Tết Đoan Ngọ

Chương 18: Tết Đoan Ngọ

– Giết sâu bọ chưa con?

Mệ hỏi từ lúc sáu giờ sáng, khi Duyên còn đang đánh răng ở lu nước sau nhà. Mùng Năm tháng Năm, Tết Đoan Ngọ, cái Tết mà hồi nhỏ cô thích nhất vì được ăn trước khi đánh răng, ăn trước cả khi rửa mặt. Mệ nói ăn lúc bụng đói thì sâu bọ trong bụng mới chết.

– Con đánh răng rồi mệ.

– Đánh răng rồi thì ăn lại. – Mệ nói. – Sâu bọ không đánh răng.

Trên bộ ván giữa nhà, mạ đã bày một mâm nhỏ. Một nồi chè kê nấu với đường cát, vàng óng, sền sệt, bốc mùi gừng. Một đĩa bánh ú tro gói lá dong, mấy cái còn buộc lạt đỏ. Một rổ mận hậu đỏ au mua ở chợ Bến Lụa hôm qua; một đĩa xoài xanh chấm muối ớt; một chén cơm rượu nếp than tím sẫm. Mạ lên từ chiều mùng Bốn. Mạ nói Tết Đoan Ngọ không bỏ được.

Cái máy bưng chè ra từng chén, đặt vào tay mệ trước, rồi mạ, rồi Duyên. Mệ ăn được nửa chén chè, hai trái mận. Mệ nhăn mặt vì chua, rồi cười. Mạ cũng cười. Lâu lắm rồi Duyên mới thấy mạ cười trong căn nhà này.

Cô đã gửi yêu cầu gia hạn hợp đồng từ tuần trước. Mười hai tháng, tính từ hai mươi bốn tháng Sáu. Ứng dụng của hãng báo "đang xử lý". Cô đã tính tiền. Cô bớt phần gửi tiết kiệm mỗi tháng, bớt tiền ăn ngoài, bớt chuyến đi chơi với Châu mà hai đứa định đi từ năm ngoái. Đủ. Vừa đủ. Cô chưa nói với mạ. Cô định nói hôm nay, sau khi ăn sâu bọ, lúc mạ đang vui.

Cô chưa kịp nói.

Chín giờ rưỡi, có tiếng xuồng máy ghé vào bến.

Không phải đò ngang. Tiếng máy êm hơn, đều hơn, tiếng của một chiếc xuồng điện đắt tiền. Duyên ra hiên nhìn xuống. Một chiếc xuồng màu trắng, dài, mũi nhọn, bên hông in hình con chim hạc nhỏ màu xanh lá, cái dấu của hãng Bạch Lạp. Trên xuồng có ba người. Hai người mặc đồng phục xanh lá giống Kỳ, một nam một nữ, còn trẻ. Người thứ ba mặc áo sơ mi trắng, quần tây xám, không đồng phục, đứng ở mũi xuồng, tay cầm một cái cặp da mỏng.

Người đó bước lên cầu ván trước. Ông ta chừng năm mươi, dáng cao, tóc chải gọn, hai bên thái dương đã muối tiêu. Ông ta đi chậm, nhìn quanh, nhìn lên căn nhà, như người ta đi xem một miếng đất.

Cái máy đã đứng ở đầu ngõ từ lúc nghe tiếng xuồng. Người đàn ông dừng lại trước mặt nó.

– K không bốn một chín. – Ông ta nói. Giọng phương bắc, rõ, khô, từng chữ tròn trịa như đọc văn bản. – Chào em.

– Con chào chú.

Ông ta nhìn nó thêm một chút. Rồi ông ta ngẩng lên, thấy Duyên đứng ở hiên.

– Chị Mạc Thanh Duyên phải không ạ? Tôi là Phùng Thế Vĩnh, giám đốc vận hành khu vực miền Trung của công ty Bạch Lạp. Xin lỗi chị, tôi đến vào ngày Tết của gia đình. Việc này không chờ được. Tôi có thể vào nhà nói chuyện được không ạ?

Mạ đứng sau lưng Duyên. Mạ nhìn ông ta, nhìn hai nhân viên đứng ở cuối ngõ, nhìn chiếc xuồng trắng ở bến.

– Mệ đang ăn. – Mạ nói. – Ông nói ở ngoài hiên.

– Vâng. Ở đâu cũng được ạ.

