Ông ngoại

Chương 33: Ông ngoại

Ông ngoại không đi đêm ấy.

Tôi tới bệnh viện tỉnh lúc ba giờ sáng, ngồi sau xe máy của anh xe ôm đầu ngõ, người còn ám mùi khói. Khoa thần kinh tầng ba sáng đèn trắng. Mợ Thoa ngồi trên băng ghế ngoài hành lang, áo dài tím còn lấm bùn bãi, hai tay ôm cái túi xách. Tú nằm co trên một cái giường gấp của người nhà bệnh nhân khác, ngủ gục. Bác sĩ trực bảo ông bị thêm một cơn nữa lúc một giờ, nhịp tim loạn, phổi có nước. Đã qua. Nhưng ông yếu lắm. Gia đình nên chuẩn bị.

Mợ Thoa kể cậu Lộc nằm ở khoa bỏng tầng hai. Hai bàn tay băng kín tới cổ tay. Ngoài cửa phòng có một cán bộ công an ngồi.

– Mợ lên đây vì ông, – mợ nói. – Ở dưới ấy mợ không ngồi được.

Tôi ngồi xuống cạnh mợ. Chúng tôi ngồi như thế tới sáng, không ai nói gì.

Sáng thứ Năm, mười sáu tháng Bảy, đoàn kiểm đếm xuống bãi đúng lịch.

Tôi không có mặt. Ông Thạc gọi cho tôi lúc mười giờ, nói ngắn gọn như mọi lần ông nói qua điện thoại. Đoàn có mười mấy người, có máy đo, có thước dây, có cán bộ địa chính, có người của ban dự án. Anh Khôi xuống cùng, với hai người mặc đồ kỹ thuật, đeo găng tay. Người ta căng dây quanh đống tro. Người của ban dự án đứng ngoài dây nhìn vào, ghi vào biểu mẫu: kho phơi mã, tường gạch chỉ, đã cháy, không còn hiện trạng để kiểm đếm. Rồi họ đi đếm chuối.

– Người ta hỏi tôi cái kho có gì, – ông Thạc nói. – Tôi bảo có một người ở ba mươi năm.

Ông im một lúc.

– Họ ghi cả câu ấy vào.

Rồi ông kể thêm, giọng khác đi. Lúc người của anh Khôi bới đống tro chỗ cửa sau, họ tìm thấy một chiếc dép nhựa đỏ, chiếc bên trái, chảy mất một nửa, quai hậu dính bết vào đế. Anh Khôi chụp ảnh, ghi vào biên bản, cho tạm giữ, hẹn xong việc sẽ trả.

– Người ta trả thì tôi để vào cái hộp sắt trên giá, – ông nói. – Cái hộp ấy trống từ hôm tôi mang chiếc kia sang cho cô ấy.

Đôi dép, ba mươi năm mới đủ đôi, được đúng hai ngày.

Trưa, chị Hạnh gọi. Chị đã xin được cho dì Đào lịch khám ở khoa thần kinh ngay sáng mai, chị đi cùng. Chị bảo người hít khói phải khám phổi trong mấy ngày đầu, còn đầu óc của dì thì càng sớm càng tốt.

Sáng thứ Sáu, tôi đưa dì Đào lên tỉnh.

Chị Ngân bảo xã có xe, nhưng tôi gọi một chiếc taxi từ chợ. Dì đứng sững trước chiếc xe bốn chỗ màu trắng. Ba mươi năm, có lẽ dì chưa ngồi trong một cái xe nào. Dì nhìn cánh cửa xe mở ra như nhìn miệng một cái hang. Tôi chui vào trước, ngồi ở ghế sau, chìa tay ra. Dì nhìn bàn tay tôi. Rồi dì cúi đầu, chui vào, ngồi sát vào tôi, hai tay ôm con ngựa sém tai trong lòng. Cả bốn mươi phút xe chạy dì không nhìn ra cửa kính. Dì nhìn con ngựa. Thỉnh thoảng dì vuốt cái tai sém đen của nó, như vuốt một vết thương.

Bác sĩ khoa thần kinh khám dì gần hai tiếng. Chụp chiếu, đo điện não, hỏi han. Dì chịu ngồi yên vì tôi ngồi cạnh, vì chị Hạnh đứng ở cửa. Ông bác sĩ già đeo kính trễ xuống mũi, xem phim chụp đầu dì một hồi, rồi quay sang nói với tôi, giọng chậm:

– Tổn thương cũ, nặng. Lẽ ra ba mươi năm trước phải mổ. – Ông gỡ kính xuống. – Không chữa lại được những gì đã mất. Nhưng cơn co giật thì điều trị tốt hơn được, ăn uống, ngủ nghỉ, có người bên cạnh, có việc tay chân để làm, thì bà ấy còn sống lâu và sống đỡ khổ.

