Mùng Một tháng Bảy

Chương 14: Mùng Một tháng Bảy

Mùng một tháng Bảy, cả làng Phù Mã đốt vàng mã từ lúc trời chưa sáng.

Tôi thức dậy trong mùi khói. Khói bò vào qua khe cửa, qua kẽ ngói, khói của hàng trăm cái lư, cái chậu, cái thùng sắt đặt trước cửa từng nhà. Mùi giấy cháy, mùi nhang trầm, mùi hồ cháy khen khét. Từ cửa sổ buồng tôi nhìn lên con ngõ dốc, thấy cả mặt đê mờ đi trong một lớp khói xám, những đốm lửa đỏ lập loè dọc chân đê như ai đốt một dãy đèn. Tro giấy bay lên rồi rơi xuống như tuyết đen. Một mẩu tro rơi đúng vào bậu cửa sổ, chỗ sáng hôm qua có con ngựa và chiếc dép.

Hai thứ ấy tôi đã cất đi trước khi bà Tần về. Con ngựa tôi đặt vào cái hộp bánh sắt đã trống của mẹ. Chiếc dép tôi bọc vào một cái túi nhựa sạch, nhét vào đáy ba lô, cạnh hộp nhựa đựng con ngựa thứ hai. Hôm qua tôi ngủ gần hết buổi sáng. Cậu Lộc nhắn một tin lúc hai giờ chiều, khi chuyến bay anh ta đặt cho tôi đã cất cánh: "Cháu không đi thì thôi. Cậu tôn trọng cháu." Kèm một cái biểu tượng chắp tay.

Bà Tần về từ bãi sáng hôm qua, nhìn tôi rất lâu. Bà không hỏi tôi đêm qua ở đâu. Bà chỉ chỉ tay ra sợi dây phơi ngoài sân, nơi tôi đã phơi chiếc áo lính sau khi giặt.

– Áo thằng Thạc.

Tôi không chối được.

– Mày muốn chết à? – Bà nói, không to, nhưng tay bà cầm cái cặp lồng run lên. – Bãi tháng Bảy là bãi ăn người. Mày có biết năm nào cũng có người sa bùn ở bến Cát không?

– Con biết rồi bà.

– Mày biết cái gì. – Bà đặt cặp lồng xuống, mạnh tới mức nắp bật ra. – Mày biết cái gì.

Sáng nay, mùng một, bà dậy từ bốn giờ, bày một mâm cúng nhỏ trên cái bàn ngoài hiên: đĩa xôi gấc, con gà luộc, chén rượu, đĩa nhãn, mấy bộ quần áo giấy, một xấp tiền vàng. Bà thắp hương, khấn rất lâu, giọng lầm rầm, tôi nghe được tên ông bà, tên cụ Cẩn, tên cô Thêu. Tôi không nghe thấy tên dì Đào. Rồi bà bưng xấp vàng mã ra cái chậu sắt giữa sân, quẹt diêm.

Tôi đứng ở hiên, nhìn ngọn lửa bùng lên từ chậu sắt, tro bay lên vướng vào ngọn cau. Ở Sài Gòn mỗi lần như thế này mẹ tôi đóng cửa, bật quạt, nắm tay tôi. Ở đây không có cửa nào để đóng. Tôi đứng nguyên chỗ, hai tay khoanh trước ngực, đếm hơi thở của mình cho tới khi chậu sắt chỉ còn một nhúm tro.

Tám giờ, tôi đi tìm Tú.

Nó đang ở miếu Cô, cầm cây gậy gắn điện thoại, quay cảnh người làng mang lễ ra cúng. Cả sân miếu đông nghịt người, ngựa giấy, mũ giấy, quần áo giấy chất đầy quanh gốc gạo. Ông từ Nhự áo the đen, đứng trước cửa miếu, khấn thay cho từng nhà, giọng ông lên xuống như đọc văn tế. Khói nhang đặc tới mức mặt người cách ba bước đã nhoè đi. Tôi kéo tay áo Tú. Nó giật mình quay lại, thấy tôi, mặt nó tái đi.

– Chị cần em giúp một việc, – tôi nói. – Về nhà cũ với chị một lát.

