Bùn bến Cát

Chương 12: Bùn bến Cát

Người ra mở cổng nhà bà Lý sáng thứ Hai không phải bà Lý. Một người đàn bà ngoài bốn mươi, tóc buộc túm, mặc bộ đồ bộ hoa, tay còn cầm cái rổ rau muống nhặt dở. Chị đứng chắn ngay giữa hai cánh cổng, không mở hết.

– Cô là cháu ông Khang à? – Chị nói nhỏ, mắt liếc vào trong nhà. – Em là Hiên, con dâu bà Lý. Cô thông cảm. Mẹ em mệt. Cả đêm qua mẹ em không ngủ, cứ ngồi dậy rồi lại nằm xuống, sáng nay huyết áp lên một trăm tám. Mẹ em bảo cô đừng đến nữa.

– Dạ, con chỉ muốn hỏi bà một chuyện thôi chị.

– Em biết. – Chị Hiên nhìn tôi, cái nhìn không giận, chỉ mệt. – Mẹ em tám mươi tuổi rồi cô ạ. Có những chuyện mẹ em thề với người ta là không nói. Người già mà thề thì nặng lắm. Cô để mẹ em yên.

Chị đóng cổng lại. Không mạnh. Chỉ khép hai cánh vào với nhau, rồi cài cái chốt sắt, rồi đứng đó nhìn tôi qua khe cổng cho tới khi tôi quay đi.

Thề với người ta. Tôi đi về theo con dốc lát gạch, trong đầu lặp lại chữ ấy. Một bà đỡ không thề với đứa trẻ. Bà đỡ thề với người lớn, những người đứng cạnh giường đẻ.

Hôm ấy là phiên chợ ngày hai mươi tám. Bà Tần đi bãi về sớm rồi đi chợ, gánh theo hai bó lạt giang chẻ sẵn bán cho mấy nhà làm mã. Bà dặn tôi ở nhà chẻ tiếp số tre hôm qua. Tôi chẻ. Chẻ tre thì dễ hơn vót, chỉ cần dao sắc và tay chắc, chẻ một nhát dọc theo thớ là thanh tre tách đôi kêu một tiếng tách giòn tan, sạch sẽ, như mở một phong bì.

Trưa bà về, bày ra sân những cây nan tôi vót hôm qua, bắt đầu dạy tôi buộc khung. Bà đặt cái nan làm sống lưng, đặt hai nan làm chân trước, quấn lạt vào khớp, thắt một vòng, rút chặt, cắt.

– Con thắt hai vòng được không bà?

Bà đang cầm kéo, ngẩng lên.

– Ai dạy mày thắt hai vòng?

– Con thấy trên con ngựa của mẹ con. Hai vòng, rồi giắt đầu lạt vào trong.

Bà nhìn tôi một lúc. Rồi bà cúi xuống, cầm lấy tay tôi, đặt sợi lạt vào giữa ngón trỏ và ngón giữa của tôi. Bà quấn một vòng, rồi vòng thứ hai, rồi kéo đầu lạt luồn ngược vào dưới hai vòng ấy, ấn xuống bằng móng tay cái. Tay bà khô và lạnh dù trời đang ba mươi sáu độ.

– Kiểu của con Đào, – bà nói. – Nó bảo đầu lạt thò ra thì ngựa bị xước chân.

Bà buông tay tôi ra, cắt sợi lạt. Từ đó tới chiều, bà không nói thêm câu nào. Nhưng mỗi khớp tôi buộc, bà đều cúi xuống nhìn, và mỗi lần tôi thắt đúng hai vòng, cái cằm nhai trầu của bà lại khẽ gật.

Đêm ấy tôi không định ngủ.

Tôi đi nằm lúc mười giờ như mọi khi, để bà Tần nghe tiếng giường cót két. Nhưng tôi mặc nguyên quần dài, áo dài tay, đi đôi giày vải, đặt cái đèn pin nhỏ và điện thoại trong túi quần. Ba lô có con ngựa thứ hai tôi kê dưới gối. Tôi nằm nghiêng, mặt hướng về phía cửa sổ. Tôi chừa ra một khe hở chừng hai ngón tay giữa hai cánh cửa, cài dây thép giữ lại, đủ để nhìn ra con ngõ dốc lên đê mà không ai bên ngoài thấy tôi.

