Những con ngựa trước cửa nhà cậu

Chương 15: Những con ngựa trước cửa nhà cậu

Văn phòng của xưởng là một căn phòng ngăn bằng tôn và kính ở góc nhà xưởng. Trong ấy có một cái máy điều hoà cũ kêu như máy kéo, một cái bàn làm việc ngập giấy tờ, một tủ sắt hai cánh và một bức ảnh cậu Lộc cắt băng khánh thành. Mợ Thoa ngồi sau bàn, đeo kính, tay bấm máy tính lách tách, trước mặt là một chồng hoá đơn kẹp ghim. Mợ không ngẩng lên khi tôi gõ cửa.

– Có việc gì không cô? Mợ đang tính lương thợ.

Tôi đóng cửa lại sau lưng. Tiếng máy cắt giấy ngoài xưởng nhỏ đi một nửa.

– Sáng thứ Hai tuần trước, gần sáu giờ, mợ vào buồng con. Mợ mở va-li của con.

Mợ ngừng bấm máy tính.

– Ai bảo cô thế?

– Không ai bảo. – Tôi đứng trước bàn, hai tay buông thõng. – Con kéo khoá va-li bao giờ cũng về bên trái. Sáng hôm ấy nó dừng bên phải. Mấy cái áo con cuộn tròn thì bị gấp vuông. Mợ gấp áo vuông lắm, con thấy áo mợ phơi ngoài sân. Mà mợ cũng nói với chị Nụ là mợ sang lấy lá lốt, lúc trời chưa sáng.

Mợ Thoa tháo kính ra. Mợ nhìn tôi một lúc lâu, cái nhìn của người đang tính xem nói dối thì được bao nhiêu, nói thật thì mất bao nhiêu. Rồi mợ đặt kính xuống chồng hoá đơn, ngả lưng ra ghế.

– Ừ. Mợ vào. Mợ mở. – Mợ nói, giọng không run. – Mợ tìm giấy tờ. Mợ sợ mẹ cô để lại di chúc, hay giấy ông viết cho mẹ cô từ ngày xưa, hay cái gì đấy cô mang về để đòi. Mợ không tìm thấy gì. Mợ xếp lại cho cô rồi đi. Thế thôi.

– Rồi tối thứ Ba mợ vào lần nữa, lấy con ngựa của mẹ con.

– Không. – Mợ ngồi thẳng dậy. – Cái ấy thì không. Mợ thề trên đầu thằng Tú, mợ không lấy. Mợ có tìm ngựa đâu. Lần ấy mợ có nhìn thấy cái hộp bánh, mợ mở ra, thấy con ngựa, mợ đóng vào ngay. Mợ sợ những thứ ấy lắm cô ạ. Mợ là người làng bên, lấy chồng về đây hai mươi năm rồi vẫn sợ. Mợ không động vào ngựa nhắm mắt.

Tôi tin mợ. Không phải vì lời thề. Vì người mở va-li lần thứ hai đã gấp lại tờ giấy lụa bốn góc vuông vức, rồi đặt nó đúng vào chỗ cũ, và không động vào bất cứ thứ gì khác. Người ấy biết mình tìm gì, biết nó ở đâu. Người ấy không cần lục.

– Sao mợ sợ con về đòi vậy mợ?

Mợ Thoa cười, một cái cười khô khốc. Mợ kéo ngăn kéo bàn, lấy ra một tập giấy đóng bìa xanh, ném lên bàn trước mặt tôi.

– Cô đọc giấy giỏi thì cô đọc đi.

Hợp đồng tín dụng. Một ngân hàng ở tỉnh, số tiền vay bốn tỷ, tài sản thế chấp là quyền sử dụng đất và nhà xưởng đứng tên Nghiêm Văn Lộc. Kẹp ở sau là mấy tờ giấy viết tay, không có dấu, không có tiêu đề, chỉ có những con số và chữ ký. Một tỷ hai. Lãi tính theo ngày.

– Hai năm trước anh ấy vay để mua máy làm đèn lồng, – mợ nói. – Bên nước ngoài đặt hàng nhiều lắm. Mùa xuân năm nay người ta huỷ hết. Máy thì nằm đấy. Bốn tỷ ngân hàng thì còn khất được. Một tỷ hai vay ngoài thì người ta không khất. Tháng nào cũng gọi. Có tháng người ta đến tận cổng.

Mợ cầm tập giấy lại, cất vào ngăn kéo, đóng ngăn kéo rất nhẹ.

