Cái xác trong chái bếp

Chương 5: Cái xác trong chái bếp

Thằng Bin là đứa la lên trước.

– Mạ ơi! Có người chết trong ni!

Sáng hai mươi chín, mạ sai dọn chái bếp. Chái bếp nhà mệ là một gian nhỏ lợp tôn dựng sát hông nhà, xưa ông để ghe, để lưới, để củi. Sau này nó thành chỗ chứa đủ thứ không ai nỡ bỏ. Mấy cái lu sành nứt, một cái xe đạp gãy càng, ba chiếc nò sáo cũ cuộn tròn, mấy bao lưới mục, một chồng gạch thẻ dư hồi nâng nền. Mạ nói Tết nhứt không để cái chái như ổ chuột, ông bà về thấy cười cho. Anh Tùng đi chợ cồn mua đồ. Chị Diệu ở trong lau bàn thờ. Còn lại Duyên, cái máy, và thằng Bin phụ việc theo kiểu của nó, tức là chạy vô chạy ra la hét.

Cái máy khiêng mấy bó củi ra sân, thằng Bin chui vào chỗ trống phía sau. Nó đụng phải cái gì đó cứng, phủ bao tải, dựng nghiêng vào vách tôn. Nó lật một góc bao lên, thấy một bàn tay trắng có ba ngón.

Duyên chạy vào. Cái máy chạy vào sau cô.

Thằng Bin đứng dán lưng vào vách, mặt tái mét, chỉ tay. Duyên thở ra.

– Không phải người, Bin. Máy. Máy cũ của ông cố.

Cô kéo cái bao tải xuống. Bụi bay mù. Mùi ẩm mốc, mùi chuột, mùi dầu nhớt cũ xộc lên mũi. Và Út Máy hiện ra.

Gần năm năm nó đứng ở đó, chỗ ông thường để chiếc ghe. Ai đó đã dựng nó nghiêng vào vách cho khỏi đổ, có lẽ là anh Tùng, cũng có thể là mấy người hàng xóm phụ khiêng hôm lụt. Cái thân nhựa trắng giờ ngả màu vàng đục như ngà cũ, lấm tấm mốc đen ở các khớp. Hai bàn chân phồng rộp, chỗ nhựa bị ngâm nước rồi khô lại. Cái mặt tròn trơn không có mũi không có miệng, chỉ có hai vòng tròn mờ đục nơi trước kia là hai con mắt đèn. Sau lưng nó, giữa hai bả vai, cái nắp hình chữ nhật còn hở, bốn lỗ ốc trống trơn, cái khoang bên trong không có gì.

Chỗ đó là chỗ của cái lõi. Chính tay Duyên tháo ra gần năm năm trước.

Cái máy đứng sau lưng cô, nhìn cái thân cũ. Nó không nói gì.

– Ui chao. – Thằng Bin hết sợ, bước tới gần. – Xấu hoắc. Không giống chú gì hết.

– Đời cũ đó con. – Duyên nói. Cô không biết vì sao cô nói nhỏ, như đứng trước cái quan tài. – Hồi đó máy chỉ cần làm việc, không cần đẹp.

Mạ nghe la, đi ra tới cửa chái. Mạ thấy Út Máy. Mạ đứng ở cửa, không bước vào.

– Đem ra bãi rác đầu cồn mà bỏ. – Mạ nói. – Năm năm rồi. Để chi.

– Mệ không cho bỏ, mạ.

– Mệ không cho thì mệ giữ. Mà để trong chái ni, tối Bin nó ra đi tè nó thấy, nó đứng tim. Tau cũng đứng tim.

Mạ chưa nói hết thì mệ đã ra tới. Mệ chống gậy, đi chậm, cái máy chạy lại đưa cánh tay trái cho mệ vịn. Mệ đứng ở cửa chái cạnh mạ, nhìn vào trong.

Mệ nhìn Út Máy rất lâu. Rồi mệ nói:

– Sửa cho nó đứng dậy.

– Mệ! – Mạ kêu lên.

– Nó đứng nghiêng rứa năm năm rồi. – Mệ nói, không nhìn mạ. – Ông thấy, ông buồn. Tết ni, sửa cho nó đứng thẳng.

– Mệ ơi, nó không còn lõi, mệ. – Duyên nói. – Có sửa chân, sửa khớp cho nó đứng được thì nó cũng không chạy. Nó chỉ đứng đó thôi.

– Thì cho nó đứng đó. – Mệ nói. – Đứng thẳng.