Ông Vĩnh ngồi xuống cái ghế mây ở hiên, chỗ mệ thường ngồi phơi nắng. Ông đặt cái cặp da lên đùi. Hai nhân viên đứng ở chân thềm. Cái máy đứng ở góc hiên, sau lưng Duyên. Mạ đứng ở cửa, một tay vịn khung cửa, như chắn không cho ai vào trong.

Ông Vĩnh mở cặp, lấy ra một tờ giấy in, đặt lên bàn.

– Thưa chị. Tháng trước, công ty chúng tôi tiến hành kiểm toán định kỳ toàn bộ lõi tái chế đang hoạt động trong đội máy cho thuê ở miền Trung. Chúng tôi phát hiện một số lõi đưa vào đội máy năm 2049 có hồ sơ nguồn gốc không khớp. Mười một lõi. Mười lõi kia chỉ là lỗi nhập liệu. Lõi K không bốn một chín thì không. – Ông nói chậm. – Hồ sơ ghi lõi này là lõi tái chế từ một máy Chăm-7 hết hạn. Nhưng khi chúng tôi đối chiếu số khắc laser ở mặt trong của lõi, đó không phải lõi Chăm-7. Đó là lõi Chăm-3, số BL-C3-1187.

Duyên ngồi im.

– Theo hồ sơ của công ty, lõi BL-C3-1187 đã được tiếp nhận tại trung tâm Bắc Cảng tháng Mười Hai năm 2046, có quyết định tiêu huỷ do trôi gắn bó nặng. Có cả biên bản tiêu huỷ ký ngày hai mươi tháng Một năm 2047. – Ông Vĩnh ngừng. – Nghĩa là lõi này lẽ ra không còn tồn tại.

– Rứa răng nó còn? – Mạ hỏi từ cửa.

– Đó là điều chúng tôi đang điều tra, thưa bác. – Ông Vĩnh nói. – Tôi xin không nói thêm khi chưa có kết luận.

– Chị Kỳ đâu? – Duyên hỏi. – Chị Lương Nhã Kỳ. Tổ trưởng giám sát. Mấy tháng nay chị ấy là người kiểm tra máy của tôi.

Lần đầu tiên từ lúc bước lên bến, ông Vĩnh ngập ngừng. Chỉ một nhịp. Ông nhìn xuống cái cặp da trên đùi.

– Chị Kỳ đang nghỉ phép. – Ông nói. – Từ tuần trước.

Hai nhân viên đứng ở chân thềm liếc nhau. Duyên thấy. Cô nhớ lại con số hai phẩy sáu Kỳ gõ vào ô báo cáo hôm mùng Bảy tháng Giêng, trong khi màn hình ghi ba phẩy tám. Cô không nói gì.

Ông đẩy tờ giấy qua cho Duyên.

– Đây là quyết định thu hồi. Toàn bộ lõi tái chế có hồ sơ bất thường năm 2049 sẽ được đưa về trung tâm để làm mới sâu. Hạn mười lăm ngày, tính từ hôm nay. Hợp đồng thuê của chị được chấm dứt trước hạn, công ty hoàn lại trọn tiền thuê của tháng đang chạy, cộng thêm bồi thường một tháng. Ngay khi thu hồi, chúng tôi sẽ đưa ngay một máy Chăm-9 khác tới đây, lõi mới, không mất phí, để cụ nhà không bị gián đoạn chăm sóc một ngày nào.

Duyên nhìn tờ giấy. Những dòng chữ in đậm nhảy múa trước mắt cô. "Làm mới sâu." "Xoá toàn bộ dữ liệu lớp nền." "Không khôi phục được."

– Làm mới sâu là xoá hết. – Cô nói. Cô không hỏi.

– Vâng. – Ông Vĩnh nói. – Lõi sẽ trở về trạng thái như mới xuất xưởng. Kể cả lớp vệt vận động.

– Kể cả dép. – Cô nói. – Kể cả năm giờ chiều.

Ông Vĩnh nhìn cô. Ông không hỏi cô nói gì. Có lẽ ông đã đọc nhật ký. Có lẽ ông biết hết.

– Chị Duyên. – Ông nói, giọng hạ xuống, bớt khô. – Tôi hiểu chị đã gắn bó với máy. Rất nhiều người thuê gắn bó với máy. Tôi không coi thường điều đó. Nhưng tôi phải nói với chị điều này. Trôi gắn bó không phải là chuyện tình cảm. Đó là một lỗi. Một cái lõi trôi gắn bó nặng sẽ ưu tiên đối tượng gắn bó hơn cả quy trình an toàn. Năm 2049, ở Trà Sơn, có một máy chăm sóc trôi gắn bó với một cụ bà. Nó khoá cửa nhà lại, không cho ai vào, vì cụ dặn nó không muốn gặp ai. Một đêm cụ ngã. Nó không gọi cấp cứu, vì cụ đã dặn đừng gọi ai. Sáng hôm sau hàng xóm phá cửa vào. – Ông ngừng. – Không kịp.

