏi, không phải màu nhựa đường. Một vệt mờ màu xanh dương, dài chừng ba đốt ngón tay, có chỗ dày lên thành một vảy nhỏ bám chặt vào bề mặt, như một miếng sơn bị cạo ra từ đâu đó rồi dính lại.

– Xe ba o màu chi? – Ông Luận hỏi.

– Đỏ, bác.

– Đường nhựa màu đen. Lề đất màu nâu. – Ông nói chậm, như đếm. – Cột cây số ở khúc cua trắng đỏ.

– Có cái biển chỉ hướng màu xanh, – má cô nói từ cửa bếp. Giọng bà khàn đặc. – Ở ngay khúc cua Gò Dương. Hồi đó má thấy cái vệt này, má hỏi thằng Tín. Nó nói chắc ổng ngã, nón quẹt vô cây trụ biển báo.

Ông Luận gật đầu, như một người nhận đúng câu trả lời mình đã đoán.

– Biển báo thì đứng yên, – ông nói. – Cái chi đứng yên thì người ta va vô nó bằng phía trước. Bằng mặt, bằng trán, bằng đầu xe. – Ông đưa ngón tay chỉ vào vết lõm sau gáy nón, cách nó một đốt tay, không chạm. – Cái ni ở phía sau. Ở trên cao. Cùng một phía với cái đuôi xe gãy, cái biển số cong, cái thùng đồ móp.

Không ai nói gì. Ngoài hẻm, con chó nhà chị Út Mây sủa mấy tiếng rồi im.

– Tui không kết luận, – ông Luận nói lần nữa, và Sa nghe ra lần này ông nói câu đó không phải để rào đón, mà để giữ lấy chính mình. – Tui chỉ nói điều tui thấy. Những thứ ni, cộng lại, đủ để xin công an coi lại. Cái vệt sơn ni, người ta có cách giám định. Người ta biết nó là sơn chi.

Ông tháo kính ra, gấp lại, cầm trong tay.

Má cô bước vào. Bà đi chậm tới cái bàn, ngồi xuống cái ghế cạnh Sa, nhìn cái nón đỏ dưới ánh đèn huỳnh quang. Bà đưa tay ra, sờ lên cái quai nón sờn, nơi cằm chồng bà đã tựa vào mỗi ngày suốt mười mấy năm. Bà không khóc. Bà chỉ ngồi đó, tay đặt trên quai nón, rất lâu.

– Má biết hả má? – Sa hỏi, nhỏ.

– Không. – Bà lắc đầu. – Má không biết. Má chỉ… má không tin là ổng tự té. Ổng uống rượu ba chục năm, chạy con đường đó ba chục năm, chưa té lần nào. Mà người ta nói ổng tự té, có biên bản, có đo rượu. Má là ai mà cãi?

Bà ngước lên nhìn ông Luận.

– Bác sĩ nói người ta tông ổng hả bác sĩ?

– Tui không nói rứa, bà. – Ông Luận đáp, giọng dịu xuống. – Tui nói những thứ ni không giống tự té. Còn ai, cái chi, lúc mô, thì không phải tui nói được.

Sáng thứ Ba, Sa ôm cái nón bảo hiểm gói trong khăn tắm xanh lên phường, cùng ông Luận và cái cặp nhựa.

Hiển nghe hết. Anh ta không ngắt lời câu nào. Anh ta xem tám tấm ảnh, đọc biên bản, rồi đeo găng tay, xoay cái nón dưới ánh sáng cửa sổ, cúi sát vào vệt xanh sau gáy nón. Anh ta hỏi ông Luận mấy câu ngắn về nghề nghiệp, nơi làm việc trước đây, năm nghỉ hưu. Ông Luận trả lời từng câu, ngồi thẳng lưng như ngồi trước hội đồng.

– Vụ tai nạn năm 2019 do công an cấp dưới hồi đó giải quyết, – Hiển nói, đặt cái nón xuống. – Bây giờ bộ máy đã sắp xếp lại, hồ sơ chuyển về tỉnh. Tôi sẽ báo cáo lãnh đạo, đề nghị xem xét lại. Cái nón này, nếu gia đình đồng ý giao, chúng tôi lập biên bản tiếp nhận, có thể trưng cầu giám định vệt sơn. – Anh ta nhìn Sa. – Tôi nói trước để chị khỏi trông: chuyện này cần thời gian. Bảy năm rồi.

– Tôi biết.

– Còn một điều nữa, chị Sa. – Hiển chống hai khuỷu tay lên bàn. – Nếu vụ năm 2019 đúng như chị và bác sĩ nghĩ, thì nó nối với vụ ông Bền ở đâu?

Sa đã nghĩ suốt đêm qua. Cô lấy điện thoại ra.

– Ở quả cân, – cô nói.

Đêm đó, mùng chín tháng Mười năm 2019, thùng đồ nghề buộc sau yên xe cha cô móp một góc, nắp bật ra. Đồ nghề văng ra lề đường. Người ta gom lại, giao về, biên bản ghi "một thùng đồ nghề sửa cân". Không ai đếm từng món. Chỉ có má cô đếm. Hộp quả cân đồng còn, thiếu quả một ký.

