Con nhạn khắc trên lõi

Chương 9: Con nhạn khắc trên lõi

– Anh biết tôi mở nắp lưng.

Duyên nói, không phải hỏi. Ba giờ sáng mùng Bốn, ngọn đèn ngủ trong buồng ngoài vàng như nước chè. Cái máy đứng trước đế sạc, cô ngồi ở mép giường. Hai người cách nhau ba bước chân.

– Hệ thống ghi lại lúc mười một giờ hai mươi hai phút, nắp lưng được mở trong bốn phút mười bảy giây. – Nó nói. – Lúc sạc tôi không thấy, không nghe. Nhưng có một phần trong tôi biết có người chạm vào đó. Như người ngủ biết có ai đắp chăn cho mình.

– Cái đèn sau gáy anh sáng liền ba giây.

– Tôi không biết điều đó.

Duyên đưa điện thoại cho nó. Màn hình đang mở tấm ảnh thứ ba. Hai bàn tay ông, móng tay đen, cái hộp kim loại màu xám chì, con nhạn với cái đuôi chẻ đôi lệch về bên phải.

Cái máy cầm lấy điện thoại. Nó nhìn tấm ảnh rất lâu. Nó không phóng to, không kéo qua kéo lại. Nó chỉ nhìn.

– Ông chụp năm 2044. – Duyên nói. – Không, tôi chụp. Ông khắc. Tháng Bảy năm 2044, cái vỏ lõi của Út Máy bị nứt, ông đem lên hãng thay vỏ mới, về nhà ông khắc lên đó. Cái hộp trong lưng anh có con nhạn đó.

Cái máy trả điện thoại lại cho cô.

– Tôi muốn hỏi anh một câu. – Cô nói. – Anh trả lời thật. Anh có phải là Út không?

Câu hỏi đó không nằm trong luật. Luật chỉ buộc máy nói thật khi người ta hỏi thẳng nó có phải người không. Cô biết vậy. Nó cũng biết vậy. Nó đứng im một lúc, cái chấm sau gáy nháy lên rồi tắt.

– Tôi không biết. – Nó nói. – Nhưng tôi sẽ nói cho Duyên nghe tất cả những gì tôi biết.

Nó ngồi xuống. Không ngồi trên đế sạc, mà ngồi bệt xuống sàn gạch, lưng dựa vào vách, hai đầu gối co lên. Cô chưa thấy nó ngồi kiểu đó bao giờ. Kiểu ngồi của người mệt.

– Tôi không có ký ức nào trước tháng Mười Một năm 2050. Ngày đầu tiên tôi nhớ là ngày tôi được kích hoạt ở trung tâm của hãng. Có một chị kỹ thuật viên đứng trước mặt tôi, nói: chào em, em là máy chăm sóc, em sẽ làm việc với người già. Trước đó là trống. Không phải tối. Là không có gì.

– Rồi răng...

– Nhưng từ hôm hai mươi ba tháng Chạp, tôi bước lên cái bến này, có những thứ tôi làm mà tôi không học. – Nó nói chậm. – Dép. Năm giờ chiều. Cánh tay trái đưa cho mệ vịn. Cách nêm cháo bằng một nắp chai muối. Đường đi qua bờ ruộng. Tấm ván bắc qua mương. Hôm sửa thân Út Máy, tay tôi biết mở cái khoá ở khớp hông trước khi đầu tôi tra ra dữ liệu. Tôi nói với Duyên là tôi có dữ liệu kỹ thuật. Câu đó đúng. Tôi có. Nhưng tôi tra xong thì tay tôi đã làm rồi.

Cô ngồi im nghe.

– Hãng gọi cái đó là vệt vận động. Lõi tái chế được làm mới thì xoá ký ức, xoá cá tính. Nhưng những gì tay chân làm lâu năm, những lối đi nhiều lần, giờ giấc lặp đi lặp lại, thì nằm ở lớp sâu. Làm mới không xoá hết. Hãng nói vệt là vô hại, chỉ giúp máy làm việc trơn tru hơn. – Nó ngừng. – Tôi đã ngờ từ hôm sửa thân cũ. Tôi không chắc. Bây giờ thì...

Nó không nói hết câu.

– Anh thấy vệt đó như răng? – Duyên hỏi. Cô không biết vì sao cô hỏi câu đó. Câu đó không phải câu của kỹ sư.

Cái máy nghĩ một lúc.