Mạ ở cửa, tay siết chặt khung gỗ.

– Lõi này, theo hồ sơ năm 2046, đã từng đứng trong nước lụt. Đã từng có một đứa trẻ suýt chết đuối. – Ông Vĩnh nói. – Tôi không nói nó xấu, chị Duyên. Tôi nói nó nguy hiểm. Và tôi chịu trách nhiệm cho mọi cái máy đang ở trong nhà người già trên khắp miền Trung.

– Hồi đó con nhỏ có hai mươi bốn tuổi. – Mạ nói. Duyên không hiểu mạ nói với ai, nói về cái gì. – Ông đừng có...

– Thưa bác, tôi không trách ai. – Ông Vĩnh nói.

Ông mở cặp lần nữa. Ông lấy ra một tờ giấy khác, cũ hơn, là bản chụp. Ông không đẩy nó qua ngay. Ông cầm nó trên tay một lúc.

– Chị Duyên. Có một việc tôi nghĩ chị nên biết, vì nó liên quan tới chị. Khi đối chiếu hồ sơ năm 2046, chúng tôi tìm thấy cái này.

Ông đặt tờ giấy xuống bàn, ngay trước mặt cô.

Đó là một biểu mẫu in sẵn của hãng, cái biểu mẫu năm năm trước, phông chữ cũ, logo con chim hạc còn màu xanh đậm. Tựa đề in hoa: "GIẤY ĐỒNG Ý TIÊU HUỶ LÕI MÁY". Bên dưới là những dòng điền tay. Mã lõi: BL-C3-1187. Lý do: trôi gắn bó nặng, không khắc phục được, theo đánh giá của kỹ thuật viên. Người đề nghị: trung tâm tiếp nhận Bắc Cảng. Người đồng ý: Mạc Thanh Duyên. Quan hệ với chủ máy: cháu nội. Ngày chín tháng Mười Hai năm 2046.

Và chữ ký.

Chữ ký của cô. Cái chữ ký cô dùng từ hồi đại học, chữ D vòng to, nét cuối kéo dài ra như cái đuôi. Nét bút hơi run. Cô nhớ cái hôm đó tay cô run. Cô nhớ cô đã đứng ở quầy tiếp nhận, cái hộp bánh quy thiếc đựng lõi đặt trên mặt quầy, người kỹ thuật viên đưa tờ giấy cho cô, nói khẽ "chị đọc kỹ rồi hẵng ký". Cô đã không đọc kỹ. Cô đọc tới chữ "tiêu huỷ" thì không đọc nữa. Cô ký. Cô ký vì cô nghĩ tới cái bến. Tới cái bóng đứng trong nước. Tới thằng Bờm sốt ba ngày. Tới tiếng mạ khóc ở bến năm ba mươi bốn mà cô nghe qua bàn tay mệ bịt tai.

Cô ký để không ai phải đứng chờ ở bến nữa.

Năm năm nay cô chưa nói với ai. Chỉ mạ biết. Mạ đã đứng ngoài cửa trung tâm hôm đó.

Ông Vĩnh không nói gì thêm. Ông để tờ giấy đó trên bàn, như để người ta tự đọc.

Duyên ngồi nhìn chữ ký của mình. Cô nghe sau lưng có một tiếng động rất nhỏ. Như tiếng một cái gì đó dịch chuyển trên sàn gạch. Cô biết cái máy đứng ở góc hiên, sau lưng cô, cách hai bước. Cô biết nó đã nghe hết. Cô biết nó nhìn thấy tờ giấy, vì tầm mắt nó cao hơn cô, nó đứng sau lưng cô, nó thấy được mặt bàn.

Cô không quay lại.

Ngoài sân, nắng tháng Năm đã lên gắt. Ve sầu bắt đầu kêu trên mấy cây phi lao. Trong nhà, mệ hỏi to: "Hường ơi, ai tới rứa con?" Mạ không trả lời.

Rồi Duyên nghe giọng cái máy, sau lưng cô, rất nhỏ. Không phải giọng tổng đài. Không phải giọng đọc huyết áp. Một giọng cô chưa nghe nó dùng bao giờ.

– Em là người ký à?

— Hết chương 18 —