Mạ

Chương 12: Mạ

Mạ không la.

Duyên đã chuẩn bị cho tiếng la. Cô đứng trên cầu ván, nghe tim mình đập thình thịch, chờ mạ hét lên từ mũi đò cho cả làng nghe. Nhưng mạ không la. Mạ trả tiền đò, xách cái giỏ bước lên cầu ván, đi ngang qua cái máy, ngang qua cô, như đi ngang hai cái cọc, rồi đi thẳng lên ngõ.

Đi được nửa ngõ, mạ mới nói, không quay lại:

– Vô nhà. Nói nhỏ. Mệ ngủ.

Cái máy đứng lại ở bến. Duyên đi theo mạ.

Mạ ngồi xuống bậc thềm hiên, chỗ tối, ngoài tầm ánh đèn trong nhà. Mạ đặt cái giỏ xuống. Trong giỏ có hai hộp bánh in, một gói mè xửng, một bịch chè bột lọc mua ở chợ Bến Lụa. Mạ đem chè lên cho mệ ăn Rằm. Mạ đem chè lên, rồi định sáng mai gọi hãng trả máy, đúng như mạ nói ngày hai mươi tám.

– Mạ lên răng không báo con?

– Báo thì mi giấu. – Mạ nói. Mạ không nhìn cô. Mạ nhìn ra phía bến, chỗ cái bóng của cái máy đứng thẳng dưới ánh trăng. – Tau định lên chiều. Bán hết nồi bún thì trễ. Tau đi đò chót. Tau tưởng mi ngủ rồi.

Duyên ngồi xuống cạnh mạ. Hai mẹ con ngồi trong bóng tối, ánh trăng Rằm đổ trắng sân trước mặt.

– Mạ...

– Mi khỏi nói. Tau thấy rồi.

– Mạ thấy chi?

– Thấy con tau ngồi tựa đầu lên vai cái máy. – Giọng mạ vẫn nhỏ, mà mỗi chữ như cái đinh. – Ba mươi tuổi đầu. Kỹ sư. Tau nuôi mi ăn học, tau bán bún hơn chục năm, đứng ở chợ từ năm giờ sáng tới hai giờ chiều. Để coi mi ngồi tựa vai cái máy giữa đêm Rằm, trước mặt cả làng.

– Không có ai ngoài bến hết, mạ.

– Ông lái đò. Ông lái đò thấy. Mai cả bến Mỹ biết.

Duyên không cãi được.

Hai mẹ con ngồi im. Ngoài bến, cái máy vẫn đứng. Nó không đi vào. Nó biết. Hay mô-đun của nó tính ra là nó nên đứng ngoài đó.

– Mạ, con nói với mạ một chuyện. – Duyên nói. Mệ đã dặn chưa nói. Cô biết. Nhưng cô không chịu nổi việc ngồi đây để mạ nghĩ rằng cô thương một cái máy lạ bất kỳ nào đó, một cái máy cô thuê theo tháng như thuê cái xe. – Cái lõi trong người nó. Là lõi của Út Máy.

Mạ quay phắt sang.

– Mi nói chi?

Cô kể. Cô kể nhỏ, nhanh, như đọc biên bản. Tem lõi ghi tái chế. Cái vỏ lõi màu xám chì. Con nhạn khắc nét mũi dùi, đuôi chẻ lệch phải. Tấm ảnh tháng Bảy năm 2044. Dép. Năm giờ chiều. Lối tắt qua bờ ruộng sau đình.

Mạ nghe hết. Mạ không ngắt lời. Khi cô nói xong, mạ ngồi im rất lâu. Cô nghe hơi thở mạ, nặng, chậm.

– Rứa là cái thứ đó về lại nhà ni. – Mạ nói.

– Mạ...

– Năm đó mi đã...

– Mạ!

Duyên nói to quá. Cô bịt miệng mình lại, nhìn vào trong nhà. Trong buồng trong, im lặng. Mệ không trở mình.

Mạ nhìn cô. Trong ánh trăng, cô thấy mắt mạ thay đổi. Cái giận rút xuống, để lộ ra một cái gì khác, như nước rút để lộ đáy bùn. Mạ hiểu. Mạ hiểu là mệ không biết. Mạ hiểu là cô chưa từng nói.

– Ừ. – Mạ nói, rất nhỏ. – Tau không nói.

