Ba mươi mốt giờ dưới hầm bão

Chương 13: Ba mươi mốt giờ dưới hầm bão

Mặt trời nhà nổ lúc chín giờ hai mươi tối ngày bốn mươi tám, và không ai trên tàu Bồ Hai nghe thấy gì.

Đụn báo bằng một giọng không khác gì giọng báo giờ ăn. Một vụ bùng nổ cấp mạnh. Luồng hạt sẽ tới tàu khoảng sáu giờ sáng ngày kia. Cả ngày hôm sau, cô Xuyến cùng anh Mẫn ở trên buồng lái, quay đuôi tàu về phía mặt trời, để lò máy và sáu cái bồn nước nằm chắn giữa mặt trời và con người.

Tối ngày bốn mươi chín, Đót không ngủ được. Nó đi xuống vườn ươm lúc mười giờ, áp mặt vào khay số hai. Bốn mươi cây lúa của ngoại đứng thẳng dưới ánh đèn đêm xanh lam, cao tới ngực nó, lá đã bắt đầu rủ ngọn.

Cô Dung cũng ở đó. Cô đi dọc các thùng cây giống, sờ lá từng cây, như người mẹ đi vòng quanh giường con trước khi tắt đèn.

– Cô ơi. Khay số hai đem xuống hầm được hông cô?

– Không được, cháu. Khay thử là hộp kín, gắn cứng vào tủ cách ly. Tháo ra là phá kiểm dịch. Mà hầm cũng không còn chỗ.

– Rồi tụi nó có sao hông?

Cô Dung nhìn khay số hai, rồi nhìn mười hai cái thùng cây sống, rồi nhìn mấy trăm khay mạ TL-14 xếp tầng dọc vách.

– Cô không biết. – Cô nói. Đót chưa từng nghe cô Dung nói ba chữ đó.

Sáu giờ mười sáng ngày năm mươi, bảy người chui xuống hầm bão.

Hầm bão nằm ngay dưới bồn nước sinh hoạt, dài ba mét, rộng hai mét hai, cao vừa đủ cho anh Mẫn đứng thẳng nếu anh cúi đầu. Bốn vách lót túi nước dày, sờ vào mát lạnh và nhún nhún như bụng con cá. Một bóng đèn vàng. Một tấm rèm che cái góc có túi vệ sinh. Bảy cái nệm hơi trải sát nhau, kín sàn. Một thùng lương khô, một thùng nước. Không có cửa sổ.

– Nhiều nhất ba mươi sáu giờ. – Đụn nói. – Đụn sẽ đọc liều phóng xạ mỗi giờ.

Cô Xuyến kéo nắp hầm xuống. Tiếng nắp sập kêu "cạch". Rồi im.

Giờ đầu tiên, không ai nói gì. Mỗi người tìm chỗ của mình. Anh Mẫn chiếm cái góc gần thùng lương khô, nói là để canh. Cô Dung ngồi sát vách, ôm đầu gối. Cô Tuyền mở túi thuốc, kiểm lại từng lọ. Chú Toản nằm ngửa, gối đầu lên tay, nhìn bóng đèn. Ông Khiêm ngồi ở góc xa nhất, lưng tựa túi nước, mắt nhắm. Cô Xuyến ngồi gần nắp hầm, cái bảng cổ tay mở, nhìn những con số Đụn gửi.

Đót ngồi giữa. Nó bật chấm đèn đỏ của chú Toản, tắt, bật, tắt.

– Dạ, giờ thứ nhất. Liều trong hầm bằng một phần ba mươi liều ngoài hành lang. – Đụn nói.

Giờ thứ ba, Đót đói. Anh Mẫn chia lương khô. Giờ thứ năm, Đót buồn ngủ, ngủ được một tiếng trên đùi cô Tuyền. Giờ thứ bảy, nó thức dậy, và cái hầm đã nóng lên, ngột ngạt, mùi người, mùi lương khô, mùi dầu tràm. Ông Khiêm ho. Một tràng dài, khan, như có ai cào vào cổ ông. Cô Tuyền bò qua, đặt tay lên lưng ông, đếm nhịp thở của ông bằng đồng hồ.

– Ông ơi. – Đót nói, khi ông ngừng ho. – Ông kể chuyện đi ông.

Ông Khiêm mở mắt nhìn nó.

– Chuyện gì?

– Chuyện lần đầu ông qua Cửa Ngàn.

Cả hầm im. Đót thấy chú Toản quay đầu lại. Cô Xuyến ngẩng lên khỏi bảng cổ tay.

Ông Khiêm im một lúc lâu. Rồi ông kể.