Ông hỏi dì làm nghề gì. Tôi nói dì làm ngựa giấy. Ông nhìn hai bàn tay dì đang vuốt cái tai sém của con ngựa, gật đầu, và ghi vào bệnh án một dòng mà tôi đọc ngược được: tay khéo, giữ nguyên.

Rồi tôi dẫn dì lên tầng ba.

Ông ngoại nằm ở giường trong cùng, cạnh cửa sổ, như hôm tôi lên với Tú. Ống thở. Dây truyền. Cái máy đo nhịp tim kêu tít tít đều đều. Ông gầy tới mức tấm chăn trắng của bệnh viện gần như phẳng. Mắt ông mở, nhìn lên trần. Nghe tiếng chân, mắt ông chuyển sang phía cửa.

Dì Đào đứng ở cửa phòng. Dì không bước vào ngay.

Dì nhìn người đàn ông trên giường. Một ông già tám mươi sáu tuổi, tóc trắng cắt sát da đầu, nửa mặt xệ xuống, hai bàn tay khô như rễ cây. Trong cái chỗ dì đang đứng, bố dì năm mươi sáu tuổi, tóc còn đen, viết câu đối đẹp nhất làng, mắng dì vẽ mắt ngựa kiểu ấy thì ai mua.

Dì đi tới. Chậm. Dì đứng cạnh giường, cúi xuống nhìn. Ông nhìn lên. Mắt ông mở to, như hôm tôi đưa người giấy cho ông xem. Nhưng lần này ông không quay mặt vào tường.

– Bố, – dì nói. Rồi dì nghiêng đầu, cau mày, như người thợ nhìn một con ngựa không giống con mình đã làm. – Bố… già thế.

Ông ngoại khóc. Không thành tiếng. Nước mắt chảy ra từ hai khoé mắt, chảy xuống hai bên thái dương, như hôm trước. Bàn tay trái của ông nhích lên khỏi chăn, chỉ một chút, run rẩy, hướng về phía dì.

Dì cầm lấy bàn tay ấy. Dì nắm nó bằng cả hai tay, như ôm một con chim non. Dì ngồi xuống mép giường. Dì không nói gì thêm. Dì chỉ ngồi đó, nắm tay bố, nhìn cái máy đo nhịp tim kêu tít tít, như nhìn một thứ đồ chơi lạ.

Tôi đứng ở chân giường. Tôi không biết mình đứng bao lâu.

Có tiếng chân ở cửa. Tôi quay lại.

Cậu Lộc đứng ở ngưỡng cửa. Anh ta mặc áo bệnh viện kẻ sọc, hai bàn tay băng trắng tới cổ tay, giơ lên trước ngực như người đang ôm một vật vô hình. Mặt anh ta hốc hác, râu lởm chởm, mắt đỏ. Sau lưng anh ta, ngoài hành lang, một cán bộ công an trẻ đứng chờ, không đi vào.

Dì Đào ngẩng lên. Dì nhìn anh ta.

Tôi đã chờ tiếng thét. Cả người tôi đã căng lên chờ nó, như hôm trong kho. Nhưng dì không thét. Dì nhìn anh ta rất lâu, nhìn cái mặt râu ria, nhìn cái sẹo dưới cằm, rồi dì nhìn xuống hai bàn tay băng trắng.

– Sẹo. – Dì nói. Rồi dì hỏi, như đã hỏi ông Thạc về ngón tay cụt trước cửa kho. – Tay… sao thế?

Cậu Lộc không trả lời được. Anh ta bước vào, một bước, hai bước, rồi anh ta quỳ xuống cạnh giường, cạnh chỗ dì ngồi, hai bàn tay băng đặt trên mép đệm. Anh ta cúi đầu. Vai anh ta rung lên.

Ông ngoại nhìn hai đứa con. Đứa con gái ngồi trên mép giường nắm tay ông. Đứa con trai quỳ dưới đất, đầu cúi gục. Tôi thấy bàn tay trái của ông, bàn tay dì đang nắm, cựa quậy. Rất chậm, rất khó, ông kéo bàn tay mình ra khỏi tay dì, nhích nó qua mép chăn, từng chút một, cho tới khi những ngón tay khô chạm được vào lớp băng trắng trên cổ tay cậu Lộc. Rồi ông kéo nó lại, kéo cả cổ tay băng ấy, đặt lên trên tay dì.