Mạ cúi xuống, lấy trong giỏ ra bịch chè bột lọc, mở ra, đưa cho cô một cái muỗng nhựa. Mạ không nói gì. Cô cầm lấy. Chè bột lọc của chợ Bến Lụa, bột lọc dai, nước cốt dừa béo, ngọt vừa. Ngon hơn hộp chè cái máy đưa cô sáng nay. Cô ăn một muỗng, rồi không nuốt được nữa.

– Mi có biết năm ba mươi bốn ba mi chết răng không? – Mạ hỏi.

– Con biết. Ghe lật.

– Mi biết ghe lật. Mi không biết chi hết. – Mạ nói. Mạ nhìn ra bến. – Chiều đó gió nổi. Ba mi ra nò. Tau nói đừng đi, ba mi nói đi chút về liền. Tau đứng ở cái bến tê chờ. Năm giờ, sáu giờ, bảy giờ. Trời tối. Tau đứng chờ. Tau đứng chờ tới khi người ta chèo xuồng đi kiếm, tau vẫn đứng đó. Tau đứng tới sáng.

Duyên đặt muỗng chè xuống.

– Sáng ra người ta khiêng ba mi lên cái bến đó. – Mạ nói. – Mi ngủ trong buồng. Mệ giữ mi trong buồng. Tau không cho mi ra.

Cô không biết chuyện đó. Cô chỉ biết sáng hôm đó mệ ôm cô trong buồng, bịt tai cô lại, mà cô vẫn nghe tiếng mạ khóc ở ngoài.

– Rồi tới năm bốn sáu. – Mạ nói tiếp. – Ông mất. Cái máy đó ra bến. Chiều mô cũng ra. Đứng chờ. Mi biết tau thấy cái chi không? Tau thấy tau. Tau thấy tau đứng ở cái bến đó năm ba mươi bốn. Tau chịu không nổi. Rồi tới bữa lụt. Thằng Bờm. Mi có biết tau nghĩ chi lúc người ta vớt thằng Bờm lên không? Tau nghĩ, may mà không phải thằng Bin. May mà không phải con. Tau nghĩ rứa đó. Tau là người xấu.

– Mạ không phải người xấu.

– Tau không muốn cái nhà ni có thêm một người đứng chờ ở bến. – Mạ nói. Giọng mạ vỡ ra. – Người cũng không. Máy cũng không. Mi hiểu không?

Duyên ôm lấy mạ. Mạ cứng người lại, rồi để yên. Mạ không khóc. Hay mạ khóc không ra tiếng, như mệ.

Ngoài bến, cái máy vẫn đứng. Ánh trăng chiếu lên vai nó. Cái vai Duyên vừa tựa đầu.

Sáng mười sáu, mạ dậy từ năm giờ. Mạ nấu nồi cháo cho mệ, không để cái máy đụng vào. Mệ thấy mạ thì mừng, nắm tay mạ, hỏi mạ lên hồi nào. Mạ nói lên tối qua. Mệ hỏi sao không kêu mệ dậy. Mạ nói mệ ngủ ngon, con không nỡ.

Cái máy đứng ở cửa bếp. Lúc mạ bưng nồi cháo ra, nó bước tới định đỡ. Mạ né người, đi vòng qua nó, như né một vũng nước. Nó lùi lại, đứng sát vách. Khi mạ quay vào, nó đã lau xong cái bàn, xếp sẵn ba cái chén, ba đôi đũa, đúng ba chỗ mạ, mệ và Duyên vẫn ngồi. Mạ nhìn mấy cái chén. Mạ không nói gì, ngồi xuống đúng chỗ của mình.

Ăn sáng xong, mạ nói với Duyên:

– Thay đồ. Đi qua bên kia phá với tau.

– Đi mô mạ?

– Bà giáo Huệ mời qua uống nước. Tau hứa rồi.

Cô biết bà giáo Huệ mời ai qua uống nước. Cô không cãi. Cô không còn sức cãi.

Nhà bà giáo Huệ ở xóm bên kia phá, ngay sát bến Mỹ, một căn nhà ống hai tầng sơn vàng, trước sân có giàn hoa giấy tím. Bà giáo Huệ năm nay sáu mươi lăm, về hưu đã lâu, dáng người nhỏ nhắn, nói năng nhỏ nhẹ, rót trà bằng hai tay. Thầy Thạch ngồi cạnh mẹ, mặc áo sơ mi xanh nhạt, cái kính gọng mảnh. Hai bà mẹ nói chuyện với nhau, chuyện trường lớp, chuyện giá cá, chuyện năm nay lụt có to không. Hai người con ngồi im, uống trà.

Tới mười giờ, bà giáo Huệ nói:

– Thạch, con đưa Duyên ra bến coi mấy cây mai người ta còn bày bán. Đẹp lắm.