Năm 2070, ông bốn mươi hai tuổi, lái phụ trên tàu kéo Cà Cuống, chuyến tàu có người đầu tiên qua Cửa Ngàn. Không ai biết chắc bên kia có gì. Chỉ có mấy tấm hình mờ từ cái phao thăm dò. Thuyền trưởng là một ông già tên Sáu Rớt, ít học mà lái giỏi nhất cảng. Tới giờ nước lên, cửa mở ra trước mũi tàu như một cái giếng nằm ngang, đáy giếng có ánh sáng của một mặt trời khác. Ông Sáu Rớt nói: "Lạch lệch trái, thằng Khiêm, nhìn cái bóng." Ông Khiêm nhìn. Tay ông run tới nỗi phải lấy dây buộc cổ tay vào cần lái.

– Rồi sao ông? – Đót hỏi.

– Rồi qua. – Ông Khiêm nói. – Ba mươi giây sau lưng mình, nước ròng. Cửa đóng. Ông Sáu Rớt nói một câu mà ông nhớ tới bây giờ.

– Câu gì?

– "Thôi, giờ khỏi lo cái bên kia. Lo cái bên này." – Ông nói. – Bên này là Cồn Xanh. Hồi đó chưa ai đặt tên. Ông Sáu Rớt nhìn nó qua khung kính, xanh như cái cồn giữa sông nhà ổng ở miệt dưới. Ổng nói: kêu nó là Cồn Xanh đi. Rồi ai cũng kêu theo.

Đót mở to mắt.

– Ông Sáu đặt tên Cồn Xanh hả?

– Ừ.

– Má con biết hông?

– Chắc không. – Ông Khiêm nói, rồi lại ho.

Giờ thứ mười hai, tới lượt anh Mẫn. Không ai bắt anh kể, nhưng anh kể. Anh nói ngày hai mươi hai tháng Tám là sinh nhật thằng Bin với con Bơ. Tám tuổi. Năm ngoái anh làm cho tụi nó cái bánh bông lan hình con tàu, con Bơ khóc vì cái bánh không bay được. Anh nói anh định quay một đoạn phim chúc sinh nhật gửi về, mà cái ăng ten chính đang xếp lại tránh bão, ra khỏi hầm chưa chắc đã kịp. Anh nói xong thì im. Rồi, không ai ngờ, anh hát. Anh hát cái bài chúc sinh nhật mà con nít nhà nào cũng hát, giọng phô, sai nhịp, hát hai lần, một lần cho thằng Bin, một lần cho con Bơ.

– Dạ, Đụn đã ghi âm. – Đụn nói khi anh hát xong. – Khi ăng ten chính mở lại, Đụn sẽ gửi đầu tiên.

Anh Mẫn quay mặt vào vách túi nước. Không ai nhìn anh.

Giờ thứ mười lăm, cô Tuyền kể chuyện vì sao cô làm bác sĩ. Cô kể ngắn. Năm cô chín tuổi, lũ về xóm cô, em trai cô sốt ba ngày trên mái nhà, không có ai đưa đi đâu được. Cô ngồi đếm nhịp thở của em suốt ba ngày, như bây giờ cô đếm nhịp thở của ông Khiêm. Tới ngày thứ tư nước rút, em cô đã đi rồi. Cô nói cô học làm bác sĩ để lần sau ngồi cạnh một người, cô biết làm gì khác ngoài đếm.

Đót nằm nghe, ôm cánh tay cô Tuyền. Nó không nói gì. Nó nghĩ: vậy là cô Tuyền cũng đếm.

Giờ thứ mười tám, liều phóng xạ ngoài hành lang lên cao nhất. Đụn đọc con số. Cô Xuyến nhíu mày. Cô Dung hỏi:

– Đụn. Vườn ươm.

– Dạ, vườn ươm nhận liều cao gấp tám lần hành lang, do vách kính mỏng. Khoang hạt giống trên trục nằm sau bồn nước số hai và số ba, nhận liều thấp hơn vườn ươm bốn lần.

Cô Dung nhắm mắt. Cô không hỏi thêm.

Giờ thứ hai mươi, mọi người đã hết chuyện để kể, hết sức để nói. Bóng đèn vàng làm mặt ai cũng như sáp. Không khí đặc như cháo. Chú Toản ngủ ngáy. Anh Mẫn ngồi gật gù. Cô Dung vẫn ôm gối, mắt mở.

Đót bò qua chỗ cô Xuyến.

– Cô Xuyến. Má cô ở đâu?

Cô Xuyến nhìn nó. Đót tưởng cô sẽ nói "ngủ đi". Cô không nói vậy.

– Ở bản Sáo Đá. Trên núi. Đi xe buýt từ Vân Khẩu mất hai ngày, rồi đi bộ một ngày.

– Cô về thăm má cô hông?

– Bảy năm rồi không về.

– Sao vậy cô?

Cô Xuyến im lâu. Đót nghe tiếng chú Toản ngáy, tiếng ông Khiêm thở khò khè, tiếng nước óc ách trong vách túi khi tàu chao nhẹ.