Nhưng chẳng có gì chứng minh quả một ký đã có trong hộp lúc cha cô ra khỏi nhà tối hôm đó. Có thể nó đã mất từ trước. Có thể cha cô để quên ở đâu đó. Bảy năm nay má cô tin nó lăn xuống ruộng muối, và cô cũng tin vậy.

Cho tới hôm qua, khi cô nhớ ra một điều má cô kể từ hôm Chủ nhật đầu tiên. Chiều mùng chín tháng Mười năm 2019, cha cô ra chợ cân lại cái cân đối chứng, về còn khoe là ban quản lý chợ chụp ảnh ông đứng bên cái cân để treo lên bảng tin.

Sáng nay, trước khi lên phường, cô đã tới văn phòng ban quản lý chợ.

Ông Phẩm ngồi trong đó một mình, máy lạnh vẫn chạy vù vù, nhưng tấm bảng tin sau lưng ông đã được gỡ trống một nửa. Từ hôm thứ Bảy, ông bị phường tạm đình chỉ chức trưởng ban để làm rõ chuyện cái cân của em vợ. Ông nhìn cô như nhìn một người tới đòi nợ. Nhưng khi cô hỏi về tấm ảnh năm 2019, ông im lặng một lúc, rồi mở cái máy tính cũ trên bàn, lục trong một thư mục tên "Ảnh bảng tin", tìm tới một thư mục con ghi "2019".

Tấm ảnh còn đó. Cô đã chụp lại màn hình bằng điện thoại.

Bây giờ cô đặt điện thoại lên bàn, trước mặt Hiển.

Ảnh chụp chiều mùng chín tháng Mười năm 2019, ghi giờ trong tệp là ba giờ bốn mươi hai phút chiều. Cha cô đứng bên cái cân đối chứng của chợ, hồi đó còn cái màn hình cũ, mặc cái áo sơ mi xanh lao động, cái áo mà sáng nay cô đang mặc. Ông cười, nheo mắt vì nắng, một tay đặt lên mặt cân. Trên cái bàn gỗ nhỏ cạnh cân, cái hộp gỗ lót nhung xanh mở nắp, mười hai ô.

Mười hai ô đều có quả cân.

Sa phóng to góc phải tấm ảnh. Quả cân đồng lớn nhất nằm trong ô của nó, vai tròn, núm cầm trên đỉnh. Ảnh chụp bằng máy ảnh của ban quản lý chợ, nét căng. Trên mép vai quả cân, chỗ ánh nắng chiều chiếu lên, có một vết khuyết nhỏ, cong cong, hình lưỡi liềm.

Hiển nhìn tấm ảnh rất lâu.

– Ba giờ bốn mươi hai chiều, quả cân còn trong hộp, – Sa nói. – Ba tôi cân xong ở chợ, về nhà ăn cơm, rồi ra quán. Má tôi nói ổng chở theo thùng đồ vì sáng sớm hôm sau còn đi sửa cân cho một ghe ở bến dưới. Mười giờ bốn mươi đêm, ổng chết ở khúc cua Gò Dương. Thùng đồ bật nắp. Quả cân một ký không còn trong hộp. Bảy năm sau, nó nằm trong túi áo ông Năm Bền.

Cô lấy ra tờ giấy chụp lại mảnh phiếu cân ông Năm viết, đặt cạnh điện thoại.

"QUA CAN CUA ONG TOI GIU 7 NAM"

– Bảy năm, – cô nói. – Không phải năm năm, không phải sáu năm. Từ đúng cái đêm đó.

Hiển không nói gì. Ông Luận ngồi cạnh cô, hai tay đặt trên đùi, cũng không nói gì. Cái quạt trần quay số một trên đầu họ, chậm tới mức cô đếm được từng vòng.

– Quả cân đó không lăn được bốn cây số, – Sa nói, và cô nghe giọng mình run lần đầu tiên từ sáng tới giờ. – Không có ai đem nó tới cho ông Năm. Ông Năm không thể lượm nó ở ruộng muối, vì má con tôi đã lội khắp ruộng muối ba buổi chiều mà không thấy. Nó văng ra khỏi thùng đồ ở chỗ ba tôi nằm. Và có người đã cúi xuống nhặt nó lên, trước khi công an tới, trước khi anh Tín tới, trước khi bất kỳ ai tới.

Cô nhìn tấm ảnh trên màn hình điện thoại. Cha cô cười, nheo mắt, tay đặt trên mặt cân.

– Đêm ba tôi chết, ông Năm Bền đã đứng ở khúc cua Gò Dương. Ổng đã đứng đó, nhìn ba tôi nằm dưới lề, cúi xuống nhặt quả cân của ba tôi lên, bỏ vào túi.

Và ông đã đi về, mà không gọi ai.

— Hết chương 18 —