Duyên muốn độn thổ.

Thầy Thạch đứng dậy, rất bình thản. Anh dẫn cô ra bến Mỹ. Chợ hoa Tết đã dẹp gần hết, chỉ còn mấy chậu mai rụng gần trụi bông, mấy chậu cúc héo, người bán ngồi gật gù dưới tấm bạt. Gió phá thổi lạnh. Hai người đi chậm dọc bến, không ai nói gì.

– Mạ Duyên mời anh xông đất. – Anh nói, sau một lúc. – Mạ anh mời Duyên qua uống nước. Anh không biết từ chối người lớn. Anh xin lỗi.

– Không phải lỗi anh.

– Ừ. – Anh cười nhẹ. – Mà anh cũng không định từ chối.

Cô nhìn anh. Anh đỏ mặt, nhìn ra phá.

Họ ngồi xuống một quán nước nhỏ ở đầu bến. Anh gọi hai ly cà phê. Quán vắng, chỉ có bà chủ ngồi coi ti vi. Từ đây nhìn qua phá, thấy được Cồn Nhạn, thấy được cái mái ngói nhà mệ sau hàng phi lao.

Thầy Thạch nói chuyện dễ chịu. Anh kể về học trò của anh, một đứa lớp tám viết bài văn tả mẹ, tả mẹ bán cá ở chợ, câu cuối viết "mẹ em thơm mùi cá", anh cho chín điểm. Anh kể anh đang bắt tụi nhỏ đi hỏi ông bà mấy câu hò mái đẩy của dân chài, chép lại, rồi hát trước lớp. Tụi nó hát sai điệu hết, mà đứa nào cũng hát to, có đứa hát xong thì khóc vì nhớ ông nội. Anh nói, cười cười, "Thầy giáo văn mà dạy hát, hiệu trưởng biết chắc phê bình." Anh không hỏi cô chuyện cái máy. Anh không hỏi cô có bồ chưa. Anh hỏi cô làm ở trạm triều có vất vả không, nước dâng thì cái trạm chịu được bao lâu nữa. Anh nghe cô trả lời rất chăm chú, như nghe học trò đọc bài.

Cô nghĩ: nếu là năm năm trước, cô sẽ thích người này.

Mười một giờ, rồi mười hai giờ. Mạ gọi điện kêu về ăn cơm. Họ đi về. Ăn trưa ở nhà bà giáo Huệ. Rồi uống trà. Rồi chiều.

Bốn giờ năm mươi, Duyên lấy điện thoại ra coi giờ.

Năm giờ, cô lấy ra coi lần nữa. Cô nhìn qua phá, về phía Cồn Nhạn. Xa quá, cô không thấy được cái bến. Cô chỉ thấy một vệt đen nhỏ thò ra mặt nước. Cô không biết trên đó có ai đứng không.

Thầy Thạch ngồi đối diện cô ở hiên nhà bà giáo Huệ. Anh nhìn cô nhìn qua phá.

– Duyên. – Anh nói, nhỏ, chỉ đủ hai người nghe. Hai bà mẹ đang ở trong bếp. – Duyên thương người khác rồi phải không?

Cô quay lại. Anh không giận. Anh không buồn. Hay nếu buồn thì anh giấu rất giỏi.

– Anh không hỏi để làm khó Duyên. – Anh nói. – Anh hỏi để anh biết đường mà đi.

Cô không trả lời. Cô không gật, không lắc. Anh nhìn cô một lúc, rồi gật đầu, như người ta gật đầu khi đọc xong một câu văn hiểu được.

– Người đó có biết không?

– Người đó... – Cô dừng lại. Cô nhìn qua phá. – Không biết người đó có biết thương là chi không.

Thầy Thạch không hỏi thêm. Anh rót thêm trà vào ly của cô.

Chuyến đò năm giờ rưỡi đưa hai mẹ con về Cồn Nhạn. Cái máy đứng ở đầu bến, như mọi chiều. Nó đứng đó từ năm giờ. Hôm nay nó đứng ba mươi tám phút, rồi chiếc đò có cô ghé vào.

Mạ bước lên bến trước. Mạ dừng lại trước mặt cái máy. Lần đầu tiên mạ nhìn thẳng vào mặt nó.

Cái máy cúi đầu.

– Con chào bác.

Mạ không chào lại. Mạ quay sang Duyên, nói đủ to cho nó nghe:

– Tau cho mi hết tháng Giêng. Mi không trả hắn, tau đưa mệ về Cố Lam.

— Hết chương 12 —