Tiền của mệ

Chương 28: Tiền của mệ

– Cô. Nếu chú về mà không có cái mặt kia, chú còn là chú không?

Thằng Bờm hỏi câu đó khi đang ngồi xổm trước Út Máy trong chái bếp, cái tua vít trong tay, cái nắp lưng của Út Máy mở toang, bốn con ốc xếp thành hàng trên tấm giẻ. Chiều mười chín tháng Sáu. Nắng gắt hắt qua mái tôn, cái chái nóng như cái nồi hấp. Mồ hôi chảy ròng ròng trên cái đầu trọc của nó.

Duyên ngồi trên cái ghế đẩu cạnh cửa chái. Cô đã xin chú Tiến mười ngày phép năm, bắt đầu từ mười tám. Chú không hỏi gì, chỉ ký. Chú nói: "Phép năm của cháu dồn ba năm rồi. Chừ không xài thì xài khi mô."

– Răng con hỏi rứa?

– Mạ con nói. – Thằng Bờm nói, không quay lại. – Mạ con nói nếu bà luật sư đòi được thì chỉ đòi được cái lõi. Cái hộp nhỏ nhỏ. Còn cái người, cái mặt, thì hãng giữ. Mạ con nói rứa thì đòi về làm chi, cái hộp có biết đi biết nói mô.

– Rứa con làm chi đây?

– Con lau cái khoang. – Nó nói. Nó thò cái giẻ ướt vào cái khoang lõi trống trơn trong lưng Út Máy, lau từng góc, cẩn thận như lau cái chén. – Lỡ chú về thì chú có chỗ.

Duyên nhìn nó. Mười hai tuổi, cái áo thun lộn trái, chân đất, lưỡi thè ra một bên mép.

– Cô không biết. – Cô nói. – Con nghĩ răng?

Thằng Bờm ngừng tay. Nó nhìn cái mặt tròn trơn của Út Máy, hai vòng đèn mờ đục.

– Bữa lụt con không thấy mặt chú. – Nó nói. – Tối thui. Nước. Con chỉ biết là tay chú có ba ngón. – Nó lau tiếp. – Con nghĩ còn.

Mười ngày phép, Duyên ở cồn.

Mệ xuống từng ngày. Không nhanh, mà đều, như con nước ròng. Mỗi sáng mạ đo huyết áp, Duyên ghi số, chụp gửi bác sĩ ở Cố Lam. Chân mệ phù lên tới bắp chân. Mệ ăn được mấy muỗng cháo rồi lắc đầu. Bác sĩ nói tăng liều lợi tiểu thêm một nấc, nếu khó thở thì đưa lên ngay, đừng chờ. Mệ ngủ nhiều hơn thức. Mà năm giờ chiều nào mệ cũng thức.

Bốn giờ năm mươi, mệ mở mắt. Mệ không nói gì, chỉ nhìn ra cửa. Mạ với Duyên đỡ mệ ra ghế mây ngoài hiên. Mệ ngồi nhìn cái bến trống. Bốn mươi phút. Tới khi chiếc đò chót đi qua.

Ngày thứ hai, mạ không đỡ mệ ra nữa. Mạ khiêng cái ghế mây vào, đặt ngay sát cửa sổ buồng trong, chỗ nhìn thẳng ra được con ngõ cát và cái bến. Rồi mạ kê gối cho mệ ngồi trên giường, quay mặt ra cửa sổ. Mạ không nói gì. Duyên thấy mạ làm, và cô thấy mạ quay đi lau mắt bằng vạt áo.

Tối đó hai mẹ con ngồi ở bậc thềm hiên, chỗ đêm Rằm tháng Giêng mạ đã ngồi trong bóng tối kể chuyện năm ba mươi bốn. Trời tháng Sáu không có gió, oi, muỗi vo ve. Mạ phe phẩy cái quạt nan.

– Hồi xưa ông đi nò, mệ cũng chờ rứa. – Mạ nói. – Tau về làm dâu năm mười chín tuổi, tau thấy. Năm giờ chiều là mệ bỏ hết việc, ra hiên ngồi. Chưa bao giờ mệ ra bến. Tau hỏi răng mạ không ra bến chờ, mệ nói đàn bà ra bến đứng là cả làng biết mình lo, ông về thấy, ông ngượng. Mệ ngồi ở hiên. Ông về tới đầu ngõ là mệ đứng dậy đi vô bếp, làm như không chờ.

– Rồi mạ?