Ông giữ như thế. Ba bàn tay chồng lên nhau trên tấm chăn trắng.

Không ai nói gì. Cái máy đo nhịp tim vẫn kêu tít tít. Ngoài cửa sổ, nắng tháng Tám đổ xuống sân bệnh viện, xuống hàng xà cừ, xuống những người nhà bệnh nhân đang phơi quần áo trên lan can.

Chiều hôm ấy bà Tần lên. Mợ Thoa về làng đón bà, chở bà bằng ô tô của xưởng, kê gối quanh hông bà. Bà chống gậy đi từ thang máy tới giường, không cho ai đỡ. Bà đứng bên giường anh mình, nhìn, không nói. Rồi bà ngồi xuống cái ghế nhựa, cầm lấy bàn tay trái của ông, và bà ngồi đó tới tối, tới đêm, không chịu về.

Gần năm giờ sáng thứ Bảy, mười tám tháng Bảy, ông ngoại đi.

Tôi ngồi gục trên cái ghế gấp ở chân giường. Tôi tỉnh dậy vì tiếng máy đo nhịp tim đổi giọng, kêu một tiếng dài, không ngắt. Bà Tần vẫn ngồi đó, vẫn nắm tay ông. Bà không gọi bác sĩ. Bà cúi xuống, ghé sát tai ông, nói rất nhỏ, nhưng tôi nghe được.

– Anh đi đi. Em không giận anh nữa.

Rồi bà mới quay sang tôi, bảo tôi đi gọi người.

Người ta đưa ông về làng ngay trong buổi sáng. Đám tang làm ở nhà cũ, gian giữa năm gian gỗ lim, nơi ông sinh ra. Người làng đến đông hơn tôi tưởng. Ai cũng biết chuyện đêm rằm, chuyện cái kho, chuyện cậu Lộc đứng trước miếu Cô. Có người đến thắp hương rồi đứng nhìn dì Đào không chớp. Có người không đến. Ông từ Nhự đứng ở cổng suốt hai ngày, tiếp khách thay cho nhà không còn ai đứng mũi chịu sào.

Có người trong làng nói: Cô đòi ông Khang rồi. Đủ sáu mươi năm, Cô vẫn lấy một người họ Nghiêm. Chỉ là lấy chậm ba ngày.

Ông từ Nhự nghe được. Ông quay sang người ấy, nói, giọng mệt:

– Ông Khang tám mươi sáu tuổi, hai lần tai biến, nằm viện nửa tháng. Ông đừng bắt Cô gánh thêm việc của người.

Tôi không nói gì. Tôi không cãi ai. Tôi đứng cạnh dì Đào bên linh cữu, chít khăn trắng.

Chiều thứ Bảy, cậu Lộc về chịu tang một buổi. Hai bàn tay vẫn băng trắng, có một cán bộ công an đi cùng, đứng ở cuối sân. Anh ta không thắp được nén nhang nào. Tú thắp hộ, đặt vào tay bố, giữ tay bố mà cắm vào bát hương. Anh ta quỳ trước linh cữu rất lâu. Rồi anh ta đứng dậy, đi tới chỗ dì Đào đang ngồi xếp bằng trên chiếu, đang gấp một con ngựa giấy trắng rất nhỏ. Anh ta đứng đó. Dì ngẩng lên. Dì đặt con ngựa nhỏ vào hai bàn tay băng trắng của anh ta.

Hai mắt nó mở.

Tối, anh Khôi đến thắp hương cho ông ngoại. Anh đứng với tôi ở góc sân, dưới cây cau nghiêng.

– Vụ việc cơ quan điều tra tỉnh đã tiếp nhận, chị ạ. – Anh nói. – Chuyện giữ một người ba mươi năm, chuyện đốt kho, chúng tôi phải làm cho ra nhẽ, ai làm gì, đến đâu. Chuyện năm chín sáu đã quá lâu, nhưng vẫn phải ghi lời khai đầy đủ. Anh Lộc khai đúng như anh ấy nói ở miếu.

Anh ngừng một chút, nhìn vào gian giữa, nơi dì Đào vẫn ngồi gấp ngựa cạnh linh cữu.

– Kết quả giám định có rồi. Đầu tuần chị lên xã, chúng tôi làm việc với chị.

— Hết chương 33 —