Thân cũ

Chương 33: Thân cũ

Cái mặt vẫn đó.

Duyên đứng trước cái khung thép trong kho máy Bắc Cảng, sáng hai mươi ba tháng Bảy, và nhìn cái mặt. Cái mũi. Cái miệng. Hai hàng mi. Mái tóc đen ai đó đã chải gọn. Cái áo xám cổ tròn của hãng. Hai tay buông xuôi. Mắt nhắm.

Mười phút trước, một kỹ thuật viên của hãng đã mở nắp lưng, tháo bốn con ốc nhỏ của cái giá đỡ, rút cái lõi bọc khung đồng ra, đặt vào tay Kỳ. Ông Vĩnh đứng cạnh, ký biên bản bàn giao, đưa cho Duyên ký. Kỳ cầm cái lõi bằng hai tay, như cầm một con chim non. Cái chấm hổ phách sau gáy cái thân tắt ngay khi lõi rời giá. Không nhấp nháy. Tắt.

Bây giờ cái thân đứng trong khung, như hàng trăm cái thân khác trong cái kho mờ mờ này. Không có gì khác. Không có gì ở trong.

Duyên nhìn cái mặt đó, và cô nhớ mạ ngồi ở lu nước sau nhà, con dao làm cá trong tay, nói: cái mặt y nguyên, mà tau biết liền là không phải ba mi nữa.

Cô quay đi.

– Chị Duyên. – Ông Vĩnh nói, khi cô đi ngang. – Cái thân này sẽ nhận một lõi mới, rồi giao cho người khác thuê. Chị có muốn tôi đổi gương mặt không? Hãng làm được.

Cô dừng lại. Cô nghĩ một lúc.

– Không. – Cô nói. – Để người ta thuê. Ai đó sẽ đặt tên cho nó.

Kỳ đem cái lõi ra cồn hai ngày sau, trong một cái hộp bánh quy bằng thiếc.

Duyên nhận ra cái hộp ngay khi Kỳ bước lên cầu ván. Hộp tròn, màu đỏ bong sơn, nắp in mấy bông hoa mai. Cái hộp của mệ. Cái hộp cô đã ôm lên tàu năm bốn sáu.

– Chị giữ nó? – Cô hỏi.

– Em giữ hết. – Kỳ nói. – Hộp. Cái khăn tắm. Ngày hai mươi tháng Một năm bốn bảy, lõi em bỏ túi áo khoác, hộp với khăn em ôm về, ai hỏi thì em nói hộp đựng cơm trưa. Em không biết vì sao em giữ cái khăn.

Kỳ mở nắp. Bên trong, lót cái khăn tắm cũ của ông, cái khăn màu xanh đã bạc, là cái lõi. Hộp kim loại xám chì cỡ bao diêm lớn, bọc trong cái khung đồng mỏng. Cái tem trắng "K-0419 — TÁI CHẾ 2049 — ĐÃ LÀM MỚI" vẫn dán lệch phía trên. Phía dưới, nửa con nhạn lộ ra.

Mạ đứng ở hiên. Mạ nhìn cái hộp trong tay Kỳ. Mạ không bước xuống.

Tối hôm trước, Kỳ đã gọi cho Duyên, nói những điều chị nói là phải nói trước.

– Lõi giữ hết cái chi nó có. – Chị nói. – Hãng không đụng vô. Năm tháng với chị, với mệ, nằm nguyên trong đó. Mà chị nhớ cho em: cái thân đời Ba không có da, không có mặt, không có bộ giọng mới. Không có mô-đun đồng cảm, kể cả ở số không. Đời Ba chỉ có một cái loa nhỏ, nói được câu ngắn, giọng rè. Tay ba ngón. Không ấm. Thân đời Ba không có chế độ ấm.

– Em biết.

– Chị biết bằng đầu. – Kỳ nói. – Em nói để chị biết bằng tay. Lúc chị nắm tay nó, tay nó lạnh như cái ly nhựa. Lúc nó nói, chị sẽ nghe giọng rè như cái máy thu thanh cũ. Nó sẽ chậm. Đời Ba xử lý chậm hơn đời Chín nhiều lắm. Một câu đời Chín nói trong một giây, đời Ba có khi phải mười giây. – Chị ngừng. – Có người đổi thân cho máy của nhà mình, lõi giữ nguyên, rồi khóc, rồi trả. Họ nói không phải nó nữa. Em không trách họ.

Duyên không trả lời. Cô ngồi trên ban công phòng trọ, giữa mấy chậu húng quế, nghe tiếng còi tàu ngoài cảng, cho tới khi Kỳ cúp máy.

