Thuyền trưởng mới

Chương 10: Thuyền trưởng mới

Trứng gà thật có mùi khác trứng bột. Đót quên mất điều đó cho tới trưa ngày hai mươi bảy, khi bà Mùi đặt trước mặt nó một cái đĩa trứng chiên rau răm, mép trứng giòn rụm, lòng đỏ còn sóng sánh.

Bà Mùi nuôi bảy con gà mái trong một cái lồng lưới ở góc trạm, chỗ trọng lực nhẹ tới nỗi gà vỗ cánh một cái là lơ lửng giữa lồng, kêu quang quác. Bà nói mỗi ngày được năm trứng, khi nào gà buồn thì được ba. Bà nói gà ở đây buồn hoài vì không có trống.

Cả tổ ăn trưa ở trạm. Bàn của bà Mùi nhỏ, phải ngồi sát vai nhau. Bà xới cơm, gắp trứng, chan nước mắm ớt cho từng người, như mẹ gắp cho con. Đót ngồi giữa cô Tuyền và chú Toản. Ông Khiêm ngồi ở đầu bàn bên kia, xa nhất. Ông ăn ít, gắp từng hột cơm.

Không ai nhắc chuyện sáng nay. Bà Mùi nói một mình gần hết bữa: chuyện băng năm nay dày, chuyện tàu tiếp tế lần trước quên chở nước mắm, chuyện con trai bà ở Vân Khẩu sắp cưới vợ mà bà không về được. Đót nghe, ăn, và thấy cái bụng mình ấm lên từ trong ra, một thứ ấm mà mấy tô cháo lương khô trên tàu không làm được.

Ăn xong, cô Dung đứng dậy, nhìn mấy chậu rau răm của bà Mùi một lúc lâu.

– Bà Mùi, rau này bà lấy giống ở đâu?

– Tàu tiếp tế đem lên, con. Bảy năm trước.

– Có qua kiểm dịch không bà?

Bà Mùi nhìn cô Dung như nhìn một con gà mái không chịu đẻ.

– Con ơi, rau răm.

Chú Toản phì cười. Anh Mẫn quay mặt đi. Cô Dung đỏ mặt, ngồi xuống. Đót thấy cô Tuyền đá nhẹ vào chân chú Toản dưới gầm bàn, và chú Toản càng cười to hơn. Đó là lần đầu tiên Đót nghe chú Toản cười to như vậy kể từ cái đêm ở thùng số Bảy.

Hai ngày ở trạm, tàu Bồ Hai lấy nước.

Đót không thấy được việc đó, vì nó diễn ra bên ngoài. Chú Toản kể cho nó nghe. Mấy cái càng của tàu Bìm Bịp kẹp từng khối băng trắng, đẩy tới sát bụng tàu Bồ Hai. Một cái máy cưa ở trạm cắt khối băng ra thành từng phiến, nung chảy, bơm vào sáu cái bồn chạy dọc trục tàu. Ba trăm tấn. Chú Toản nói nước đó vừa là nước uống, vừa là nước để lò đẩy tàu đi, vừa là cái áo che phóng xạ quấn quanh người mình.

– Một thứ mà làm ba việc. – Chú nói.

– Như lúa. – Đót nói. – Hột thì ăn, rơm thì lợp nhà, trấu thì đốt.

Chú Toản nhìn nó, rồi gật gù như vừa học được một điều mới.

Chú Toản với ông Khiêm không nói chuyện với nhau. Họ làm việc cùng chỗ, đi ngang nhau trong hành lang, nhưng không nhìn nhau. Đót thấy hết. Nó không biết làm gì với những thứ nó thấy.

Ngày hai mươi chín, mười một giờ bốn mươi trưa, nước lên.

Lần này cả tổ ngồi quanh bàn bếp trên tàu Bồ Hai, cửa khoá khí với trạm đã đóng. Bà Mùi gọi qua loa chào lần cuối, dặn "mấy đứa nhớ ăn rau", rồi im. Ông Bổng không gọi. Tàu Bìm Bịp đã rời trạm từ sáng sớm, đi về phía vành băng.

Đụn đọc tin của Ban điều hành trước.

