Chiếc xe trên đê

Chương 25: Chiếc xe trên đê

– Không ai đưa nó đi đâu hết.

Bà Tần nói câu ấy lúc sáu giờ sáng thứ Bảy, khi tôi kể chuyện cái xe trắng trên đê. Bà đang ngồi trên mép giường, hai chân thả xuống nền gạch, tay bám vào cột màn. Hai hôm nay bà đã tự ngồi dậy được, nhưng chưa đứng được. Bà nhìn ra sân, nơi con ngựa lớn của tôi đứng dưới tấm bạt che sương, trắng toát, cái đầu còn chưa dán xong.

– Ba mươi năm nó không đi đâu, – bà nói. – Giờ nó cũng không đi.

– Cậu Lộc có giấy của ông, bà.

– Giấy. – Bà nhổ nước bọt vào cái ống nhổ dưới chân giường. – Ông mày nằm đấy, mồm không nói được, tay không cầm được đũa. Giấy cái gì.

Bà bắt tôi đưa cho bà cái gậy. Bà muốn ra bãi. Tôi không cho. Bà nhìn tôi, rồi bà thôi, như người đã cãi nhau với cái hông của mình cả đêm và đã thua.

Cả ngày hôm ấy tôi ở kho. Tôi mang theo túi đồ nghề, ngồi cạnh dì Đào, giả vờ làm việc của mình. Tôi gỡ lại mấy tấm rập ngấm nước trong hòm mang từ nhà cũ ra, tách từng lớp bằng hơi ẩm. Dì Đào ngồi đối diện, buộc khung. Thỉnh thoảng dì ngẩng lên nhìn tay tôi làm, nhìn cái dao gạt bằng xương, cái bình xịt sương. Có một lúc dì chìa tay ra. Tôi đặt cái dao gạt vào tay dì. Dì lật nó đi lật lại, rồi trả lại tôi, như người ta trả lại một món đồ của người khác mà mình đã biết giá trị của nó.

Ông Thạc ngồi ở cửa. Tú đến lúc trưa, mang cơm, rồi không về. Nó bảo bố nó về từ sáng, đã biết mẹ lấy tờ giấy, hai người đóng cửa phòng nói chuyện cả tiếng, không ai to tiếng. Rồi bố nó đi ra, lái xe đi đâu đó.

– Bố em bảo mẹ: em không hiểu đâu. – Tú nói. – Mẹ em bảo: thì anh nói cho em hiểu. Bố em không nói.

Trăng mười một lên từ lúc chiều chưa tắt nắng, một vầng trăng gần tròn, nhạt như một đồng xu nhôm treo trên mặt sông. Tới khi trời sẩm tối thì nó đã sáng hẳn, sáng tới mức tôi đọc được dòng chữ "Đào làm, 1995" trên tấm rập mà không cần đèn.

Bảy giờ, có tiếng xe ô tô dừng trên mặt đê.

Không phải tiếng xe máy. Tiếng động cơ êm hơn, nặng hơn, rồi tiếng cửa xe trượt mở. Ông Thạc đứng dậy. Tú đứng dậy theo. Tôi đặt tấm rập xuống, đứng ở ngưỡng cửa.

Ba ánh đèn pin đi xuống từ con dốc đê, qua ruộng ngô đổ, lắc lư, mỗi lúc một gần. Tới mép rặng chuối thì ba ánh đèn dừng lại, rồi tách ra, một ánh đi trước. Dưới ánh trăng, tôi nhận ra cái dáng cao, vai rộng, cái gọng kính lấp loáng. Cậu Lộc. Sau lưng anh ta là một người đàn bà chừng bốn lăm tuổi, người đậm, tóc cắt ngắn, mặc bộ đồng phục màu xanh ngọc có thêu chữ ở túi ngực. Một cậu thanh niên to cao, cũng đồng phục xanh, đeo một cái ba lô y tế màu cam.

Cậu Lộc dừng lại giữa sân đất, cách bậc cửa chừng mười bước. Anh ta nhìn ông Thạc, nhìn Tú, rồi nhìn tôi.

– Cháu tránh ra cho cậu, – anh ta nói. Giọng mệt, nhưng đều. – Cậu làm cho chị cái việc lẽ ra cả nhà phải làm từ lâu.

Tôi không tránh. Ông Thạc bước lên, đứng cạnh tôi, vai sát vai. Tú đứng sau lưng chúng tôi, tôi nghe tiếng nó thở.

Người đàn bà mặc đồng phục bước tới, đứng ngang hàng với cậu Lộc. Bà nhìn chúng tôi, rồi nhìn cái kho, cái mái ngói rêu, cái ô thoáng có chắn sắt. Nét mặt bà không đổi, nhưng tôi thấy bà nhìn cái ô thoáng ấy lâu hơn những chỗ khác.