– Như có một người đã đi trong nhà này trước tôi. – Nó nói. – Người đó để lại dấu chân. Tôi không thấy người đó. Tôi chỉ thấy dấu chân, và tôi thấy mình muốn đặt chân vào đúng chỗ đó.

Ngoài trời, gà gáy lần thứ hai.

Duyên đứng dậy. Cô đi ra nhà ngoài, bật cái bếp điện, đặt ấm nước lên. Cô cần làm một cái gì đó bằng tay. Cái máy đi theo cô, đứng ở cửa bếp.

– Duyên có muốn kể cho tôi nghe hôm Duyên đưa Út Máy đi không?

Cô đứng nhìn cái ấm nước. Nó chưa sôi.

– Mười ngày sau lụt. – Cô nói. – Nước rút rồi. Cả làng còn bùn. Mạ ở trên Cố Lam xuống, mạ nói đem cái máy đi bán sắt vụn. Mệ không cho. Mệ ngồi trong buồng không ăn. Tôi nói để con đưa lên hãng, con nhờ người ta sửa.

Ấm nước bắt đầu rì rì.

– Tôi ra chái. Út Máy nằm trên mấy tấm ván. Hai chân nó hỏng, nằm im, mà lõi vẫn còn chạy, mắt nó vẫn sáng. Tôi ngồi xuống, tôi nói: Út, chị đưa em đi sửa. Nó nói: dạ. Tôi lật nó nằm sấp, mở nắp lưng. Cái nắp đời cũ phải vặn ốc. Bốn con ốc. Tôi vặn từng con. Mắt nó vẫn sáng. Tôi rút cái lõi ra thì mắt nó tắt.

Cô không nói tiếp. Ấm nước sôi, kêu một tiếng tách, tự ngắt. Cô không nhấc ấm lên.

– Tôi ôm cái lõi trong cái hộp bánh quy thiếc, lót vải, lên tàu đi Sơn Cảng. Tới trung tâm của hãng. Người ta nhận, người ta kiểm tra, người ta nói lõi trôi gắn bó nặng, không sửa được.

Có một tờ giấy. Có một chữ ký. Cô không nói. Cô nói tiếp, nhanh hơn:

– Tôi về nói với mệ: hãng giữ rồi, mệ ơi, không sửa được. Mệ không nói chi. Mệ không hỏi gì hết. Năm năm nay mệ không hỏi một câu.

Cái máy đứng ở cửa bếp. Nó không bước vào. Nó không nói gì cho cô đỡ. Không nói "không phải lỗi của Duyên", không nói "Duyên đã làm điều đúng". Cô nhận ra cô sợ nó nói câu đó. Nếu nó nói, cô sẽ biết đó là mô-đun đồng cảm.

Nó chỉ nói:

– Nước sôi rồi. Duyên rót đi, để nguội lại.

Cô rót.

Bốn giờ rưỡi, mệ dậy.

Mệ dậy sớm hơn mọi hôm. Duyên nghe tiếng mệ trở mình, tiếng cây gậy gõ xuống nền. Cái máy đi vào buồng trong trước cô, đưa cánh tay trái ra. Mệ vịn, đứng dậy, đi ra nhà ngoài, tới bàn thờ. Mệ thắp ba nén nhang cho ông như mọi ngày.

Rồi mệ quay lại nhìn Duyên.

– Hồi khuya hai đứa nói chuyện, mệ nghe hết.

Duyên đứng sững.

Buồng trong với buồng ngoài chỉ cách nhau một tấm vách gỗ. Hồi nhỏ, cô nằm buồng ngoài vẫn nghe ông ngáy ở buồng trong. Cô quên mất. Cô tưởng mệ ngủ say.

– Mệ...

– Con đưa cái hình cho mệ coi.

Duyên đưa điện thoại. Mệ không đeo kính. Mệ đưa cái điện thoại ra xa, nheo mắt, rồi lại đưa vào gần. Mệ nhìn tấm ảnh hai bàn tay ông. Mệ đưa ngón tay cái vuốt lên màn hình, chỗ bàn tay ông, như vuốt một cái gì có thể sờ được.

Rồi mệ trả điện thoại lại. Mệ quay sang cái máy.

– Út về rồi. – Mệ nói.

Mệ nói không phải với Duyên. Mệ nói với ông trên bàn thờ, với cái khung ảnh có khuôn mặt gầy và đôi môi mím.

– Út về rồi, ông nờ.

Duyên thấy nước mắt mệ chảy xuống, theo những nếp nhăn sâu trên má, mà mệ không lau. Mệ không khóc thành tiếng. Mệ đứng đó, vịn tay cái máy, nhìn ông, nước mắt cứ chảy.