– Anh Lộc tính thế chấp nốt nhà cũ với cái bãi để vay chỗ khác trả chỗ này. Ông không ký. Ông bảo nhà cũ với cái bãi là của họ Nghiêm, không phải của mình thằng Lộc. Ông bảo phải để lại một phần cho con Mận. Rồi con Mận mất. Rồi ông bảo để cho con của con Mận. – Mợ nhìn tôi. – Bây giờ thì cô hiểu vì sao mợ mở va-li của cô chưa?

– Cái bãi đang vào dự án làm kè hả mợ?

– Ừ. Đất bãi là đất nông nghiệp, đền bù chẳng được bao nhiêu, mấy trăm triệu là cùng. Nhưng người làng cứ nghĩ là tiền tỷ. – Mợ xoa hai bên thái dương. – Đầu tháng Chín đoàn kiểm đếm xuống đo. Anh Lộc dạo này lo lắm, cô ạ. Lo cái bãi hơn cả lo nợ. Mợ không hiểu. Có mấy trăm triệu mà như sắp mất cả cơ nghiệp.

Ngoài xưởng có tiếng ai gọi mợ, hỏi về một đơn hàng. Mợ nói vọng ra bảo chờ năm phút. Rồi mợ quay lại, nhìn tôi, và lần đầu tiên tôi thấy mợ không giống một bà chủ đang giữ của. Mợ giống một người đàn bà bốn mươi lăm tuổi, mất ngủ nhiều đêm liền.

– Còn một chuyện, – mợ nói, hạ giọng. – Cô đừng nói với anh Lộc là mợ kể.

– Dạ.

– Tháng Sáu, có một sáng mợ mở cửa thì thấy một con ngựa trắng đặt ngay trên bậc thềm nhà mợ. Nhắm mắt. – Mợ nắm hai tay vào nhau. – Mợ hét ầm lên. Anh Lộc chạy ra, nhìn thấy, mặt trắng bệch như tờ giấy. Anh ấy cầm ngay con ngựa ra xưởng, cho vào lò đốt giấy vụn. Rồi anh ấy bảo mợ không được nói với ai, kể cả ông, kể cả cụ Tần. Từ hôm ấy anh ấy không ngủ được. Đêm nào cũng dậy hai ba lần, ra đứng ở cửa nhìn ra ngõ.

– Có lần nào nữa không mợ?

– Sáng Chủ nhật vừa rồi. – Mợ nói. – Mợ không thấy con ngựa. Nhưng mợ dậy sớm, ra xưởng thì thấy lò đốt giấy vụn còn ấm, trong lò còn mấy cọng nan với cái nút lạt chưa cháy hết. Anh Lộc thì đã ra Hà Nội từ năm giờ.

Sáng Chủ nhật. Đêm thứ Bảy rạng sáng Chủ nhật, đêm tôi nằm nghe tiếng chó bắt đầu sủa từ phía xóm Trong, chỗ nhà cậu Lộc, rồi lan ra chân đê. Tôi đã nghĩ tiếng chó ấy đi qua cửa sổ tôi. Thật ra nó chỉ đi qua đầu ngõ.

– Mợ có biết vì sao cậu sợ vậy không?

Mợ Thoa lắc đầu.

– Anh ấy không tin ma. Hai mươi năm làm vợ, mợ chưa thấy anh ấy thắp hương ở miếu Cô một lần. – Mợ đứng dậy, đeo kính lại. – Thế mà một con ngựa giấy làm anh ấy trắng mặt. Cô bảo mợ hiểu thế nào?

Mợ đi ra cửa, tay đặt lên nắm đấm. Rồi mợ quay lại, nói thêm một câu, giọng cay đắng hơn bất cứ câu nào mợ nói từ ngày tôi về:

– Cô đừng nghĩ mợ ghét cô. Mợ chỉ ghét cái nhà này cái gì cũng giấu. Lấy chồng hai mươi năm, mợ vẫn là người ngoài.

Ra khỏi văn phòng, tôi đi vòng ra cuối xưởng. Lò đốt giấy vụn là một cái thùng phuy sắt cắt nửa, đặt trên ba viên gạch, cạnh đống giấy thừa chờ đốt, xung quanh nền xi măng đen sì muội. Thợ đốt giấy vụn vào cuối ngày, sáng ra người dọn xưởng xúc tro đổ ra bãi rác sau nhà. Tro hôm nay đã bị xúc đi. Tôi cúi xuống, lấy một que tre cời vào đáy thùng, chỗ tro nén chặt thành một lớp cứng như bánh đa cháy. Lớp tro trên cùng là của mấy ngày gần đây. Bên dưới, sát đáy thùng, có những thứ tro không cháy kỹ, vì bị đè lên quá nhanh.