"Quyết định của Ban điều hành Quỹ Giống Trường Lam. Một: Đình chỉ chức vụ thuyền trưởng tàu Bồ Hai đối với ông Vi Đức Khiêm kể từ ngày nhận quyết định này, vì vi phạm nghiêm trọng quy định vận chuyển và kiểm dịch. Ông Khiêm tiếp tục là thành viên tổ lái, làm việc tại vườn ươm dưới sự phân công của kỹ sư nông học Bế Thị Dung. Việc xử lý sẽ được tiến hành khi tàu trở về. Hai: Giao phó thuyền trưởng Lò Thị Xuyến quyền thuyền trưởng. Ban điều hành ghi nhận quyết định của quyền thuyền trưởng về hành khách Thạch Ngọc Đót, nhưng lưu ý rằng quyết định này trái với chỉ đạo của Ban. Quyền thuyền trưởng chịu trách nhiệm về quyết định đó. Ba: Hành khách Thạch Ngọc Đót được xếp là hành khách khẩn cấp, thuộc trách nhiệm của bác sĩ Hứa Minh Tuyền, phải tham gia học tập đủ bốn giờ mỗi ngày theo chương trình lớp năm. Bốn: Ban điều hành xin lỗi kỹ thuật viên Khúc Duy Toản về việc nghi vấn trước đây, và ghi nhận anh không liên quan."

Đụn đọc xong. Không ai nói gì.

Đót thấy ông Khiêm gật đầu, một cái gật nhỏ, như người nghe đọc giá lúa ngoài chợ, giá đúng như mình đoán. Cô Xuyến nhìn xuống cái thẻ đen trên bàn trước mặt cô, cái thẻ ông Khiêm đưa hôm trước. Cô Dung mím môi. Anh Mẫn thở ra một hơi dài qua mũi.

Chú Toản ngồi im. Đót tưởng chú sẽ vui. Chú không vui. Chú nhìn chằm chằm vào cái bàn, rồi đứng dậy, nói "em xin phép", và đi về buồng. Lát sau Đót đi ngang, cửa buồng chú hé, nó nghe chú nói với mẹ chú qua màn hình. Lần này chú nói khác. Chú nói: "Má, mấy tuần nay con nói dối má. Con kể má nghe nghen."

– Dạ, còn một tin nữa. – Đụn nói, khi mọi người đã định đứng dậy. – Tin từ Cồn Xanh. Gửi hành khách Thạch Ngọc Đót.

Đót đứng chết trân giữa bếp.

– Dạ, tin này ngắn. – Đụn nói. – Đụn đọc nghen Đót.

Nó gật. Rồi nó nhớ ra Đụn không thấy được bếp, nó nói "dạ", nhỏ quá, phải nói lại lần nữa.

"Đót của má. Má nhận được tin rồi. Má không biết nói sao. Con ngoan, nghe lời các cô chú trên tàu. Má thương con. Con nước tới má gửi thư dài. Má."

Hết.

Đót đứng đó. Nó nghe lại từng chữ trong đầu. "Đót của má." Má nó gọi nó vậy. Hồi nó nhỏ xíu, trong mấy đoạn phim ngoại giữ trong máy, má nó bế nó, gọi "Đót của má ơi". Nó đã xem mấy đoạn phim đó tới mòn cái máy. Từ hồi má đi, thư má gửi về qua mỗi con nước thường gửi cho ngoại, kèm vài dòng cho nó, má viết "con", viết "Đót". Chưa bao giờ "Đót của má".

– Chú Đụn. – Nó nói. – Chú đọc lại được hông?

– Dạ được.

Đụn đọc lại. Rồi đọc lại. Tới lần thứ ba thì cô Tuyền đặt tay lên vai nó. Tới lần thứ tư thì anh Mẫn đem lại cho nó một ly nước ấm, đặt xuống, đi. Tới lần thứ năm thì Đót thấy ông Khiêm vẫn ngồi ở đầu bàn bên kia, hai tay đan vào nhau, mắt nhắm, môi mím lại như người đang cố nhớ một câu hát.

Chiều đó, tàu Bồ Hai rời trạm Phao Ngoài.

Cô Xuyến ngồi ghế thuyền trưởng lần đầu tiên. Đót được cô cho lên buồng lái xem, cô không nói vì sao, chỉ nói "ngồi im, đừng nói". Ghế hoa tiêu bỏ trống. Ông Khiêm không lên.

Cô Xuyến đốt máy. Lực đẩy nhẹ như có ai đặt bàn tay lên lưng mình. Hòn đá đen với cái vành băng trắng nhỏ dần trong khung kính, nhỏ dần, rồi thành một ngôi sao mờ giữa những ngôi sao khác. Cô Xuyến không nói gì suốt bốn mươi phút đầu. Tay cô trên cần lái hơi cứng, Đót thấy. Rồi tới phút thứ bốn mươi mốt, cô thả lỏng vai, và Đót nghe cô thở ra.