Tôi nghĩ tới những lần người ta dặn tôi. Bà Tần qua điện thoại hồi tháng Ba, rồi ở ngưỡng cửa buồng đêm đầu tiên. Ông Thạc dưới gốc gạo. Rằm đừng về. Đêm đừng ra bãi. Người ta chỉ dặn đi dặn lại một điều khi chính họ biết ngoài ấy có gì.

Mười một giờ. Mười hai giờ. Tiếng ti vi ở nhà trên đê tắt. Tiếng ếch nhái nhỏ dần. Đêm hai mươi tám không có trăng, trời chỉ có sao, một lớp sao dày và lạnh như rắc muối. Con ngõ dốc ngoài cửa sổ là một vệt xám nhạt hơn bóng tối hai bên một chút.

Một giờ mười phút, chó sủa.

Lần này nó bắt đầu từ phía bến sông, ngược với mọi đêm. Một con, rồi hai con, rồi dọc theo xóm Đê, tiếng sủa đi ngược lên phía xóm tôi, mỗi lúc một gần. Tôi nằm im, mắt dán vào khe cửa. Tiếng sủa tới con chó nhà đầu ngõ thì dừng lại, đột ngột, như có ai bóp miệng nó. Rồi tôi thấy.

Một cái bóng trắng đi xuống con ngõ dốc. Không, không phải đi xuống. Nó đứng ở đầu dốc, chỗ con ngõ gặp mặt đê, dáng người mảnh, tóc ngắn, mặc một thứ gì đó màu trắng rộng thùng thình. Nó đứng đó, quay mặt về phía nhà tôi. Về phía cửa sổ buồng tôi. Tôi không thở. Cái bóng đứng lâu lắm, có lẽ phải một phút, có lẽ lâu hơn. Rồi nó quay đi, bước lên mặt đê, đi về phía bến sông.

Tôi đã định nằm yên. Tôi đã tự hứa với mình là chỉ nhìn. Nhưng cái bóng ấy quay lưng lại đúng cách mẹ tôi vẫn quay lưng lại mỗi khi đứng dậy khỏi máy may, vai trái hạ xuống trước, rồi mới tới cả người. Và tôi đã ra khỏi giường trước khi kịp nghĩ.

Tôi mở then cửa chính thật khẽ, nhấc cánh cửa lên một chút cho bản lề khỏi kêu, như bà Tần vẫn làm. Ra sân. Ra ngõ. Leo con dốc. Mặt đê vắng tanh, rộng và trống hơn ban ngày rất nhiều, gió sông thổi lên lạnh buốt. Xa phía trước, chừng trăm mét, có một đốm trắng đang đi.

Tôi không bật đèn. Tôi đi theo, giữ khoảng cách, đi nép vào mép đê phía làng, nơi có bóng những bụi cây. Đốm trắng đi chậm, đều, không ngoái lại, như người đã đi con đường này hàng nghìn lần. Tới chỗ con dốc đổ xuống bãi, nó rẽ xuống. Tôi chờ nó khuất mới chạy theo.

Dưới bãi tối hơn trên đê nhiều. Ngô cao quá đầu, lá ngô sắc như lưỡi dao cứa vào mặt, vào tay tôi. Con đường mòn giữa ruộng ngô chỉ rộng bằng một bàn chân, đất ẩm, dính, bùn bám vào đế giày nặng trịch. Tôi nghe tiếng sột soạt phía trước, tiếng lá ngô bị gạt sang hai bên, rồi im, rồi lại sột soạt. Tôi đi theo tiếng động. Tôi không còn nhìn thấy đốm trắng nữa, chỉ có một khoảng sáng mờ đâu đó giữa những thân ngô, lúc hiện lúc mất.

Hết ruộng ngô là chuối. Rặng chuối đứng sát nhau, tàu lá to bản rủ xuống như những cánh tay buông thõng, gió thổi qua là cả rặng xào xạc một tiếng dài như thở. Đâu đó bên trái có tiếng gà kêu quang quác, một đàn gà bị đánh thức. Tôi dừng lại. Trong bóng tối giữa những thân chuối, tôi thấy một khối gì vuông vức, sẫm hơn đêm. Một mái nhà? Tôi không chắc. Rồi cái khoảng sáng mờ hiện ra lần nữa, phía trước, phía bên phải, xa hơn, ở chỗ tiếng nước đã nghe rất rõ.

Tôi bỏ cái khối vuông lại, đi về phía tiếng nước.