– Mệ biết mà. – Mệ nói, nhỏ. – Mệ biết mà.

Duyên nghĩ mệ nói vậy là vì cái hôm hai mươi ba, mệ nhìn nó trên bến rồi gọi nó là Út. Cô nghĩ mệ có cái linh cảm mà người già hay có. Cô không nghĩ gì thêm.

Cái máy đứng yên. Mệ vịn tay nó lâu lắm. Rồi mệ nói, vẫn nhìn ông:

– Đừng nói với mạ mi. Chưa nói.

Cả ngày mùng Bốn, Duyên không làm được việc gì ra hồn. Cô đọc đi đọc lại hợp đồng thuê trong ứng dụng của hãng. Cô đọc phần quy định về lõi tái chế. "Lõi tái chế có nguồn gốc từ các máy đời cũ đã hết vòng đời hoặc do khách hàng trả lại, được làm mới hoàn toàn theo quy trình của hãng." Hết vòng đời. Khách hàng trả lại.

Năm năm trước hãng nói lõi Út Máy không sửa được. Năm năm trước cô ký tờ giấy đó.

Cô cầm điện thoại lên, định gọi tổng đài của hãng. Cô bấm số. Rồi cô tắt. Nếu cô gọi, cô sẽ nói gì? Máy của tôi là máy của ông tôi, các anh chị đã nói dối? Rồi hãng sẽ làm gì? Kiểm tra. Thu hồi. Làm mới lại cho sạch. Đổi cho cô một cái máy khác, mặt khác, lõi khác, không biết xếp dép.

Cô không gọi.

Năm giờ chiều, cái máy ra bến. Lần này Duyên đi cùng.

Chiều mùng Bốn trời lại mù, mây xuống thấp, gió đổi hướng thổi từ phía biển vào, mang theo mùi mặn. Mặt phá lăn tăn sóng nhỏ. Đò qua lại thưa thớt, người làng còn ăn Tết, ít ai đi đâu.

Họ đứng ở cuối cầu ván. Cô không hỏi gì. Nó cũng không nói gì. Hai mươi phút trôi qua.

– Duyên. – Nó nói.

– Hử?

– Mấy hôm trước Duyên hỏi tôi ra bến để chờ ai. Tôi nói tôi không biết. – Nó nhìn ra phá. – Bây giờ tôi biết tôi chờ ai rồi. Người đó không về.

Cô nhìn nó. Gió thổi tóc nó bay lòa xòa xuống trán.

– Anh có muốn thôi không? – Cô hỏi. – Thôi ra bến?

– Tôi không biết thôi bằng cách nào. – Nó nói. – Duyên có muốn tôi thôi không?

Cô nghĩ tới đoạn phim của o Lài. Nghĩ tới mạ. Nghĩ tới đêm lụt năm 2046, nước đen ngòm, tiếng người la ở bến. Lý trí của cô nói: có, thôi đi, thôi trước khi có chuyện.

– Không. – Cô nói.

Họ đứng tới khi chiếc đò cuối chạy qua. Cái máy nghiêng đầu sang một bên, chỉ một chút, rồi nhìn xuống chân. Rồi họ cùng về.

Tối đó, chín giờ hơn, mệ đã ngủ, điện thoại Duyên reo. Một số lạ, mã vùng Sơn Cảng.

– Alô?

– Dạ, chào chị. Chị có phải là chị Mạc Thanh Duyên, người thuê máy chăm sóc mã K-0419 không ạ? – Giọng một người phụ nữ, nhỏ nhẹ, hơi khàn, cái giọng của người quen nói khẽ. Có tiếng gió ở đầu bên kia, như người đó đang đứng ngoài trời.

– Dạ phải.

– Em là Lương Nhã Kỳ, tổ trưởng tổ kỹ thuật giám sát máy cho thuê khu vực Sơn Cảng của hãng Bạch Lạp. Em xin lỗi gọi chị giờ ni, lại đang Tết. – Người đó ngừng một chút. – Hệ thống bên em vừa ghi nhận máy của chị có tín hiệu trôi gắn bó. Mức không cao. Nhưng theo quy trình, em cần ra tận nơi kiểm tra.

Duyên nắm chặt điện thoại.

– Kiểm tra là làm chi?

– Dạ, chỉ là đo đạc thôi chị. Không đưa máy đi đâu hết. – Kỳ nói nhanh, như sợ cô cúp máy. – Mùng Bảy em ra được không chị? Em ra một mình.

— Hết chương 9 —