– Hồi đó cô đậu trường bay. – Cô Xuyến nói, nhỏ, như nói với cái bảng cổ tay. – Má cô không cho đi. Má cô muốn cô lấy chồng trong bản, giữ nương. Cô cãi. Cô đi. Má cô nói đi thì đừng về. Cô không về. – Cô ngừng. – Rồi lâu quá. Lâu quá thì không biết về sao.

Đót nghĩ về chuyện đó một lúc.

– Má cô có đếm hạt hông cô?

– Có. Đêm nào mất điện, má cô ngồi lần hạt bắp giống, đếm bằng tiếng bản.

– Cô đếm cho con nghe.

– Cô quên rồi. Cô chỉ nhớ tới bảy.

– Vậy cô đếm tới bảy, rồi đếm lại.

Cô Xuyến nhìn nó. Rồi cô đếm.

Đót không hiểu một chữ nào. Mấy tiếng đó tròn tròn, trầm trầm, có tiếng như tiếng suối, có tiếng như tiếng gõ mõ. Cô Xuyến đếm tới bảy, ngừng, rồi đếm lại từ đầu. Đót đếm theo bằng ngón tay, mỗi tiếng một đầu ngón. Một lần. Hai lần. Lần thứ ba, Đót thấy môi ông Khiêm ở góc hầm mấp máy theo. Lần thứ tư, nó thấy cô Dung, vẫn ôm gối, đã nhắm mắt lại. Lần thứ năm, cô Xuyến đếm chậm hơn, giọng khàn, và Đót thấy một giọt nước chảy xuống má cô, rơi chậm, chậm hơn ở nhà, lên cái bảng cổ tay.

Đót không nói gì. Nó đếm tiếp. Nó ngủ quên lúc nào không biết.

Mười ba giờ mười phút ngày năm mươi mốt, Đụn nói:

– Dạ, liều phóng xạ ngoài hành lang đã về mức an toàn. Mời mọi người ra.

Ba mươi mốt giờ.

Cô Xuyến mở nắp hầm. Không khí hành lang tràn vào, lạnh, thơm như không khí sau mưa, dù chỉ là không khí của tàu. Mọi người bò ra từng người một, duỗi lưng, chớp mắt dưới ánh đèn trắng. Anh Mẫn chạy thẳng lên buồng lái mở ăng ten chính. Cô Tuyền đỡ ông Khiêm đứng dậy.

Cô Dung đi thẳng xuống vườn ươm. Đót chạy theo.

Vườn ươm vẫn sáng đèn, vẫn ấm, vẫn mùi đất ẩm. Nhưng có gì đó khác. Đót không biết khác ở đâu, cho tới khi cô Dung dừng lại trước dãy khay mạ dọc vách.

Mấy trăm khay mạ TL-14, hôm trước còn xanh mơn mởn, giờ chóp lá vàng úa, cong lại như bị lửa hơ. Không phải tất cả. Chừng một nửa. Những khay ở tầng trên, gần vách kính, vàng nhiều hơn. Trong mười hai thùng cây sống, mấy cây mít con rũ lá. Mấy cây bưởi cụp đọt.

Cô Dung đứng im. Cô cầm một lá mạ lên, xoay xoay dưới đèn, nhìn rất gần.

– Cháy chóp do phóng xạ. – Cô nói, giọng bình thản, của người đọc kết quả. – Sẽ có cây hồi lại. Sẽ có cây không.

Đót không nghe nữa. Nó chạy tới góc gian một, áp mặt vào lớp kính dày của khay số hai.

Bốn mươi cây lúa Ré Mây đứng đó, thẳng, xanh đậm, mép lá viền tím. Không một chóp lá nào vàng.

– Cô Dung! Lúa của ngoại con hổng sao!

Cô Dung đi lại. Cô nhìn qua lớp kính rất lâu. Rồi cô gõ nhẹ đốt ngón tay lên kính khay thử, một tiếng "cộc" đục.

– Kính khay thử dày gấp ba kính vách. – Cô nói. – Nó che bớt được.

Cô nói như người giải xong một bài toán. Nhưng Đót thấy cô vẫn đứng đó, nhìn bốn mươi cây lúa, thêm một lúc nữa, lâu hơn người ta cần để giải xong một bài toán.

Tối đó, anh Mẫn gửi được đoạn ghi âm hát chúc sinh nhật về nhà, trước sinh nhật hai đứa nhỏ hai ngày. Cả tàu ăn cơm sớm, đi ngủ sớm, như người vừa đi một chuyến xa về.

Đót nằm trong hốc ngủ, bật chấm đèn đỏ. Nó chưa kịp đếm tới mười thì Đụn nói:

– Đót.

– Dạ.

– Đụn báo Đót biết: mai nước lên.

Đót tắt chấm đèn đỏ. Rồi bật lại. Rồi tắt. Nó nằm đó trong bóng tối, mắt mở thao láo, và lần đầu tiên từ khi lên tàu, nó quên mất phải đếm.

— Hết chương 13 —