Nó đi theo tôi, không hỏi. Tôi dẫn nó ra bụi tre sau nhà, chỗ bà Tần dạy tôi vót nan. Chỗ ấy khuất, sát chân đê, chỉ có tiếng lá tre xào xạc và tiếng chim sẻ. Tôi mở ba lô, lấy cái túi nhựa ra, mở túi, đặt chiếc dép đỏ lên một tàu lá chuối khô. Rồi tôi lấy cái hộp nhựa ra, mở nắp, đặt con ngựa thứ hai cạnh nó.

Tú nhìn con ngựa. Rồi nhìn chiếc dép. Rồi nhìn tôi.

– Ngựa này em gửi cho chị, – tôi nói. – Phải không?

Nó không trả lời. Môi nó mím lại, cằm run run. Một thằng con trai mười tám tuổi, cao hơn tôi một cái đầu, đứng giữa bụi tre, hai tay buông thõng, như một đứa trẻ bị bắt quả tang lấy trộm tiền.

– Chị không giận, – tôi nói. – Chị chỉ cần biết. Ai cũng là "Ng." trong nhà này. Nhưng chỉ có em hỏi chị có hay nhận bưu phẩm không.

Tú ngồi phịch xuống đất, ngay giữa đống lá tre khô. Nó đưa hai tay lên ôm đầu, vò tóc. Rồi nó nói, nói một mạch, như sợ dừng lại thì sẽ không dám nói tiếp.

Hồi tháng Tư, nó sang nhà cũ tìm cụ Tần mượn cái bàn là, cụ không có nhà. Nó mở ngăn kéo tủ tìm, thấy lá thư của bác Mận. Nó đọc. Nó biết thế là sai, nhưng nó đọc. Nó biết có một người chị họ tên Lam, ở Sài Gòn, mẹ vừa mất, và có một người dì tên Đào mà cả nhà không bao giờ nhắc tới, chỉ biết là chết đuối.

Rồi tháng Sáu, nó mua được cái flycam cũ, bay quay bãi sông mùa nước lên để làm video cho kênh. Nó bay dọc bờ, từ bến Vó xuôi xuống bến Cát, quay rặng chuối, quay mặt sông, quay cái kho phơi mã cũ nhà mình giữa bãi. Cái kho ấy bố nó vẫn bảo là sắp sập, có rắn, cấm bén mảng.

– Lúc em bay qua kho, – Tú nói, mắt nhìn xuống đất, – có người đi ra. Một người đàn bà. Mặc áo trắng. Đứng ở cửa kho. Ngửa mặt lên nhìn cái flycam.

– Ban ngày hả em?

– Năm giờ chiều. Nắng còn to. – Nó nuốt nước bọt. – Em sợ quá, em cho flycam bay về luôn. Tối hôm ấy em ngồi xem lại, phóng to lên. Rõ là người, chị ạ. Không phải ma. Người.

Gần một tháng sau nó mới dám. Hôm phiên chợ mùng ba tháng Sáu, cụ Tần đi chợ, nó ra kho. Cửa trước khoá móc. Nó vòng ra sau, có một tấm ván ở cửa sau bị mục, gỡ được ra. Nó chui vào.

– Bên trong toàn ngựa, – nó nói, giọng nó run lên lần đầu tiên. – Ngựa trắng. Hàng trăm con. Xếp kín ba bức tường, chồng lên nhau tới tận nóc. Con nào cũng nhắm mắt. Có một cái phản, có màn, có gối. Có cái gương. Có cái đèn dầu. Có một cái lịch treo tường, loại lịch xé ấy. Có cả bát đũa. Như có người ở.

– Có ai ở trong đó không?

– Em không thấy ai. – Nó lắc đầu. – Chỉ có ở góc trong cùng, sau mấy chồng ngựa, có tiếng sột soạt, em tưởng chuột. Em đứng có hai phút thôi, em sợ người ta về. Trên phản có một cái hộp sắt, giống hộp bánh, em mở ra. Trong đấy toàn giấy. Giấy lịch xé, có chữ viết. Em lấy đại một tờ, em thấy có chữ "Đan Lam". Em nhớ ngay cái tên trong thư bác Mận. Thế là em cầm tờ ấy. Em lấy cả một con ngựa ở gần cửa nhất, con ấy hồ còn ướt. Rồi em chui ra, đóng ván lại.

Nó ngẩng lên nhìn tôi.