Mệ quay vào. Mạ nhìn theo lưng mệ, rồi nhìn Duyên, rồi nhìn cái máy, rồi nhìn Út Máy. Mạ không nói gì nữa. Mạ đi vào bếp, đập cái nồi xuống bếp kêu một tiếng chát.

Duyên ngồi xuống trước Út Máy. Cô là kỹ sư thuỷ lợi, không phải kỹ sư máy, nhưng cô đã sửa đủ thứ ở trạm triều, từ máy bơm, cửa van, tới cái bình nóng lạnh hỏng của phòng trực. Cô biết đại khái cái gì nối với cái gì. Cô gỡ cái nắp đùi trái của Út Máy ra xem. Bên trong, mấy sợi dây điện đã xanh rỉ đồng, cái mô-tơ ở khớp gối dính một lớp bùn khô cứng như xi măng.

– Có chữa được không? – Cô hỏi cái máy, không quay lại.

– Phần chân thì được, nếu không cần chạy, chỉ cần khoá khớp cho đứng. – Cái máy ngồi xuống cạnh cô. – Cần thay mấy đoạn dây, lau mô-tơ, bôi dầu. Khớp hông bị kẹt, phải tháo ra.

– Anh biết tháo khớp hông Chăm-3?

– Tôi có dữ liệu kỹ thuật của các dòng cũ trong hãng.

Cô gật. Anh Tùng có hộp đồ nghề thợ điện, cô vào lấy ra. Mấy cái tua vít, cái kìm, cuộn băng keo điện, ống dầu bôi trơn, cái mỏ hàn chạy pin. Cô trải một tấm bạt ra giữa chái. Cái máy bế Út Máy ra, đặt nằm ngửa lên tấm bạt, hai tay nó nâng cái thân cũ như nâng một người bệnh.

Thằng Bin ngồi xổm coi. Rồi Duyên thấy thêm một cái bóng nữa ở cửa chái. Thằng Bờm. Nó không bước vào. Nó dựa vai vào khung cửa, hai tay khoanh trước ngực, nhìn.

– Bờm, vô đây phụ cô. – Duyên gọi.

Thằng Bờm lắc đầu. Mà nó không đi.

Họ làm cả buổi sáng.

Duyên tháo nắp, cái máy làm sạch. Cô hàn dây, nó giữ. Có những chỗ cô loay hoay mãi không biết mở cái khoá nào trước, thì nó đưa tay ra mở giùm. Ngón tay nó luồn vào đúng một khe nhỏ mà cô không thấy, ấn một cái, vặn ngược chiều kim đồng hồ nửa vòng, và cái nắp bật ra. Có một lần cô định cắt một sợi dây màu đỏ, nó đặt tay lên tay cô.

– Đừng cắt sợi đó. Đó là dây cảm biến thăng bằng. Cắt rồi thì có lắp lõi vào nó cũng không đứng được.

– Có ai lắp lõi vô nữa mô.

– Dạ. – Nó vẫn không bỏ tay ra. – Nhưng đừng cắt.

Cô không cắt.

Khớp hông là chỗ khó nhất. Bùn khô lèn chặt cả ổ bi. Duyên vặn mãi không ra, đổ mồ hôi giữa trời rét. Cái máy đỡ lấy cái tua vít, nó không vặn. Nó đặt một bàn tay lên đùi Út Máy, một bàn tay lên hông, đẩy đùi lên một góc, giữ, rồi xoay cả cái đùi vào trong, lắc nhẹ một cái như người ta nắn một khớp trật. Một tiếng tách. Cái khớp hông trượt ra khỏi ổ.

Duyên nhìn tay nó. Cô nhìn cái cách nó lắc, cái cách nó giữ. Không có gì phải nghĩ. Như người thợ đã tháo cái khớp đó cả trăm lần.

– Dữ liệu kỹ thuật dạy anh làm rứa?

Cái máy không trả lời ngay. Nó lau cái ổ bi bằng miếng giẻ thấm dầu, chậm rãi.

Mười một giờ, anh Tùng đi chợ về, xách mấy túi đồ ghé ngang cửa chái. Anh thấy Út Máy nằm trên bạt thì đứng lại, đặt mấy túi đồ xuống.

– Ê, mi sửa cái ni làm chi?

– Mệ biểu.

– Mệ biểu. – Anh Tùng bước vào, ngồi xổm xuống, lật bàn tay ba ngón của Út Máy lên xem, như người ta xem hàng ở chợ đồ cũ. – Mi biết không, đời Chăm-3 chừ hiếm lắm. Hãng ngưng sản xuất từ bốn mấy. Dân chơi đồ cổ ở thủ đô người ta săn. Bữa trước bạn tau nói có người trả tám chục triệu cho một con còn nguyên vỏ, không lõi cũng được.