Sông Hồng ban đêm không có màu. Chỉ có tiếng. Một tiếng ào ào không dứt, nặng, sâu, như có cả một đoàn xe tải đang chạy mãi không hết qua một cây cầu. Hơi nước lạnh phả vào mặt. Tôi đứng ở mép rặng chuối, trước mặt là một khoảng đất trống chạy xuôi ra phía nước, lổn nhổn những cục đất và cỏ dại. Xa hơn, mấy cái cọc tre cắm nghiêng ngả, mấy bậc gạch vỡ chìm xuống bóng tối. Bến Cát.

Không có ai.

Tôi đứng đó, nghe tim mình đập. Cái khoảng sáng mờ đã biến mất. Không có bóng trắng nào ở mép nước, không có bóng trắng nào trên những bậc gạch, không có gì cả ngoài tiếng sông và tiếng gió và tiếng lá chuối. Tôi rút đèn pin ra, bật lên. Một quầng sáng vàng yếu ớt quét qua những cọc tre, những bậc gạch, mặt nước đỏ đục cuộn xoáy ngay dưới chân bậc cuối.

Tôi bước tới thêm hai bước để soi xuống bậc gạch.

Bước thứ hai không chạm đất. Chân phải tôi lún xuống, lún thẳng, như đạp vào một cái túi mềm. Tôi mất thăng bằng, chân trái cũng sụt theo. Bùn. Bùn lũ mới bồi, mặt trên đã khô se lại thành một lớp vỏ mỏng như vỏ bánh, bên dưới mềm và nhão như hồ nấu. Tôi lún tới đầu gối trong một giây, tới đùi trong giây tiếp theo. Cái đèn pin văng khỏi tay, rơi xuống, ánh sáng của nó chúc xuống mặt bùn rồi tắt ngấm. Tôi chống tay xuống để rút chân lên, hai tay cũng lún theo, bùn ôm lấy cổ tay tôi, lạnh, mút chặt, như hàng trăm cái miệng nhỏ.

Tôi gọi. Tôi không biết mình gọi ai. Tiếng tôi bị tiếng sông nuốt mất trước khi kịp ra khỏi cổ họng. Nước ở đâu đó rất gần, tôi nghe được nó liếm vào bùn, ngay sau lưng, mỗi lúc một cao. Tôi cố đạp chân. Càng đạp càng lún. Bùn lên tới hông. Tôi nghĩ tới chiếc dép của dì Đào trên bậc bến. Tôi nghĩ tới mẹ trong một ngôi chùa ở Gò Vấp. Tôi nghĩ, rất rõ, một ý nghĩ ngớ ngẩn: con ngựa trong ba lô, mình để quên dưới gối rồi.

Rồi có ánh sáng. Một luồng đèn pin trắng, mạnh, chiếu thẳng vào mặt tôi từ phía rặng chuối.

– Đừng cựa! – Một giọng đàn ông quát. – Nằm ngửa ra! Nằm ngửa ra, dang tay!

Tôi không hiểu. Rồi tôi hiểu. Tôi ngả người ra sau, dang hai cánh tay ra trên mặt bùn. Lạ thay, tôi không lún thêm nữa. Có tiếng chân chạy, tiếng một vật gì dài kéo lê trên mặt đất, rồi một cây sào tre đặt nằm ngang ngay cạnh vai tôi.

– Bám vào! Hai tay!

Tôi bám. Cây sào giật mạnh. Một lần, hai lần. Bùn rút khỏi chân tôi với một tiếng mút rất to, như ai vừa rút nút một cái chai khổng lồ. Tôi bị kéo lê trên mặt bùn, rồi trên cỏ, rồi trên đất cứng. Một bàn tay túm lấy cổ áo tôi, lôi nốt tôi lên. Tôi nằm sấp trên cỏ ướt, ho sặc sụa, miệng đầy mùi bùn tanh.

Luồng đèn pin rọi xuống người tôi, rồi tắt. Trong bóng tối, tôi nghe tiếng ai đó thở nặng nhọc, ngồi phịch xuống cạnh tôi. Mùi rượu, mùi thuốc lào, mùi mồ hôi. Cái giọng khàn vừa quát tôi nằm ngửa, tôi đã nghe một lần dưới gốc gạo.

Ông Thạc ngồi đó, cây sào tre vắt ngang đùi, bàn tay trái có ngón trỏ cụt đặt trên đầu gối, run run. Ông không hỏi tôi có sao không. Ông không mắng tôi vì đã ra bãi đêm. Ông nhìn về phía bến Cát, về phía khoảng tối nơi không có ai, rồi nói, rất khẽ, như người sợ đánh thức một thứ gì:

– Cô cũng thấy cô ấy à?

— Hết chương 12 —