Một cọng nan tre cháy dở, dài bằng ngón tay. Quấn quanh đầu nan là một nút lạt, đã sém đen, nhưng còn hình. Hai vòng. Đầu lạt giắt vào trong.

Tôi gói nó vào một mẩu giấy, cho vào túi áo. Ngoài kia, chị Nụ đang cười to một câu gì đó với người thợ bên cạnh. Không ai nhìn về phía tôi.

Cả buổi chiều tôi ngồi buộc khung với bà Tần. Bà dạy tôi dựng sống lưng của con ngựa lớn, cái sống dài gần hai mét, phải ghép ba đoạn nan, chỗ nối buộc chéo bốn vòng lạt. Tôi làm hỏng hai lần. Bà không mắng. Bà chỉ tháo ra, đưa lại cho tôi, và lần thứ ba thì tôi làm được. Tôi không kể gì với bà về mợ Thoa, về tờ giấy vay một tỷ hai, về lò đốt giấy vụn còn ấm. Tôi nhìn bàn tay bà chẻ lạt, và tôi nghĩ: bà biết. Bà biết từ đầu. Bà đã biết từ ba mươi năm trước. Nhưng tôi chưa tìm ra cách hỏi mà bà không quay lưng đi.

Chín giờ tối, Tú chạy sang. Nó không gọi cổng. Nó gõ vào khung cửa sổ buồng tôi, ba tiếng rất khẽ, làm tim tôi nhảy lên tới cổ.

– Chị Lam. Em đây. – Nó thì thầm qua khe cửa. – Ông bảo chị sang. Mười giờ. Một mình thôi.

– Cậu có nhà không?

– Bố em đi Hà Nội chưa về. Bố em bảo khuya mới về. Mẹ em uống thuốc ngủ rồi. – Nó ngừng một chút. – Ông tỉnh lắm chị ạ. Từ chiều tới giờ ông tỉnh. Ông bảo em mở cửa sau cho chị, đừng để ai thấy.

Mười giờ kém năm, tôi đi theo con ngõ tối lên nhà cậu Lộc. Tú đứng chờ ở cửa sau, cửa bếp, dẫn tôi đi qua gian bếp tối om, qua hành lang, tới cửa phòng ông ngoại. Nó gõ hai tiếng, mở cửa cho tôi, rồi đứng lại bên ngoài.

– Em canh ở đây, – nó nói. – Có xe bố em về là em gõ cửa.

Phòng ông ngoại chỉ có một ngọn đèn ngủ màu vàng cam đặt dưới chân tường, hắt bóng cái giường bệnh lên trần nhà thành một hình thù dài và gãy. Mùi dầu gió, mùi thuốc bắc, mùi người già. Cây treo bình nước đứng bên giường như một người gầy guộc đang canh. Ông nằm đó, đầu gối cao lên trên ba cái gối, hai mắt mở.

– Đóng cửa lại, – ông nói.

Tôi đóng. Tôi kéo cái ghế nhựa tới sát giường, ngồi xuống.

Ông nhìn tôi rất lâu, như hôm đầu tiên, khi tấm kính mờ trong mắt ông được lau sạch. Hôm nay nó sạch từ đầu. Bàn tay trái của ông nằm trên chăn, những ngón tay khô gõ gõ lên mặt vải, đều đều, như đếm.

– Mày ra bãi rồi, – ông nói. Không phải câu hỏi.

– Dạ rồi.

– Mày thấy gì?

– Con thấy một người áo trắng. Đi từ đầu ngõ nhà cũ ra bến Cát.

Những ngón tay trên chăn ngừng gõ.

Ông nhắm mắt lại. Ngực ông nâng lên hạ xuống dưới lớp chăn mỏng, mỗi lúc một nhanh hơn. Tôi tưởng ông lại sắp lẫn, sắp gọi tôi là Đào, sắp hỏi nước có lạnh không. Tôi đưa tay định bấm cái chuông gọi bên đầu giường. Bàn tay trái của ông chộp lấy cổ tay tôi, như hôm trước, nhưng lần này không siết. Chỉ giữ.

Ông mở mắt. Mắt ông ướt.

– Ông giết dì Đào, – ông nói.

— Hết chương 15 —