– Chào các anh chị. – Bà nói, giọng nhẹ, rõ, giọng của người quen nói chuyện với người nhà bệnh nhân. – Tôi là Thơm, điều dưỡng trưởng của trung tâm. Đây là em Bảo. Chúng tôi đến theo đề nghị của anh Lộc đây, để đón chị Hoa về trung tâm chăm sóc. Nếu gia đình còn ý kiến khác nhau thì chúng ta nói chuyện. Tôi không muốn làm người bệnh sợ.

– Trong này không có ai tên Hoa, – tôi nói.

Cậu Lộc không nhìn tôi. Anh ta đi vòng qua chúng tôi, nhanh, tới bậc cửa. Ông Thạc đưa tay ra chặn, nhưng anh ta đã đặt một chân lên bậc cửa, đã đẩy cánh cửa mở rộng ra, đã giơ đèn pin rọi vào trong.

– Chị ơi. Em đây. Lộc đây.

Tiếng thét vang lên từ trong kho.

Không thành chữ. Tôi đã nghe tiếng ấy một lần, ở bến Cát, đêm giông. Một tiếng ré cao, đứt đoạn, như tiếng một con chim bị bóp cổ. Nó xé toạc cái im lặng của bãi, làm đàn gà trong rặng chuối kêu toáng lên, làm cậu thanh niên đồng phục lùi lại một bước.

Ánh đèn pin trong tay cậu Lộc rọi vào góc kho. Dì Đào đã rời khỏi cái phản. Dì lùi vào góc trong cùng, lưng ép vào bức tường ngựa, hai tay ôm chặt trước ngực con ngựa dì vừa làm xong ban chiều. Những con ngựa trên tường bị dì đụng vào, rơi xuống lả tả quanh chân dì, nằm nghiêng, nằm úp. Dì vẫn thét. Mắt dì mở to, nhìn thẳng vào luồng sáng, nhìn vào người đàn ông cầm đèn.

Tôi lao vào. Tôi gạt tay cậu Lộc, hất cái đèn pin chúc xuống đất. Tôi quỳ xuống trước mặt dì, giữa dì và cửa, giơ hai tay ra, không chạm vào.

– Dì ơi. Con đây. Con đây mà.

Dì không nhìn tôi. Dì nhìn qua vai tôi. Tiếng thét đứt thành những tiếng nấc ngắn, rồi thành một tiếng rên khàn, liên tục, như tiếng gió rít qua một khe cửa. Nhưng mắt dì vẫn không rời khỏi chỗ ấy, cái chỗ ở ngưỡng cửa, nơi cậu Lộc đang đứng, cái đèn pin chúc xuống đất soi lên mặt anh ta từ dưới, làm cái sẹo dưới cằm trắng ra.

Tôi nghĩ: đèn chói quá. Người lạ quá. Đồng phục, xe ô tô, bao nhiêu người cùng lúc. Ba mươi năm dì chỉ quen mấy khuôn mặt. Tôi nghĩ vậy, và tôi quay lại nói với cậu Lộc, giọng tôi run lên vì giận:

– Cậu ra ngoài đi. Cậu làm dì sợ.

Cậu Lộc đứng im ở ngưỡng cửa. Anh ta nhìn chị mình co rúm trong góc kho giữa những con ngựa đổ. Tôi không đọc được gì trên mặt anh ta. Rồi anh ta lùi ra, một bước, hai bước, ra tới giữa sân, đứng đó, cái đèn pin buông thõng trong tay.

Ông Thạc bước vào thế chỗ, đứng chắn ngay ngưỡng cửa, quay lưng vào trong, mặt ra ngoài.

Người đàn bà tên Thơm không đi vào. Bà đứng ở mép sân, nhìn qua vai ông Thạc vào trong. Bà nhìn rất lâu. Nhìn dì Đào trong góc. Nhìn cái phản có màn vá. Nhìn ngọn đèn dầu, cái lịch bloc, hàng trăm con ngựa trắng. Rồi bà quay sang cậu Lộc.

– Anh Lộc, – bà nói, vẫn nhẹ, nhưng không còn là giọng nói chuyện với người nhà bệnh nhân nữa. – Anh nói với tôi chị ấy ở với gia đình. Anh không nói chị ấy ở trong một cái kho ngoài bãi sông, không điện, không nước.

– Chị ấy quen ở đây.

– Chị ấy ở đây bao lâu rồi?

Cậu Lộc không trả lời.

Bà Thơm lấy trong cặp ra một tờ giấy, giơ lên dưới ánh trăng. Bản sao tờ giấy đồng ý có dấu vân tay mực đỏ.