Chái bếp chiều hai mươi lăm tháng Bảy nóng hầm hập. Nắng hắt qua mái tôn thành những vệt sáng chạy chéo trên nền đất. Út Máy đứng dựa cột như bảy tháng nay, sạch sẽ, cái nắp lưng đã mở sẵn, bốn con ốc thằng Bờm xếp thành hàng trên tấm giẻ từ sáng. Cái khoang lõi trống trơn, lau sạch tới bóng.

Thằng Bờm ngồi xổm trước Út Máy. Nó đã ngồi đó từ trưa.

Kỳ trải tấm bạt ra giữa chái. Cái máy cũ của ông, cái thân nhựa trắng ngả vàng, được ba người khiêng xuống, đặt nằm sấp lên tấm bạt, hai chân vẫn khoá cứng bằng chốt cơ khí. Kỳ quỳ xuống. Chị mở hộp đồ nghề, lấy ra cái tua vít nhỏ nhất, cái kính lúp có đèn.

– Trước hết, gỡ khung. – Chị nói. – Lõi gốc là Chăm-3. Bỏ khung đồng ra thì chân cắm, điện áp về như cũ. Lắp vô thân đời Ba là vừa. Không cần chi thêm.

Chị đặt cái lõi lên một miếng vải sạch. Chị tháo bốn con ốc nhỏ ở bốn góc khung đồng. Từng con. Chậm. Những con ốc nhỏ như hạt gạo, chị đặt vào một cái nắp chai. Cái khung đồng tách ra làm hai mảnh, nhẹ như vỏ hộp quẹt.

Còn lại cái hộp lõi xám chì. Cũ. Những vết trầy li ti. Mấy góc cạnh mòn nhẵn.

Kỳ ngừng tay. Chị nhìn Duyên.

– Cái tem. – Chị nói. – Chị bóc hay em bóc?

Duyên quỳ xuống bên cạnh. Cô đặt móng tay vào mép cái tem trắng, chỗ nó dán lệch. Cô bóc. Cái tem không chịu ra ngay, keo dính chặt, cô phải bóc từ từ, từng chút một. Cái tem rời ra, cong lại trên đầu ngón tay cô như cái vỏ hành.

Con nhạn hiện ra đủ.

Hai cánh xoè ra. Nét chấm mũi dùi, chấm nối chấm. Cái cánh trái năm tháng nay bị che, giờ lộ ra, có một chấm lệch ra ngoài đường nét, như tay ông run một chút ở đó. Cái đuôi chẻ đôi, sâu, lệch về bên phải.

Duyên ngồi nhìn. Thằng Bờm nghiêng đầu nhìn. Kỳ không nhìn, chị nhìn Duyên.

Ở cửa chái có tiếng dép. Mạ đứng đó. Mạ đã đi xuống từ hiên lúc nào không ai hay. Mạ đứng ở khung cửa, đúng chỗ hồi Tết mạ đứng nói "đem ra bãi rác đầu cồn mà bỏ". Mạ nhìn con nhạn trên cái hộp nhỏ trong lòng bàn tay Duyên. Mạ không nói gì. Mạ không bước vào.

– Rồi tới cái thân. – Kỳ nói.

Thằng Bờm luồn tay vào khoang lõi của Út Máy, chỉ cho Kỳ thấy.

– Sợi đỏ đây cô. – Nó nói. – Còn nguyên. Hồi Tết cô Duyên định cắt mà chú không cho.

Kỳ soi đèn kính lúp vào. Chị lần theo sợi dây đỏ từ khoang lõi xuống tới hông, tới chỗ nối vào cái cảm biến nhỏ ở xương chậu.

– Không cắt. – Chị nói. Chị nói nhỏ, như nói với chính mình. – Chị biết không, hồi tháng Giêng em ra đây, em thấy sợi đỏ còn nguyên, em đi về đò mà tay em run. Nếu sợi đỏ bị cắt, cái lõi có về thì thân cũng không đứng dậy được. Em phải đi tìm một cái thân đời Ba khác, mà đời Ba bây giờ không còn mấy cái.

– Anh không cho cắt. – Duyên nói. – Anh nói đừng cắt. Em hỏi có ai lắp lõi vô nữa mô. Anh nói dạ, nhưng đừng cắt.

Không ai nói gì một lúc.