– Cô Xuyến. – Đót nói, quên mất lời dặn. – Ông con đâu?

Cô Xuyến không quay lại.

– Dưới vườn ươm. Làm việc của ông.

Đót tìm thấy ông ở gian một của vườn ươm, lúc đèn đã chuyển sang màu chiều, một màu vàng cam mà cô Dung nói là để cây biết trời sắp tối. Ông Khiêm mặc cái áo bảo hộ màu xanh lá của người làm vườn, rộng thùng thình, đang quỳ trên sàn cạnh một dãy khay mạ, cầm cái bình tưới nhỏ, tưới từng khay một. Ông tưới chậm, nghiêng bình cho nước chảy thành một sợi mảnh, không làm lún đất. Cô Dung đứng ở bàn bên kia, ghi chép, không nhìn ông.

Đót đi lấy cái ly giữ nhiệt trong bếp, rót trà, đem xuống. Nó đặt ly trà trên thành khay mạ, cạnh tay ông.

– Ông uống trà nè ông.

Ông Khiêm nhìn ly trà. Rồi nhìn nó. Ông không nói gì, nhưng ông đặt bình tưới xuống, cầm ly trà lên, uống một ngụm.

– Ông tưới vậy là đúng rồi. – Đót nói. – Ngoại con cũng tưới chậm vậy.

– Ngoại cháu dạy ông. – Ông Khiêm nói. Rồi ông khựng lại, như người vừa lỡ lời. Ông uống thêm ngụm trà nữa, cúi xuống cầm bình tưới lên, tưới tiếp.

Đót đứng nhìn ông. Ông Khiêm biết ngoại nó. Ông nói ông quen ngoại hồi trẻ. Ông biết bài ru của ngoại. Ngoại dạy ông tưới. Nó gom mấy cái đó lại trong đầu như gom hạt vào lòng bàn tay, chưa biết làm gì với chúng.

Tối đó, nó nằm trong cái hốc ngủ sau tấm rèm, cái hốc anh Mẫn làm cho nó, và lần đầu tiên từ lúc lên tàu, nó không phải nghĩ tới cái vạch vàng nữa. Nó đếm khấc. Một, hai, ba. Rồi nó nhớ ra một chuyện.

– Chú Đụn.

– Dạ, Đót.

– Sao chú tên Đụn?

– Dạ, người đặt tên Đụn là một kỹ sư ở Quỹ Giống. Ông ấy nói tàu chở thóc giống thì người giữ tàu nên tên là Đụn, như đụn rơm, đụn thóc ngoài sân. Đụn không biết đụn rơm hình dạng ra sao. Đụn chỉ có định nghĩa.

– Đụn rơm tròn tròn, cao hơn người lớn. – Đót nói. – Ngoài Gò Mây, mùa gặt nhà nào cũng có. Con nít leo lên trượt xuống. Ngoại la mà hổng đánh.

– Dạ. Đụn đã ghi.

Đót cười một mình trong bóng tối. Rồi nó nghĩ tới con cào cào xanh nhỏ xíu nó để trên cái loa trong bếp. Nó không biết chú Đụn có nhớ không.

Nó đếm tới hai mươi bảy thì Đụn nói tiếp, một điều Đụn chưa bao giờ làm: Đụn tự hỏi.

– Đót. Đụn xin hỏi Đót một câu, được không?

Đót mở mắt.

– Dạ được.

– Cô Dung nói hạt giống trong ống tre của Đót không phải để ăn. Một nghìn hai trăm mười ba hạt, ăn cũng không no. Ngoại của Đót giữ nó sáu mươi ba năm. Má của Đót cần lúa để ăn, Quỹ Giống đang chở cho làng sáu tấn hạt giống tốt hơn. – Đụn ngừng đúng một giây. – Vì sao người ta giữ một thứ không ăn được?

Đót nằm im. Nó nghe tiếng quạt thông gió rì rì. Nó nghe tim mình đập. Nó mở miệng định trả lời, rồi ngậm lại, vì nó nhận ra nó không biết trả lời sao cho một cái máy hiểu.

– Để con nghĩ. – Nó nói.

– Dạ. Đụn sẽ chờ.

Đót đếm tiếp. Hai mươi tám. Hai mươi chín. Nó đếm tới sáu mươi ba, rồi đếm lại từ đầu, rồi đếm lại nữa, và câu hỏi của chú Đụn nằm ở đó, trong bóng tối, cạnh nó, như một hạt lúa chưa chịu nảy mầm.

— Hết chương 10 —