– Tau thì ra bến. – Mạ nói. – Tau không biết ngồi ở hiên. Tau ra bến đứng chờ ba mi, cả làng cười tau. Rồi năm ba mươi bốn tau đứng ở bến tới sáng. – Mạ ngừng quạt. – Từ đó tau không đứng ở bến nữa. Tau lên Cố Lam. Ở Cố Lam không có bến.

Duyên nhìn qua cửa sổ buồng trong, thấy cái bóng mệ ngồi dựa gối, im lìm, quay mặt ra phá tối.

– Mấy chục năm mệ ngồi ở hiên. – Mạ nói. – Chừ mệ không ra hiên được nữa, mệ ngồi ở cửa sổ. Mi coi. Mệ đổi chỗ. Mà mệ không thôi.

Tối mười tám, cái tối đầu của kỳ phép, Duyên đã kể cho mệ nghe chuyện bà Quế. Ba chữ ký. Mệ, Duyên, anh Tùng. Anh Tùng không ký.

Mệ nghe hết. Mệ nằm im một lúc lâu.

– Mệ ký. – Mệ nói. – Con đem giấy tới. Mệ in ngón tay.

– Dạ. Bà Quế nói phải có công chứng viên tới tận nơi. Bà đang hẹn. Chắc hai mươi lăm.

– Ừ. – Mệ nói. Rồi mệ hỏi: – Thằng Tùng răng không ký?

– Anh sợ nó về. Anh sợ mùa lụt.

Mệ nhắm mắt. Duyên tưởng mệ ngủ. Rồi mệ nói, giọng nhỏ như nói trong mơ:

– Thằng Tùng không ký thì để mệ nói với nó.

Sáng hai mươi, anh Tùng về cồn.

Không ai gọi anh. Anh đi chuyến đò bảy giờ, một mình, không có chị Diệu, không có thằng Bin. Anh mặc áo sơ mi chứ không phải đồ thợ điện, cái áo sơ mi trắng hơi chật hồi đám cưới anh. Anh đi lên ngõ, chào mạ ở hiên, liếc vào buồng trong nơi mệ đang ngủ, không chào Duyên.

Anh đi thẳng tới bàn thờ.

– Mi lục cái chi? – Mạ hỏi.

– Giấy đất, mạ. – Anh Tùng nói. Anh bắc cái ghế đẩu, với tay lên, nhấc cái hộp bánh quy thiếc xuống. – Người của dự án khu nghỉ nổi gọi con hôm qua. Họ chốt danh sách hết tháng ni. Họ hỏi lần cuối nhà mình có bán không. Con coi giấy đất còn đủ không, đứng tên ai, để con trả lời người ta cho đàng hoàng. Bán hay không thì cũng phải trả lời.

Mạ nhìn anh. Mạ không cản.

Anh Tùng ngồi xuống bộ ván, mở nắp hộp. Anh lấy từng xấp giấy ra, gỡ cái kẹp gỗ, đọc lướt, đặt sang một bên. Giấy khai sinh của ba. Giấy khai tử. Xấp thư tay chữ ông, anh không đọc, đặt xuống cẩn thận. Tờ hợp đồng mua Út Máy Duyên đã gửi lại, anh nhìn một chút cái con nhạn vẽ bút bi cạnh chữ ký ông, rồi đặt xuống.

Giấy chứng nhận đất. Anh mở ra, đọc. Đứng tên ông và mệ. Anh gật đầu một mình, gấp lại.

Dưới đáy hộp có một cuốn sổ nhỏ bìa xanh lá, mép quăn. Sổ tiết kiệm của quỹ tín dụng ở bến Mỹ. Tên chủ sổ: Huỳnh Thị Lựu. Kẹp trong sổ là mấy tờ biên nhận gấp nhỏ, giấy mỏng như giấy pơ-luya, chữ in máy đã mờ.

Anh Tùng mở sổ ra. Anh lật từng trang. Duyên đứng ở cửa buồng ngoài, nhìn anh lật. Cô biết anh tính. Anh đang cộng nhẩm trong đầu, như mạ, như cô.

Rồi anh dừng lại ở một trang.

Anh đọc. Anh rút một tờ biên nhận kẹp ở trang đó ra, mở. Anh đọc lần nữa. Mặt anh thay đổi, chậm, như mặt nước phá khi gió đổi hướng.

– Mạ. – Anh nói.

– Chi?

– Năm bốn chín mệ có rút tiền làm chi không?

Mạ đứng ở cửa bếp, tay còn cầm cái muỗng múc canh.

– Tau không biết. Răng?