– Giấy này người bảo trợ điểm chỉ ngày mười chín. Anh bảo tôi ông cụ đang nằm viện tỉnh, sau tai biến, không nói được. – Bà gấp tờ giấy lại. – Tôi làm nghề này mười tám năm, anh ạ. Người bệnh phản ứng thế kia mà giấy tờ lại thế này, chúng tôi không đón. Tôi xin lỗi anh. Tiền cọc trung tâm sẽ hoàn lại.

– Chị Thơm…

– Em Bảo, mình về.

Cậu thanh niên đồng phục gật đầu ngay, như đã chờ câu ấy từ lúc nghe tiếng thét. Bà Thơm quay đi, rồi dừng lại, quay về phía tôi. Bà nói nhỏ, chỉ đủ cho tôi nghe:

– Chị là gì của người trong kia?

– Dạ, cháu.

– Chị ấy cần được bác sĩ khám. Sớm. – Bà nhìn vào trong kho một lần nữa. – Và chị nên báo với chính quyền ở đây. Tôi nói thật lòng.

Hai ánh đèn pin đi ngược lên con dốc đê. Tiếng cửa xe trượt đóng. Tiếng động cơ xa dần trên mặt đê, rồi mất.

Cậu Lộc vẫn đứng giữa sân. Rồi anh ta ngồi xuống. Không phải ngồi. Như ông Thạc hôm nào, hai đầu gối anh ta khuỵu xuống đất, anh ta ngồi bệt giữa khoảng sân đất nện, dưới ánh trăng mười một, cái đèn pin vẫn còn sáng lăn ra bên cạnh.

Trong kho, dì Đào đã thôi rên. Tú đã vào, ngồi xổm cạnh dì, nhặt từng con ngựa rơi dưới đất lên, đặt lại lên tường, rất cẩn thận, như sợ làm đau chúng. Dì nhìn thằng bé làm, hai tay vẫn ôm con ngựa trước ngực.

Tôi đứng ở ngưỡng cửa, lấy điện thoại ra. Cậu Lộc ngẩng lên.

– Cháu gọi ai?

– Chị Ngân.

Anh ta nhìn tôi. Anh ta không đứng dậy. Anh ta không cản. Anh ta chỉ cúi đầu xuống, nhìn hai bàn tay mình đặt trên đầu gối.

Chị Ngân đến lúc tám giờ rưỡi, đi xe máy, chở theo một cậu công an viên trẻ. Chị mặc thường phục, áo phông, quần bò, như người vừa bị gọi ra khỏi bữa cơm tối. Chị bước xuống bãi, đèn pin trong tay, đi thẳng tới kho, không hỏi ai trước. Chị đứng ở ngưỡng cửa, nhìn vào trong rất lâu, giống như bà Thơm. Rồi chị đặt cái đèn pin úp xuống đất cho đỡ chói, cúi người, chào vào trong, giọng nhỏ như chào một người già trong nhà mình.

– Cháu chào bác. Cháu là Ngân, công an xã. Bác đừng sợ, cháu không vào đâu.

Dì Đào nhìn chị. Dì không thét.

Chị Ngân quay ra. Chị nhìn cậu Lộc đang ngồi bệt giữa sân. Chị nhìn ông Thạc. Rồi chị nhìn tôi, và chị lấy cái sổ nhỏ trong túi quần ra.

– Chị Lam. Chị kể em nghe từ đầu. – Chị nói. – Bà trong kia tên gì?

– Nghiêm Thị Hoa, – cậu Lộc nói từ giữa sân, không ngẩng lên.

Tôi nhìn anh ta. Tôi nhìn vào trong kho, nơi dì Đào đang ngồi giữa đàn ngựa trắng, mái tóc bạc ngắn ngang vai, vết sẹo lõm trên thái dương trái. Tôi biết khi tôi nói ra cái tên ấy, sẽ không còn đường nào quay lại cái kho này nữa. Không cho dì. Không cho ai trong nhà này.

– Không phải, chị. – Tôi nói. – Tên dì là Nghiêm Thị Đào. Sinh năm một nghìn chín trăm bảy mươi lăm. Ở làng Phù Mã.

Bút chị Ngân dừng lại trên trang sổ. Chị ngẩng lên.

Tôi mở điện thoại, mở tấm ảnh tôi chụp tờ trích lục khai tử hôm lên xã, đưa cho chị. Chị đọc. Chị đọc hai lần. Ánh màn hình hắt lên mặt chị một màu xanh nhợt.

Rồi chị trả điện thoại cho tôi. Chị nhìn vào trong kho, rồi nhìn tôi, và giọng chị lần đầu tiên không còn mềm.

– Chị Lam. – Chị nói. – Người trong giấy tờ này đã chết ba mươi năm. Em phải báo lên trên.

— Hết chương 25 —