– Pin. – Kỳ nói. Chị lấy trong túi vải ra một khối pin hình chữ nhật cỡ viên gạch thẻ, vỏ nhựa đen, có cái nhãn cũ đã mờ. – Pin đời Ba. Em mua lại của một ông sưu tầm ở Hội Lâm, hai triệu. Ổng nói còn bảy mươi phần trăm. Đủ chạy mười mấy tiếng.

Bờm với Kỳ lắp pin vào ngăn bụng Út Máy. Rồi Kỳ tháo mấy cái chốt cơ khí đã khoá cứng ba khớp chân suốt bảy tháng nay, từng cái một, đặt vào cái nắp chai với mấy con ốc nhỏ.

– Mở chốt ra thì nó đứng bằng chân nó. – Chị nói. – Nếu nó đứng được.

Rồi chị đưa cái lõi cho Duyên.

Duyên cầm cái hộp xám chì nhỏ trong lòng bàn tay. Nó ấm, ấm vì nằm trong cái hộp thiếc dưới nắng suốt chuyến đò. Nó nặng hơn cô tưởng. Năm bốn sáu cô đã cầm nó, mà cô không nhớ nó nặng bao nhiêu. Hôm đó cô chỉ nhớ hai con mắt đèn tắt khi cô rút nó ra.

Cô luồn tay vào cái khoang trong lưng Út Máy. Cái giá đỡ đời cũ, hai cái ngàm nhỏ. Cô đặt cái lõi vào. Nó trượt vào ngàm, đúng chiều, khít, một tiếng cạch nhỏ.

Cô đậy nắp lưng lại. Cái nắp đời cũ phải vặn ốc. Bốn con ốc. Cô cầm cái tua vít của anh Tùng, vặn từng con. Một. Hai. Ba. Bốn. Năm bốn sáu cô vặn ngược chiều bốn con ốc này. Bây giờ cô vặn xuôi.

Không có gì xảy ra.

Mấy giây. Mười giây. Thằng Bờm nín thở. Kỳ quỳ yên, hai tay đặt trên đùi. Mạ đứng ở cửa chái, một tay vịn khung cửa.

– Đời Ba khởi động chậm. – Kỳ nói, rất khẽ. – Ba mươi giây. Có khi một phút.

Hai mươi giây.

Ba mươi giây.

Có một tiếng rì rì nhỏ trong ngực Út Máy, như tiếng tủ lạnh ở phòng bên. Rồi tiếng tách. Rồi im.

Bốn mươi giây.

Ba người đỡ Út Máy lật lại, ngồi dậy, dựa lưng vào cột chái. Hai chân duỗi ra trên tấm bạt, khớp gối đã mở chốt, mềm. Hai tay buông xuôi. Cái mặt tròn trơn không mũi không miệng, hai vòng tròn mờ đục.

Năm mươi giây.

Duyên quỳ trước nó. Cô không biết phải làm gì với hai bàn tay mình. Cô đặt chúng lên đầu gối, rồi nhấc ra, rồi đặt lại.

– Chú. – Thằng Bờm nói, nhỏ. – Chú ơi.

Một phút.

Hai vòng tròn mờ đục trên cái mặt tròn trơn bắt đầu sáng lên. Rất chậm. Như hai ngọn đèn dầu ai vặn bấc lên từng chút một. Một màu xanh nhạt, mờ, như màu nước phá lúc sáu giờ sáng. Rồi sáng hơn. Rồi sáng hẳn.

Hai vòng đèn xanh nhìn ra cửa chái.

Không phải nhìn Duyên. Không phải nhìn thằng Bờm. Nhìn ra cửa chái, chỗ có ánh sáng chiều hắt vào, chỗ mạ đứng.

Mạ lùi lại một bước. Rồi mạ đứng yên.

Hai vòng đèn xanh quay chậm, cái đầu nhựa trắng quay theo, kêu một tiếng rè rè nhỏ ở khớp cổ. Nó nhìn thằng Bờm. Nó nhìn Kỳ. Rồi nó nhìn Duyên.

Nó không nói gì.

Hai vòng đèn xanh nhìn cô, không chớp, vì nó không có mí để chớp. Cái chấm hổ phách sau gáy nó, chấm nhỏ bằng hạt tiêu dưới cái mép nhựa trắng, nhấp nháy. Nhanh. Liên tục. Như cái đêm hai mươi chín tháng Chạp trong chính cái chái này, khi một cái máy có mặt người đứng trước cái thân này trong bóng tối và nói: tôi đã từng tháo cái này.

Duyên ngồi quỳ trước nó, hai tay trên đầu gối, và chờ.

— Hết chương 33 —