Bến năm giờ chiều

Chương 36: Bến năm giờ chiều

– Lõi còn. – Kỳ nói.

Chị nói câu đó lúc mười giờ sáng mười một tháng Chín, quỳ trên bộ ván giữa nhà mệ, cái máy đo nhỏ màu đen áp vào cái khoang lưng của Út Máy đã mở toang. Trên màn hình máy đo có một cái đèn nhỏ. Xanh. Nhấp nháy. Chậm, rất chậm, như nhịp tim người ngủ say.

Chị đã đi chuyến đò đầu tiên sau khi bến Mỹ chạy lại. Chị ướt từ đầu tới chân, cái hộp đồ nghề xanh lá đã bạc màu vẫn kẹp dưới nách. Chị không chào ai. Chị đi thẳng vào nhà, quỳ xuống, mở nắp lưng.

Duyên ngồi ở mép bộ ván. Cô không nói được gì. Mạ đứng ở cửa bếp. Thằng Bờm ngồi bệt dưới nền gạch, ôm gối, cái áo mưa vàng rách vẫn chưa cởi.

– Lõi kín nước. – Kỳ nói. – Vỏ lõi đời nào cũng kín, kể cả đời Ba. Cái chết là chân, là mạch dưới hông. Nước vô hết rồi. – Chị soi đèn vào khớp gối trái. – Hai cái mô-tơ gối cháy. Khớp gối trái nứt. Mạch hông chập. Cái ngực thì khô. Nhờ có người ôm cái ngực lên khỏi nước.

Chị nhìn Duyên.

– Lõi đang tự ngủ để giữ mình. – Chị nói. – Không có chân thì nó không dậy. Có chân thì dậy.

Chân đời Ba không còn ai sản xuất từ năm bốn bảy.

Kỳ gọi hết những người chị biết ở Hội Lâm, ở Sơn Cảng, ở mấy cái xưởng sửa máy cũ dọc đường biển. Không ai có một cặp chân đời Ba còn chạy. Có người có một cái chân trái. Có người có một cái khớp gối. Không ai có đủ.

Anh Tùng là người tìm ra.

Anh gọi cho ông Đạt. Cái ông dân chơi đồ đời cũ ở thủ đô, cái ông đã kéo thước dây từ gót chân Út Máy lên tới đỉnh đầu hồi tháng Sáu. Duyên nghe anh nói trong điện thoại ở sau vườn, giọng anh không phải giọng người bán mà là giọng người xin: "Anh Đạt, em hỏi thiệt. Anh có cặp chân đời Ba nào không. Em không bán con nớ nữa. Em cần chân cho nó."

Ông Đạt có. Một con Chăm-3 nhập từ một nhà ở phía bắc, cái thân vỡ nát vì hoả hoạn, chỉ còn hai cái chân là nguyên. Ông định để làm đồ trưng bày. Ông bán bốn mươi triệu. Anh Tùng mặc cả xuống ba mươi tám.

Duyên trả bằng cái phong bì Kỳ để lại trên bàn phòng trọ hôm hai mươi ba tháng Sáu. Bốn mươi chín triệu. Tiền của mệ. Cô đếm ra ba mươi tám, đưa anh Tùng mang qua bến Mỹ trả ông Đạt. Mười một triệu còn lại, cô để nguyên trong phong bì, đặt lên bàn thờ, cạnh tấm ảnh mệ.

Tiền của mệ, mua chân cho Út.

Cặp chân tới bến Mỹ vào cuối tháng Chín. Kỳ với thằng Bờm lắp mất ba tuần, cuối tuần nào cũng làm, có tuần Kỳ ở lại cồn luôn, ngủ ở buồng ngoài. Chân mới trắng hơn cái thân cũ, trắng như ngà mới, nên Út Máy đứng lên trông như người mặc cái quần khác màu với cái áo. Thằng Bờm cười nó suốt một tuần.

Giữa tháng Mười, hai vòng đèn xanh sáng lên lần nữa.

Lần này nó nói trước khi ai kịp hỏi.

– O Lài... răng rồi?

O Lài đứng ngay ở cửa chái, cái áo khoác gió xanh lá còn dính vảy cá. O bật khóc to, cái kiểu khóc của người to mồm, cả xóm nghe.

Cái tủ đông của o trôi mất. O mua cái mới bằng tiền quỹ chợ cồn cho vay. O nói với cả làng, ai hỏi cũng nói: "Thằng Út máy ông Khởi lội nước tới ngực ra cứu tui. Hồi năm bốn sáu tui đuổi nó. Tui là con người xấu."

Duyên khắc con nhạn vào cuối tháng Mười.

Cô tìm thấy cây dùi của ông trong cái hộp gỗ đựng đồ nghề cũ trên kệ chái, nằm lẫn với mấy cái đục, cái bào. Cây dùi nhỏ, cán gỗ đã đen bóng vì tay ông, mũi sắt hơi cùn. Cô ngồi ở bậc thềm sau nhà, cái chỗ cô ngồi kể chuyện Út Máy cho một cái máy có mặt người nghe hồi tháng Chạp. Út Máy ngồi cạnh cô. Cô đặt cẳng chân trái của nó lên đùi mình, cái cẳng chân mới trắng như ngà.