– Em giữ một tuần, chị ạ. Em không biết làm gì. Em không dám nói với bố. Em không dám hỏi cụ. Rồi em nghĩ, chị là người duy nhất ở ngoài. Chị không ở làng này. Em gửi cho chị. Em ghi "Ng." vì em không dám ghi tên. Em nghĩ chị thấy tên chị thì chị sẽ về.

– Em muốn chị về làm gì?

Tú nhìn chiếc dép đỏ trên tàu lá chuối khô.

– Cụ Tần sáng nào cũng xách cặp lồng ra bãi, – nó nói. – Chiều nào cũng ra. Cụ tám mươi hai tuổi rồi chị. Năm ngoái cụ ngã gãy tay một lần. Em sợ một hôm nào đó cụ ngã không dậy được nữa, thì người trong kho ai cho ăn?

Tôi ngồi xuống cạnh nó, trên đống lá tre khô. Một bát cơm đầy, một khúc cá kho, một ngăn canh mồng tơi còn bốc khói. Hai lần một ngày, sáng và chiều, mưa cũng như nắng, ba mươi năm. Tôi đã tự nói với mình rằng người già có những thói quen người trẻ không hiểu. Tôi đã tự nói với mình rằng có thể bà mang cơm cho ông Thạc, cho một người làm thuê trông bãi, cho bất kỳ ai. Tôi đã nói với mình nhiều thứ, chỉ để khỏi phải nói ra cái điều bây giờ thằng bé mười tám tuổi này vừa nói thay tôi. Một con chim sẻ sà xuống, mổ mổ vào cái nan tre tôi vót hỏng hôm qua, rồi bay đi. Tôi nghĩ tới cái khối vuông giữa rặng chuối, mái ngói rêu phủ như con vật đang ngủ. Tôi nghĩ tới cái lịch xé treo tường. Tôi nghĩ tới hộp sắt đầy những tờ lịch có chữ.

– Em còn giữ cái video không?

Tú lắc đầu. Rồi nó rút điện thoại ra, lướt, mở một cái thư mục trong ứng dụng lưu trữ trên mạng, đưa cho tôi.

– Mất rồi. Chỉ còn cái này. Hôm ấy em chụp màn hình một cái, lưu lên mạng. May mà lưu.

Tấm ảnh mờ, nhoè, như chụp qua một tấm kính bẩn. Một mái ngói cũ, góc nhìn từ trên cao xuống, chéo. Một khoảng sân đất trước cửa. Một cánh cửa gỗ mở. Và trước cánh cửa, một hình người màu trắng, nhỏ như hạt gạo trên màn hình, đang ngửa mặt lên. Tôi phóng to bằng hai ngón tay. Hạt gạo vỡ ra thành những ô vuông mờ. Một khuôn mặt trắng hình bầu dục. Hai chấm tối là hai mắt. Một vệt tối là tóc, ngắn, ngang vai. Không đọc được gì hơn.

– Sao lại mất? – tôi hỏi. – Cái video.

Tú cầm lại điện thoại, tắt màn hình. Nó nhìn về phía nhà nó, về phía cái xưởng mái tôn, cái nhà ba tầng ốp đá mà từ bụi tre này chỉ thấy được mỗi cái nóc.

– Tối hôm ấy em dựng video trên máy tính ở nhà. Bố em đi qua, nhìn thấy. – Nó nói rất chậm. – Bố em không quát. Bố em đứng sau lưng em xem hết đoạn ấy, xem đi xem lại ba lần. Rồi bố em cầm điện thoại em, xoá cái video, xoá trong máy tính, xoá cả trong thùng rác. Rồi bố em bảo: "Từ giờ không bay qua bãi nữa. Kho ấy sắp sập. Có rắn." Em hỏi người trong video là ai. Bố em bảo là người làng đi cắt chuối. Rồi bố em đi lên gác.

– Có thể là người cắt chuối thật mà em.

Tú lắc đầu.

– Bố em không xem người cắt chuối ba lần, chị ạ. – Nó nói. – Mà bố em không bao giờ xoá cái gì trong thùng rác. Bố em còn giữ cả tin nhắn từ năm hai nghìn mười.

Nó đứng dậy, phủi lá tre trên quần, rồi nhìn tôi. Lần đầu tiên từ ngày tôi về, nó nhìn tôi mà không quay đi.

– Bố em biết, chị ạ. Bố em biết có người ở đấy.

— Hết chương 14 —