– Anh Tùng.

– Tau nói thiệt. Mi sửa cho nó đẹp lên, còn bán được giá hơn.

– Đây là đồ của ông.

– Ông mất rồi. Đồ của ông thì của nhà. – Anh Tùng đứng dậy, phủi tay. – Mi muốn thì để đó, Tết xong tau tính.

Anh đi rồi, Duyên ngồi im. Cái máy lắp lại khớp hông cho Út Máy, cẩn thận, bôi một lớp dầu mỏng lên ổ bi rồi mới ấn vào.

– Anh Tùng của Duyên nợ tiền. – Nó nói.

Duyên ngẩng lên.

– Răng anh biết?

– Tối qua anh Tùng nói chuyện điện thoại ở sau vườn. Tôi đứng ở bếp. Tôi nghe được. Tôi xin lỗi, tôi không cố ý nghe. Tôi nghe được ba trăm tám mươi triệu, nghe được chữ "hạn ra Giêng". – Nó ngừng. – Tôi không biết nên nói với Duyên hay không. Mô-đun của tôi tính rằng Duyên nên biết.

Cô không nói gì. Cô cầm cái mỏ hàn lên, hàn nốt sợi dây cuối cùng ở cổ chân phải.

Hai giờ chiều thì xong. Hai chân Út Máy sạch sẽ, dây mới, khớp bôi dầu sáng bóng. Không có lõi, nó không tự đứng được, nhưng cái máy chỉ cho Duyên một cách: khoá cứng cả ba khớp chân bằng chốt cơ khí, như người ta khoá chân giàn giáo. Nó dựng Út Máy dậy, đặt lưng nó dựa vào cột chái, hai chân thẳng, hai tay buông xuôi. Rồi nó lấy giẻ ướt lau cái mặt tròn của Út Máy, lau đi lau lại cho tới khi hai vòng đèn mờ đục kia sáng lên một chút dưới ánh nắng chiều chiếu xiên qua mái tôn.

Duyên đi vào gọi mệ.

Mệ ra. Cái máy đỡ mệ ngồi xuống cái ghế đẩu ngay trước Út Máy. Mệ ngồi đó, hai tay đặt trên đầu cây gậy, nhìn. Thằng Bin ngồi cạnh mệ. Thằng Bờm vẫn đứng ở cửa, giờ thì nó đã bước vào được một bước.

Mệ không nói gì. Mệ ngồi lâu lắm. Rồi mệ đưa tay ra, chạm vào bàn tay ba ngón của Út Máy, cầm lấy nó. Bàn tay nhựa không cử động. Mệ vỗ vỗ lên đó, như vỗ tay một đứa nhỏ.

– Rứa là được rồi. – Mệ nói. – Đứng thẳng rồi hỉ.

Mệ đứng dậy, cái máy đưa tay cho mệ vịn. Mệ đi vào nhà.

Tối đó, sau bữa cơm chiều cuối năm, Duyên ra chái cất đồ nghề cho anh Tùng. Chái tối om, chỉ có chút ánh đèn từ bếp hắt sang. Út Máy đứng dựa cột, cái bóng trắng mờ mờ trong bóng tối. Cái máy đứng trước nó.

Cô không biết nó ra đó từ lúc nào. Nó đứng im, nhìn cái thân cũ, hai cái máy đối diện nhau, một cái có mặt người, một cái không có mặt.

– Anh làm chi ở đây?

Cái máy quay lại.

– Tôi kiểm tra chốt khoá chân lần cuối. Sợ đêm gió lùa vào làm nó ngã.

– Rồi chưa?

– Rồi.

Cô đặt hộp đồ nghề lên kệ. Cô định đi vào, thì nghe nó nói, sau lưng cô, nhỏ như tiếng nói một mình.

– Tôi đã từng tháo cái này.

Duyên quay lại. Cái máy nhìn cô. Mặt nó không đổi. Nhưng cái chấm hổ phách sau gáy nó nhấp nháy, nhanh, liên tục, như lúc nó sạc.

– Anh nói chi?

Nó im một lúc. Rồi nó nói lại, giọng bình thường, rõ ràng, giọng đọc huyết áp:

– Tôi xin lỗi. Tôi dùng sai từ. Tôi có dữ liệu kỹ thuật của dòng cũ.

— Hết chương 5 —