Cô chấm mũi dùi xuống mặt nhựa. Chấm nối chấm. Hai cánh. Cái thân. Cái đuôi chẻ đôi.

Cô làm cả buổi chiều. Tay cô mỏi. Có mấy chấm lệch ra ngoài đường nét. Khi xong, cô ngồi nhìn nó.

Cái đuôi chẻ đôi lệch về bên trái.

Ông thuận tay trái mà cầm dùi tay phải, nên đuôi con nhạn nào của ông cũng lệch phải. Cô thuận tay phải.

Út Máy cúi đầu nhìn xuống cẳng chân mình. Lâu. Khớp cổ kêu rè.

– Lệch... trái. – Cái loa nói.

– Ừ. – Duyên nói. – Em không phải ông.

Hai vòng đèn xanh nhìn con nhạn thêm một lúc. Rồi nhìn cô.

– Anh... nhận ra. – Nó nói.

Tháng Mười qua. Tháng Mười Một qua.

Anh Tùng trả dần chỗ nợ còn lại. Anh bán cái xe máy, làm thêm ca đêm, chị Diệu nhận may đồ ở nhà. Còn một trăm ba chục triệu, người ta cho giãn ra hai năm, tháng nào anh cũng trả đúng hạn. Dự án khu nghỉ nổi gọi thêm hai lần. Lần thứ hai anh Tùng nói nhà con không bán, rồi cúp máy trước khi người ta nói hết câu.

Kỳ mở lại cái xưởng của ba chị trong con kiệt ở Hội Lâm. Chị sửa máy đời cũ, đồng hồ, quạt điện, cái chi người ta đem tới. Tháng Mười Một chị gửi cho Duyên một tấm hình: trên kệ xưởng có ba cái lõi đời cũ người ta đem tới nhờ coi. Ba cái hộp xám nhỏ, cái nào cũng có một hình gì đó khắc trên vỏ. Một bông hoa. Một chữ cái. Một con cá.

Ông Vĩnh gửi một tấm thiệp, không nói gì ngoài một dòng: "Tôi đã về Trà Sơn thắp nhang cho dì." Không ký tên chức vụ.

Thầy Thạch cưới vợ vào tháng Chạp. Một cô giáo dạy toán cùng trường. Anh đưa thiệp tận tay Duyên, đỏ mặt, nói: "Anh biết đường mà đi rồi." Cô cười. Cô nói sẽ tới.

Châu vẫn trực đêm với cô. Châu vẫn hỏi: "Cái máy của bà khoẻ không?" Cô vẫn nói: "Khoẻ." Châu chưa ra cồn lần nào để gặp cái thân đời Ba. Châu nói để Tết.

Hai mươi ba tháng Chạp năm Tân Mùi, Duyên về Cồn Nhạn.

Cô đi chuyến tàu chiều. Cô không đi chuyến sáng như năm ngoái. Cô tính giờ: tàu tới ga Cố Lam lúc ba giờ rưỡi, ra bến Mỹ mất bốn mươi phút, chờ đò, đò chạy qua phá mất hai mươi phút. Cô tính để đò ghé vào bến nhà mệ lúc năm giờ.

Mưa phùn. Mịn như ai rây bột. Gió phá lạnh buốt. Mấy bà đi chợ Tết về ngồi trên đò, thúng mủng chất đầy, một bó cúc vàng bọc giấy báo, một xâu cá kình còn nhảy lách tách trong túi lưới. Ông lái đò vẫn là ông lái đò năm ngoái. Ông già hơn một chút, cái lưng còng hơn một chút. Ông nhìn cô khi cô bước xuống đò, nheo mắt.

– Con mệ Lựu.

– Dạ con chào bác.

Đò rời bến Mỹ. Mũi đò chúc xuống một cái rồi ngóc lên. Nước phá tạt vào mạn lạnh buốt. Ông lái đò cầm cần lái, nhìn cô một lúc, rồi hỏi, cái giọng của người đã hỏi câu này cả trăm lần trên cả trăm chuyến đò:

– Chồng chưa cưới hả con?

Năm ngoái có người trả lời thay cô. Năm nay cô ngồi một mình ở cuối đò.

– Chưa bác. – Cô nói. – Mà có người đứng chờ ở bến.

Ông lái đò nhìn cô. Rồi ông nhìn về phía Cồn Nhạn, cái dải đất thấp tè hiện ra dần sau màn mưa, hàng phi lao xám, mấy mái ngói nhô lên khỏi bờ kè đá. Ở cuối một cái cầu ván dài mười mấy mét, có một cái bóng đứng.

Thấp. Trắng. Thẳng.

Ông lái đò chép miệng.