– Tháng Mười Một năm bốn chín. – Anh Tùng đọc. – Rút sáu chục triệu. Cùng ngày, chuyển khoản sáu chục triệu. Người nhận... – Anh ngừng. Anh nhìn tờ biên nhận lần nữa, như sợ mình đọc sai. – Người nhận: Lương Nhã Kỳ.

Không ai nói gì.

Duyên nghe tiếng gà mái cục tác ngoài vườn chè. Nghe tiếng nước phá vỗ vào chân kè. Nghe tiếng mệ thở trong buồng trong, đều, khò khè nhẹ, cái tiếng thở của người đang ngủ say.

Cô đi tới. Cô cầm lấy tờ biên nhận trong tay anh Tùng. Anh để cho cô cầm.

Tờ giấy mỏng, chữ in máy đã mờ nhưng vẫn đọc được. Quỹ tín dụng bến Mỹ. Phiếu chuyển tiền. Ngày mười bốn tháng Mười Một năm 2049. Người chuyển: Huỳnh Thị Lựu. Số tiền: sáu mươi triệu đồng. Người nhận: Lương Nhã Kỳ. Ngân hàng nhận: chi nhánh Hội Lâm. Nội dung chuyển khoản: để trống. Chỗ chữ ký người chuyển là một dấu điểm chỉ đỏ, mờ, nhòe ở một cạnh. Cái ngón tay cái giống hệt cái ngón tay trên tờ hợp đồng năm bốn ba.

Ở góc dưới tờ biên nhận, có ai đó đã viết thêm một dòng bằng bút bi, nét chữ của người làm ở quầy, chắc để mệ khỏi quên: "Bà Lựu chuyển cho cô Kỳ, Hội Lâm."

Duyên đứng nhìn dòng chữ đó.

Tháng Mười Một năm bốn chín. Một năm trước khi cô đặt đơn thuê máy. Một năm trước khi mệ té ở sân. Kỳ nói Kỳ đưa cái lõi vào đội máy năm bốn chín, rồi nó nằm trong kho mười một tháng, chờ đơn. Kỳ nói đơn mô Kỳ cũng thấy, Kỳ thấy địa chỉ Cồn Nhạn, Kỳ sắp cho nó về.

Kỳ nói có một chuyện chưa nói. Không phải chuyện của Kỳ để nói. Người đó dặn đừng nói.

Cái chén sứ cành trúc của ông, dưới đáy có khắc con nhạn. Năm năm không ai dùng. Mệ với tay lên kệ lấy xuống, rót chè vào, đẩy về phía Kỳ.

Cánh cửa hông sau tủ chén. Người lạ vào nhà không ai biết. Kỳ đi thẳng ra đó, không hỏi.

Mùng Bốn Tết, mệ đứng trước bàn thờ, nước mắt chảy dài, nói với ông: mệ biết mà. Mệ biết mà.

– Mi biết chuyện ni hả? – Anh Tùng hỏi. Anh nhìn cô. Giọng anh không gắt. Giọng anh như người bị đánh thức giữa đêm.

– Không. – Cô nói. – Em không biết.

Mạ đặt cái muỗng xuống. Mạ đi tới, đứng sau lưng Duyên, nhìn qua vai cô xuống tờ biên nhận. Mạ đọc rất chậm, môi mấp máy, cái kiểu mạ đọc hoá đơn tiền điện. Mạ đọc tới dòng bút bi ở góc thì dừng.

– Sáu chục triệu. – Mạ nói. – Mệ có bao nhiêu mà sáu chục triệu?

– Sổ còn mười hai triệu, mạ. – Anh Tùng nói. Anh lật lại trang trước. – Trước đó có bảy mươi hai. Tiền mệ dành dụm từ hồi bán nò cho o Lài. Mệ rút sáu chục một lần.

Mạ ngồi xuống bộ ván. Ngồi phịch xuống, như người bị rút mất cái chân. Mạ không nói gì nữa. Mạ nhìn cái hộp bánh quy thiếc mở toang trên bộ ván, nhìn mấy xấp giấy kẹp bằng kẹp gỗ phơi đồ, như nhìn cái hộp của một người lạ.

Anh Tùng gấp cuốn sổ lại. Anh đặt nó lên đùi, hai bàn tay úp lên bìa sổ. Anh nhìn về phía buồng trong, nơi mệ đang ngủ, nơi cái ghế mây đặt sát cửa sổ nhìn ra bến.

Rồi anh nói, chậm, như người thợ điện nối được một mối dây cuối cùng và thấy cả cái mạch sáng lên:

– Mệ trả tiền cho người ta đưa cái máy về đây.

— Hết chương 28 —