– Thằng Út máy ông Khởi. – Ông nói. Rồi ông chống cần lái cho đò né một hàng cọc nò, không hỏi gì nữa.

Năm giờ.

Đò ghé vào bến. Duyên đứng dậy, bước lên cầu ván. Mấy tấm ván mới năm ngoái đã đen dần như mấy tấm ván cũ. Mặt ván ướt mưa.

Út Máy đứng ở cuối cầu. Cái áo sơ mi nâu của ông, ai đó đã vá lại chỗ rách ở vai. Hai ống tay xắn lên. Cái chân trắng như ngà mới, cái thân ngả vàng như ngà cũ. Hai tay buông xuôi. Mặt hướng ra phá.

Hướng về phía chiếc đò. Hướng về phía cô.

Cô đi tới. Nó không bước tới. Nó đứng chờ, như nó đứng chờ mỗi chiều. Cô dừng lại trước nó. Cô phải nhìn xuống một chút để thấy hai vòng đèn xanh.

Sau lưng cô, tiếng máy đò lùi ra, quay mũi, chạy về phía bến Mỹ. Tiếng máy nhỏ dần.

Út Máy nghiêng đầu sang một bên, chỉ một chút, khớp cổ kêu rè. Rồi nó không nhìn xuống chân.

Nó nhìn cô.

– Em... về. – Cái loa nói. Ba giây.

– Ừ. Em về.

Nó đưa bàn tay ba ngón ra, cầm lấy quai cái ba lô của cô. Nó cầm vụng, như mọi lần, phải điều chỉnh hai lần mới chắc. Cô để nó cầm.

– Năm ngoái anh cũng đứng đây. – Cô nói. – Lúc đó anh không biết anh chờ ai.

– Năm nay... biết. – Nó nói.

Cô nhìn cái mặt tròn trơn. Không mũi. Không miệng. Hai vòng đèn xanh nhạt như màu nước phá lúc sáu giờ sáng. Những giọt mưa phùn đọng thành hạt trên lớp nhựa trắng, rồi chảy xuống, như mưa đọng trên mép khăn len của mệ hôm hai mươi ba tháng Chạp năm ngoái.

– Anh. – Cô nói. – Hồi tháng Năm em hỏi anh có thương em thật không.

– Ừ.

– Anh nói anh không có cách nào chứng minh.

Mười giây. Mưa rơi trên mặt ván. Nước phá vỗ vào chân cọc.

– Anh vẫn... không chứng minh được. – Nó nói.

– Em cũng vậy. – Cô nói.

Cô cúi xuống một chút. Lần đầu tiên cô phải cúi. Cô đặt hai bàn tay lên hai bên cái đầu nhựa trắng lạnh ngắt, và cô hôn lên cái mặt tròn trơn, ngay giữa hai vòng đèn xanh, chỗ lẽ ra là một cái miệng.

Lạnh. Trơn. Có vị mưa.

Hai vòng đèn xanh không chớp, vì nó không có mí để chớp. Cái chấm hổ phách nhỏ bằng hạt tiêu sau gáy nó sáng lên, sáng liền, không tắt.

Ở hiên nhà trên cái gò, mạ đứng nhìn xuống bến. Mạ không quay đi.

Khi hai người đi lên tới bậc thềm, mạ đã khiêng cái ghế mây của mệ ra đặt ở góc hiên, chỗ mệ ngồi phơi nắng, chỗ mệ ngồi nhìn ra bến mỗi năm giờ chiều. Mạ đặt lên đó cái gối của mệ.

– Út. – Mạ nói. Lần đầu tiên. – Giao thừa ni, mi ngồi đây. Coi pháo bông bên Thuận Phong với tau.

Hai vòng đèn xanh nhìn mạ.

– Dạ. – Nó nói.

Đêm đó Duyên ngủ ở buồng ngoài, trên cái giường tre. Mưa rơi trên mái ngói. Tiếng nước phá vỗ vào chân kè. Ở góc buồng, Út Máy ngồi dựa vách cạnh cái ổ cắm Kỳ làm, hai vòng đèn xanh mờ đi thành hai vòng đèn ngủ.

Nửa đêm về sáng, cô thức dậy vì lạnh. Cô rón rén đi ra nhà ngoài, định nấu nồi nước sôi.

Cô đi ngang cửa chính thì dừng lại.

Ở bậc cửa, bốn đôi dép xếp ngay ngắn, mũi quay ra phía cửa, ra phía sân, phía con ngõ cát dẫn xuống bến. Đôi của mạ. Đôi của cô. Hai chiếc dép nhựa xanh của cái máy có mặt người, mà không ai còn mang. Và đôi dép nhựa của mệ.

Sau trăm ngày, mạ đã cất đôi dép của mệ vào tủ ba lần. Ba lần, sáng ra, nó lại nằm ở đó. Mạ thôi cất.

Đôi dép của mệ nằm sát cánh cửa nhất, mũi quay ra ngoài, như sáng mai mệ xỏ chân vô là đi liền.

— Hết —